Жөндөө мүмкүнчүлүгү

Тилди тандаңыз

Кошумча менюну көрсөтүү

Мазмунун тизмесин көрсөтүү

Мазмунун көрсөтүү

Жахабанын Күбөлөрү

кыргыз

Жахабанын Күбөлөрүнүн жылдык китеби 2015

 ДОМИНИКАН РЕСПУБЛИКАСЫ

Креол (Гаити) тилинде кабар айтуу

Креол (Гаити) тилинде кабар айтуу

Креол (Гаити) тилинде сүйлөгөндөргө кабар айтуу

Испан тилиндеги рухий талаа көп түшүм берип жаткан. Бирок убакыттын өтүшү менен Доминикан Республикасына башка тилдерде сүйлөгөндөр да көчүп барып, жакшы кабарга кулак кага баштаган. Мисалга Гаити коңшу мамлекетин алалы. Ал өлкөдө креол (Гаити) негизги тил болуп саналат. Доминикан Республикасы менен Гаити мамлекетинин ортосундагы мамиле айрым учурларда начар болуп келсе да, Доминикан Республикасына барып иштеген гаитиликтер миңдеп саналат. Өлкөдөгү жумушчу күчтүн көпчүлүк бөлүгүн гаитиликтер түзөт. Акыркы маалда ал жакка барып иштеген гаитиликтердин саны болуп көрбөгөндөй өсүүдө.

Чындыкка кызыккан, креол тилинде сүйлөгөн адамдар Кудай жөнүндө билим ала алышы үчүн, бир туугандар аларды көп жылдар бою испан тилиндеги жыйналыштарга чакырып келишкен. Бирок аларга рухий жактан жакшыраак жардам берилиши үчүн, 1993-жылы Жетектөөчү Кеңеш Гваделупадагы филиалга Доминикан Республикасындагы креол тилинде сүйлөгөндөргө кабар айтууга ошол жакта кызмат кылган атайын пионерлерден дайындоого көрсөтмө берген. Ал жакка көчүп барууга макул болгон үч жубайдын бири Барнабэ менен Жермен Биабианелер болгон. Барнабэ мындай деп эскерет: «Башында креол тилинде эки эле китепче бар болчу. Калган адабияттар француз тилинде болгондуктан, баарын француз тилинен которуп берүүгө туура келчү».

 1996-жылы январда Игуэйде креол тилиндеги топко көмөк кылууга тогуз жарчы, ал эми Санто-Домингодо он жарчы бар болчу. Ал эки шаарда тең топ уюшулуп, убакыттын өтүшү менен экөө тең жыйналыш болгон. Бирок алар кийин жоюлуп кеткен, анткени гаитиликтердин көбү испан тилин үйрөнгүсү келгендиктен испан тилиндеги жыйналыштарга бара баштаган. Барнабэ: «Биз бул тууралуу кызмат бөлүмүнө билдирдик. Алар креол тилинде сүйлөгөндөргө кабар айтууну убактылуу токтото турууну туура көрүштү»,— дейт.

Креол тилиндеги талаа кайрадан түшүм бере баштаган

2003-жылы Жетектөөчү Кеңеш Доң менен Глэдис Барк деген миссионерлерди Доминикан Республикасындагы креол тилинде сүйлөгөндөргө кабар айтууга дайындаган. Алар Игуэйдеги аймакты эки жыл иштеткенден кийин, ал жер жакшы «түшүм» бере баштаган. 2005-жылдын 1-июнунда креол тилинде жыйналыш ачылган. Доң Барк, Барнабэ Биабиане жана Стивен Рогерс деген дагы бир миссионер креол тилинде сүйлөгөндөргө кабар айтыш үчүн өлкөнүн булуң-бурчун кыдырып, талыкпай эмгектенишкен.

Кабар айтуу иши алга илгерилеп, дагы көп жыйналыштар уюшулган. 2006-жылдын 1-сентябрында креол тилинде биринчи район түзүлгөн. Ал районго жети жыйналыш жана эки топ кирген. Ал эми Барнабэ Биабиане райондук көзөмөлчү болуп кызмат кылган.

Ошондон кийинки жылдары креол тилинде сүйлөгөндөргө кабар айтууга дагы бир нече миссионер дайындалган. Андан тышкары, Канададан, Европадан, Кошмо Штаттардан жана башка жерлерден өз ыктыяры менен көп бир туугандар барышкан. Чет өлкөлүк жана жергиликтүү бир туугандарга креол тилин үйрөтүш үчүн ошол тилди жакшы билген бир туугандар атайын  курстарды уюштурууга дайындалган.

Көптөр башка улуттагы кишинин креол тилинде сүйлөп жатканын көргөндө аны Жахабанын Күбөсү деп ойлойт

Доминикандыктардын көбүнүн креол тилин үйрөнүш үчүн көп күч-аракет жумшаганы креол тилинде сүйлөгөндөргө аябай таасир этүүдө. Мунун аркасында адамдардын терс ою өзгөрүп, Падышалык жөнүндөгү кабардын таралышына жакшы шарт түзүлүп жатат. Ал тилди көп бир туугандар үйрөнүп жаткандыктан, көптөр башка улуттагы кишинин креол тилинде сүйлөп жатканын көргөндө аны Жахабанын Күбөсү деп ойлойт.

Маданияты башка адамга чындап көңүл буруу канчалык күчтүү таасир этерин курска барып креол тилин үйрөнгөн доминикандык бир пионер менен болгон окуя көрсөтүп турат. Ал бир тууган гаитилик бир жубайларга кабар айтканда, алар кызыгып калган. Анан алар менен изилдөө башташ үчүн кайра жолугууга барган. Ал мындай дейт: «Доминикандык аялдар, адатта, бири-бири менен бетинен өөп учурашышат. Ошондуктан алардыкына барганда жубайы менен өбүшүп учураштым. Ошондо ал ыйлап жиберди. Мен андан: „Сизге эмне болду?“ — деп сурасам, ал: „Ушунча жылдан бери мени менен эч ким өбүшүп учурашкан эмес“,— деди».

Жахаба бир туугандардын креол тилинде кабар айтыш үчүн талыкпай эмгектенип жатканына батасын бергендиктен, аябай чоң өсүш болгон. 2009-жылдын 1-сентябрында креол тилиндеги жыйналыштардын саны 23кө, ал эми топтордун саны 20га жеткен. Ошондуктан экинчи район уюшулган. 2011-жылы Эскерүү кечесине келгендердин саны дагы чоң өсүш болорун көрсөткөн. Алсак, Рио Лимпио деген шаарчада 11 эле жарчы болсо да,  Эскерүү кечесине 594 киши катышкан. Ал эми бир да жарчы жок Лас Яйас де Виахама деген шаарга бир туугандар Эскерүү кечесин өткөргөнү барганда, кечеге 170 киши келген. 2011-жылдын сентябрында креол тилиндеги жыйналыштардын саны 33кө, топтордун саны 21ге жетип, 2012-жылы дагы бир район уюшулган.

Доминикан Республикасындагы жана Гаитидеги филиал ага-инилерди окутуп-үйрөтүш үчүн чогуу иш жүргүзүп келет. Креол тилинде өткөрүлгөн Бойдок ага-инилер үчүн ыйык китептик мектепти 5 класс, ал эми Жубайлар үчүн ыйык китептик мектепти 4 класс бүтүргөн.

Креол (Гаити) тилин үйрөнүп жатышат