Tala mambu

Tala ntu mia mambu

Mbangi za Yave

Sola ndinga Kikongo

 NTU A DIAMBU WA FUKWA | NGA OLENDA BAKULA NKAND’A NZAMBI?

Nkanda Ulenda Bakulwa

Nkanda Ulenda Bakulwa

O Nkand’a Nzambi i nkanda wankulu-nkulu vana vena nkanda miawonso. Mvu nkwa se wina? O Nkand’a Nzambi ku Oriente Médio wayantikila sonekwa, se vioka 3.500 za mvu. Nanga wasonekwa vava e kanda dia Shang diayalanga e nsi a China ye vitila tandu 10 una dibundu dia Buda ke diayantikidi ko kuna Índia.—Tala e babu: “ Mambu Tufwete Zaya mu Kuma kia Nkand’a Nzambi.”

Nkand’a Nzambi uvananga mvutu zasikila za yuvu yamfunu ya zingu

Muna vua lusadisu ye nluta wa konso nkanda, ofwete wo bakula yo zaya mfunu andi. Nkand’a Nzambi uvananga e mvutu za yuvu isundidi o mfunu muna zingu.

Muna bonga e nona, nanga wakiyuvula kala: ‘Ekuma twinina ova nza?’ E kiuvu kiaki kitokanesanga wantu se tuka kolo. Kansi, olenda baka e mvutu za kiuvu kiaki muna kapu yole yantete ya nkanda Etuku. E kapu yayi, ivovelanga “lubantiku” lwa zulu, ntetembwa yo ntoto. (Etuku 1:1) Ivovelanga mpe etuku dia ntoto, bulu, nuni, mbizi za maza yo wantu.

WASONEKWA MPASI VO WABAKULWA

Nkand’a Nzambi uvananga luludiku lukutusadisanga muna singika mambu ma lumbu ke lumbu. Luludiku lwalu ke lwampasi ko muna bakula. Yambula twafimpa mambu mole.

Diantete, Nkand’a Nzambi una ye mvovo miakiá miyangidikanga wantu. E mvovo mia Nkand’a Nzambi ke mia mpimpita ko, misasilanga mambu mekutubwilanga. Mambu mena vo mampasi kwa wantu mu bakula, mesasilwanga mu mvovo mina tuzeye.

Muna bonga e nona, Yesu wasadila yingana yayingi yavovelanga mambu ma lumbu ke lumbu muna longa malongi mamfunu masimbanga ntima mia wantu. Mayingi muna malongi mama, mena muna Nkand’a Nzambi muna Matai kapu kia 5 yakuna kapu kia 7. Muntu mosi wavova vo: “E kani dia malongi ma Yesu ke zadisa kaka ntima mieto ko, kansi mu kutusadisa mpe twasingika mavangu meto.” Olenda tanga kapu yayi muna miniti 15 yovo 20, avo ovangidi wo osivika e mvovo miakiá ye mia nkuma mia Yesu.

 E diambu diakaka disadisanga wantu mu bakula Nkand’a Nzambi i mambu masonama mo. Ke nkanda wa savu ko. O nkanda Enciclopédia Universal uvovanga vo: “Nkand’a Nzambi uvovelanga wantu atunda ye awana ke bakala ye tunda ko, mpasi banwananga zau, vuvu kiau, vilwa ye nsunda zau.” Ke diampasi ko mu bakula tusansu twatu twa wantu akieleka, mambu mababwila ye mana tulenda longoka.—Roma 15:4.

WANTU AWONSO BALENDA WO VUA

Muna bakula konso nkanda, divavanga vo wazaya e ndinga wasonamena. Kiakala nkia fulu yovo nsi ozingilanga, o Nkand’a Nzambi wasekolwa mu ndinga olenda bakula. Tala dina diavangua kimana wantu bavua Nkand’a Nzambi.

Salu kia sekola. Nkand’a Nzambi mu ndinga Kiyibere, ki-aramiti ye Kingerekia wasonekenwa. Muna kuma kiaki, ke wantu ayingi ko balendanga wo tanga. I dianu, akwa luzolo lwambote basia ngolo za sekola wo mu ndinga zankaka. E ngolo zau zasadisa kimana Nkand’a Nzambi wasekolwa mu tezo kia 2.700 za ndinga. O unu, ulolo wa wantu betanganga Nkand’a Nzambi wamvimba yovo ndambu muna ndinga zau za kingutukila.

Salu kia mwanganesa. Kuna lubantiku, Nkand’a Nzambi mu nkanda mia bulu ye mabu wasonekenwa. Wau vo salanganu yayi ke yazinganga mu kolo kiandá ko, diavavanga vo e sono yayi yasonekwanga mu moko mu nkanda miankaka. E nkanda miami ntalu ayingi miafwanga, wantu akete kaka basumbanga mio. Kansi, mu kuma kia masini ma nietekena e nkanda masokwa kwa Gutenberg vioka 550 ma mvu, o Nkand’a Nzambi wayantika mwanganeswa mu nzaki. Lufimpu lumosi lusonganga vo vioka mafunda ye mafunda ma Nkand’a Nzambi mikayuanga.

Muna kuma kiaki, nkanda miankaka mia mabundu ke milendi tezaneswa ko yo Nkand’a Nzambi. Kieleka, Nkand’a Nzambi wasonekwa kimana wabakulwa. Kansi, olenda mona vo wampasi muna wo bakula. Avo i wau, kudimbula vuvu ko, olenda baka lusadisu. Akweyi olenda lo bakila? Nkia nluta ulenda kutwasila? E longi dilanda divana mvutu za yuvu yayi.