Tala mambu

Tala ntu mia mambu

Mbangi za Yave

Sola ndinga Kikongo

Avo Nzolw’eto Ofwidi

Avo Nzolw’eto Ofwidi

“Vava mpangi ame kafwa, yayantika kuyitumba kadi yamonanga vo kiavanga diambu ko muna kakidila lufwa lwandi. Kana nkutu vava vavioka ngonde zayingi, yakwamanana kunyindula. E mpasi yamonanga zakala nze muntu wasomekwanga e mbele muna ntima. Ezak’e ntangwa yafunganga makasi. Yakiyivulanga: Ekuma mpangi ame kafwididi? Yakitumbanga wau yalembi viokesa ntangwa yayingi yo yandi vava kakala o moyo.”—Vanessa, Austrália.

AVO wafilwa kala muntu ona watoma zolanga, nanga ngeye mpe omonanga e ntantu ye kinsona. Omonanga mpe makasi, wonga yo kuyitumba. Nanga okukiyuvulanga kana vo diambote mu kwamanana zinga.

Kala ye ziku vo o mona e ntantu ke sinsu kia lutovoko ko. E ntantu zilenda kala sinsu kia zola wakala kwau muna muntu ofwidi. Kansi, nga vena ye diambu olenda vanga muna kulula e ntantu?

ADIEYI DILENDA KUSADISA MU ZIZIDILA E NTANTU?

Avo omwene vo e ntantu ke zikulukanga ko, e mambu malende malenda kufiaulwisa:

O DILA KE DIAMBI KO

Konso muntu una ye mpil’andi kesongelanga e ntantu, e kolo kiviokanga mpe kiaswaswana. Muna kuma kiaki, o dila kulenda sadisa muntu mu kulula e ntantu. Vanessa ona tuyikidi kala wavova vo: “Muna kulula e ntantu, diavava vo yavaikisa e mansanga.” Sofia ona wafwilwa o mpangi kuna kinsalukisa wavova vo: “Diampasi kikilu dikalanga vava iyindulanga dina diabwa. Dina nze muntu oziulanga yo sukula e mputa. Ediadi mpasi kikilu divanganga, kansi disadisanga e mputa kimana yasasuka.”

MOKENANGA YE AKAKA MU KUMA KIA UNA OMONANGA

Ke diambi ko mu vava kala va fulu kia ngeye mosi kaka. Kansi, o zizidila e ntantu ngeye mosi dina nze  ngeye ovavanga zangula e zitu diampwena ngeye mosi. Jared una ye kimbuta kia mvu kumi ye nsambwadi, ona wafwilwa o se, wavova vo: “Yamokenanga ye akaka mu kubazayisa una yamonanga. Diampasi diakala mu vaikisa mana makala muna ntima, kansi o ntim’ame wavuvama vava yazayisa e ntantu zame kw’akaka.” Janice ona tuyikidi muna longi diantete wayika nluta miankaka: “O mokena ye akaka dia lufiaulwisu kikilu. Yamona vo akaka babakulanga mana yamonanga. Ke diakala mfunu ko mu nata e zitu diadi mono mosi.”

TAMBULWILA LUSADISU

Dotolo dimosi wavova vo: “Vava awana bafwidilu betambulwilanga lusadisu lwa akundi ye yitu yau muna lumbu ilandilanga lufwa lwa nzolw’au, diasazu dikalanga mu zizidila e ntantu.” Zayisanga akundi dina balenda vanga muna kusadisa. Balenda kala ye luzolo lwa kusadisa, kansi ezak’e ntangwa ke bezayanga ko una balenda kusadisila.—Ngana 17:17.

FINAMA NZAMBI

Tina wavova vo: “Vava yakala diame kafwa mu kuma kia kimbevo kia câncer, kiakala diaka yo muntu ko ndenda zayisa e ntokani zame. Muna kuma kiaki, yazayisanga e ntokani zame zawonso kwa Nzambi. Konso lumbu muna mene, yasambanga kwa yandi kimana kansadisa yazizidila e mpasi za lumbu ke lumbu. Nzambi wansadisa mu mpila zayingi zina kilendi tanga ko.” Tarsha ona wakala ye kimbuta kia mvu 22 vava ngudi andi kafwa, wavova vo: “O tanga Nkand’a Nzambi lumbu yawonso diamfiaulwisanga kikilu. Diampananga mambu ma lukasakeso mana ndenda yindula.”

YINDULANGA E VUVU KIA LUFULUKU

Tina wakudikila vo: “Kuna lubantiku, e vuvu kia lufuluku ke kiamfiaulwisanga ko kadi viangi kiayingi yakala kiau kia nkaz’ame. O wan’ame lusadisu lwa se diau bavuanga o mfunu. Owau, kana una vo se mvu yá miviokele kala, e vuvu kia lufuluku i kiau kikunsimbanga. Kikunsadisanga mu zizidila e ntantu. Iyindulanga e lumbu tusinga monana diaka. Ediadi dikunsadisanga mu kala ye kiese ye luvuvamu lwa ntima.”

Ke vana vau ko e ntantu zaku zikuluka. Kana una vo i wau, e mvovo mia Vanessa milenda kufiaulwisa. Wavova vo: “Kuna lubantiku olenda yindula vo e zingu kiaku kisukidi, kansi malembe-malembe omona vo e kiese kiaku kiyantikidi vutuka.”

Kana una vo e ntantu muna ntima ke zifokokele ko, sungamena vo e zingu mfunu kikilu kina. Muna lusadisu lwa Nzambi, olenda yangalala kala vamosi ye akundi aku yo kala ye zingu kiakiese. Ke kolo ko, Nzambi ofula mafwa. Ozolele vo wamonana diaka ye azolw’aku yo kubabimba. Muna ntangwa yayina, e ntantu tumonanga muna ntima zifokoka emvimba.