Tala mambu

Tala ntu mia mambu

Mbangi za Yave

Sola ndinga Kikongo

Lukwikilu—Fu Kikutukumikanga

Lukwikilu—Fu Kikutukumikanga

LUKWIKILU i fu kikutuvananga o nkuma. Kasikil’owu, kana una vo Satana ovanganga mawonso mu fwasa e ngwizani eto yo Yave, o lukwikilu lukutusadisanga mu ‘zima e maswanga mawonso matiya ma ndiona wambi.’ (Ef. 6:16) Lukwikilu lulenda kutusadisa mu sunda e mpasi zimonekenanga nze miongo. Yesu wavovesa alongoki andi vo: “Avo lwina ye lukwikilu nze disu dia mutade, nuvovesa mongo wau vo, ‘Yaluka ova yo kwenda kuna,’ uyaluka.” (Mat. 17:20) Wau vo lukwikilu i fu kilenda kumika e kikundi kieto yo Yave, diamfunu mu badika e yuvu ilende: Nki i lukwikilu? Ekuma dinina diamfunu mu kala yo ntima wasikila? Aweyi tulenda kumikina lukwikilu lweto? Nani tufwete kwikila?—Roma 4:3.

NKI I LUKWIKILU?

Muna kala ye lukwikilu ke divavanga kaka ko vo twakwikila mu mana Nkand’a Nzambi uvovanga. Kadi “e nkuya mpe bekwikilanga [vo Nzambi una] yo zakama.” (Yak. 2:19) Ozevo, nki i lukwikilu?

Nze una tukadilanga ye ziku vo kuma kiá kukiá yo bwita, tuna mpe ye ziku vo e nsilu miawonso mia Nzambi lungana milungana

Nkand’a Nzambi usasilanga o mvovo lukwikilu mu mpila zole. Yantete, “lukwikilu i lusikidisu lwa mana mesiwanga e vuvu.” (Ayib. 11:1a) Avo una ye lukwikilu, kukala ye lukatikisu ko vo mawonso Yave kevovanga maludi ye vangama kikilu mevangama. Kasikil’owu, Yave wavovesa Aneyisaele vo: “Ovo nukulul’ekangu diame dia mwini, y’ekangu diame dia fuku, ke mwakala fuku yo mwini ko muna nsungi au; Ozevo ekangu diame yo Davidi wa ntaudi ame dikangukakana.” (Yer. 33:20, 21) Nga wonga okalanga wau vo vekala ye lumbu o kuma ke kukiá ko ngatu bwita? Ve! Ke dilendi vangama ko. Kadi vena ye nsiku mia nsema mifilanga o ntoto mu zieta mun’owu wa nzinguluk’a ntangwa. Avo kukatikisanga ko muna nsiku mia nsema, nga ofwete katikisa vo Mvangi ona wasikidisa e nsiku miami olenda lungisa e nsilu miandi?—Yes. 55:10, 11; Mat. 5:18.

Yanzole, lukwikilu i “ziku kia mana malembele moneka.” Nkand’a Nzambi uvovanga vo lukwikilu i “ziku” kia mambu malembi moneka kansi makieleka. (Ayib. 11:1b) Mu nkia mpila? Yindula vo mwan’akete uyuvuidi: ‘Aweyi ozayidi wo vo mupepe una kikilu?’ Kana una vo kwamona kala mupepe ko, kansi muna vana e mvutu za kiuvu kiaki olenda sadila e mambu mesonganga e ziku vo mupepe una; nze fulumwinu, una mupepe unikunuinanga e lekwa ye mambu mankaka. Avo e mvutu zaku zikwikidisi o mwan’akete, vana vau otambulwila vo mupepe una kikilu kana una vo kalendi wo mona ko. Diau dimosi mpe divangamanga muna kala ye lukwikilu, divavanga vo twakala ye ziku kiasikididi.—Roma 1:20.

DIAMFUNU MU KALA YO NTIMA WASIKILA

Wau vo lukwikilu mu ziku kia mambu masikila lumonekenanga, o muntu muna kala ye lukwikilu divavanga vo kakala ye “zayi wasikila wa ludi.” (1 Tim. 2:4) Kansi, mayingi mevavuanga. Paulu wa ntumwa wasoneka vo: ‘O muntu kafwete kwikila muna ntima.’ (Roma 10:10) O muntu kafwete kwikila kaka ko muna ludi, kansi mpe kafwete toma zaya o mfunu wa ludi. Muna mpila yayi kaka o muntu kalenda songela lukwikilu yovo vangila mambu mun’owu lwa ludi. (Yak. 2:20) O muntu  ona ke yangalelanga e ludi ko mu nsi a ntima, ke yambulanga ko mana kekwikilanga ye ovavanga vakuba muna vanga mana kazolele, kana nkutu vo una ye ziku kia mambu. (2 Pet. 3:3, 4; Yuda 18) Muna kuma kiaki, kuna nz’ankulu ke awonso ko bakwikila muna masivi bamona. (Nta. 14:11; Yoa. 12:37) O mwand’avelela a Nzambi uyimanga kaka lukwikilu muna ntima mia awana bezolanga e ludi.—Ngal. 5:22; 2 Tes. 2:10, 11.

AWEYI DAVIDI KAKUMIKINA LUKWIKILU LWANDI?

Davidi mosi muna wantu beyikwanga muna Nkand’a Nzambi wakala ye lukwikilu lwasikila. (Ayib. 11:32, 33) Kansi, ke awonso ko muna yitu yandi bakala ye lukwikilu nze lwandi. Badika e nona kia Eliabe wa mpangi andi ambuta. Vava Ngoleyate katianguna o nkangu a Nzambi, Davidi wakendalala. Kansi, Eliabe wasonga vo kakala ye lukwikilu ko muna Yave vava kavovesa Davidi vo makani mambi kakala mau. (1 Sam. 17:26-28) Ke vena muntu ko owutukanga yo lukwikilu ngatu tambula lo se vua kwa mase mandi. Muna kuma kiaki, Davidi wakala ye lukwikilu kadi wakala ye ngwizani ambote yo Nzambi.

Muna nkunga wa 27, Davidi wasonga dina diansadisa mu kala ye lukwikilu lwasikila. (Tini kia 1) Davidi wabadikanga muna mambu mambwila ye una Yave kansadisila mu kuma kia mbeni zandi. (Tini kia 2, 3) Davidi wayangalelanga e nsambil’aludi. (Tini kia 4) Wazolanga kwenda kuna saba mu sambila Nzambi kumosi ye mpangi zandi. (Tini kia 6) Wasambanga kwa Yave ntangwa zawonso. (Tini kia 7, 8) Davidi mpe wazola longwa muna nzil’a Yave. (Tini kia 11) O lukwikilu mfunu kikilu lwakala kwa Davidi. I dianu kavovela vo: ‘Kele vo kiakwikila ko, nga mpasi.’—Tini kia 13.

AWEYI OLENDA KUMIKINA LUKWIKILU LWAKU?

O ngeye mpe olenda kala ye lukwikilu lwasikila nze Davidi, avo otanginini mambu kavovela muna Nkunga wa 27. Wau vo lukwikilu mu zayi wasikila lukwizilanga, o longoka Nkand’a Nzambi ye nkanda mieto mfunu kikilu dina. Avo ovawidi e ntangwa muna longoka, diasazu dikala mu yima mbongo a mwanda. (Nku. 1:2, 3) Ekolo olongokanga, vaulanga e ntangwa muna badika. Vava obadikanga mu mana olongokanga, o luyangalalu lwaku muna Yave luwokela. Ekolo luyangalalu lwaku muna Yave luwokelanga, o luzolo lwa songa lukwikilu lwaku lukulama ye okala ye tima dia kunsambila muna tukutakanu yo vovela e vuvu kiaku kw’akaka. (Ayib. 10:23-25) Kuna diak’e sambu, olenda songa lukwikilu lwaku muna ‘sambanga yo lembi yoya.’ (Luka 18:1-8) Muna kuma kiaki, ‘sambanga ntangwa zawonso’ kwa Yave yo kala ye vuvu vo ‘mfunu kekuvuanga.’ (1 Tes. 5:17; 1 Pet. 5:7) O lukwikilu lukutufilanga mu vanga e diambu. Mavangu meto mekumikanga lukwikilu lweto.—Yak. 2:22.

 KWIKILA MUNA YESU

Muna fuku wavitila lufwa lwandi, Yesu wavovesa alongoki andi vo: “Nukwikila muna Nzambi; nukwikila mpe omu mono.” (Yoa. 14:1) Muna kuma kiaki, ke tufwete kwikila kaka muna Yave ko kansi muna Yesu mpe. Aweyi olenda songela lukwikilu muna Yesu? Yambula twavovela mpila tatu.

O kala yo lukwikilu muna Yesu aweyi disongele?

Yantete, badikilanga lukûlu se lukau luna Nzambi kavana kwa ngeye. Paulu wa ntumwa wavova vo: “Owau ngin’o moyo mun’owu wa lukwikilu lwame muna Mwan’a Nzambi, ona wanzola, wakiyekola mu kuma kiame.” (Ngal. 2:20) Olenda songa lukwikilu lwaku muna Yesu muna kwikila vo lukûlu mfunu lwina kwa ngeye, i nzila ina Nzambi kelolokelanga masumu maku yo kuvana e vuvu kia zinga yakwele mvu. Lukûlu i ziku kisonganga vo Nzambi okuzolanga. (Roma 8:32, 38, 39; Ef. 1:7) Avo okwikilanga vo lukûlu lulenda kusadisa, kukala ye ngindu zambi ko mu kuma kia ngeye kibeni.—2 Tes. 2:16, 17.

Yanzole, sambanga kwa Yave ntangwa zawonso. O lukûlu lwa kimenga kia Yesu lukitulanga dio se diasazu mu kala nkundi a Nzambi. Mu kuma kia lukûlu, tulenda samba kwa Yave “kuna unkabu kimana twafwilw’e nkenda yo vua e nsambu zikutusadisa muna ntangwa ifwene.” (Ayib. 4:15, 16; 10:19-22) E sambu kikumikanga e kani dieto dia lembi sumukina Yave.—Luka 22:40.

Yantatu, lemvokela Yesu. Yoane wa ntumwa wasoneka vo: “Ndiona okwikila muna Mwana, una yo moyo a mvu ya mvu; ndiona okolamena Mwana, kemona moyo ko, kansi o makasi ma Nzambi muna yandi kaka mekala.” (Yoa. 3:36) Muna sono kiaki, Yoane wa ntumwa waswaswanesa o kondwa kwa lukwikilu yo ukolami. Muna kuma kiaki, vava olemvokelanga Yesu osonganga vo okwikilanga muna yandi. Imosi muna mpila olemvokelanga Yesu i landa o “nsiku a Kristu,” i sia vo, mambu mawonso kalonga yo kanikina. (Ngal. 6:2) E mpila yankaka ya lemvokela Yesu i landa tuludiku kevananga muna nzil’a “ntaudi akwikizi yo lulungalalu.” (Mat. 24:45) Avo olemvokele Kristu, okala yo nkuma wa zizidila e mpasi zimonekanga nze tembwa kiangolo.—Luka 6:47, 48.

“NUKUMIKA LUKWIKILU LWENO LWAVAUKA”

Lumbu kimosi, yakala dimosi wavovesa Yesu vo: “Ngina ye lukwikilu! Unsadisa muna dina nkondelo lukwikilu!” (Maku 9:24) Filukwikilu kakala fiau, kansi wau vo nlembami kakala, wazaya wo vo kafwete kudikila lukwikilu lwandi. Nze yakala diadi, divavanga vo yeto awonso twakudikila lukwikilu. Yeto awonso tulenda kumika o lukwikilu lweto owau. Nze una tumwene kala, muna kumika lukwikilu lweto tufwete longokanga Nkand’a Nzambi yo badika mana tulongokanga, ediadi diwokesa o luyangalalu lweto muna Yave. O lukwikilu lweto mpe lusikila avo tusambidi Yave kumosi ye mpangi zeto, vovela e vuvu kieto kw’akaka yo kwamanana samba. Vana ntandu, avo tukumikini lukwikilu lweto, nsendo tutambula. O Nkand’a Nzambi ukutuvovesanga vo: “Nukumika lukwikilu lweno lwavauka . . . kimana nwasikila muna zola kwa Nzambi.”—Yuda 20, 21.