Tala mambu

Tala ntu mia mambu

Mbangi za Yave

Sola ndinga Kikongo

 KAPU KIA 16

Baka Nzengo za Sambila Nzambi

Baka Nzengo za Sambila Nzambi

1, 2. Nkia kiuvu tufwete kukiyuvula? Ekuma dinina o mfunu?

EKOLO olongokanga Nkand’a Nzambi, obakulanga vo wantu ayingi bevovanga vo Nzambi besambilanga, nkumbu miayingi belonganga yovo vanga mambu mana Nzambi kemenganga. (2 Korinto 6:17) Ekiaki i kuma Yave kekutukanikinanga vo twavaika muna nsabil’aluvunu i sia vo “Babele Anene.” (Lusengomono 18:2, 4) Adieyi ovanga? Konso muntu kafwete sola dina ke vanga yo kukiyuvula: ‘Nga nzolele sambila Nzambi muna mpila ina keyangalelanga? Yovo nzolele kunsambila mu mplia iyangalelanga?’

2 Avo wayambwidi nsambil’aluvunu yo vunzunuisa e nkumbu aku kuna dibundu, diambote wavangidi! Kansi, muna ntima aku mulenda kala ye fu ye mavangu ma nsambil’aluvunu okwamanananga yangalela. Yambula twabadika yakaka muna fu ye mavangu ma nsambil’aluvunu yo zaya ekuma dinina diamfunu mu badikila mambu mama nze una Yave kebadikilanga mo.

NSAMBILA ZA TEKE YE AKULU

3. (a) Ekuma dilenda kadila diampasi kw’akaka mu yambula sadila teke muna nsambil’au? (b) Adieyi Nkand’a Nzambi uvovanga mu kuma kia sadila teke mu sambila Nzambi?

3 Wantu akaka se mvu miayingi besadilanga teke muna nzo zau mu sambila Nzambi. Avo iwau mpe ovanganga, olenda dio mwena dianzenza yovo diambi mu sambila Nzambi lembi sadila teke. Kansi, sungamena dio vo Yave okutulonganga una tulenda kunsambila. Nkand’a Nzambi ukutuvovesanga vo Yave kezolanga ko vo twasadila  teke muna nsambil’eto.—Tanga Luvaiku 20:4, 5; Nkunga 115:4-8; Yesaya 42:8; 1 Yoane 5:21.

4. (a) Ekuma ka tufwete sambidila akulu eto ko? (b) Ekuma Yave kavovesela nkangu andi balembi mokena ye mafwa?

4 Wantu akaka befwasanga ntangwa yayingi ye ngolo mu yangidika akulu au ana bafwa. Balenda nkutu kubasambila. Kansi, twalongokele kala vo awana bafwa, ke balendi kutusadisa ko ngatu kutuvanga e mpasi. Ke bezinganga ku fulu kiankaka ko. Diavonza kikilu mu vava mokena ye mafwa, kadi konso nsangu zilenda moneka vo kwa yau zitukidi, kwa nkuya zitukanga. Ekiaki i kuma Yave kakanikina Aneyisaele vo ke bavavi mokena ye mafwa ko ngatu kuyisia mu konso vangu dia nkuya.—Nsiku 18:10-12; tala e Mvovo Misasilu 26 ye 31.

5. Adieyi dilenda kusadisa mu yambula sadila teke mu sambila Nzambi yo yambula sambila akulu aku?

5 Adieyi dilenda kusadisa mu yambula sadila teke muna sambila Nzambi yovo yambula sambila akulu aku? Ofwete tanganga Nkand’a Nzambi yo toma yindula una Yave kebadikilanga e vangu diadi. Obadikilanga dio vo ‘diangemi’ yovo diambi. (Nsiku 27:15) Lombanga lusadisu lwa Yave lumbu yawonso muna sambu kimana wabadikila e vangu diadi nze una Yave kebadikilanga dio yo kusadisa mpe wansambila mu mpila ina keyangalelanga. (Yesaya 55:9) Kala ye ziku vo Yave okuvana nkuma ovuidi o mfunu kimana wakivevola muna konso vangu dia nsambil’aluvunu muna zingu kiaku.

NGA TUFWETE KEMBELELANGA LUMBU KIA 25 KIA DESEMBA?

6. Ekuma lumbu kia 25 kia Desemba kiayantika kembelelwa se lumbu kia luwutuku lwa Yesu?

6 E lumbu kia 25 kia Desemba, kimosi muna lumbu yitomene zayakana mu nza yawonso. Wantu ayingi  beyindulanga vo i lumbu kia wutuka Yesu. Kansi, e lumbu kiaki ngwizani kina ye nsambil’aluvunu. Nkanda mosi usasilanga vo esi Roma bakembelanga nkinzi a mpaik’a ntangwa kina kia 25 kia Desemba. Mfumu za mabundu bazola vo awana ke bakala Akristu ko bakituka Akristu. Muna kuma kiaki, babaka e nzengo za kembelela luwutuku lwa Yesu muna lumbu kia 25 kia Desemba, kana una vo Yesu kawutuka mu lumbu kiaki ko. (Luka 2:8-12) Alongoki a Yesu ke bakembelelanga lumbu kiaki ko. Nkanda mosi uvovanga vo, muna 200 za mvu tuka luwutuku lwa Yesu, “ke vakala muntu ko wazaya e lumbu kia luwutuku lwandi ye akete kaka bavavang’o zaya e lumbu kawutuka.” (Sacred Origins of Profound Things) Vava Yesu kavutuka kuna zulu, mvu miayingi miavioka i bosi wantu bayantika kembelela lumbu kia 25 kia Desemba.

7. Ekuma Akristu akieleka ke bekembelelanga lumbu kia 25 kia Desemba ko?

7 Wantu ayingi bazeye tuku dia lumbu kia 25 kia Desemba ye fu yandi nze, nkinzi yo vanaziana tukau. Kasikil’owu, kuna Inglaterra ye zunga yakaka ya América, vakala ye ntangwa basima e fu kia kembelela e lumbu kia 25 kia Desemba mu kuma kia tuku dia nkinzi wau. Konso muntu wakembelelanga lumbu kiaki, watumbwanga. Kansi kuna kwalanda, o wantu bayantika diaka kembelela lumbu kiaki. Ekuma Akristu akieleka ke bekembelelanga lumbu kia 25 kia Desemba ko? E kuma kadi bazolele yangidika Nzambi muna mambu mawonso bevanganga.

NGA TUFWETE KEMBELELANGA LUMBU KIA LUWUTUKU?

8, 9. Ekuma Akristu antete ke bakembelelanga lumbu kia luwutuku ko?

8 E lumbu kia luwutuku, i nkinzi akaka betoma kembelelanga o wantu. Nga Akristu bafwete kembelelanga lumbu  kia luwutuku? Nkand’a Nzambi nkinzi miole kaka mia lumbu kia luwutuku uyikanga. Kansi, awana bavanga e nkinzi miami ke basambilanga Yave ko. (Etuku 40:20; Maku 6:21) E lumbu kia luwutuku kiakembelelwanga mu vana zitu kwa nzambi zaluvunu. Ekiaki i kuma Akristu a tandu kiantete “babadikilanga konso nkinzi a luwutuku vo fu kia nsambil’aluvunu.”—The World Book Encyclopedia.

9 Esi Roma ye Mingerekia bakwikilanga vo vakala yo mwanda muna konso luwutuku lwa muntu, o mwanda wau wafwana tanina muntu muna zingu kiandi kiawonso. O nkanda The Lore of Birthdays wasasila vo: “O mwanda wau ngwizani wakala ye nzambi yawutuka muna lumbu kia luwutuku lwa muntu.”

10. Ekuma Akristu o unu ke bafwete kembelela lumbu kia luwutuku ko?

10 Nga Yave otondanga nkinzi mina e ngwizani ye nsambil’aluvunu? (Yesaya 65:11, 12) Ve. Ekiaki i kuma ke tukembelelanga lumbu kia luwutuku ko ngatu lumbu kiakaka kia vundu kina e ngwizani ye nsambil’aluvunu.

NGA ETUKU DIA NKINZI MFUNU KIKILU DINA?

11. Ekuma wantu akaka bekembelelanga e lumbu ya vundu? Nkia diambu difwete sunda o mfunu kwa ngeye?

11 Wantu akaka bazeye wo vo o nkinzi a lumbu kia 25 kia Desemba ye lumbu yakaka ya vundu mu nsambil’aluvunu yatuka, kansi bekwamanananga yo kembelela. Beyindulanga vo e lumbu ya vundu ikalanga se ntangwa yambote mu kala vamosi ye esi nzo zau. Nga i wau mpe oyindulanga? O viokesa e ntangwa kumosi ye esi nzo aku, ke diambi ko. Yave i tuku dia nzo ye ozolele vo twakala ye ngwizani ambote ye esi nzo eto. (Efeso 3:14, 15) Kansi, tufwete sianga e sungididi muna ngwizani eto yo Yave vana fulu kia kembelela lumbu ya vundu ya nsambil’aluvunu mu vava yangidika yitu yeto. Ekiaki i kuma Paulu wa  ntumwa kavovela vo: “Nuvavang’o zaya mana mazolakene kwa Mfumu.”—Efeso 5:10.

12. Nki kifilanga Yave mu lembi tonda lumbu ya vundu?

12 Ekolo wantu ayingi beyindulanga vo e tuku dia lumbu ya vundu ke dina kwandi mfunu ko, o Yave ke wau ko keyindulanga. Yave ketondanga lumbu ya vundu ko yatuka muna nsambil’aluvunu yovo sanisina wantu ngatu sinsu ya nsi. Kasikil’owu, esi Engipito bakala ye nkinzi miayingi bakembelelanga nzambi zau za luvunu. Vava Aneyisaele bavuluzwa muna Engipito, batanginina umosi muna nkinzi miau yo yikila wo vo “nkungi kwa Yave.” Muna kuma kiaki, Yave wabatumba. (Luvaiku 32:2-10) Nze una Yesaya wa ngunza kavova, ka tufwete “viakana lekwa kiafunzuka ko.”—Tanga Yesaya 52:11.

KADILANGA YE AKAKA KUNA NGEMBA

13. Nkia yuvu olenda kukiyuvula avo bakidi e nzengo za lembi kembelela diaka lumbu ya vundu?

13 Avo obakidi e nzengo za yambula kembelela e lumbu ya vundu, nanga olenda kukiyuvula yuvu nze yayi: Adieyi ivanga avo akwame a salu bangiuvuidi ekuma kikembelelanga lumbu kia 25 kia Desemba ko? Adieyi mfwete vanga avo bampene lukau muna lumbu kiokio? Adieyi ivanga avo nkaz’ame ozolele vo yakembelela lumbu kia vundu? Aweyi ndenda sadisila wan’ame kimana balembi kendalala wau vo ke tukembelelanga lumbu ya vundu ko ngatu ya luwutuku?

14, 15. Adieyi ofwete vanga avo muntu uvovese vo nkinzi ambote yovo uvene lukau?

14 Diambote twasadilanga e ntona zeto muna zaya dina tuvova yo vanga muna konso diambu. Kasikil’owu, avo wantu bavovese vo nkinzi ambote muna lumbu kia vundu, ke dina mfunu ko mu kubaveza. Olenda kubavutula kaka vo “ntondele.” Kansi avo muntu ozolele zaya mayingi, olenda  toma kunsasila ekuma kukembelelanga lumbu ya vundu ko. Kansi, diambote twavutulanga kuna ngemba, ndekwa ye luzitu. Nkand’a Nzambi uvovanga vo: “E mpov’eno yambula yakala yangemba ntangwa zawonso, yasiwa o mungwa, kimana nwazaya una nufwete vanina e mvutu kwa konso muntu.” (Kolosai 4:6) Nanga olenda sasila vo oyangalelanga kala vamosi ye akaka yo vana tukau, kansi kuzolanga wo vanga muna lumbu ya vundu ko.

15 Avo muntu uvene lukau adieyi ofwete vanga? Nkand’a Nzambi ke usianga nsiku miakondwa tezo ko, kansi uvovanga vo tufwete kala ye ntona zambote. (1 Timoteo 1:18, 19) Dilenda kala vo muntu uvene lukau kazeye wo ko vo kukembelelanga lumbu kia vundu ko. Yovo muntu olenda vova vo: “Nzeye wo vo kukembelanga lumbu ya vundu ko. Kansi, nzolele kuvana lukau lwalu.” Muna diadi, olenda baka e nzengo kana vo otambulwila lukau yovo lembi lo tambulwila. Kansi, kana nkutu nkia nzengo obaka, vanga mawonso mu kala ye ntona zambote. Katuzolele vanga diambu ko dilenda fwasa e ngwizani eto yo Yave.

NGEYE YE YITU YAKU

Awana besadilanga Yave bena ye kiese

16. Adieyi ofwete vanga avo yitu yaku bazolele vo wakembelela lumbu ya vundu?

16 Adieyi ofwete vanga avo yitu yaku bazolele vo wakembelela e lumbu kia vundu? Ke dina mfunu ko mu tantana yau. Sungamena dio vo bena yo nswa wa sola dina bazolele vanga. Songanga e ngemba yo zitisa e nzengo zau nze una ozolele vo yau mpe bazitisa e zaku. (Tanga Matai 7:12.) Kansi, adieyi ofwete vanga avo yitu yaku bazolele vo wakala yau vamosi muna lumbu kia vundu? Vitila wabaka e nzengo za dina ovanga, samba kwa Yave kasadisa mu baka nzengo zambote. Toma fimpa e diambu diadi yo vavulula. Ntangwa zawonso, sungamenanga vo Yave ozolele yangidika.

17. Adieyi olenda vanga mu sadisa wan’aku balembi yindula vo diambu bevidisanga wau balembi kembelelanga lumbu ya vundu?

 17 Adieyi olenda vanga mu sadisa wan’aku vava bemonanga akaka bekembelelanga lumbu ya vundu? Olenda vanga diambu diamfunu mu kuma kia wan’aku muna lumbu yakaka ina vo ke yavundu ko. Olenda mpe kubavana tukau muna ntangwa ke beyindulanga ko. O lukau lusundidi olenda vana kwa wan’aku, i ntangwa yo zola kwaku.

YIKAMA E NSAMBIL’ALUDI

18. Ekuma tufwete kwendelanga muna tukutakanu twa Kikristu?

18 Muna yangidika Yave, tufwete yambula e nsambil’aluvunu kumosi ye fu yandi ye lumbu ya vundu ina e ngwizani ye nsambil’aluvunu. Kansi, tufwete mpe yikama e nsambil’aludi. Aweyi tulenda wo vangila? Imosi muna mpila tulenda wo vangila, i kwendanga mu tukutakanu twa Kikristu. (Tanga Ayibere 10:24, 25.) O tukutakanu mfunu twina muna nsambil’aludi. (Nkunga 22:22; 122:1) Tulenda kasakesa muntu yo kwandi vava tulungananga muna tukutakanu.—Roma 1:12.

19. Ekuma ofwete samunwinanga kwa akaka e ludi olongokanga muna Nkand’a Nzambi?

19 E mpila yankaka tulenda yikamena e nsambil’aludi, i samunanga kwa akaka mana tulongokanga muna Nkand’a Nzambi. Wantu ayingi bekendalalanga mu kuma kia mambu mambi mevangamanga ova nza. Nanga ozeye akaka muna awana bekendalalanga. Ubazayisa e vuvu kiaku mu kuma kia kusentu. Ekolo okwendanga muna tukutakanu twa Kikristu yo zayisa kwa akaka e ludi kia Nkand’a Nzambi, obakula vo kuna diaka ye tima dia yikama nsambil’aluvunu ko ye fu yandi. Olenda kala ye ziku vo okala ye kiese, o Yave osambula e ngolo ovanganga za kunsambila muna mpila yambote.—Malaki 3:10.