• Adieyi i kani dia Nzambi mu kuma kia wantu?

  • O Nzambi aweyi kafidisilwa e mpaka?

  • E zingu ova ntoto aweyi kikala kuna sentu?

1. Adieyi i kani dia Nzambi mu kuma kia ntoto?

EKANI dia Nzambi mu kuma kia ntoto diasivi kikilu. Yave ozolele vo e nza yakalwa kwa wantu akiese yo vimpi wambote. Nkand’a Nzambi uvovanga vo Yave “okunini mpatu muna . . . Edene; omenese muna ntoto konso nti una vo wete muna meso, wambote muna dia.” I bosi, Nzambi wavanga yakala yo nkento antete, Adami yo Eva. Wabasia muna mpatu yayina yambote, wabavovesa vo: ‘Nuwutana, nuwokela, nulungila nza, nuyala yo.’ (Etuku 1:28; 2:8, 9, 15) Ozevo, i kani dia Nzambi vo wantu bawutana yo yandangesa paradiso ova ntoto wawonso yo lunga-lunga mpe e bulu.

2. (a) Aweyi tuzayidi vo ekani dia Nzambi mu kuma kia ntoto dilungana kieleka? (b) O Nkand’a Nzambi aweyi ulonganga mu kuma kia zingu kiakwele mvu bevwa o wantu?

2 Nga okwikilanga vo ekani dia Yave wa Nzambi dia sia vo wantu bazingila mu paradiso ova ntoto dilungana? Owu kavov’o Nzambi: “Mpovele, nlungisa dio mpe.” (Yesaya 46:9-11; 55:11) Elo, Nzambi olungisa dina kakana. Kadi edi kavova, ‘kasema nza nkatu ko,’ kansi “yakala kak’o wantu.” (Yesaya 45:18) Nkia mpila wantu kazolele Nzambi vo bazingila ova ntoto? Mvu kwa  bafwete vo zingila? Nkand’a Nzambi uvananga e mvutu: ‘Asongi bevwa nza, bezingila vo yakwele mvu.’Nkunga 37:29; Lusengomono 21:3, 4.

3. Nkia mambu mevangamanga o unu ova ntoto? Nkia yuvu mevaikisanga?

3 Dialudi vo yamu wau mambu mama ke malunganene ko. Wantu beyelanga yo fwa; benwananga e vita yo vondaziana. Diambu diambi diabwa. Kansi, ke diau ko i kani dia Nzambi vo e nza yakala nze una ina o unu. Adieyi diabwa? Ekuma ekani dia Nzambi ke dialunganena ko? Ke vena konso nkanda ko wa muntu ulenda kutusasila e diambu diadi, kadi e mpasi kun’ezulu zayantikila.

ETUKU DIA NKADI AMPEMBA

4, 5. (a) Nani wa sadila nioka mu vovana yo Eva? (b) Nkwa fu yambote ye nsongi nkia mpila kalenda kitukila se mwivi?

4 Nkanda Etuku ntantu a Nzambi uyikanga muna mpatu a Edene. Oyikilwanga vo “nioka,” kansi ke nioka ko. Muna Nkanda Lusengomono oyikilwanga vo “Nkadi Ampemba, wa Satana, on’otungianisang’e nza yawonso.” Oyikilwanga mpe vo ‘nioka ankulu.’ (Etuku 3:1; Lusengomono 12:9) Muna vovana yo Eva o mbasi ndioyo yovo vangwa kiaki kia mwanda olembi monekanga, wasadila nioka. Wavanga nze una ulenda vanga nkwa ngangu mu songa vo e bulu yovo teke mu vova kina. E vangwa kiaki kia mwanda kiakala vava Nzambi kavang’o ntoto mu kuma kia wantu.—Yobi 38:4, 7.

5 Wau vo e vangwa yawonso ya Yave yalunga yakala, ozevo nani wavanga “Nkadi Ampemba wa Satana”? Mosi muna wan’a mianda a Nzambi yandi kibeni wayikitula se Nkadi Ampemba. Aweyi diavangamena ediadi? O unu, nkwa fu yambote ye nsongi olenda kituka se mwivi. Mu nkia mpila? O muntu nanga olenda yambula  vo e ngindu zambi zakota muna ntim’andi. Avo okwamanene o yindula ngindu zazi zambi ziwokela. Kele vo obakidi elau dia vang’e diambu, ovanga dio mun’owu wa makani mandi mambi.—Tanga Yakobo 1:13-15.

6. Aweyi mosi muna wan’a miand’a Nzambi kakitukila se Nkadi Ampemba wa Satana?

6 I diau diabwila Nkadi Ampemba wa Satana. Wa wá vava Nzambi kavovesa Adami yo Eva vo bawutana yo lungila e nza. (Etuku 1:27, 28) O Satana wavava vo wantu awonso bansambila ke mu Nzambi ko. Ozevo, luzolo lwambi lwakota muna ntim’andi. Lwamfila mu vuna Eva. Wamvovesa luvunu mu kuma kia Nzambi. (Tanga Etuku 3:1-5.) I nkituka kakituka se “Nkadi Ampemba” dina nsasa vo “Nkumbi,” ye “Satana,” i sia vo “Ntantu.”

7. (a) Ekuma Adami yo Eva bafwila? (b) Ekuma mbongo yawonso ya Adami yinuninanga yo fwa?

7 Nkadi Ampemba wa Satana wasadila luvunu muna fila Adami yo Eva bakolamena Nzambi. (Etuku 2:17; 3:6) Ekiaki i kuma bafwila, nze una kabavovesa Nzambi vo fwa befwa avo bankolamene. (Etuku 3:17-19) Wau vo Adami wasumuka, mbongo andi yawonso yavwila esumu diandi. (Tanga Roma 5:12.) E diambu diadi dilenda sasilwa mu nona kia nkela yivangilwanga bilikisi. Avo nkela yatekama, e bilikisi aweyi yikala? E bilikisi yawonso yatekama yivaika. Diau adimosi mpe yeto awonso “twatekama” twavaika, i sia vo twavwil’esumu dia Adami. Ekiaki i kuma wantu awonso benuninanga yo fwa.—Roma 3:23.

8, 9. (a) Nkia mpaka kafidisa Satana kwa Nzambi? (b) Ekuma Nzambi kalembi vondela akolami vana vau?

8 Vava Satana kafila Adami yo Eva mu sumukina Nzambi, Nzambi kieleka katelamena. Wafidisa mpaka e mpila keyadilanga o Yave. O Satana edi kazola vova:  ‘Nzambi ke nyadi ambote ko. Vuna kabavuna ye mawete kabaswekanga. O wantu ke bavwidi mfunu wa luyalu lwa Nzambi ko. Balenda baka nzengo yau kibeni muna edi diambote y’edi diambi. Bekala ye zingu kiambote muna luyalu lwame.’ O Nzambi aweyi kasingikila luvezo ye mpaka zazi? Akaka bevovanga vo o Nzambi nga  wavonda akolami awaya vana vau. Kansi, ediadi nga diadi vana e mvutu muna mpaka za Satana? Nga diadi songa vo mpila keyadilanga Nzambi i yambote?

9 Muna kuma kia unsongi wandi, o Yave kavonda akolami awaya vana vau ko. Ntangwa yavavwanga muna vana e mvutu za mpaka za Satana yo songa vo Nkadi Ampemba nkwa luvunu. O Nzambi wayambula vo wantu bayiyala mu fikolo ku nsi a luyalu lwa Satana. E kapu kia 11 kisasila ekum’o Yave kayambulwila wantu bayiyala yo yambula vo valuta kolo kia ndá muna singika e diambu diadi. Owau, yambula twabadika e yuvu eyi: Adami yo Eva nga bafwana lemvokela Satana una vo kasidi vanga konso diambu diambote ko kwa yau? Nga diansongi mu kwikila vo o Yave ona wabavana lekwa yawonso muntu ambi ye mvuni? Aweyi wadi vanga ongeye?

10. Aweyi olenda kuyisila kun’esambu dia Yave muna vana e mvutu za mpaka za Satana?

10 Diamfunu mu badikanga e yuvu yayi kadi kwa yeto mpe yiyuvulwanga o unu. Una y’elau dia kuyisia kun’esambu dia Yave muna vana mvutu za mpaka za Satana. Olenda tonda Yave se Nyadi aku yo songa vo Nkadi Ampemba nkwa luvunu. (Nkunga 73:28; tanga Ngana 27:11.) Diankenda kikilu vo akete kaka vana vena mazunda ye mazunda ma wantu omu nza yayi bekuyisianga kun’esambu dia Nzambi. Ediadi divaikisanga kiuvu kiakaka kiamfunu. O Nkand’a Nzambi nga ulonganga vo Satana i nyadi a nza yayi?

NANI OYALANGA E NZA YAYI?

E yintinu yawonso ya nza yayi kele vo ke ya Satana ko, nga wakaya yo kwa Yesu?

11, 12. (a) E ntonta za Yesu aweyi zisongelanga vo Satana i nyadi a nza yayi? (b) Nkia diambu diakaka disonganga vo o Satana i nyadi a nza yayi?

11 O Yesu kasidi katikisa ko vo Satana i nyadi a  nza yayi. O Satana wasonga Yesu “yintinu yawonso ya nza, yo nkembo au.” Wamvovesa vo: “Eyayi yawonso ikuvana yo, ovo ofukama, wankunda.” (Matai 4:8, 9; Luka 4:5, 6) Se badiki e diambu diadi: O lukau lwalu nga lwadi kala se ntonta kwa Yesu kele vo Satana kakadi mfumu a yintinu yayi ko? Yesu kavunisa dio ko vo tuyalu twawonso twa nza twa Satana. Avo Satana kakadi ye wisa muna tuyalu twatu ko o Yesu nga wavunisa e diambu diadi.

12 Dialudi vo, Yave i Nzambi a mpungu-ngolo wa Nsemi a nza. (Lusengomono 4:11) Kansi, ke vena fulu kana kimosi ko muna Nkand’a Nzambi kiyikanga vo Yave wa Nzambi yovo Yesu Kristu i nyadi a nza yayi. Yesu wayikila Satana vo ‘nyadi a nza yayi.’ (Yoane 12:31; 14:30; 16:11) Nkand’a Nzambi uyikilanga mpe Nkadi Ampemba wa Satana vo “nzambi a tandu kiaki.” (2 Korinto 4:3, 4) O Yoane wa ntumwa wasoneka mu kuma kia Satana vo: “E nza yawonso muna mbi ilele.”—1 Yoane 5:19.

E NZA YA SATANA AWEYI ISUKISILWA?

13. Ekuma tuvwididi e nz’ampa o mfunu?

13 E vonza ova nza mu saka ina. Yazala ye anwani a vita, ayadi alembi songa, afidi a mabundu bakondwa ziku ye akwa nsoki. E nza ke ilendakana diaka singikwa ko. O Nkand’a Nzambi usonganga vo e ntangwa Nzambi kefwasa nza yayi yambi muna Armangedo ifinamene. Nz’ampa yansongi ivingila e nza yayi.—Lusengomono 16:14-16.

14. O Nzambi nani kasola mu Yala se Ntinu muna Kintinu kiandi? Aweyi diasakulwilwa ediadi?

14 Yave wa Nzambi wasola Yesu Kristu mu yala se Ntinu  muna Kintinu yovo luyalu lwandi lw’ezulu. Nkand’a Nzambi wasakula vo: “Tuwutukilu o nleke, tuveno o mwan’eyakala; o luyalu lukala van’evembo diandi: e nkumbu andi . . . Nkuluntu a Luvuvamu. Muna wokela kwa luyalu luandi yo luvuvamu ke mukala nsuka ko.” (Yesaya 9:6, 7) Yesu walonga alongoki andi mu samba mu kuma kia luyalu lwalu: “E Kintinu kiaku kiza. O luzolo luaku luavangam’ova nza nze koko’zulu.” (Matai 6:10) Nze una tusinga mona muna nkanda wau, Kintinu kia Nzambi kisukisa tuyalu twawonso twa nza yayi, yo sikidisa luyalu lwandi. (Tanga Daniele 2:44.) I bosi, Kintinu kia Nzambi kisikidisa paradiso ova ntoto.

E NZ’AMPA IFINAMENE

15. E “nz’ampa” i nki?

15 Nkand’a Nzambi ukutusikidisanga vo: ‘Vena ye zulu diampa ye nz’ampa tusiang’e vuvu mun’owu wa nsilu [a Nzambi] ina ikalwa kwa ndungidi.’ (2 Petelo 3:13; Yesaya 65:17) Ezak’e ntangwa vava Nkand’a Nzambi uvovanga vo “nza,” wantu bezingilanga ova ntoto keyikanga. (Etuku 11:1) Ozevo, e “nz’ampa” yansongi i kintwadi kia wantu betondwa kwa Nzambi.

16. Nkia lukau lwantalu kevan’o Nzambi kw’awana ketondanga? Adieyi tufwete vanga mu vwa lo?

16 Yesu wasia nsilu vo awana betondwa kwa Nzambi betambula lukau lwa “moyo a mvu ya mvu” muna nz’ampa a Nzambi. (Maku 10:30) Muna zaya mana kavova Yesu tufwete vanga muna vwa moyo a mvu ya mvu, tanga muna Yoane 3:16; ye 17:3. Owau, se tadi muna Nkand’a Nzambi e nsambu bevwa awana bekuyifwanisanga mu tambula lukau lwalu lwasivi lwa Nzambi muna Paradiso ova ntoto.

17, 18. Aweyi tulenda kadila ye vuvu vo luvuvamu lukala muna nza yawonso?

 17 Umpumbulu, vita, ye nsoki ke ukala diaka ko. ‘O kimpumbulu ke kala diaka ko: . . . Alembami bevwa nza.’ (Nkunga 37:10, 11) Vekala yo luvuvamu kadi Nzambi ‘ofokola vita mu nza yawonso.’ (Nkunga 46:9; Yesaya 2:4) I bosi, “o nsongi osakumuka; yo ulolo wa luvuvamu yavana kilala ngonde,” i sia vo, yakwele mvu.—Nkunga 72:7.

18 Asambidi a Yave mu luvuvamu bezingila. Vava Aneyisaele balemvokelanga Nzambi mu luvuvamu bakalanga. (Fuka 25:18, 19) Ekwe kiese kikala mu zingila mu luvuvamu lwalu muna Paradiso!—Tanga Yesaya 32:18; Mika 4:4.

19. Aweyi tuzayidi vo ulolo wa madia ukala muna nz’ampa ya Nzambi?

19 Nzala imana. Ntozi a nkunga wavova vo “ulolo wa masa ukala muna nsi, yakuna ntandu a miongo, e mbongo andi ivwembeta.” (Nkunga 72:16) O Yave wa Nzambi osambula asongi, ‘o ntoto uyima mbongo andi.’—Nkunga 67:6.

20. Ekuma tufwete kadila ye ziku vo e nza yawonso ikituka se paradiso?

20 E nza yawonso ikituka se paradiso. E nza yayiviswa kwa wantu asumuki ikitulwa se paradiso. (Tanga Yesaya 65:21-24; Lusengomono 11:18) I bosi, e paradiso isayaniswa yavana e nza yawonso ikituka se yambote yo yima mbongo yayingi nze una wakala mpatu a Edene. O Nzambi ‘oziula koko kwandi yo lungisa nsatu za wantu awonso.’—Nkunga 145:16.

21. Adieyi disonganga vo luvuvamu lukala vana vena wantu ye bulu?

21 Vekala ye luvuvamu vana vena wantu ye bulu. Bulu ya futa ye ya vata idila vamosi. E kingyanangyana nkutu ke mona wonga wa bulu yansisi ko.—Tanga Yesaya 11:6-9; 65:25.

22. Adieyi dibwila mayela?

 22 Mayela mefokoka. O Yesu wa Nyadi a Kintinu ki’ezulu kia Nzambi owuka ndonga wantu vioka ana kawuka vava kakala ova ntoto. (Matai 9:35; Maku 1:40-42; Yoane 5:5-9) Ozevo, “O ntungi kevova ko vo, yela nyela.”—Yesaya 33:24; 35:5, 6.

23. Ekuma lufuluku lukututwasila e kiese?

23 Azolw’eto bafwa befuluka ye vuvu kialembi fwa diaka. Awonso bafwa bena muna nyindu a Nzambi bevutuka o zinga. Elo, vekala ye “lufuluku lu’asongi y’ana balembi songa.”—Mavangu 24:15; tanga Yoane 5:28, 29.

24. Adieyi oyindulanga mu zingu kia Paradiso ova ntoto?

24 Ekwe vuvu kia kiese kivingilanga awana belongokanga oma ma Yave wa Nzambi wa Mvangi eto yo kunsadila! O Yesu Paradiso ikala ova ntoto kakanikina kwa kimpumbulu ona wafwa vana ndambu andi, wavova vo: “Okala yame muna Paradiso.” (Luka 23:43) Diamfunu kikilu twazaya mayingi mu kuma kia Yesu Kristu, kadi muna yandi i mukwizila e nsambu zazi zawonso.