1-2. Nkia mambu tulenda vanga muna kala twakubama mu kuma kia mpasi zilenda bwa kuna nim’a luvubu? Yika e nona.

 TUZEYE wo vo tuwanana ye mambu mampasi omu nza yayi ya Satana. Yesu wavovesa alongoki andi ye sikididi kiawonso vo: “E masakuba kwiza kaka mekwiza.” (Mat. 18:7) Mun’owu wa lusikidisu lwalu, tufwete kala twakubama muna zizidila mambu mampasi kumosi ye mambu malenda bwa vana kati kweto ye ampangi.

² Yindula e nona eki: Ntangwa ke ntangwa, o nkangu a Yave ukasakeswanga muna kubama mu kuma kia sumbula. Aweyi tufwete kubamena? Entete, tufwete vava zaya e mpila sumbula ilenda bwa mu zunga kieto. O vanga wo diamfunu kikilu musungula avo tu wantu ampa muna zunga kiakina. Vava tutoma zaya e sumbula yayi, divava vo twakubama mu kuma kia dina tulenda vanga muna konso sumbula. (Nga. 21:5) Diau dimosi mpe, tufwete vavanga zaya e mpasi tulenda wanana zau kuna nim’a luvubu ye una tulenda kubamena owau avo e mpasi zazi zitubwididi. Muna mpila yayi, tulenda zizidila e mpasi yo kwamanana kala ye ngwizani ambote yo Yave. (Nku. 17:5) Muna kuma kiaki, yambula twavovela mambu tatu mampasi ye una tulenda kubamena muna konso diambu. a

AVO MPANGI UKENDELEKELE

3. Nkia diambu diampasi tulenda wanana diau mu nkutakani?

³ Nga osungamene una wamona muna lumbu kiantete walungana  mu lukutakanu yo mona o zola vana vena o nkangu a Yave? Nga wakala ye ziku vo osolwele e ludi? (Yoa. 13:35; Kol. 3:12) I wau o mpangi ankento Blanca b kamona. Kansi kuna nim’a luvubu lwandi, wawanana ye diambu diampasi dina kavingilanga ko. Wavova vo: “Mpangi mosi ankento kansonga ngemba ko. Yabakula mpe vo kavovanga mambu mambote ko mu kuma kia ampangi zankaka. Kiavingilanga e diambu diadi ko, kadi yalongoka vo e Mbangi za Yave bevanganga e ngolo mu kala akwa luvuvamu yo zola.” Dialudi vo e mpangi zaku bevanganga e ngolo muna yima e fu ya Kikristu, kansi o nkangu a Yave wantu alembi lunga. (Efe. 4:23, 24; 1 Yoa. 1:8) Muna kuma kiaki, valenda kala ye ntangwa ina vo mpangi mosi ovanga yovo vova diambu dikukendeleka. (Yak. 3:8) Diankenda vo e mambu mama mampasi, mafila e mpangi zankaka mu yambula sadila Yave.

4. Nki kilenda kutusadisa mu kala twakubama avo mpangi utukendelekele? (Efeso 4:32)

⁴ Adieyi olenda vanga owau mu kala wakubama avo mpangi mosi ukendelekele? Kitula kio se i fu kiaku kiasadila e longi dina muna Efeso 4:32. (Tanga.) Avo ovangidi e ngolo mu kwamanana kala nkwa ngemba yo walakazi, dikusadisa mu venga bakana mambu ye akaka. Kalanga ye kani dia lolokanga kuna mvevo e vilwa wa akaka. Nki kilenda kusadisa mu vanga wo? Yindulanga e nkumbu miayingi olombanga vo Yave kaloloka o vilwa waku ye una kevangilanga wo kuna mvevo wawonso. (Mat. 6:12) Vava obadikanga muna mpila ina o Yave kekulolokelanga kuna mvevo, diasazu mpe dikala kwa ngeye muna lolokanga akaka kuna mvevo.

5. Nkia nkanikinu ulenda kutusadisa avo mpangi utukendelekele? (Ngana 19:11) (Tala mpe mafoto.)

⁵ Tanga Ngana 19:11. E Bibila kivovanga vo avo muntu utukendelekele, e ngangu c zikutusadisa mu lembi funga makasi. E nkanikinu wau i wau wasadisa mpangi ankento Rima, ona wavubilu ke kolo ko. Wavova vo: “Vava ampangi bevovanga yovo vanga e diambu dina imonanga vo ke diambote ko, isungamenanga e sono kia Ngana 19:11. Iyindulanga e mpila zingu kiau ye una basansukila yo vava zaya e kuma bavovele yovo vangila e diambu mu mpila yayi. Ivavanga mpe vaika yau muna salu kia umbangi. O vanga wo dikunsadisanga muna toma kubazaya.” Ediadi longi diamfunu kikilu. Kadi dikusadisa mu toma zaya e mpangi zaku. Ekolo oyantika kubazaya,  diasazu dikala muna kubaloloka avo bavovele yovo bavangidi e diambu dikukendeleka.

6. Nki kilenda kutusadisa mu kala ye ngwizani ambote ye ampangi mu nkutakani?

⁶ Nkia diambu olenda vanga mu kala ye ngwizani ambote ye ampangi mu nkutakani? Ekolo ozayanga e mpangi zaku, sianga e sungididi muna fu yau yambote. (Tezanesa ye Ngana 10:12; Roma 12:10; Fili. 2:2, 3) Tala una e diambu diadi diasadisila mpangi Mark ona wavubilu ke kolo ko. Ekolo kaviokesanga e ntangwa ye ampangi mu nkutakani, wayantika mona o usumuki wau. Nki kiasadisa mpangi Mark mu lembi tá e sakuba mu kuma kia vilwa kamonanga kwa ampangi? Wavova vo: “Yabakula vo yasianga kaka e sungididi kiame muna vilwa wakete wa ampangi una ke wakala kwandi mfunu ko avo ntezanese wo ye masumu mampwena o wantu a nza bevolanga. Ozevo, yabaka e nzengo zalembi fwasanga e ntangw’ame muna yindulanga o usumuki wa mpangi zame. Muna kuma kiaki, yayantika sia e sungididi muna fu yau yambote.” Avo ovangidi diau dimosi, dikusadisa mu kala ye ngwizani ambote ye ampangi mu nkutakani.

AVO OYANTIKIDI MONA E VIANGI KIA MANA WABEMBOLA

7. Nki kilenda kutufila mu yantika mona e viangi kia mana twavanganga vitila twakituka Mbangi za Yave?

⁷ Vava wakituka Mbangi a Yave, kalukatikisu ko vo watoma yangalala wau wayambula kuyisia muna mambu ma nza yayi ya Satana. Muna kuma kiaki, dilenda kala diampasi mu kwikila vo vena yo wantu bekalanga ye viangi kia mana babembola. Kansi, avo owanane ye diambu diampasi muna zingu, olenda yantika sungamena yovo kala ye luzolo lwa vanga maka mambu wabembola vava wakituka Mbangi a Yave. (Tezanesa ye Ntalu 11:4-6.) Kasikil’owu, mpangi zankaka nanga bayambula e salu yabafutanga nzimbu zayingi ina yabadianga ntangwa yayingi. Akaka nanga bakala ye akundi ana babavavuka vava bayantika longoka e Bibila. Vo i akaka, nanga bayambula diambu batoma zolanga dina o Yave kemenganga. Owau, yindula una Yave kemona avo kikundi kieto yo yandi kikulukidi kadi tuvutukidi vanga maka mambu twabembola muna kituka akundi andi! Ozevo, adieyi olenda vanga owau kimana walembi vutukila vanga mana wabembola kiakala nkia diambu dilenda kubwila?

8. Adieyi tulongokele muna nona kia Abarayama yo Sara?

⁸ Muna Bibila, tulenda solola e nona ya selo yakwikizi ana bafwana mona e viangi yovo yindula mana babembola. Kasikil’owu, mu kuma kia nlemvo au muna Yave, Abarayama yo Sara basisa e mbanza Ure yakala vo mbanza yambote-mbote kimana bazingila muna saba. (Ayib. 11:8, 9) Dialudi vo bafwana yindula e mbanz’au yambote-mbote. Kansi, ‘kele vo bayindula kaka’ yovo tala kuna nima yo mona e viangi kia mana babembola, badi tontwa mu vutuka kuna mbanza Ure. Vana fulu kia vanga wo, basia e sungididi kiau kuna ntwala.—Ayib. 11:15, 16.

9. Aweyi Paulu wa ntumwa kabadikila e mambu mana kabembola? (Filipi 3:7, 8, 13)

⁹ Paulu wa ntumwa wavanga e nsobani muna zingu kiandi muna sadila Yave. Kasikil’owu, vitila kakituka Nkristu walongwa kwa Ngamaliele wa nlongi a Nsiku mia Kiyuda. (Mav. 22:3) Paulu wafwana kituka nlongi a mfunu muna nsambil’a Kiyuda. (Ngal. 1:13, 14) Kansi, vava katambulwila e nsangu zambote, wabembola mawonso. Vava kakituka Nkristu, nga mawonso muna zingu kiandi mambote makala? Ve. Paulu wawandwa, wasiwa mu pelezo yo mengwa kwa nkangu andi. (2 Kor. 11:23-26) Kele vo kasia kaka e sungididi muna mpasi zandi yo tezanesa e zingu kiandi ye kina kakala kiau vitila  kakituka Nkristu, wafwana yindula vo e zingu kakala kiau i kiau kiasunda. Kansi Paulu kavanga wo ko, wasia e sungididi kiandi muna lau kakala diau dia sadila Yesu Kristu yo vingila ye kiese kiawonso tambula e nsendo kuna ntwala. Paulu wakala ye ziku vo e nsambu zazi ke zilendi tezaneswa ko ye konso ngolo kavanga muna vanga e nsobani.—Tanga Filipi 3:7, 8, 13.

10. Nkia mambu tufwete yindulanga ntangwa ke ntangwa? (Maku 10:29, 30) (Tala mpe mafoto.)

¹⁰ Nkia diambu tulongokele? Avo oyantikidi yindula mana wabembola muna kituka Nkristu, diambote mpe wasungamenanga e kuma kiafila muna mo bembola. (Kim. 7:10) Tezanesa mana wabembola ye nsambu otambulanga wau wazaya e ludi. Kasikil’owu, una ye kikundi kiakola yo Yave wa Mfumu a nsema wawonso. (Nga. 3:32) Una ye mpangi zayingi mu nkutakani ye mu nza yawonso ana betoma kuzolanga. (Tanga Maku 10:29, 30.) Yindula mpe mambu mambote mana o Yave kasila o nsilu kuna sentu. (Yes. 65:21-23) Avo okwamanene yindula muna nsambu zitukanga muna sadila Yave, kukala ye viangi ko yovo luzolo lwa vanga mana wabembola.

11. Adieyi olongokele muna nona kia mpangi ankento Rosemary?

¹¹ Mpangi mosi ankento una ye nkumbu Rosemary, wavubwa vava kakala ye kimbuta kia mvu 50. Tala dina diansadisa mu venga yindula mana kabembola. Wavova vo: “Kuna lubantiku, viangi kia nkinzi a Noele yamonanga wau vo i ntangwa twayangalelanga kala vamosi ye yitu yame. Yayangalelanga vana tukau kwa yitu yame. Yazolanga mona e kiese kina o wan’ame ye atekelo ame bamonanga vava baziulanga o tukau tuna yabavananga.” Nki kiasadisa mpangi Rosemary? Wavova diaka vo: “Yasolola e mpila yankaka yaviokesela e ntangwa ye yitu yame. Konso mvu, ivavanga lumbu yaswaswana mu kala kumosi ye yitu yame, kubavana tukau yo kubasasila e kuma itoma kubazolelanga.” Mpangi Rosemary wawanana diaka ye diambu diankaka diampasi. Wavova vo: “Vava yazaya e ludi, akundi ame bambembola. Ezak’e ntangwa, viangi yabamwenanga yo mona kinsona.” d Nki kiansadisa? Wavanga e nkubika za vaikanga ye mpangi zaswaswana muna salu kia umbangi. Wavova diaka vo: “Ediadi diansadisa mu vanga yikundi yampa yo wantu ana itoma zolanga yo vua o mfunu.” Adieyi olenda longoka muna nona kia mpangi Rosemary? Olenda mona e viangi kia diambu diatwasilanga e kiese vitila wazaya e ludi, kansi  olenda kala ye ziku vo vena ye mambu mankaka masundidi o mfunu mana malenda kutwasila e kiese kiakieleka o wau. (Fili. 4:8, 9) Sungamena vo: Yave okwamanana kuvana ina isundidi o mfunu ke mu mana wabembola ko.

VAVA AKAKA BEBEMBOLANGA YAVE

12. Nkia diambu dilenda vangama mu nkutakani dilenda kukendeleka?

¹² Vava wakituka Mbangi a Yave, nanga wamona vo ovevokele muna yambula kala diaka entwadi ye nza yayi yambi yo kota muna buka kia wantu ana belonganga e ludi ye bevanganga e ngolo za vanga oma mansongi. (Yes. 65:14) Kansi, ezak’e ntangwa mpangi mu nkutakani olenda vola sumu diampwena. Avo muntu ndioyo kavilukidi ntima ko, olenda katulwa mu nkutakani. (1 Kor. 5:13) Tala una kamona mpangi a nkento una ye nkumbu Samar mu kuma kia diambu diadi. Wavova vo: “Vava yavubwa ke vavioka kolo ko, nkuluntu mosi wavola sumu diampwena yo katulwa mu nkutakani. Fioti fiasala yadi tá e sakuba kadi kiakwikilanga ko vo o nkuluntu olenda sumukina Yave ye nkutakani.” Dialudi vo, tufwete kalanga ye vuvu vo mpangi zeto Yave bezolanga ye bazolele sikila ye kwikizi kwa yandi. (1 Kor. 13:4, 7) Kansi diankenda vo, konso mvu, akaka bekatulwanga mu nkutakani. Ediadi dilenda kala diampasi avo ona okatwilu mu nkutakani nkundi aku, yitu yovo muntu ona otoma zitisanga.

13. Aweyi tulenda kubamena owau kimana twalembi tá e sakuba avo muntu ona tutoma zolanga obembwele Yave?

¹³ Aweyi olenda kubamena owau kimana walembi tá e sakuba avo muntu ona otoma zolanga obembwele Yave? Kwamanana kumika e kikundi kiaku yo Yave. (Yak. 4:8) Sungamena vo konso muntu una ye kikundi kiandi yo Yave. Kasikil’owu, kana una vo tusambilanga Yave nze kanda dimosi ye nkutakani imosi, tufwete kalanga ye nkubika za yeto kibeni za mwanda, i sia vo, samba yo tanganga e Bibila lumbu yawonso.—Nku. 1:2; 62:8.

14. Adieyi tulongokele muna nona kia Petelo wa ntumwa? (Yoane 6:66-68)

¹⁴ Tulenda mpe longoka e diambu mu dina Petelo wa ntumwa kavanga vava alongoki ayingi bayambula landa Yesu. Nanga muna kolo kiakina o Petelo katoma bakula mawonso ko. Kansi, tala dina kavova muna Yoane 6:66-68. (Tanga.) Vana fulu kia sia e sungididi kiandi mu mana akaka bavanganga, Petelo wasia e sungididi muna ludi kina o Yesu kalonga. Ediadi diasadisa Petelo mu lembi tá e sakuba. Diau dimosi mpe o unu, e mavangu ma wantu ankaka ke malendi kutufila ko mu kulula o zitu wa ludi kina twazaya muna lusadisu lwa nkubik’a Yave. Simbinina e ludi kiaki. Mpangi ankento Samar ona tuyikidi kala wavova vo: “Ntangwa zawonso isungamenanga vo avo mpangi mosi ovangidi diambu diambi, ediadi ke disongele ko vo e mpangi zawonso mu nkutakani mambu mambi bevanganga yovo mana e nkubik’a Yave ilonganga mambi.”

15. Adieyi olongokele muna nona kia mpangi ankento Emily?

 ¹⁵ Badika e nona kia mpangi ankento Emily. Lumingu lumosi kaka lwavioka vava kavubwa, o ngudi andi wakatulwa mu nkutakani yo katuka ku nzo. Mpangi Emily wavova vo: “Kiayindulanga ko vo ediadi dilenda vangama. Ediadi i diambu diampasi kikilu yawanana diau ye viangi kiayingi imonanga kia mama.” Nki kisadisanga mpangi Emily? Wavova diaka vo: “Kina mono mosi ko. Kitambulanga kaka lusadisu lwa se diame ko kansi mpe lwa mpangi za nkutakani ana bakituka yitu yame. Awonso besadilanga Yave, benuananga ye mpasi. Ekiaki i kuma tufwete finamenanga yo kasakesa muntu yo nkwandi.” (1 Pet. 5:9) Eyayi i ntangwa tufwete siamisa o ungudi weto ye ampangi, ke tufwete vingilanga ntete ko vo twabwila e mambu mampasi i bosi tuvanga wo. Avo tuvangidi wo, ke tukuyimwena ko vo yeto mosi kaka twina kiakala nkia diambu dilenda kutubwila.

16. Nkia diambu tufwete sungamenanga? (Tala mpe foto.)

¹⁶ Sungamenanga mpe vo Yave otumbanga awana kezolanga. (Ayib. 12:6) Ozolele vo awonso bakatuka mu nkutakani, bavutuka kwa yandi. (2 Pet. 3:9) Muna kuma kiaki, avo muntu ona otoma zolanga okatwilu mu nkutakani, kala ye ziku vo akuluntu bevanga mawonso muna kunsadisa kimana kavutuka kwa Yave.—2 Tim. 2:24, 25.

17. Nkia ziku olenda kala kiau?

¹⁷ Mu longi diadi, mambu tatu kaka mampasi tuvovele mana olenda wanana mau kuna nim’a luvubu lwaku. Dialudi vo e maka mambu malenda kala mampasi mu zizidila, kansi kuna ye kuma ko kia mona o wonga. Kadi vena ye mambu mayingi olenda vanga kimana wakala wakubama. Ntangwa zawonso sungamenanga vo Yave okusadisa mu sikila ye kwikizi kwa yandi. Yave usadisi kala ye ozolele kwamanana kusadisa yakwele mvu. (1 Pet. 5:10) Okwamanana kuvana o nkuma yo luzindalalu ovuidi o mfunu muna zizidila konso ntonta. Kala ye ziku vo avo okwamanene tambulwila lusadisu lwa Yave, okwamanana kumfinama yakwele mvu kiakala nkia mpasi olenda wanana zau.—Nku. 119:165; Roma 8:38, 39.