1. (a) Nkia nluta tuvuanga vava tuvubwanga? (b) Nkia yuvu tubakila e mvutu mu longi diadi?

 NGA wayekola kala e zingu kiaku kwa Yave yo vubwa muna maza? Avo i wau, walomba e ntona zavelela kwa Nzambi. (1 Pet. 3:21) Wasonga mpe mbandu ambote kwa awana ke bavubilu ntete ko. O yekola e zingu kiaku kwa Yave i nzengo zambote wabaka. Adieyi tuvova avo kwavubilu ntete ko? Kalukatikisu ko vo ozolanga Yave ye ozolele vanga luzolo lwandi. Ozeye wo vo o luvubu mfunu lwina muna lolokwa masumu maku yo vua edienga dia Yave. (Mav. 2:38-40) Kansi, dilenda kala vo vena ye diambu dikukakidilanga mu lembi vubwa. Nki kilenda kusadisa? Mu longi diadi tubaka e mvutu za yuvu eyi: (1) Ekuma akaka bekadilanga ye lukatikisu muna vubwa? (2) Ekuma dinina diamfunu mu zaya wo vo e mbaninu ifinamene? ye (3) Ekuma dinina diamfunu mu vanga e nsobani kimana wavubwa lembi viokesa ntangwa yayingi?

EKUMA AKAKA BEKADILANGA YE LUKATIKISU MUNA VUBWA?

2. Ekuma akaka bekadilanga ye lukatikisu muna vubwa?

² Akaka lukatikisu bekalanga lwau muna vubwa mu kuma kia wonga. Kasikil’owu, akaka bazolele sadila Yave kansi wonga bena wau walembi kunyangidika una ufwene. Avo i wau omonanga, tanga e sono ya Bibila ilenda kukwikidisa vo Yave ke vingilanga ko vo wavangila e mambu mu mpila yalunga. Otoma yangalalanga vava ovanganga mawonso muna kumvana eki kisundidi o wete. (Nku. 103:13, 14; Kol. 3:23) Avo wonga wa lubangamu omonanga, lomba lusadisu lwa  Yave kimana wakala ye vuvu kiau kimosi yo ntozi a nkunga ona wavova vo: “Yave wina oku sambu diame; kimona wonga ko. O muntu adieyi kalenda kumpanga?”—Nku. 118:6.

3. Nkia ngindu zifilanga akaka mu kala yo lukatikisu lwa vubwa? (Tala mpe fwaniswa.)

³ Akaka ana bezolanga Yave bekalanga yo lukatikisu lwa vubwa kadi beyindulanga vo ke bena yo zayi wafwana ko. Kansi, muna vubwa nga divavanga vo wazaya mawonso e Bibila kilonganga? Ve. Tala e nona kimosi kiyikwanga muna Bibila. Vava vabwa e nzakama yangolo ya ntoto muna pelezo ina Paulu yo Sila bakala, basila umbangi kwa nlundi a abakami ye esi nzo andi. Nanga o nlundi a abakami ye esi nzo andi babakula vo Nzambi wavanga e sivi diadina muna vevola e selo yandi bakala muna pelezo. Muna fuku wauna, balongoka mpe mambu mayingi mu kuma kia Yave yo Yesu. Ediadi diabafila mu lembi ‘viokesa kolo kiayingi muna vubwa.’ (Mav. 16:25-33) Avo ozeye Yave, okunzolanga ye nsi a ntima wawonso, olongokele kala malongi mantete ma Bibila, ovilukidi o ntima muna masumu maku ye una ye kani dia zingila e ngwizani ye nkanikinu miandi, ozevo, wakubama wina muna vubwa.—Maku 12:30.

4. Nkia diambu diankaka dilenda kakidila akaka mu vubwa? (Tala mpe foto.)

⁴ Akaka ana bazolele yangidika Nzambi beyindulanga vo diampasi kikilu mu baka e nzengo za vubwa. Diangangu kikilu mu toma yindula e mfwilu ye nluta vitila twabaka konso nzengo. (Luka 14:27-30) Kansi, akaka betokananga kwayingi mu kuma kia mambu bebembola muna yangidika Nzambi. Mpangi ankento Candace ona wazaya e ludi vava kakala nleke, i una mpe kamona vava kayantika longoka e Bibila muna kimbuta. Wavova vo: “Yazaya dina yafwana vanga muna yangidika Yave, kansi lukatikisu yakalanga lwau kadi yazolanga e mambu ma nza. Yazaya wo vo diampasi dikala muna bembola e mambu mama.” Akaka betokananga mu kuma kia nkanikinu mia nkal’ambote emi mivavuanga vo awana bavubwa balemvokela. Bekalanga yo wonga wavola sumu diampwena kuna nim’a luvubu yo katulwa mu nkutakani. Adieyi olenda vanga avo e mambu mama mena kukakidila mpe muna vubwa?

5. Nkia diambu tulenda yindula vava tubakanga e nzengo kana vo tuvubwa yovo ve? (Matai 13:44-46)

 ⁵ Avo lekwa tuzolele sumba, ke tutalanga kaka ntalu ko kansi tutalanga mpe o mfunu a lekwa kiaki. Avo tumwene vo nluta miayingi tuvua muna sumba e lekwa kiokio, tusumbanga kio vana vau. Diau dimosi mpe, vava tubakanga e nzengo kana vo tuvubwa yovo ve, ke tufwete yindulanga kaka ko e mpasi tulenda wanana zau mu kuma kia nsobani tuvanga, kansi tufwete yindulanga mpe una e zingu kieto kitomena muna kala ye ngwizani ambote yo Yave. Yesu wasadila yingana yole muna kutusadisa mu bakula e diambu diadi. (Tanga Matai 13:44-46.) Muna konso kingana, o muntu wasolola lekwa kiantalu yo yangalala teka yawonso kakala yau kimana kalenda sumba kina kasolola. Ongeye mpe wasolola lekwa kiantalu kikilu, i sia vo, e ludi mu kuma kia Kintinu. Avo okatikisanga kana vo diamfunu kikilu mu zingila e ngwizani ye ludi, vaula e ntangwa muna badika muna yingana Yesu katá. Olenda kukiyuvula: ‘Nga ngina ye ziku vo lekwa kiantalu kikilu nsolwele? Nga ibadikilanga e ngwizani ame yo Yave, e vuvu kampana ye mpangi zame vo tusalu?’ E mvutu za yuvu yayi ilenda kusadisa mu bakula dina ofwete vanga mu baka e nzengo za vubwa.

6. Aweyi tulenda yimina e ntim’ambote?

⁶ Muna kingana kia nkuni, Yesu wasonga vo e ntima muntu ulenda kunkakidila mu nungunuka muna mwanda. Kansi, Yesu wasonga mpe vo wantu ankaka bewá e nsangu za Kintinu ye “ntim’ambote” yo zingila e ngwizani ye nsangu zazi. (Luka 8:5-15) Avo oyindulanga vo e ntim’aku wavambana, i sia vo, kuna ye ziku ko vo olenda sadila mana olongokanga, kuyoyi ko. Muna lusadisu lwa Yave, olenda ‘yima ntim’ampa,’ kimana walenda kunlemvokela. Lomba kwa Yave muna sambu kimana kasadisa mu zola mana olongokanga yo sadila mo muna zingu kiaku.—Yez. 18:31; 36:26.

7-8. Ekuma aleke ankaka bekadilanga ye lukatikisu muna vubwa? (Tala mpe foto.)

⁷ Aleke ankaka ana bezolanga Yave bekatikisanga vubwa mu kuma kia mvovo ye mavangu ma wantu ankaka. Kasikil’owu, akaka muna alongi a sikola balenda fila wana sikola mu mona vo e yaka fu yovo mavangu mambote kwandi, kana nkutu vo ke meyangidikanga Nzambi ko. Kansi, e ngindu zazi zilenda twasa mfwilu miayingi. (Nku. 1:1, 2; Nga. 7:1-5) Olenda venga e mfwilu miami muna landa e longi dia ntozi a nkunga ona wavova kwa Yave vo: “Nsundidi umbakuzi ke mu alongi ame awonso ko, kadi iyindulanga tuludiku twaku.”—Nku. 119:99.

⁸ Tutambulanga e nsangu zisonganga vo, mase bena vo Mbangi za Yave bekakidilanga luvubu lwa wan’au. Besianga e sungididi kiasaka muna tezo kia sikola o wana bafwete tanga yovo salu besala, vana fulu kia kubasadisa mu kuyisila makani ma mwanda. Adieyi obenze, nga mase maku balenda kusadisa mu nungunuka muna mwanda? Avo i wau, mokena yau. Kala ye ziku kia diambu edi: Kiakala vo u mbuta yovo u nleke, olenda kala ye kikundi kiakola yo Yave.—Nga. 20:11.

9. Ekuma akaka bezingilanga kwayingi muna vubwa?

⁹ Akaka bakubama bena muna vubwa, kansi ke bevanganga wo ko kadi bazolele vubwa lumbu kimosi yo nkundi yovo yitu. Dialudi vo ke diambi ko mu kala yo luzolo lwa vubwa kumosi yo muntu tuzolanga. Kansi, nga ediadi dilenda kikilu kufila mu lembi vubwa owau? Sungamena wo vo, okukiyekola  kwaku kwa Nzambi i nsilu wa ngeye kibeni. Ozevo, kulendi vubwa ko mu kuma kia muntu ankaka.—Roma 14:12.

EKUMA DININA DIAMFUNU MU ZAYA WO VO E MBANINU IFINAMENE?

10. Nkia diambu diaka dilenda fila akaka mu kala ye lukatikisu muna vubwa?

¹⁰ Vana ntandu a mana tuyikidi kala, akaka bekatikisanga vubwa kadi beyindulanga vo kolo kiayingi diaka tuvingila yavana e mbaninu ilwaka. Kansi, nga diangangu mu kala ye ngindu zazi? Yesu walukisa alongoki andi vo: “Nukubama, e kuma kadi, o Mwan’a muntu okwiza muna ntangwa nulembi yindula.”—Luka 12:40.

11. Landila Nkunga 119:60, aweyi tubadikilanga e nkanikinu mia Yave?

¹¹ O zola muna Yave i kwau kufwete kutufila mu kukiyekola kwa yandi. Vava tutoma zayanga Yave wa Nzambi, ediadi dikutufilanga mu zola nkanikinu miandi yo lemvokela mio. (Tanga Nkunga 119:60.) Yakobo wa nlongoki wayika diambu diankaka diamfunu dilenda kutufila mu lemvokela nkanikinu mia Yave vana vau, i sia vo, kavena muntu ko ozeye dina divangama o mbazi. Dilenda kala vo ke tukala diaka ye lumbu ko mu “vanga edi diambote.” Muna diadi, eyayi i ntangwa yavanga mana tuzeye vo mambote.—Yak. 4:13-17.

12. Adieyi tulongokele muna kingana kia Yesu kia asadi a mpatu a vinyu?

¹² Yindula mu kuma kia kingana kia Yesu kia asadi a mpatu a vinyu. Muna kingana kiaki, o Yesu walonga vo akaka basala kaka ola mosi kansi batambula o mfutu wau mosi ye awana basala lumbu kiamvimba. Kansi, tala e kuma asadi awaya basadila kaka ola mosi. Bavova vo: “Kadi ke vena muntu ko utubakidi mu salu.” Asadi awaya ke bakala miolo ko. Bafwana kikilu sala lumbu kiamvimba, kansi ke bavanga wo ko kadi ke vakala muntu ko wabavana e salu. Vava muntu mosi kabavana e salu, vana vau bayantika sala. (Mat. 20:1-16) O unu, Yesu okutubokelanga kimana twakala alongoki andi yo yikama e salu kia Kintinu. Tufwete tambulwila e mboka yayi vana vau.

13. Adieyi tulenda longoka muna nona kia nkaz’a Loti?

¹³ Akaka bezingilanga mu vanga e nsobani kadi beyindulanga vo bekala ye ntangwa yavanga wo vitila e mbaninu yalwaka. Kansi avo ozingidi kwayingi, dilenda kala diampasi mu vanga e nsobani kimana wayangidika Nzambi. Yesu wazaya e diambu diadi, e kiaki i kuma kalukisila alongoki andi vo:  “Nuyindula nkaz’a Loti.” (Luka 17:31-35) O nkaz’a Loti wazaya wo vo o lufwasu lwa mbanz’a Sodoma ye Ngomora lwafinamanga. Kansi, nanga kakala wakubama ko mu bembola emvimba e lekwa yandi. (Tuku 19:23-26) E nona kiandi kitusadisi mu bakula vo e kielo kia luvuluzu ke kikwamanana kiaziuka ko yakwele mvu. Muna ntangwa kasikidisa, o Yave okanga e kielo kiaki yakwele mvu yo lembi kio ziula diaka.—Luka 13:24, 25.

14. Ekuma ofwete silanga e sungididi muna ndungan’a ungunza mu kuma kia mbaninu?

¹⁴ E mambu mevangamanga konso lumbu omu nza yayi, mesonganga vo o ungunza wa Bibila mu kuma kia mbaninu a tandu kiaki mu lungana una. Dilenda kala vo e maka mambu e Bibila kiasakula ke mevangamanga ko muna zunga ozingilanga. Kansi, o mona e mambu mevangamanga mu fulu yankaka, difwete kufila mu baka e nzengo za vubwa lembi zingila kwayingi. Petelo wa ntumwa walukisa Akristu a tandu kiantete vo, ‘bayingila yovo sikama’ kadi “e mbaninu a lekwa yawonso ifinamene.” (1 Pet. 4:7; yl.) Nanga e “mbaninu” ina Petelo kayika mu tini kiaki i kolo kina Yerusaleme ye tempelo yadi fwaswa. Petelo wasonekena Akristu ana bazingilanga kwandá ye Yerusaleme. Dialudi vo, ke badi baka e mfwilu ko mu kuma kia lufwasu lwa mbanza. (1 Pet. 1:1) Kansi, omona e ndungan’a ungunza wau wadi wokesa e vuvu kiau muna nsilu miankaka mia Yave. Diau dimosi mpe, ekolo omonanga e ndungan’a ungunza mu kuma kia mbaninu, difwete kufila mu kwamanana yingila yo vanga mawonso muna vubwa.

15. Aweyi tulenda sutila e lumbu kia Yave? (2 Petelo 3:10-13)

¹⁵ Muna nkand’andi wanzole, Petelo wasasila una tulenda kubamena mu kuma kia lumbu kia Yave, i sia vo, mbaninu a nza yayi. Kuna kwa Akristu a tandu kiantete, e lumbu kiaki kolo kiayingi kiadi zingila muna lwaka. Kana una vo i wau, Petelo wabavovesa vo ‘basutila’ yovo “lakukila o moyo” e lumbu kiaki. (Tanga 2 Petelo 3:10-13; yl.) Aweyi tulenda sutila e lumbu kia Yave? Tulenda wo vanga muna sungamenanga vo e mbaninu  ifinamene, kubama mu kuma kia lumbu kiokio, kala ye “kadilu kiavauka ye mavangu ma vumi wa Nzambi.” Yave otoma yangalalanga vava tuvanganga mambu mekunyangidikanga. Ozevo, otoma yangalala avo ukiyekwele kwa yandi yo vubwa.

EKUMA DININA DIAMFUNU MU VANGA E NSOBANI OWAU?

16. Ayeyi i ntangwa yambote yanungunuka yamuna luvubu? (2 Korinto 6:1, 2) (Tala mpe fwaniswa ye foto.)

¹⁶ Eyayi i ntangwa yavanga e nsobani kimana wavubwa. (Tanga 2 Korinto 6:1, 2.) O nzimba wa Ntiopia ona Filipo kasila umbangi, wabakula o mfunu wa vanga diambu vana vau. Vava kabakula kaka e nsangu zambote yo kala ye lau dia vubwa, kayindula ko vo: ‘Vitila yavubwa, nanga diambote yalongoka diaka mayingi mu kuma kia nsangu zambote. Tuviokela diaka va fulu kiankaka kina tuwana o maza.’ Vana fulu kia vanga wo, wayuvula kwa Filipo vo: “Adieyi dinsimbidi muna vubwa?” (Mav. 8:26, 27, 35-39) Ekwe mbandu ambote! Vava kavubwa, o nzimba ‘wayenda muna nzil’andi ye kiese.’

17. Nkia ziku tulenda kala kiau?

¹⁷ Nanga lukatikisu una lwau muna vubwa, kansi kala ye ziku vo Yave ozolele kusadisa kimana wakala ye ngwizani ambote yo yandi. (Roma 2:4) Olenda kusadisa mu sunda konso diambu dikakidilanga lunungunuku lwaku nze wonga, lukatikisu kumosi ye mvovo ye mavangu ma wantu ankaka. Vava ovubwa, okala ye ntona zavelela, nanga obakula vo ‘mawonso wabembola’ ke mena kwandi mfunu ko. (Fili. 3:8, 13) Olenda sia e sungididi muna “mana mena kuna ntwala,” i sia vo, e nsambu zina Yave kesilanga o nsilu kwa awana beyekolanga e zingu kiau kwa yandi yo vubwa.—Mav. 3:19.