ခီ​ဆူ​ ​တၢ်​ဂ့ၢ်​မိၢ်​ပှၢ်

ခီပတာ်ဆူ တၢ်အိၣ်လၢအပူၤ

 တၢ်​မၤလိ ၁၄

မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ​လၢ တၢ်​ခဲလၢာ်​အ​ပူၤ

မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ​လၢ တၢ်​ခဲလၢာ်​အ​ပူၤ

“တၢ်​မိၣ်​မၤ​ပ​သး​လၢ တၢ်အဂ့ၤ​လၢ​တၢ်​ခဲလၢာ်​အ​ပူၤ​လီၤ.”—ဧ့ၤဘြံၤ ၁၃:၁၈.

၁, ၂. ဖဲ​ယဟိဝၤ​ယွၤ ထံၣ်ဘၣ်​ဝဲ​လၢ ပ​ဂုာ်ကျဲးစၢး​မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ​အခါ အဝဲ​တူၢ်ဘၣ်​ဝဲ​ဒ်လဲၣ်.

ဘၣ်​တနံၤ ဖဲ​ပိာ်ခွါ​ဖိ​တဂၤ ဟဲက့ၤ​လၢ​ကၠိ​အခါ လၢ​ကျဲ​န့ၣ်​ အဝဲ​ထံၣ်ဝဲ​စ့​ဒၢ​တဖျၢၣ်​လၢ အပှဲၤ​ဒီး​စ့​န့ၣ်​လီၤ. အဝဲ​က​မၤဝဲ​ဒ်လဲၣ်. အဝဲ​မ့ၢ်​အဲၣ်ဒိး​ဟံးန့ၢ်​ဝဲ​န့ၣ်​ သ့ဝဲ​လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်​ အဝဲ​တ​မၤဝဲ​ဒ်​န့ၣ်​ဘၣ်, အဝဲ​က့ၤ​ဟ့ၣ်ကဒါက့ၤ စ့​ဒၢ​အ​ကစၢ်​န့ၣ်​လီၤ. ဖဲ​ဖိသၣ်​တဂၤ​အံၤ အမိၢ်​နၢ်ဟူ​ဝဲ​လၢ အ​ဖိခွါ​မၤဝဲ​ဒ်အံၤ​အခါ အဝဲ​ပှဲၤ​ဒီး​တၢ်သးခု​လီၤ.

ဖဲ​မိၢ်ပၢ်တဖၣ်​ ထံၣ်ဘၣ်​ဝဲ​လၢ အဖိ​မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ​အဆၢ​ကတီၢ်​န့ၣ်​ အဝဲသ့ၣ်​သးခုဝဲ​ဒိၣ်မး​လီၤ. ဒ်​န့ၣ်​အသိး ပ​ပၢ်​အိၣ်​လၢ​မူခိၣ်​မ့ၢ်ဝဲ “တၢ်မ့ၢ်​တၢ်တီ​အ​ကစၢ်” အဃိ ပ​မ့ၢ်​မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ​န့ၣ်​ အဝဲ​က​သးခု​ဒိၣ်မး​လီၤ. (စံးထီၣ်​ပတြၢၤ ၃၁:၅) ခီဖျိ​လၢ ပ​အဲၣ်ဒိး​မၤ​သးခု​အီၤ​အဃိ “တၢ်​မိၣ်​မၤ​ပ​သး​လၢ တၢ်အဂ့ၤ​လၢ​တၢ်​ခဲလၢာ်​အ​ပူၤ​လီၤ.” (ဧ့ၤဘြံၤ ၁၃:၁၈) ဘၣ်ဆၣ်​ တဘျီတခီၣ်​ လၢ​ပ​တၢ်အိၣ်မူ​အ​ပူၤ ပ​က​မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ​န့ၣ်​ ကကီ​ဝဲ​လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်​အဃိ တၢ်​မၤလိ​အံၤ က​ပာ်ဖျါ​ထီၣ်ဝဲ တၢ်ဂ့ၢ်​လွံၢ်မံၤ​ဒ်သိး က​ကဲထီၣ်​တၢ်မၤစၢၤ​လၢ​ပဂီၢ်လီၤ. ဒီး​က​ပာ်ဖျါ​ထီၣ်​စ့ၢ်ကီး ဖဲ​ပ​မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ​အဆၢ​ကတီၢ် ပ​က​ဒိးန့ၢ်​ဘၣ်​ တၢ်​အဘျုး​ဒ်လဲၣ်​အဂ့ၢ်​န့ၣ်​လီၤ.

သမံသမိး​လီၤ​က့ၤ​န​သး တီတီ​လိၤလိၤ​တက့ၢ်

၃-၅. (က) ပလီ​လီၤ​ပ​သး​သ့​လၢ ကျဲ​ဒ်လဲၣ်. (ခ) ဒ်သိး​ပ​သမံသမိး​လီၤ​က့ၤ​ပ​သး တီတီ​လိၤလိၤ​က​သ့​အဂီၢ် တၢ်မနုၤ​က​မၤစၢၤ​ပှၤ​လဲၣ်.

ပ​မ့ၢ်​အဲၣ်ဒိး မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ​လၢ ပှၤဂၤ​အ​ဖီခိၣ်​န့ၣ်​ အဆိ​ကတၢၢ် ပ​က ဘၣ်​သမံသမိး​လီၤ​က့ၤ​ပ​သး တီတီ​လိၤလိၤ​န့ၣ်​လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်​ ပ​က​သမံသမိး​လီၤ​က့ၤ​ပ​သး တီတီ​လိၤလိၤ​န့ၣ်​ တ​ညီ​ထီဘိ​ဘၣ်. အဒိ ဖဲ​တၢ်မၢဖိ​အ​စိၤ ဒီပုၢ်ဝဲၢ်​တဖၣ်​လၢ အိၣ်​လၢ​ဝ့ၢ်​လီၤဒံၤကံ​အ​ပူၤ​န့ၣ်​ အဝဲသ့ၣ်​မ့ၢ်​ပှၤလၢ​အ​လီလီၤ​အသး​လီၤ. လၢ​ကျဲ​ဒ်လဲၣ်. နီၢ်နီၢ်​န့ၣ်​ အဝဲသ့ၣ်​ တ​မၤ​တၢ်ဘၣ်​ယွၤ​အသး​ဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်​ အဝဲသ့ၣ်​ဆိကမိၣ်​လီၤအသး​လၢ အ​မၤ​တၢ်ဘၣ်​ယွၤ​အသး​လီၤ. (လီၣ်ဖျါ ၃:၁၇) ပဝဲ​စ့ၢ်ကီး ပ​မ့ၢ်​ပှၤ​ဒ်လဲၣ်​တဂၤ​လဲၣ်န့ၣ်​ ပလီ​လီၤ​ပ​သး​သ့ဝဲ​လီၤ.

စီၤ​ယၤကိာ်​တဲဝဲ​လၢ “ပှၤ​တဂၤဂၤ​မ့ၢ်​ဆိကမိၣ်​လၢ အမ့ၢ်​ပှၤ​ဘါ​ယွၤ​ဖိ​ဒီး, မ့ၢ်​တ​မၤနၢၤ​ဘၣ်​အပျ့ၤ​ဘၣ်, မ့မ့ၢ်​အ​လီလီၤ​အသး​ဒီး, အဝဲဒၣ်​အ​တၢ်​ဘူၣ်ထီၣ်​ဘါထီၣ်​န့ၣ်​ မ့ၢ်​တၢ်​ကလီ​ကလီ​လီၤ.” (ယၤကိာ် ၁:၂၆) ပ​မ့ၢ်​ဆိကမိၣ်​လီၤ​ပ​သး​လၢ ပ​မၤ​တၢ်ဂ့ၤ​တစဲး​တမွဲး​အဃိ ပ​မ့ၢ်​တဲလံၣ်​တဲလီ​ပှၤဂၤ မ့တမ့ၢ် ပ​မ့ၢ်​တဲ​ဆဲးအဲး​ပှၤဂၤ​သနာ်က့ တဘၣ်​နီတမံၤ​ဘၣ်​န့ၣ်​ မ့ၢ်ဒၣ်​ပလီ​လီၤ​ပ​သးလီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်​အဃိ ဒ်သိး​ပ​သု​တ​လီလီၤ​ပ​သး​တဂ့ၤ​အဂီၢ် တၢ်မနုၤ​က​မၤစၢၤ​ပှၤ​လဲၣ်.

ဖဲ​ပ​ကွၢ်လီၤ မဲာ်ထံကလၤ​အခါ ပ​ထံၣ်​လီၤ​ပ​ဂီၤ​လီၤ. မ့မ့ၢ် ဖဲ​ပ​ဖး​လံာ်စီဆှံ​အခါ ပ​ထံၣ်ဘၣ်​ တၢ်အိၣ်​လၢ ပ​သူၣ်ကံၢ်သးလဲ​အ​ပူၤ​န့ၣ်​လီၤ. လံာ်စီဆှံ​က​မၤစၢၤ​ပှၤ ဒ်သိး​ပ​က​သ့ၣ်ညါ​နၢ်ပၢၢ် ပ​တၢ်ဂ့ၤ​တၢ်ဝါ ဒီး​ပ​တၢ်​ဂံၢ်စၢ်​ဘါစၢ်​တဖၣ်​လီၤ. ဒီး​ပ​က​ဘၣ်​ဆီတလဲ ပ​တၢ်​ဆိကမိၣ်, လုၢ်လၢ်​သကဲာ်ပဝး ဒီး​ပ​တၢ်​စံး​တၢ်ကတိၤ ဒ်လဲၣ်​ဒ်လဲၣ်​န့ၣ်​ လံာ်စီဆှံ​ဒုး​သ့ၣ်ညါ​ပှၤ​သ့ဝဲ​လီၤ. (ဖး ယၤကိာ် ၁:၂၃-၂၅ တက့ၢ်.) ဘၣ်ဆၣ်​ ပ​မ့ၢ်​ဆိကမိၣ်​လီၤ​ပ​သး​လၢ ပ​တၢ်​ဂံၢ်စၢ်​ဘါစၢ် တအိၣ်​နီတမံၤ​ဘၣ်​န့ၣ်​ ပ​မၤဂ့ၤ​ထီၣ်​ပ​သး တ​သ့​လၢၤဘၣ်. အဃိ ပ​က​ဘၣ်​သူ​လံာ်စီဆှံ ဒ်သိး​ပ​က​သမံသမိး​လီၤ​ပ​သး တီတီ​လိၤလိၤ​အဂီၢ်​န့ၣ်​လီၤ. (သးသယုၢ်​တၢ် ၃:၄၀; ဃးကဲ ၁:၅) လၢန့ၣ်​အမဲာ်​ညါ ပ​က​ဘၣ်​ဃ့​ထုကဖၣ်​တၢ်​ဆူ ယဟိဝၤ​ယွၤ​အ​အိၣ်​ ဒီး​ဃ့ကညး​အီၤ​လၢ အဝဲ​က​ဃုကွၢ်​ပ​သး ဒီး​မၤစၢၤ​ပှၤ ဒ်သိး​ပ​က​သ့ၣ်ညါ​လီၤ​က့ၤ​ပ​သး ဒီး​မၤဂ့ၤ​ထီၣ်​က့ၤ ပ​တၢ်​လီၤတူာ်​လီၤကာ်​တဖၣ်​ က​သ့​အဂီၢ်​လီၤ. (စံးထီၣ်​ပတြၢၤ ၁၃၉:၂၃, ၂၄) ပ​က​ဘၣ်​သ့ၣ်နီၣ်​ထီၣ်​လၢ ယဟိဝၤ​ယွၤ “သးဟ့​ပှၤလၢ အ​မၤ​တၢ်အၢ​တၢ်သီ​လီၤ. မ့မ့ၢ်​ပှၤ​အတီ​အလိၤ​တဖၣ်​န့ၣ်​ တူၢ်လိာ်ဝဲ​ဆူ အ​တၢ်​ရ့လိာ်​မုာ်လိာ်​အ​ပူၤ​လီၤ.” —ကတိၤဒိ ၃:၃၂, ခ့ခါစှီၤကျိာ်.

 မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ​လၢ ပ​ဟံၣ်ပူၤဃီပူၤ

၆. ဘၣ်​မနုၤ​အဃိ နီၢ်​ဒီမါဝၤ​က​ဘၣ်​မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ​လဲၣ်.

ခရံာ်ဖိ​ဟံၣ်ဖိ​ဃီဖိ​တဂၤ​စုာ်စုာ် ကြၢး​မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ ကိး​ဆၢ​ကိး​ကတီၢ်ဒဲး​လီၤ. နီၢ်​ဒီမါဝၤ​ခံဂၤ မ့ၢ်​တဲသကိး​တၢ်​ပျီပျီ ဒီး​တဲတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ​န့ၣ်​ က​နာ်န့ၢ်​လိာ်အသး တဂၤ​ဒီး​တဂၤ​လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်​ နီၢ်​ဒီမါဝၤ​တဖၣ်​ တ​ရ့လိာ်​အသး တီတီ​လိၤလိၤ​န့ၣ်​ သ့​လၢ​ကျဲ​အါဘိ​လီၤ. အဒိ အဝဲသ့ၣ်​တ​ကြၢး ဂဲၤလိာ်ကွဲ​တၢ်အဲၣ်​ဒီး ပှၤဂၤ​တဖၣ်, ကွၢ်​တၢ်ဂီၤ​ဘ့ၣ်ဆ့ မ့တမ့ၢ် ဒုးအိၣ်​ထီၣ်​ တၢ်​ရ့လိာ်သး​လၢ အ​တ​ကြၢး​တဘၣ်​တဖၣ်​ဘၣ်. စီၤ​ဒၤဝံး​တဲဝဲ​လၢ “ယ​တ​ဆ့ၣ်နီၤ​ဘၣ်​ဒီး​ပှၤ​လီတၢ်​ဘၣ်, ဒီး​ယ​တ​လဲၤနုာ်​ဘၣ်​ဒီး ပှၤ​မၤတၢ်​လၢ​အ​ခူသူၣ်​ဘၣ်.” (စံးထီၣ်​ပတြၢၤ ၂၆:၄) လၢ​န​တၢ်​ဆိကမိၣ်​အ​ပူၤ​စ့ၢ်ကီး န​မ့ၢ်​တတီ​လၢ န​သးသမူ​တံၤသကိး​အ​ဖီခိၣ်​န့ၣ်​ န​တၢ်​ဆီဟံၣ်​ဆီဃီ က​ဘၣ်ဒိ​ဝဲ​လီၤ.

တၢ်​လၢ​က​မၤဘၣ်ဒိ န​တၢ်​ဆီဟံၣ်​ဆီဃီ​န့ၣ် ဟးဆှဲး​အီၤ​တက့ၢ်

၇, ၈. ဒ်သိး​န​က​သိၣ်လိ​န​ဖိ​လၢ က​အဲၣ်​တၢ်တီ​တၢ်လိၤ​အဂီၢ် န​သူ​တၢ်အဒိ​လၢ လံာ်စီဆှံ​အ​ပူၤ​သ့​ဒ်လဲၣ်.

 ဒ်သိး​မိၢ်ပၢ်​က​သိၣ်လိ​အဖိ​လၢ က​မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ​အဂီၢ် အဝဲသ့ၣ်​မ့ၢ်​တဲ​ဖျါထီၣ်​ တၢ်အဒိ​အ​တဲာ်​တနီၤ​လၢ လံာ်စီဆှံ​အ​ပူၤ​န့ၣ်​ဂ့ၤ​ဝဲ​လီၤ. အဒိ လံာ်စီဆှံ​ပာ်ဖျါ​ထီၣ်ဝဲ ပှၤလၢ​အ​တ​မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ ဒီး​ကဲထီၣ်​တၢ်​ဒိ​တၢ်​တဲာ်​လၢ​အ​တဂ့ၤ​ဘၣ်​တဖၣ်​ အဂ့ၢ်​န့ၣ်​လီၤ. စီၤဧၤကၣ်​ ဟုၣ်တၢ်, စီၤက့ၤဃစံ လီတၢ်​မ့ၢ်​လၢ​အ​သးကွံ​စ့​အဃိ, ဒီး​စီၤ​ယူဒၤ​န့ၣ်​ ညီနုၢ်​ဟုၣ်တၢ် ဒီး​ဆါ​လီၤ​ကွံာ်​ယ့ၣ်ၡူး လၢ​စ့​အဘ့ၣ်​ ၃၀ န့ၣ်​လီၤ.—ယိၤၡူ ၆:၁၇-၁၉; ၇:၁၁-၂၅; ၂ စီၤပၤ ၅:၁၄-၁၆, ၂၀-၂၇; မးသဲ ၂၆:၁၄, ၁၅; ယိၤဟၣ်​ ၁၂:၆.

လံာ်စီဆှံ​ပာ်ဖျါ​ထီၣ်​စ့ၢ်ကီး ပှၤလၢ​အ​မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ​အဂ့ၢ်​န့ၣ်​လီၤ. အဒိ စီၤ​ယၤကိာ်​န့ၣ်​ အ​ဖိခွါ​တဖၣ်​ ထံၣ်န့ၢ်​စ့​ဘၣ်ဆၣ်​ အဝဲ​ဟ့ၣ်သဆၣ်​ထီၣ်​ အ​ဖိခွါ​တဖၣ်​လၢ က​လဲၤ​ဟ့ၣ်ကဒါက့ၤ စ့​အံၤန့ၣ်​လီၤ. မ့မ့ၢ်​စီၤ​ယံးဖသၤ​န့ၣ်​ ဒ်​အဝဲ​အၢၣ်လီၤ​ယွၤ​အသိး အဝဲ​ဒီး​အ​ဖိမုၣ်​ မၤထွဲ​ဝဲ​လီၤ. ဒီး​ယ့ၣ်ၡူး​စ့ၢ်ကီး​ထံၣ်ဘၣ်​ဝဲ တၢ်ကီ​တၢ်ခဲ​လၢ အ​ဒိၣ်ကတၢၢ်​တဖၣ်​ သနာ်က့ အဝဲ​မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ​ထီဘိ​လီၤ. (၁ မိၤၡ့ ၄၃:၁၂; စံၣ်ညီၣ်ကွီၢ် ၁၁:၃၀-၄၀; ယိၤဟၣ်​ ၁၈:၃-၁၁) ဖိသၣ်​တဖၣ်​ မ့ၢ်​နၢ်ပၢၢ်​တၢ်အဒိ​တဖၣ်​အံၤန့ၣ်​ ကဲထီၣ်​တၢ်မၤစၢၤ​ဒ်သိး အဝဲသ့ၣ်​ က​အဲၣ်​တၢ်တီ​တၢ်လိၤ​အဂီၢ်​လီၤ.

၉. မိၢ်ပၢ်​မ့ၢ်​မၤတၢ် တီတီ​လိၤလိၤ​န့ၣ်​ က​ကဲဘျုး​လၢ ဖိ​တဖၣ်​အဂီၢ်​ဒ်လဲၣ်.

မိၢ်ပၢ်တဖၣ်​ ကြၢး​ဟံးန့ၢ်​တၢ်​မၤလိ​လၢ လံာ်စီဆှံ​တ​ဆၢ​လၢ အ​တဲဝဲ “ပှၤလၢ​အ​သိၣ်လိ​ပှၤဂၤ, နၤ​ဧၢ, မ့ၢ်​န​တ​သိၣ်လိ​လီၤ​ဒၣ်​န​သး​ဘၣ်​ဧါ. ပှၤလၢ​အ​စံး, သု​တ​ဟုၣ်တၢ်​တဂ့ၤ, နၤ​ဧၢ, မ့ၢ်​န​ဟုၣ်တၢ်​စ့ၢ်ကီး​ဧါ.” (ရိမ့ၤ ၂:၂၁) မိၢ်ပၢ်​မ့ၢ်​တဲ​တမံၤ မၤ​တမၠိ​န့ၣ်​ ဖိ​တဖၣ်​က​ပာ်သူၣ်​ပာ်သး​ဝဲ​လီၤ. ပ​မ့ၢ်​တဲ​ပ​ဖိ​လၢ အဝဲသ့ၣ်​ က​ဘၣ်​မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ ဘၣ်ဆၣ်​ ပ​မ့ၢ်​တ​မၤထွဲ​ဒ်​န့ၣ်​န့ၣ်​ ပ​ဖိ​တဖၣ်​ အ​ခိၣ်နူာ်​က​ဘံဘူဝဲ​လီၤ. အဒိ ဖိသၣ်​မ့ၢ်​ထံၣ်ဘၣ်​လၢ အမိၢ်​အ​ပၢ်​လံၣ်တၢ် ဘၣ်ဃး​ဒီး တၢ်ဂ့ၢ်​ဆံး​ဆံး​ဖိ​ဒၣ်လဲာ် ဘၣ်​သ့ၣ်​သ့ၣ်​ ဖိသၣ်​တဖၣ်​ က​မၤ​ပိာ်​အမိၢ်​အ​ပၢ်​အခံ​လီၤ. (ဖး လူၤကၣ်​ ၁၆:၁၀ တက့ၢ်.) လၢတၢ်န့ၣ်​အလီၢ် ဖိသၣ်​တဖၣ်​ မ့ၢ်​ထံၣ်ဘၣ်​လၢ​အမိၢ်​အ​ပၢ် မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ​န့ၣ်​ ခါဆူညါ အဝဲသ့ၣ်​ က​ကဲထီၣ်​မိၢ်ပၢ်​လၢ အ​မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ​လီၤ.—ကတိၤဒိ ၂၂:၆; အ့းဖ့းစူး ၆:၄.

 မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ​လၢ တၢ်​အိၣ်ဖှိၣ်​အ​ပူၤ

၁၀. ဖဲ​ပ​တဲသကိး​တၢ်​ဒီး ပ​ဒီပုၢ်ဝဲၢ်​သ့ၣ်​တဖၣ်​အခါ​န့ၣ်​ ပ​က​ဘၣ်​ပ​လီၢ်​ပ​သး​ဒ်လဲၣ်.

၁၀ ဖဲ​ပ​ရ့​ဒီး​ခရံာ်ဖိ​ဒီပုၢ်ဝဲၢ်​တဖၣ်​အခါ ပ​က​ဘၣ်​တဲတၢ် တီတီ​လိၤလိၤ​စ့ၢ်ကီး​လီၤ. ပ​မ့ၢ်​တ​ပ​လီၢ်​ပ​သး​န့ၣ်​ ဖဲ​ပ​တဲသကိး​တၢ်​အခါ ကဲထီၣ်​တၢ်​တဲ​ပှၤ​ဂ့ၢ်​လၢ အ​မၤဘၣ်ဒိ​ပှၤဂၤ​အလၤကပီၤ မ့တမ့ၢ် ကဲထီၣ်​တၢ်​တဲ​ဟးဂီၤ​ပှၤ​ဂ့ၢ်​သ့ဝဲ​လီၤ. ပ​မ့ၢ်​နၢ်ဟူ​တၢ်ဂ့ၢ်​တခါ ဘၣ်ဆၣ်​မ့ၢ်​အ​လီၤတံၢ်​ဧါ, တ​လီၤတံၢ်​ဧါ ပ​မ့ၢ်​တ​သ့ၣ်ညါ​ဘၣ်​ဒီး ပ​မ့ၢ်​ဟး​တဲ​ပှၤဂၤ​န့ၣ်​ ဘၣ်​သ့ၣ်​သ့ၣ်​ က​ကဲထီၣ်​ပ​ရၤလီၤ တၢ်လံၣ်​တၢ်လီ​တခါ​လီၤ. အဃိ ပ​မ့ၢ်​ပၢၤ​ပ​ထးခိၣ်​န့ၣ်​ က​ဂ့ၤ​ဝဲ​လီၤ. (ကတိၤဒိ ၁၀:၁၉) ပ​မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ​န့ၣ်​ အခီပညီ​တမ့ၢ်​လၢ ပ​က​ဘၣ်​တဲ​ဖျါထီၣ်​ တၢ်​လၢ​ပ​ဆိကမိၣ်, နၢ်ဟူ ဒီး​သ့ၣ်ညါ​အီၤ​ခဲလၢာ်​ဘၣ်. ပ​မ့ၢ်​သ့ၣ်ညါ​လၢ တၢ်ဂ့ၢ်​တခါ​န့ၣ်​ မ့ၢ်ဝဲ​တီဝဲ​ဘၣ်ဆၣ်​ မ့ၢ်​တ​ဘၣ်ဃး​ဒီး​ပှၤ မ့တမ့ၢ် က​ကဲထီၣ်​တၢ်​ဘၣ်ဒိ​ဘၣ်ထံး​လၢ ပှၤဂၤ​အဂီၢ်​န့ၣ်​ ဘၣ်​သ့ၣ်​သ့ၣ်​ ပ​တ​ကြၢး​တဲ​စ့ၢ်ကီး​ဘၣ်. (၁ သ့းစၤလနံ ၄:၁၁) ပှၤ​တနီၤနီၤ​သူ​တၢ်ကတိၤ​လၢ အ​တ​ကြၢး​တဘၣ်​ ဒီး​တဲ​ပူၤဖျဲး​အသး​လၢ “ယၤ​န့ၣ်​ယ​တဲတၢ်​တီတီ​လီၤ.” ဘၣ်ဆၣ်​ဒ်​ပ​မ့ၢ် ယဟိဝၤ​ယွၤ​အ​ပှၤ​ဂီၢ်မုၢ်​အသိး ထီဘိ​န့ၣ်​ပ​ကြၢး​သူ​တၢ်ကတိၤ​လၢ​အမုာ် လၢ​အ​အိၣ်ဒီး​တၢ်အဲၣ်​တၢ်ကွံ​န့ၣ်​လီၤ.—ဖး ကလီးစဲ ၄:၆ တက့ၢ်.

၁၁, ၁၂. (က) ပှၤ​တဂၤ မ့ၢ်​မၤ​တၢ်ကမၣ်​ ဒီး​အဝဲ​မ့ၢ်​တ​တဲ​ဖျါထီၣ်​တၢ်ဂ့ၢ် တီတီ​လိၤလိၤ​န့ၣ်​ က​ဂ့ၤ​ဧါ, တဲ​ဖျါထီၣ်​တက့ၢ်. (ခ) ပ​ကြၢး​ဆိကမိၣ်​ ဘၣ်ဃး​ဒီး​တၢ်​သံကွၢ်​မနုၤ​တဖၣ်​လဲၣ်. (ဂ) ဖဲ​ပ​တီၣ်ထီၣ်​လံာ်​လၢ ယဟိဝၤ​ယွၤ​အ​တၢ်​ကရၢကရိ​အ​အိၣ်​အခါ ပ​မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ က​သ့​လၢ​ကျဲ​ဒ်လဲၣ်.

၁၁ ယဟိဝၤ​ယွၤ​ဟ့ၣ်လီၤ တၢ်​အိၣ်ဖှိၣ်​သးပှၢ်​တဖၣ်​မူဒါ​လၢ က​မၤစၢၤ​တၢ်​အိၣ်ဖှိၣ်​ဖိ​န့ၣ်​လီၤ. ဒ်သိး​အဝဲသ့ၣ်​မၤစၢၤ​ပှၤ က​သ့​ညီ​ညီ​အဂီၢ် ပ​ကြၢး​တဲတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ​န့ၣ်​လီၤ. အဒိ ခီဖျိ​လၢ န​ဆိးက့​အဃိ န​မ့ၢ်​လဲၤ​လၢ ကသံၣ်​သရၣ်​အ​အိၣ်​န့ၣ်​ မ့ၢ်​န​က​ပာ်ခူသူၣ်​ န​တၢ်ဆူး​တၢ်ဆါ​အဂ့ၢ်​ဧါ, န​မ့ၢ်​မၤ​ဒ်​န့ၣ်​န့ၣ်​ အဝဲ​မၤစၢၤ​နၤ က​သ့ဧါ. ဒ်​န့ၣ်​အသိး ပ​မ့ၢ်​မၤ​တၢ်ကမၣ်​ဖးဒိၣ်​တမံၤမံၤ​န့ၣ်​ ပ​တ​ကြၢး​လံၣ်တၢ်​ဘၣ်. လၢတၢ်န့ၣ်​အလီၢ် ပ​ကြၢး​လဲၤ​လၢ တၢ်​အိၣ်ဖှိၣ်​သးပှၢ်​အ​အိၣ်​ ဒီး​တဲဘၣ်​အဝဲသ့ၣ်​ တီတီ​လိၤလိၤ​လီၤ. (စံးထီၣ်​ပတြၢၤ ၁၂:၂; မၤတၢ် ၅:၁-၁၁) ဆိကမိၣ်​ကွၢ် တၢ်အိၣ်​အသး​အဂၤ​တမံၤ​တက့ၢ်. န​မ့ၢ်​သ့ၣ်ညါ​ထီၣ်​လၢ န​သကိး​တဂၤ မၤ​တၢ်ကမၣ်​ဖးဒိၣ်​န့ၣ်​ န​က​မၤ​ဒ်လဲၣ်.  (၃ မိၤၡ့ ၅:၁) မ့ၢ်​န​က​ဆိကမိၣ်​လၢ “ယ​မ့မ့ၢ် အ​တံၤသကိး​တံၢ်နီၢ်​န့ၣ်​ ယ​က​ပာ်ခူသူၣ်​အ​တၢ်ကမၣ်” မ့တမ့ၢ် မ့ၢ်​န​က​သ့ၣ်နီၣ်​ထီၣ်​လၢ တၢ်​အိၣ်ဖှိၣ်​သးပှၢ်​တဖၣ်​ က​မၤစၢၤ​အီၤ ဒ်သိး​အဝဲ​မၤဂ့ၤ​ထီၣ်​က့ၤ အ​တၢ်​ရ့လိာ်သး​ဒီး ယဟိဝၤ​ယွၤ​က​သ့​အဂီၢ်​န့ၣ်​ဧါ.—ဧ့ၤဘြံၤ ၁၃:၁၇; ယၤကိာ် ၅:၁၄, ၁၅.

၁၂ ပ​မ့ၢ်​ဘၣ်​ကွဲး​လံာ်​ဆူ ယဟိဝၤ​ယွၤ အ​တၢ်​ကရၢကရိ​အ​အိၣ်​ ဒ်သိး​ဒီး​ဖဲ​ပ​တီၣ်ထီၣ်​နၣ်ရံၣ်​အခါ ပ​က​ဘၣ်​ကွဲးဖျါ​ထီၣ်​ တၢ်ဂ့ၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ​န့ၣ်​လီၤ. ဒီး​ဖဲ​ပ​တီၣ်ထီၣ်​ ပှၤလဲၤလၢညါ မ့တမ့ၢ် မၤပှဲၤ​လံာ်​လၢ ပ​က​ဒိးန့ၢ်​ဘၣ်​ တၢ်ခွဲး​တၢ်ယာ်​အဂၤ​လၢ ယဟိဝၤ​ယွၤ အ​တၢ်​ကရၢကရိ​အ​ပူၤ​အခါ ပ​ကြၢး​ကွဲးဖျါ​ထီၣ်​ ပ​ဂ့ၢ်​ပ​ကျိၤ​တီတီ​လိၤလိၤ​လီၤ.—ဖး ကတိၤဒိ ၆:၁၆-၁၉ တက့ၢ်.

၁၃. ပ​မ့ၢ်​မၤ​သကိး​တၢ်ဖံး​တၢ်မၤ​ဒီး ပ​ဒီပုၢ်ဝဲၢ်​တဂၤဂၤ​န့ၣ်​ ပ​မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ က​သ့​လၢ​ကျဲ​ဒ်လဲၣ်.

၁၃ ဖဲ​ခရံာ်ဖိ ဒီပုၢ်ဝဲၢ်​မုၣ်​ဒီပုၢ်ဝဲၢ်​ခွါ​တဖၣ်​ လဲၤ​လၢ​ဘီမုၢ်ဘျီၣ်ဒိၣ်​အခါ​မ့ၢ်ဂ့ၤ ဟး​စံၣ်တဲၤ​တဲလီၤ​တၢ်​အခါ​မ့ၢ်ဂ့ၤ အဝဲသ့ၣ်​တ​ကြၢး​မၤ​ဘၣ်ဃး​အသး​ဒီး အ​တၢ်ဖံး​တၢ်မၤ​အဂ့ၢ်​လၢၤဘၣ်. အဂၤ​တမံၤ​န့ၣ်​ ပ​မ့ၢ်​မၤ​သကိး​တၢ်ဖံး​တၢ်မၤ ဒီး​ပ​ဒီပုၢ်ဝဲၢ်​တဖၣ်​န့ၣ်​ ပ​တဘၣ်​ဟံးန့ၢ်​တၢ်ခွဲး​တၢ်ယာ်​ဘၣ်. အဒိ န​မ့ၢ်​ငါ​န​ဒီပုၢ်ဝဲၢ် ယဟိဝၤ​ပှၤအုၣ်​အသး​တဖၣ်​န့ၣ်​ န​က​ဘၣ်​ဟ့ၣ်​အဝဲသ့ၣ်​စ့ ဒ်​န​အၢၣ်လီၤ​အီလီၤ​အသိး ဘၣ်​ဆၢ​ဘၣ်​ကတီၢ်​လီၤ. တကးဒံးဘၣ်​ တၢ်ခွဲး​တၢ်ယာ် (benefits) ဒ်သိး​ဒီး တၢ်မၤစၢၤ​လၢ ကသံၣ်ကသီ​တ​ကပၤ (medical insurance) ဒီး​တၢ်​အိၣ်ဘှံး​အခွဲး​န့ၣ်​ ပဒိၣ်​တၢ်သိၣ်​တၢ်သီ မ့ၢ်​တဲ​လၢ ပ​က​ဘၣ်​ဟ့ၣ်လီၤ ပှၤ​မၤတၢ်​ဖိ​န့ၣ်​ ပ​က​ဘၣ်​ဟ့ၣ်လီၤ​လီၤ. (၁ တံၤမသ့း ၅:၁၈; ယၤကိာ် ၅:၁-၄) တၢ်မၤခိၣ်​မ့မ့ၢ် ပ​ဒီပုၢ်ဝဲၢ်​န့ၣ်​ ပ​တဘၣ်​မုၢ်လၢ်​လၢ အဝဲ​ကကွၢ်​မဲာ်​ပှၤ မ့တမ့ၢ် ဟ့ၣ်​အိၣ်ဘှံး​ပှၤ​အါန့ၢ် ပှၤဂၤ​တဖၣ်​ဘၣ်. (အ့းဖ့းစူး ၆:၅-၈) ပ​က​ဘၣ်​ဂုာ်ကျဲးစၢး​မၤ အ​တၢ်မၤ​ဒ် ပ​အၢၣ်လီၤ​အီၤ​အသိး​န့ၣ်​လီၤ.—၂ သ့းစၤလနံ ၃:၁၀.

၁၄. တချုး​လၢ ခရံာ်ဖိ​တဖၣ်​ မၤ​သကိး​တၢ်ဖံး​တၢ်မၤ တမံၤမံၤ​အခါ အဝဲသ့ၣ်​ ကြၢး​မၤ​ဆိ​တၢ်မနုၤ​လဲၣ်.

၁၄ အဒိ ပ​မ့ၢ်​မၤ​တၢ်မၤ​တခါခါ ဒီး​ပ​ဒီပုၢ်ဝဲၢ်​လၢ​ပ​စ့​ၡူ​သ့ မ့တမ့ၢ် ပ​မၠး​သ့ ဒ်သိး​ဒီး တၢ်ဘျၢ​လီၤ​ဃာ်​စ့ (investment) မ့တမ့ၢ် တၢ်​ဟ့ၣ်လိၢ်​စ့ (loan) န့ၣ်​ပ​က​ဘၣ် ပ​လီၢ်​ပ​သး​ဒ်လဲၣ်. လံာ်စီဆှံ​ပာ်ဖျါ​ထီၣ်ဝဲ တၢ်​ဟံးစု​နဲၣ်ကျဲ​လၢ အရ့ဒိၣ်​တခါ​လၢ အ​ကဲထီၣ်​တၢ်မၤစၢၤ​လၢ​ပဂီၢ်​န့ၣ်​လီၤ. တချုး​လၢ ပ​မၤတၢ်​သ့ၣ်​တဖၣ်​အံၤ​အခါ ပ​က​ဘၣ်​ကွဲးနီၣ်​ဃာ် တၢ်ဂ့ၢ်​တၢ်ကျိၤ​ခဲလၢာ်​ခဲဆ့ လီၤတံၢ်​လီၤဆဲး​န့ၣ်​လီၤ. အဒိ ဖဲ​ဝံ​ယံးရမံယၤ ပှ့ၤ​ဝဲ​ဟီၣ်ခိၣ်​တ​ကဝီၤ​အဆၢ​ကတီၢ် အဝဲ​ကွဲးဝဲ​လံာ်​အုၣ်သး​ခံဘ့ၣ်​ဒီး မၢဝဲ​ပှၤအုၣ်​အသး​တဖၣ်​လၢ က​ကွဲးလီၤ​အ​မံၤ​လၢ လံာ်​အုၣ်သး​ခံဘ့ၣ်​အံၤ​အကျါ​တဘ့ၣ်​လီၤ. ဝံၤဒီး​အဝဲ​ပာ်ဃာ်​ဝဲ လံာ်​အုၣ်အသး​ခံဘ့ၣ်​အံၤ​ဂ့ၤဂ့ၤ လၢ​ခါဆူညါ​အဂီၢ်​လီၤ. (ယံးရမံယၤ ၃၂:၉-၁၂; ကွၢ်​စ့ၢ်ကီး ၁ မိၤၡ့ ၂၃:၁၆-၂၀ တက့ၢ်.) ပှၤ​တနီၤ​ဆိကမိၣ်​ဝဲ​လၢ အဝဲသ့ၣ်​ မ့ၢ်​ကွဲးနီၣ်​ဃာ်​တၢ်ဂ့ၢ် လီၤတံၢ်​လီၤဆဲး​န့ၣ်​ က​ဖျါ​လၢ​အဝဲသ့ၣ်​ တ​နာ်န့ၢ်​အ​ဒီပုၢ်ဝဲၢ်​ဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်​ ပ​မ့ၢ်​မၤ​ဒ်အံၤ​န့ၣ်​ က​ကဲထီၣ်​တၢ်မၤစၢၤ​ဒ်သိး ခါဆူညါ​တၢ်​နၢ်ပၢၢ်​ကမၣ်​မ့ၢ်ဂ့ၤ တၢ်​သးဟးဂီၤ​မ့ၢ်ဂ့ၤ မ့တမ့ၢ် တၢ်​လီၤမုၢ်​လီၤဖး​မ့ၢ်ဂ့ၤ သု​တ​ဟဲ​အိၣ်​ထီၣ်​တဂ့ၤ​အဂီၢ်​လီၤ. ခရံာ်ဖိ​လၢ အ​မၤ​သကိး​တၢ်မၤ​တမံၤမံၤ​န့ၣ်​ အဝဲသ့ၣ်​ကြၢး​သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်​က့ၤ​လၢ တၢ်မၤ​တခါဂ့ၤ​တခါဂ့ၤ အ​ရ့​တ​ဒိၣ်​ထဲသိးဒီး ပ​တၢ်​အိၣ်ဖှိၣ်​အ​တၢ်ဃူ​တၢ်ဖိး​ဘၣ်.—၁ ကရံၣ်သူး ၆:၁-၈; ကွၢ်တၢ်ဂ့ၢ် ၃၀ လၢ​လံာ်​အ​ကတၢၢ်တက့ၢ်.

ရ့​ဒီး​ပှၤတၢ်ချၢ​တဖၣ်​ တီတီ​လိၤလိၤ

၁၅. ပှၤ​မ့ၢ်​လံၣ်အီၣ်​လီအီၣ်​တၢ်​န့ၣ်​ ယဟိဝၤ​ယွၤ​တူၢ်ဘၣ်​ဝဲ​ဒ်လဲၣ်.

၁၅ ပ​က​ဘၣ်​မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ လၢ​ပှၤ​ကိးဂၤ​ဒဲး​အ​ဖီခိၣ်​ ဃုာ်ဒီး​ပှၤလၢ​တမ့ၢ် ယဟိဝၤ​ပှၤအုၣ်​အသး​တဖၣ်​အ​ဖီခိၣ်​စ့ၢ်ကီး​လီၤ. ပ​မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ​န့ၣ်​ မ့ၢ်​တၢ်​လၢ အရ့ဒိၣ်​လၢ ယဟိဝၤ​ယွၤ​အဂီၢ်​လီၤ. လံာ်စီဆှံ​တဲဝဲ​လၢ “စီၤပီၢ်​လီတၢ်​န့ၣ်​ မ့ၢ်​တၢ်​သး​ဘၣ်အၢ​လၢ ယွၤ​အမဲာ်​ညါ​လီၤ. မ့မ့ၢ်​စီၤပီၢ်သၣ်​အတီ​န့ၣ်​ မ့ၢ်​တၢ်ဘၣ်​အသး​လီၤ.” (ကတိၤဒိ ၁၁:၁; ၂၀:၁၀, ၂၃) လၢပျၢၤ​န့ၣ်​ ပှၤ​အါဂၤ​သူဝဲ စီၤပီၢ်​လၢ က​ဆါ​တၢ်​ပှ့ၤတၢ်​အဂီၢ်​လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်​ ပှၤဆါ​တၢ်ဖိ​တနီၤ လံၣ်အီၣ်​လီအီၣ်​ ပှၤလၢ​အ​ဟဲ​ပှ့ၤတၢ်​တဖၣ်​ ဒ်သိး​က​န့ၢ်​စ့ အါန့ၢ်ဒံး​အကြၢး​ဒိးန့ၢ်​ဝဲ မ့တမ့ၢ် ဟ့ၣ်လီၤ​တၢ်​စှၤန့ၢ်ဒံး​အကြၢး​ဟ့ၣ်​ဝဲ​န့ၣ်​လီၤ. ဒ်​လၢညါ​အသိး မုၢ်မဆါ​တနံၤ​အံၤ​စ့ၢ်ကီး ပှၤ​အါဂၤ​န့ၣ်​မၤတၢ်​တတီ​တလိၤ​ဘၣ်. လၢညါ​န့ၣ်​ ယဟိဝၤ​ယွၤ​သးဟ့ လုၢ်လၢ်​သကဲာ်ပဝး​ဒ်အံၤ​တဖၣ်​ ဒီး​အ​ခဲအံၤ​စ့ၢ်ကီး သးဟ့ဝဲ​လီၤ.

၁၆, ၁၇. မုၢ်မဆါ​တနံၤ​အံၤ ပှၤ​အါဂၤ မၤတၢ်​တတီ​တလိၤ လၢ​ကျဲ​ဒ်လဲၣ်.

 ၁၆ ပဝဲ​ခဲလၢာ် ပ​ဘၣ်​တၢ်လ့ပစီ​ပှၤ​ဒ်သိး ပ​က​မၤတၢ်​တတီ​တလိၤ​အဂီၢ်​လီၤ. အဒိ ဖဲ​ပ​ဘၣ်​ဒိးစဲး​လၢ​ကၠိ​အခါ​မ့ၢ်ဂ့ၤ, ဖဲ​ပ​ဘၣ်​မၤပှဲၤ​လံာ်ပတံထီၣ်​လၢ တၢ်မၤ​အဂီၢ်​အခါ မ့တမ့ၢ် ဖဲ​ပ​ဘၣ်​ဆှၢထီၣ်​ လံာ်​ဆူ​ပဒိၣ်​အ​အိၣ်​အခါ​မ့ၢ်ဂ့ၤ ပှၤ​အါဂၤ​ဆိကမိၣ်​ဝဲ​လၢ ပ​မ့ၢ်​လံၣ်တၢ်​လီတၢ် မ့တမ့ၢ် ပ​မ့ၢ်​တ​ကွဲးဖျါ​ထီၣ်​တၢ်ဂ့ၢ် တီတီ​လိၤလိၤ​ဘၣ်​န့ၣ်​ တဘၣ်​တၢ်​နီတမံၤ​ဘၣ်. ပ​သ့ၣ်ညါ​ပာ်စၢၤ​လၢ ပှၤ​အါဂၤ​လၢ မုၢ်မဆါ​တနံၤ​အံၤ ကအိၣ်​ဒီး​လုၢ်လၢ်​သကဲာ်ပဝး​ဒ်အံၤ​တဖၣ်​ မ့ၢ်​လၢ လံာ်စီဆှံ​တဲဝဲ​လၢ “ပှၤကညီ​က​မ့ၢ် ပှၤ​အဲၣ်​လီၤအသး, ပှၤ​သးကွံ​စ့” ဒီး “ပှၤ​တ​အဲၣ်ဘၣ်​ပှၤ​အဂ့ၤ​ဘၣ်” အဃိ​န့ၣ်​လီၤ.—၂ တံၤမသ့း ၃:၁-၅.

၁၇ တဘျီတခီၣ်​ ပ​က​ဆိကမိၣ်​လၢ ပှၤလၢ​အ​မၤတၢ်​တတီ​တလိၤ​တဖၣ်​န့ၣ်​ အဝဲသ့ၣ်​ လဲၤထီၣ်​လဲၤထီ ဒီး​ဖျိးစိ​လၢ ပှၤဂၤ​အမဲာ်​ညါ​လီၤ. (စံးထီၣ်​ပတြၢၤ ၇၃:၁-၈) မ့မ့ၢ်​ခရံာ်ဖိ​သ့ၣ်​တဖၣ်​န့ၣ်​ မ့ၢ်​လၢ​အဝဲသ့ၣ်​ ဂုာ်ကျဲးစၢး မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ​အဃိ ဘၣ်​သ့ၣ်​သ့ၣ်​ ပှၤ​ကလီ​အီၣ်​အဝဲသ့ၣ်, အ​တၢ်မၤ​က​ၡူ မ့တမ့ၢ် ပှၤ​က​တဲဆါ​အဝဲသ့ၣ်​လၢ တၢ်မၤ​လီၢ်​န့ၣ်​လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်​ အဝဲသ့ၣ်​တူၢ်ဆါ​အသး​ဒ်အံၤ​န့ၣ်​ အဘျုး​အိၣ်ဝဲ​သပှၢ်​ကတၢၢ်​လီၤ. ဘၣ်​မနုၤ​အဃိ ပ​တဲ​ဒ်​န့ၣ်​သ့​လဲၣ်.

ပ​မ့ၢ်​မၤတၢ် တီတီ​လိၤလိၤ​န့ၣ်​ ပ​က​ဒိးန့ၢ်​ဘၣ်​ တၢ်​ဆိၣ်ဂ့ၤ​မနုၤ​တဖၣ်​လဲၣ်

၁၈. တၢ်မံၤ​ဂ့ၤ​သၣ်ဂ့ၤ​လၢ န​မ့ၢ်​ပှၤလၢ​အ​မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ​န့ၣ်​ ဘၣ်​မနုၤ​အဃိ မ့ၢ်​တၢ်​လၢ​အလုၢ်​ဒိၣ်​ပှ့ၤဒိၣ်​လဲၣ်.

၁၈ န​မ့ၢ်​အိၣ်ဒီး မံၤဂ့ၤ​သၣ်ဂ့ၤ​လၢ န​မ့ၢ်​ပှၤလၢ​အ​မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ ဒီး​ပှၤ​နာ်န့ၢ်​နၤ​သ့​န့ၣ်​ မ့ၢ်​တၢ်​လၢ​အလုၢ်​ဒိၣ်​ပှ့ၤဒိၣ်​တခါ​လီၤ. ပဝဲ​ခဲလၢာ် ပ​အိၣ်ဒီး​တၢ်ခွဲး​တၢ်ယာ်​လၢ ပ​က​ဒိးန့ၢ်​ဘၣ်​ မံၤဂ့ၤ​သၣ်ဂ့ၤ​ဒ်အံၤ​လီၤ. (မံကၤ ၇:၂) န​မ့ၢ်​မၤတၢ် တီတီ​လိၤလိၤ​န့ၣ်​ ပှၤ​တနီၤနီၤ က​တဲဆါ​နၤ, က​တဲ​နၤ​လၢ န​ငီငး ဘၣ်ဆၣ်​ ပှၤဂၤ​တနီၤ က​ပာ်ကဲ​နၤ​ဒီး က​နာ်န့ၢ်​နၤ​လီၤ. လၢ​ဟီၣ်ခိၣ်​ဒီဘ့ၣ်​န့ၣ်​ ပှၤ​အါဂၤ​သ့ၣ်ညါ​ဝဲ​လၢ ယဟိဝၤ​ပှၤအုၣ်​အသး​တဖၣ်​ မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ​န့ၣ်​လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်​အဃိ တၢ်မၤခိၣ်​တနီၤ အဲၣ်ဒိး​ငါဝဲ ယဟိဝၤ​ပှၤအုၣ်​အသး​တဖၣ်​န့ၣ်​လီၤ. ဒီး​ဖဲ​ပှၤ​မၤတၢ်​ဖိ လၢ အ​မၤတၢ်​တတီ​တလိၤ ဘၣ်​တၢ်​ထုးထီၣ်​ကွံာ်​အီၤ​လၢ တၢ်မၤ​အခါ ယဟိဝၤ​ပှၤအုၣ်​အသး​တဖၣ်​န့ၣ်​ ပှၤ​တ​ထုးထီၣ်​ကွံာ်​အီၤ​ဘၣ်.

ပ​မ့ၢ်​မၤတၢ်​မၤဆူၣ်​ဆူၣ်​န့ၣ် က​ကဲထီၣ်​တၢ်​လၤကပီၤ​လၢ ယဟိဝၤ​ယွၤ​အဂီၢ်

၁၉. ပ​မ့ၢ်​မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ​န့ၣ်​ က​ကဲဘျုး​လၢ ပ​တၢ်​ရ့လိာ်သး​ဒီး ယဟိဝၤ​ယွၤ​ဒ်လဲၣ်.

၁၉ န​မ့ၢ်​မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ လၢ​တၢ်​ခဲလၢာ်​အ​ပူၤ​န့ၣ်​ န​ကအိၣ်​ဒီး သး​လၢ​အ​သ့ၣ်ညါ​ဒၣ်တၢ်​လၢ အ​ကဆှီ​ဒီး တၢ်​သူၣ်မံ​သးမုာ်​န့ၣ်​လီၤ. ဒ်​စီၤ​ပီလူး​တဲဝဲ​အသိး “ပ​ဆိကမိၣ်​လၢ ပ​အိၣ်ဒီး​ပ​သး​သ့ၣ်ညါ​ဒၣ်တၢ်​အဂ့ၤ” လီၤ. (ဧ့ၤဘြံၤ ၁၃:၁၈) ဒီး​တၢ်​လၢ​အရ့ဒိၣ်​ကတၢၢ်​န့ၣ်​ န​ပၢ်​ယဟိဝၤ​ယွၤ​လၢ အပှဲၤ​ဒီး​တၢ်အဲၣ်​တၢ်ကွံ​န့ၣ်​ က​ထံၣ်ဝဲ​ဒီး​က​ပာ်လုၢ်​ပာ်ပှ့ၤ န​တၢ်​ဂုာ်ကျဲးစၢး​မၤတၢ်​တီတီ​လိၤလိၤ လၢ​တၢ်​ခဲလၢာ်​အ​ပူၤ​န့ၣ်​လီၤ.—ဖး စံးထီၣ်​ပတြၢၤ ၁၅:၁, ၂; ကတိၤဒိ ၂၂:၁ တက့ၢ်.