ပှၤဂီၢ်မုၢ်တဒူၣ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်ဆီၣ်တံၢ်မၤနၢၤအီၤလီၤ. အဝဲသ့ၣ် ဃ့ဘါထုကဖၣ်တၢ်ဆူယွၤအအိၣ် အဘျီတဖၣ်အဘျီ ဒ်သိးအဝဲသ့ၣ် ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤအဂီၢ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် အဝဲသ့ၣ်တဒိးန့ၢ်ဘၣ် ယွၤအတၢ်မၤစၢၤတဘျီဃီဘၣ်. ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲပှၤအံၣ်စရ့လးဖိ ဒီးအဝဲသ့ၣ်မ့ၢ် ယွၤအပှၤဂီၢ်မုၢ်လၢပျၢၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢအဆီၣ်တံၢ်မၤနၢၤအဝဲသ့ၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ် ပှၤအဲၤကူပတူးဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. (၂ မိၤရှ့ ၁:၁၃, ၁၄) ကစၢ်ယွၤကမၤဟးဂီၤကွံာ်ဝဲ ပှၤအဲၤကူပတူးဖိလၢ အအၢအသီတဖၣ်အံၤအဂီၢ် ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိသ့ၣ်တဖၣ် အိၣ်ခိးကွၢ်လၢ်ဝဲဖးယံာ်လံ. လၢခံန့ၣ် တၢ်ဆၢကတီၢ်ဟဲတုၤဃီၤဝဲလၢ ကစၢ်ယွၤ ကမၤဟးဂီၤကွံာ်ဝဲ ပှၤအဲၤကူပတူးဖိန့ၣ်လီၤ. (၂ မိၤရှ့ ၃:၇-၁၀) လံာ်စီဆှံ ပာ်ဖျါထီၣ်န့ၢ်ပှၤလၢ ကစၢ်ယွၤဒုးတၢ်ဒီးပှၤအဲၤကူပတူးဖိ လၢအနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤဒုးဘၣ်အဝဲသ့ၣ် လၢတၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်ဖးဒိၣ် တခါဝံၤတခါ ဝံၤအလီၢ်ခံ အဝဲမၤသံကွံာ် အဲၤကူပတူးအစီၤပၤဒီး အသုးမုၢ်တဖၣ်လၢ ပီၣ်လဲၣ်ဂီၤအပူၤန့ၣ်လီၤ. (စံးထီၣ်ပတြၢၤ ၁၃၆:၁၅) ယဟိဝၤယွၤပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲလၢ အဝဲမ့ၢ် “ပှၤဒုးသုး” အဆူၣ်တဂၤ လၢအခ့အပှၤတဖၣ်အဂီၢ်လီၤ.—၂ မိၤရှ့ ၁၅:၃, ၄.

ခီဖျိလၢ ကစၢ်ယွၤဒုးဒီးထီဒါ ပှၤအဲၤကူပတူးဖိအဃိ ပသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ ကစၢ်ယွၤန့ၣ် တူၢ်လိာ်ဝဲတၢ်ဒုးသုးအိၣ်ဝဲတနီၤလီၤ. တဘျီတခီၣ်န့ၣ် အဝဲဟ့ၣ်အခွဲးလၢ အပှၤဂီၢ်မုၢ်ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် ကလဲၤဒုးတၢ်န့ၣ်လီၤ. အဒိ, ကစၢ်ယွၤမၢဝဲ ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိ လဲၤဒုးပှၤကနၤဧၣ်ဖိ ခီဖျိလၢအဝဲသ့ၣ်အၢသီဒိၣ်ဒိၣ်ကလဲာ်အဃိန့ၣ်လီၤ. (၅ မိၤရှ့ ၉:၅; ၂၀:၁၇, ၁၈) ဒီးကစၢ်ယွၤမၢ ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိ အစီၤပၤဒၤဝံး လဲၤဒုးဝဲပှၤဖလ့ရှသးဖိလၢ အဆီၣ်တံၢ်မၤနၢၤပှၤဂၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖး စီၤဒၤဝံး ဒ်သိးအဝဲ ကမၤနၢၤတၢ်အဂီၢ်လီၤ.၂ ရှမူၤအ့လး ၅:၁၇-၂၅.

လံာ်စီဆှံ ပာ်ဖျါထီၣ်န့ၢ်ပှၤလၢ ဖဲပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် ထံၣ်ဘၣ်တၢ်မၤအၢမၤသီဒီး တၢ်ဆီၣ်တံၢ်မၤနၢၤအခါ ကစၢ်ယွၤဟ့ၣ်အခွဲးလၢ အဝဲသ့ၣ်ကဒုးတၢ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤဟ့ၣ်ဝဲအခွဲး ဒ်သိးအကဒီသဒၢဝဲ အပှၤဂီၢ်မုၢ်ဒီး တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါစီဆှံအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဒုးတၢ်ယၤ လၢကစၢ်ယွၤတူၢ်လိာ်ဝဲန့ၣ် ပကကွၢ်သကိး တၢ်ဂ့ၢ်သၢခါလီၤ.

  1. ၁. မတၤတဖၣ်ကြၢးပၣ်ဃုာ်လၢ တၢ်ဒုးအပူၤလဲၣ်န့ၣ် ထဲကစၢ်ယွၤတဂၤဧိၤ ဆၢတဲာ်ဝဲသ့လီၤ. ဘၣ်တဘျီန့ၣ် ကစၢ်ယွၤတဲဘၣ် ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ်လၢ– “သုတဒုးသုး” လၢတၢ်ဒုးအံၤအပူၤတဂ့ၤ. ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်. မ့ၢ်လၢကစၢ်ယွၤကဒုးတၢ်လၢ အဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. (၂ ကွဲးနီၣ်တၢ် ၂၀:၁၇; ၃၂:၇, ၈) ကစၢ်ယွၤမၤဝဲဒ်အံၤ တဘျုးဘျီညါ. တဘျီတခီၣ်န့ၣ် ကစၢ်ယွၤဟ့ၣ်လီၤတၢ်ကလုၢ်လၢ ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် ကလဲၤဒုးတၢ် ဒ်သိးအဝဲသ့ၣ်ကမၤနၢၤ ဒီးဒီသဒၢဝဲအတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးအလီၢ်လၢ ကီၢ်တၢ်စံးပာ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.—၅ မိၤရှ့ ၇:၁, ၂;ယိၤရှူ ၁၀:၄၀.

  2. ၂. ယွၤအခ့အပှၤတဖၣ်ကဘၣ်ဒုးတၢ် အဆၢကတီၢ်ဖဲလဲၣ်န့ၣ် ထဲကစၢ်ယွၤတဂၤဧိၤ ဆၢတဲာ်ဝဲသ့လီၤ. ယွၤအခ့အပှၤသ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်အိၣ်ခိးကွၢ်လၢ်ဝဲ တၢ်ဆၢကတီၢ်လၢ ကစၢ်ယွၤသ့ၣ်နံၤဖးသီဝဲ ဒ်သိးအကလဲၤဒုးဝဲ အဒုၣ်အဒါသ့ၣ်တဖၣ် လၢအဆီၣ်တံၢ်မၤနၢၤဒီး မၤအၢမၤသီအဝဲသ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဆၢကတီၢ်မ့ၢ်တဘၣ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် အဝဲသ့ၣ်တအိၣ်ဒီးတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢ အကလဲၤဒုးတၢ်ဘၣ်. တချုးလၢ ကစၢ်ယွၤဟ့ၣ်အခွဲးဒံးဘၣ်ဒီး အဝဲသ့ၣ် မ့ၢ်လဲၤဒုးဆိတၢ်န့ၣ် တဒိးန့ၢ်ဘၣ်ကစၢ်ယွၤအတၢ်ဆိၣ်ဂ့ၤဘၣ်. လံာ်စီဆှံပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲလၢ ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ်န့ၣ် ဖဲအဝဲသ့ၣ်တဒိကနၣ်ကစၢ်ယွၤအကလုၢ်ဒီး လဲၤဒုးတၢ်လၢ အနီၢ်ကစၢ်အဆၢကတီၢ် အဝဲသ့ၣ် ထံၣ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ကီတၢ်ခဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်န့ၣ်လီၤ. *

  3. ၃. ပှၤဂ့ၤမ့ၢ်ဂ့ၤ ပှၤအၢမ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ် ကစၢ်ယွၤတဘၣ်အသးလၢ အဝဲသ့ၣ်ကတုၤလၢတၢ်သံ နီတဂၤဘၣ်. ယဟိဝၤယွၤမ့ၢ် သးသမူအဂံၢ်ခီၣ်ထံး ဒီးအဝဲတ့လီၤပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိလီၤ. (စံးထီၣ်ပတြၢၤ ၃၆:၉) လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ကစၢ်ယွၤ တအဲၣ်ဒိးလၢ ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိတဖၣ် ကဘၣ်သံဝဲဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ် ပှၤလၢအဆီၣ်တံၢ်မၤနၢၤတၢ် ဒီးမၤသံပှၤဂၤအိၣ်ဝဲတနီၤအဃိ မ့ၢ်တၢ်လၢအလီၤသးအုးဒိၣ်မးလီၤ. (စံးထီၣ်ပတြၢၤ ၃၇:၁၂, ၁၄) လၢညါန့ၣ် ကစၢ်ယွၤမၤလိာ်ဝဲ အခ့အပှၤတဖၣ်လၢ အကလဲၤဒုးတၢ် ဒ်သိးကစံၣ်ညီၣ်ဝဲ ပှၤအၢပှၤသီအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ ဖဲကစၢ်ယွၤ မၤလိာ်ဝဲပှၤအံၣ်စရ့လးဖိလၢ ကလဲၤဒုးတၢ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် အဝဲပာ်ဖျါထီၣ် တၢ် “သးကညီၤတၢ်” ဒီးတၢ် “သးထီၣ်ကီ” လၢပှၤလၢအဆီၣ်တံၢ်မၤနၢၤ ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ်အဖီခိၣ်န့ၣ်လီၤ. (စံးထီၣ်ပတြၢၤ ၈၆:၁၅) အဒိ တချုးပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် လဲၤဒုးဝ့ၢ်တဖျၢၣ်ဖျၢၣ်အခါန့ၣ် ကစၢ်ယွၤထုးထီၣ်တၢ်ကလုၢ်လၢ အဝဲသ့ၣ်ကဘၣ် “ကိးထီၣ်တၢ်ဃူတၢ်ဖိး” ဒ်သိးအကဟ့ၣ်ပှၤဝ့ၢ်ဖိတဖၣ် တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢ အကဆီတလဲအတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သး ဒီးဟးဆှဲးတၢ်ဒုးတၢ်ယၤန့ၣ်လီၤ. (၅ မိၤရှ့ ၂၀:၁၀-၁၃) လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ကစၢ်ယွၤပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲလၢ “ပှၤတတီဘၣ်သံန့ၣ် တမ့ၢ်ဘၣ်အဘၣ်ယသးဘၣ်, မ့ၢ်အဘၣ်ယသးလၢ အကဃၣ်ကွံာ်အသးလၢ အကျဲဒီးမူဝဲလီၤ.”ယဃ့းစက့လး ၃၃:၁၁, ၁၄-၁၆. *

လၢပျၢၤန့ၣ် ပထံၣ်ဘၣ်လၢ ယွၤသူဝဲတၢ်ဒုးတၢ်ယၤဒ်သိး ကမၤလီၤမၢ်ကွံာ်တၢ်ဆီၣ်တံၢ်မၤနၢၤအကလုာ်ကလုာ် ဒီးတၢ်အၢတၢ်သီတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ထဲကစၢ်ယွၤတဂၤဧိၤန့ၣ် အိၣ်ဒီးတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢ ကဆၢတဲာ်ဝဲလၢ မတၤတဖၣ်ကဒုးတၢ်လဲၣ် ဒီးကဒုးတၢ်လၢ တၢ်ဆၢကတီၢ်ဖဲလဲၣ် န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်ကစၢ်ယွၤဒုးတၢ်ဒီး မၤသံမၤဝီတၢ်လၢ တၢ်ဆှုၣ်မဲာ်ကဲၤမဲာ်အပူၤဧါ. တမ့ၢ်ဘၣ်. ကစၢ်ယွၤသးဟ့ဝဲ တၢ်မၤဆူၣ်မၤစိးန့ၣ်လီၤ. (စံးထီၣ်ပတြၢၤ ၁၁:၅) ဖဲယ့ၣ်ရှူးခရံာ်ဟဲလီၤလၢ ဟီၣ်ခိၣ်ချၢအခါ မ့ၢ်ကစၢ်ယွၤအတၢ်ထံၣ်ဘၣ်ဃးဒီး တၢ်ဒုးတၢ်ယၤန့ၣ် ဆီတလဲအသးစ့ၢ်ကီးဧါ.

^ လံာ်အဆၢ. 7= အဒိ တၢ်မၤအသးတဘျီ ဖဲကစၢ်ယွၤတမၢဝဲ ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိ တဖၣ်ကလဲၤဒုးတၢ်ဒီး ပှၤဧမၤလ့းဖိဒီးပှၤကနၤဧၣ်ဖိဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ် အဝဲသ့ၣ် တဒိကနၣ်တၢ် ဒီးလဲၤဒုးတၢ်အဃိ အဝဲသ့ၣ်ရှူဝဲလီၤ. (၄ မိၤရှ့ ၁၄:၄၁-၄၅) အနံၣ်တဖၣ်ပူၤကွံာ်ဝံၤအလီၢ်ခံ စီၤပၤယိၤရှံယၤစ့ၢ်ကီး လဲၤဒုးတၢ်လၢ ကစၢ်ယွၤတမၢဝဲအဃိ အဝဲဘၣ်သံဝဲလီၤ.၂ ကွဲးနီၣ်တၢ် ၃၅:၂၀-၂၄.

^ လံာ်အဆၢ. 8= ဘၣ်မနုၤအဃိ ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိသ့ၣ်တဖၣ် တကိးထီၣ်တၢ်ဃူတၢ်ဖိးတချုးလၢ အဝဲသ့ၣ် လဲၤဒုးတၢ်ဒီးပှၤကနၤဧၣ်ဖိန့ၣ်လဲၣ်. မ့ၢ်လၢတၢ်ဟ့ၣ် ပှၤကနၤဧၣ်ဖိတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်အနံၣ် ၄၀၀ ဒ်သိးအဝဲသ့ၣ်ကဆီတလဲ အကျဲလၢအကမၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် လဲၤဒုးဝဲကီၢ်ကနၤဧၣ်အခါန့ၣ် ပှၤကီၢ်ဖိတဖၣ်အၢဝဲသီဝဲဒိၣ်မးလီၤ. (၁ မိၤရှ့ ၁၅:၁၃-၁၆) လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ကစၢ်ယွၤတဲဘၣ်ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိလၢ အဝဲသ့ၣ် ကဘၣ်တၢ်မၤသံကွံာ်အီၤခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ ပှၤကနၤဧၣ်ဖိလၢ အဆီတလဲအတၢ်အိၣ်မူန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်အသးသမူပူၤဖျဲးဝဲလီၤ.ယိၤရှူ ၆:၂၅; ၉:၃-၂၇.