ခီ​ဆူ​ ​တၢ်​ဂ့ၢ်​မိၢ်​ပှၢ်

ခီပတာ်ဆူ တၢ်အိၣ်လၢအပူၤ

မၤကစၢ်ယွၤအတၢ်မၤလၢ တၢ်သူၣ်အိၣ်သးအိၣ်

မၤကစၢ်ယွၤအတၢ်မၤလၢ တၢ်သူၣ်အိၣ်သးအိၣ်

“နီၢ်မၤရံ . . .ကနၣ် [ယ့ၣ်ရှူး] အကလုၢ်လီၤ. မ့မ့ၢ်နီၢ်မၢ်သၤန့ၣ်. . .အတၢ်မၤအါ” လီၤ. —လူၤကၣ် ၁၀:၃၉, ၄၀.

တၢ်သးဝံၣ်- ၄၀, ၅၅

၁, ၂. ဘၣ်မနုၤအဃိ ယ့ၣ်ရှူးအဲၣ် နီၢ်မၢ်သၤလဲၣ်, ဘၣ်ဆၣ် နီၢ်မၢ်သၤမၤကမၣ်တၢ်ဒ်လဲၣ်.

ဖဲနဆိကမိၣ် စီၤလါစရူး အဒီပုၢ်ဝဲၢ်မုၣ် နီၢ်မၢ်သၤအဂ့ၢ်အခါ မ့ၢ်နထံၣ်တမှံအီၤ လၢအမ့ၢ်ပှၤဒ်လဲၣ်တဂၤလဲၣ်. လံာ်စီဆှံ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲလၢ နီၢ်မၢ်သၤ မ့ၢ်ယ့ၣ်ရှူး အတံၤသကိးလၢ အဂ့ၤတဂၤဒီး ယ့ၣ်ရှူးအဲၣ်အီၤလီၤ. ဘၣ်ဆၣ် အဝဲတမ့ၢ် ပိာ်မုၣ်ထဲတဂၤဧိၤ လၢယ့ၣ်ရှူးအဲၣ်အီၤ ဒီးပာ်ကဲအီၤဘၣ်. အဒိ နီၢ်မၢ်သၤ အဒီပုၢ်ဝဲၢ်မုၣ် လၢအမ့ၢ် နီၢ်မၤရံန့ၣ် မ့ၢ်စ့ၢ်ကီး ယ့ၣ်ရှူးအတံၤသကိးတဂၤလီၤ. ဒီးယ့ၣ်ရှူး အဲၣ်အမိၢ် နီၢ်မၤရံစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. (ယိၤဟၣ် ၁၁:၅; ၁၉:၂၅-၂၇) ဘၣ်မနုၤအဃိယ့ၣ်ရှူးအဲၣ် နီၢ်မၢ်သၤလဲၣ်.

ယ့ၣ်ရှူးအဲၣ်ဝဲ နီၢ်မၢ်သၤ မ့ၢ်လၢအဝဲမ့ၢ် ပှၤလၢအသူၣ်ဂ့ၤသးဝါ, အသးအိၣ်ဟ့ၣ်တၢ်, ဒီးဖံးတၢ်မၤတၢ်ဆူၣ်တဂၤအဃိန့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ် ခီဖျိလၢ အဝဲအိၣ်ဒီးတၢ်နာ်လၢအဂၢၢ်အကျၢၤအဃိ ယ့ၣ်ရှူးအဲၣ်အီၤလီၤ. အဝဲနာ်ဝဲ ကယဲၢ်တၢ်လၢ ယ့ၣ်ရှူးသိၣ်လိဝဲခဲလၢာ်လီၤ. ဒီးအဝဲတသးဒ့ဒီ လၢယ့ၣ်ရှူးမ့ၢ် မ့းရှံအၤဘၣ်. (ယိၤဟၣ် ၁၁:၂၁-၂၇) ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ အဝဲတမ့ၢ် ပှၤလၢအလၢအပှဲၤတဂၤဘၣ်. အဝဲမၤကမၣ်တၢ်သ့ ဒ်သိးပဝဲသ့ၣ်တဖၣ်လီၤ. အဒိ ဘၣ်တဘျီ ဖဲယ့ၣ်ရှူးလဲၤအိၣ်သကိး အဝဲသ့ၣ်အခါ နီၢ်မၢ်သၤန့ၣ် အသးထီၣ် အဒီပုၢ်ဝဲၢ်မုၣ် နီၢ်မၤရံအဃိ အဝဲမၢယ့ၣ်ရှူး ဒ်သိးကသိၣ်က့ၤသီက့ၤအီၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. နီၢ်မၢ်သၤစံးဝဲ, “ကစၢ်ဧၢ, ယမၤတၢ်တဂၤဃီဒီး ယဒီပုၢ်ဝဲၢ်မုၣ်အိၣ်ဒၣ်အတၢ်န့ၣ်, နတပာ်ဘၣ်နီတမံၤဘၣ် ဧါ. မၤသးဒ်န့ၣ်ဒီး ဒ်သိးအကမၤစၢၤယၤဒီး စံးဘၣ်အီၤတက့ၢ်.” (ဖး လူၤကၣ် ၁၀:၃၈–၄၂ တက့ၢ်.) ဘၣ်မနုၤအဃိ နီၢ်မၢ်သၤတဲဝဲ ဒ်န့ၣ်လဲၣ်, ဒီးယ့ၣ်ရှူး အတၢ်စံးဆၢအံၤ ပဒိးန့ၢ်ဘၣ် တၢ်မၤလိမနုၤလဲၣ်.

နီၢ်မၢ်သၤ သူၣ်ကိၢ်သးဂီၤ

၃, ၄. ဘၣ်ဃး နီၢ်မၤရံန့ၣ်ယ့ၣ်ရှူး ဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သးဝဲတၢ်မနုၤလဲၣ်, ဒီးနီၢ်မၢ်သၤ ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲ တၢ်မၤလိဒ်လဲၣ်. (ကွၢ်တၢ်ဂီၤလၢ တၢ်မၤလိအခီၣ်ထံးတက့ၢ်.)

ယ့ၣ်ရှူး စံးဘျုးစံးဖှိၣ်ဘၣ် နီၢ်မၤရံဒီး နီၢ်မၢ်သၤ လၢအကွဲမုာ်အီၤလၢအဟံၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ. ယ့ၣ်ရှူးအဲၣ်ဒိးသူဝဲ တၢ်ဆၢကတီၢ်လၢ ကသိၣ်လိအဝဲသ့ၣ် တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ်နီၢ်မၤရံန့ၣ် ဆ့ၣ်နီၤလၢ ကစၢ်အခီၣ်ထံးတဘျီဃီဒီး “ကနၣ်အကလုၢ်လီၤ.” တသ့ဖဲအသ့ အဝဲအဲၣ်ဒိး မၤလိတၢ်ကိးမံၤဒဲးလၢ ယ့ၣ်ရှူးအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. နီၢ်မၢ်သၤစ့ၢ်ကီး မ့ၢ်မၤဝဲဒ်န့ၣ်သ့လီၤ. အဝဲမ့ၢ်ပတုာ်အတၢ်မၤဒီး ဟဲဒိကနၣ်ယ့ၣ်ရှူး အတၢ်သိၣ်လိန့ၣ် ကစၢ်ကပတြၢၤအီၤစ့ၢ်ကီးလီၤ.

ဘၣ်ဆၣ်နီၢ်မၢ်သၤန့ၣ် အတၢ်မၤအါလီၤ. အဝဲကတဲာ်ကတီၤ တၢ်အီၣ်တၢ်အီ ဒီးတၢ်အါမံၤလၢ ယ့ၣ်ရှူးအဂီၢ်လီၤ. ဖဲနီၢ်မၢ်သၤထံၣ်ဘၣ်လၢ အဒီပုၢ်ဝဲၢ်မုၣ် နီၢ်မၤရံ တမၤစၢၤအီၤဘၣ်အခါ အသးအ့န့ဒီးတၢၣ်ဝဲဒၣ်ယ့ၣ်ရှူးလီၤ. ယ့ၣ်ရှူးသ့ၣ်ညါလၢ နီၢ်မၢ်သၤန့ၣ် အဲၣ်ဒိးကတဲာ်ကတီၤဝဲ တၢ်အီၣ်အါတလၢအဃိ ကစၢ်စံးဘၣ်အီၤလၢ– “နီၢ်မၢ်သၤဧၢ နီၢ်မၢ်သၤဧၢ နဲဒၣ်အံၤ, နဘၣ်ယိၣ်တၢ်ဒီးနသးကိၢ်တၢ်အါမံၤအဃိလီၤ.” ယ့ၣ်ရှူး ဟ့ၣ်ကူၣ်စ့ၢ်ကီးအီၤလၢ မ့ၢ်မၤတၢ်အီၣ်ယိယိဖိ ထဲတခွ:ဧိၤန့ၣ် လၢပှဲၤလံ. မ့မ့ၢ်နီၢ်မၤရံန့ၣ် ယ့ၣ်ရှူးပတြၢၤအီၤလီၤ. ကစၢ်စံးဝဲ– “နီၢ်မၤရံဃုထၢလံ တၢ်အဂ့ၤတမံၤန့ၣ်, လၢပှၤတဟံးထီၣ်ကွံာ်ဘၣ် လၢအီၤနီတဂၤဘၣ်.” ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် လၢခံန့ၣ်နီၢ်မၤရံကသးပ့ၤနီၣ်ကွံာ်ဝဲ တၢ်အီၣ်တၢ်အီၤလၢအဝဲ အီၣ်သကိးဝဲဒီးယ့ၣ်ရှူး ဖဲန့ၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် တၢ်လၢယ့ၣ်ရှူးသိၣ်လိအီၤတဖၣ် ဒီးကစၢ်အတၢ်ပတြၢၤအီၤန့ၣ် အဝဲတသးပ့ၤနီၣ်ဝဲနီတဘျီဘၣ်. ပူၤကွံာ်အနံၣ် ၆၀ ဝံၤအလီၢ်ခံ တၢ်မၢဖိ စီၤယိၤဟၣ် ကွဲးဝဲဒ်အံၤ– “ယ့ၣ်ရှူးအဲၣ်နီၢ်မၢ်သၤ ဒီးအဒီပုၢ်ဝဲၢ်မုၣ်လီၤ.” (ယိၤဟၣ် ၁၁:၅) တၢ်ကတိၤအံၤ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲလၢ နီၢ်မၢ်သၤ တူၢ်လိာ် ယ့ၣ်ရှူးအတၢ်သိၣ်က့ၤသီက့ၤအီၤ ဒီးမၤဝဲယဟိဝၤယွၤ အတၢ်မၤလၢ တၢ်သးတီတုၤအသံတစုလီၤ.

၅. မုၢ်မဆါတနံၤညါအံၤ ဘၣ်မနုၤအဃိ ကီဝဲလၢပကသးစၢၢ်ဆၢ တၢ်လၢအရ့ဒိၣ်တဖၣ်အဂီၢ်လဲၣ်, ဒီးပကစံးဆၢ တၢ်သံကွၢ်မနုၤလဲၣ်.

ပသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ မုၢ်မဆါတနံၤအံၤန့ၣ် တၢ်လၢကထုးယံၤထီၣ်ပှၤဒီး ယဟိဝၤယွၤအတၢ်မၤန့ၣ် အိၣ်အါန့ၢ်ဒံးလၢညါန့ၣ်လီၤ. တၢးထီခိးတၢ် ၁၉၅၈ လါစဲးပတ့ဘၢၣ် ၁၅ ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲ ဒီပုၢ်ဝဲၢ်မုၣ်ဒီပုၢ်ဝဲၢ်ခွါတဖၣ်လၢ သုတပျဲ စဲးဖီကဟၣ်အတၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီ မၤယံၤထီၣ်အဝဲသ့ၣ်လၢ တၢ်မၤယဟိဝၤယွၤအတၢ်မၤတဂ့ၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲန့ၣ်အဆၢကတီၢ်ဒၣ်လဲာ် တၢ်ပီးတၢ်လီအသီတဖၣ် ဟဲအိၣ်ထီၣ်ဝဲထီဘိလီၤ. တၢ်ဒ်သိးဒီး မဲးကစံ, ကွဲၤလ့လိၤ, တၢ်ဂီၤမူ ဒီးကွဲၤဟူဖျါတဖၣ်န့ၣ် ကဲထီၣ်တၢ်လၢ ပှၤသူအီၤအါမးလီၤ. တၢးထီခိးတၢ် စံးစ့ၢ်ကီးဝဲလၢ ဒ်တၢ်အကတၢၢ်ဘူးထီၣ်အသိး “တၢ်လၢအထုးန့ၢ်ပသးတဖၣ်န့ၣ် ကအိၣ်အါထီၣ်လီၤ.” မုၢ်မဆါတနံၤအံၤ တၢ်လၢအထုးန့ၢ်ပသးတဖၣ်န့ၣ် အိၣ်အါန့ၢ်ဒံးလၢညါလီၤ. ဒ်သိးပကလီၤဂာ်နီၢ်မၤရံ ဒီးသးစၢၢ်ဆၢလၢ တၢ်ဘူၣ်ထီၣ်ဘါထီၣ် ယဟိဝၤယွၤအဂီၢ် ပကဘၣ်မၤ တၢ်မနုၤလဲၣ်.

တဘၣ်သူတၢ်အိၣ်လၢဟီၣ်ခိၣ် လၢလၢပှဲၤပှဲၤတဂ့ၤ

၆. ယဟိဝၤယွၤ အခ့အပှၤတဖၣ်သူဝဲ စဲးဖီကဟၣ်အတၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီသ့ဒ်လဲၣ်.

ယဟိဝၤယွၤအခ့အပှၤတဖၣ် သူဝဲဟီၣ်ခိၣ် စဲးဖီကဟၣ်အတၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီ လၢကစံၣ်တဲၤတဲလီၤ တၢ်သးခုကစီၣ်အဂီၢ်လီၤ. အဒိတချုးလၢ ဟီၣ်ခိၣ်တၢ်ဒုးတၢတဘျီဒီး ဖဲတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်ဒုးနဲၣ်ဝဲ “တၢ်ဘၣ်တ့ အတၢ်ဂီၤပူ” (Photo-Drama of Creation) န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢသူဝဲ စလး (slides) ဒီးတၢ်ဂီၢ်မူအဖုၣ်တဖၣ်လၢ အိၣ်ဒီးအလွဲၢ် ဒီးအကလုၢ်သီၣ်အဃိ အဝဲသ့ၣ် စံၣ်တဲၤတဲလီၤတၢ်ဆူ ပှၤအကကွဲၢ်တဖၣ် လၢထံကီၢ်အါဘ့ၣ်အပူၤသ့ဝဲန့ၣ်လီၤ. “တၢ်ဘၣ်တ့ အတၢ်ဂီၤပူ” အကတၢၢ်န့ၣ် တဲဖျါထီၣ်ဝဲ တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်အဆၢကတီၢ်လၢ ကဟဲအိၣ်ထီၣ်ဝဲဖဲ ယ့ၣ်ရှူးကပၢ ဟီၣ်ခိၣ်အခါန့ၣ်လီၤ. လၢခံန့ၣ် ယဟိဝၤယွၤ အခ့အပှၤတဖၣ်သူဝဲကွဲၤလ့လိၤ လၢကရၤလီၤဘီမုၢ်တၢ်သးခုကစီၣ် ဆူပှၤအကကွဲၢ်လၢအိၣ်လၢ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. မုၢ်မဆါတနံၣ်အံၤ ခီဖျိလၢ ပသူခီၣ်ဖၠူထၢၣ်ဒီး အ့ထၢၣ်နဲးတဖၣ်အဃိ တၢ်သးခုကစီၣ်အံၤ ရၤလီၤအသးသကုၤဆးဒး တုၤတၢ်လီၢ်လၢ ပှၤလဲၤတတုၤ ညီညီဘၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

တဘၣ်ပျဲ တၢ်လၢအဘျုးတအိၣ်တဖၣ် ကမၤတံာ်တာ် နတၢ်ဘူၣ်ထီၣ်ဘါထီၣ် ယဟိဝၤယွၤန့ၣ်တဂ့ၤ. (ကွၢ်လံာ်အဆၢ ၇)

၇. (က) တၢ်အိၣ်လၢ ဟီၣ်ခိၣ်တဖၣ် ပမ့ၢ်သူအီၤအါတလၢန့ၣ် ဘၣ်မနုၤအဃိ တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ဝဲလဲၣ်. (ခ) ပကဘၣ် ပလီၢ်ပသးလၢ တၢ်မနုၤလဲၣ်. (ကွၢ်တၢ်ဂ့ၢ်အဘျဲၣ်တက့ၢ်.)

 လံာ်စီဆှံ ဟ့ၣ်ပလီၢ်ပှၤလၢ ပတဘၣ်သူ တၢ်အိၣ်လၢဟီၣ်ခိၣ် လၢာ်လၢာ်ဆ့ဆ့ဘၣ်. တၢ်အံၤပၣ်ဃုာ်ဒီး ပသူပတၢ်ဆၢကတီၢ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်လၢ တၢ်လၢတကဲဘျုးဒိၣ်ဒိၣ်ဘၣ်တဖၣ်လီၤ. (ဖး ၁ ကရံၣ်သူး ၇:၂၉–၃၁ တက့ၢ်.) လၢတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အကျါ တနီၤန့ၣ်တမ့ၢ်တၢ်လၢအကမၣ်ဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်ပတၢ်ဆၢကတီၢ် ကလၢာ်ဂီၤကွံာ်ဝဲအါမးလီၤ. အဒိ, ပကမၤတၢ်လၢပသးစဲတဖၣ် ဒ်သိးဒီးပကဖးလံာ်ဖးလဲၢ်, ကွၢ်တၢ်ဂီၤမူ, လဲၤဟးကသုၣ်ကသီလၢ တၢ်လီၢ်လၢအဃံလၤတဖၣ်, ပကဟးပှ့ၤတၢ် ဒီးပကဃုကွၢ် အံၣ်လဲးထြီနံးတၢ်ပီးတၢ်လီတဖၣ် မ့တမ့ၢ် တၢ်အဂုၤအဂၤတဖၣ်လီၤ. ပှၤအါဂၤအဲၣ်ဒိးတဲသကိးတၢ်လၢ အ့ထၢၣ်နဲးအပူၤ, ဆှၢလံာ် (text messages) ဒီးအံမ့ မ့တမ့ၢ် ကွၢ်တၢ်ကစီၣ်ဒီး တၢ်လိာ်ခိၣ်လိာ်ကွဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ပှၤတနီၤနီၤန့ၣ် သူတၢ်ဆၢကတီၢ် အါတလၢ လၢတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ်လီၤ. * (ကွၢ်တၢ်ဂ့ၢ်အဘျဲၣ်တက့ၢ်.) (စံၣ်တဲၤတဲလီၤတၢ် ၃:၁,၆) ပမ့ၢ်သူတၢ်ဆၢကတီၢ် အါတလၢ လၢတၢ်လၢအဘျုးတအိၣ်ဒိၣ်ဒိၣ်ဘၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ပဟ့ၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်လၢ တၢ်အရ့ဒိၣ်ကတၢၢ်လၢအမ့ၢ် တၢ်ဘူၣ်ထီၣ်ဘါထီၣ် ယဟိဝၤယွၤအဂီၢ်တန့ၢ်အါအါလၢၤဘၣ်.—ဖး အ့းဖ့းစူး ၅:၁၅–၁၇ တက့ၢ်.

၈. ဘၣ်မနုၤအဃိအရ့ဒိၣ်လၢ ပတဘၣ်အဲၣ် တၢ်အိၣ်လၢ ဟီၣ်ခိၣ်န့ၣ်လဲၣ်.

မုၣ်ကီၤလံၢ် ဂုာ်ကျဲးစၢးဝဲဒ်သိး ပကသးကွံ ကယဲၢ်တၢ် အိၣ်လၢဟီၣ်ခိၣ်ချၢတဖၣ် ဒီးကွဲန့ၢ်လွဲန့ၢ်ပှၤဒ်သိး ပသုတမၤလၢၤ ယွၤအတၢ်မၤတဂ့ၤအဂီၢ်လီၤ. ဒ်မုၣ်ကီၤလံၢ် ကွဲန့ၢ်လွဲန့ၢ် ပှၤလၢတၢယၤဖှိၣ်တဖၣ်အသိး မုၢ်မဆါတနံၤအံၤ အဝဲမၤဝဲဒ်န့ၣ်အသိးစ့ၢ်ကီးလီၤ. (၂ တံၤမသံး ၄:၁၀) လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ပကဘၣ်သမံသမိးလီၤက့ၤပသးထီဘိ ဘၣ်ဃး ဟီၣ်ခိၣ်တၢ်အပီးအလီတဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ပထံၣ်အီၤဒ်လဲၣ်, ဒီးအလီၢ်မ့ၢ်အိၣ်န့ၣ် ပကဘၣ်ဆီတလဲပတၢ်အိၣ်မူလီၤ. လံာ်စီဆှံတဲပှၤလၢ ပတဘၣ်အဲၣ် တၢ်အိၣ်လၢဟီၣ်ခိၣ်အပူၤဘၣ်. လၢတၢ်န့ၣ်အလီၢ် ပကဘၣ်အဲၣ် ယဟိဝၤယွၤလီၤ. ပမ့ၢ်မၤဒ်န့ၣ်န့ၣ် ပသုးဘူးပသးဆူယဟိဝၤယွၤအအိၣ် ဒီးဒိကနၣ်အကလုၢ်န့ၣ် ကညီထီၣ်ဝဲလီၤ.—၁ ယိၤဟၣ် ၂:၁၅-၁၇.

သးစၢၢ်ဆၢတၢ်လၢ အရ့ဒိၣ်ကတၢၢ်တဖၣ်တက့ၢ်

၉. ယ့ၣ်ရှူး သိၣ်လိအပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်လၢ အဝဲသ့ၣ်ကဘၣ်သးစၢၢ်ဆၢ တၢ်မနုၤလဲၣ်, ဒီးအဝဲပာ်လီၤ တၢ်အဒိအတဲာ်လၢပဂီၢ်ဒ်လဲၣ်.

ဒ်ယ့ၣ်ရှူး သိၣ်လိနီၢ်မၢ်သၤလၢကပာ်ဒိၣ်ဝဲ တၢ်လၢနီၢ်သးတခီအသိး သိၣ်လိစ့ၢ်ကီးဝဲ အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်ဒ်န့ၣ်အသိးလီၤ. ကစၢ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ အဝဲသ့ၣ်ဒ်သိး ကသးစၢၢ်ဆၢလၢ ယဟိဝၤယွၤအတၢ်မၤဒီး အဘီအမုၢ်န့ၣ်လီၤ. (ဖး မးသဲ ၆:၂၂, ၃၃ တက့ၢ်.) ယ့ၣ်ရှူးအနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ ပာ်လီၤဒိတဲာ်အဂ့ၤကတၢၢ်လီၤ. အဝဲအတၢ်တအိၣ် အါအါဘၣ်. အဟံၣ်အဃီ ဒီးတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲစ့ၢ်ကီး တအိၣ်ဝဲဘၣ်.—လူၤကၣ် ၉:၅၈; ၁၉:၃၃-၃၅.

၁၀. ယ့ၣ်ရှူး ပာ်လီၤဒိဂ့ၤတဲာ်ဘၣ် လၢပဂီၢ်ဒ်လဲၣ်.

၁၀ ယ့ၣ်ရှူးတပျဲဝဲတၢ်တမံၤမံၤလၢ အကမၤတံာ်တာ် အတၢ်သးခုကစီၣ်တၢ်မၤန့ၣ်ဘၣ်. အဒိ ဖဲကစၢ်ခရံာ် စးထီၣ် စံၣ်တဲၤတဲလီၤတၢ် တယံာ်ဒံးဘၣ်အခါ ပှၤကပ့းရနီၣ်ဖိတဖၣ် အဲၣ်ဒိးလၢ ယ့ၣ်ရှူးကအိၣ်ဒီးအဝဲသ့ၣ် ယံာ်ယံာ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ယ့ၣ်ရှူးမၤဝဲဒ်လဲၣ်. အဝဲအသးစၢၢ်ဆၢဒၣ် အတၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၤ. အဝဲစံးလၢ– “ယဘၣ်စံၣ်တဲၤတဲလီၤယွၤအဘီမုၢ် အတၢ်သးခုကစီၣ်လၢ ဝ့ၢ်အဂုၤအဂၤအပူၤစ့ၢ်ကီးလီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ မ့ၢ်လၢတၢ်အံၤအဂ့ၢ်ဒီး, တၢ်မၢလီၤယၤလီၤ.” (လူၤကၣ် ၄:၄၂-၄၄) ယ့ၣ်ရှူးလဲၤတၢ်ဖးယံၤ ဒ်သိးကစံၣ်တဲၤတဲလီၤ တၢ်သးခုကစီၣ်  ဒီးကသိၣ်လိသီလိပှၤအါဂၤအဂီၢ်လီၤ. အဝဲမ့ၢ်ပှၤလၢ အလၢအပှဲၤတဂၤလီၤ. ဘၣ်ဆၣ် မ့ၢ်လၢ အဝဲမၤတၢ်ဆူၣ်ဆူၣ်အဃိ လီၤဘှံးလီၤတီၤဝဲ ဒီးလိၣ်ဘၣ်ဝဲတၢ်အိၣ်ဘှံးအိၣ်သါန့ၣ်လီၤ.—လူၤကၣ် ၈:၂၃; ယိၤဟၣ် ၄:၆.

၁၁. ဖဲပိာ်ခွါတဂၤ တဲဘၣ်ယ့ၣ်ရှူးလၢ အတၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်အခါ အဝဲမၤဝဲဒ်လဲၣ်. ယ့ၣ်ရှူးသိၣ်လိ အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်လၢ တၢ်မၤလိမနုၤလဲၣ်.

၁၁ လၢခံ ဖဲယ့ၣ်ရှူး သိၣ်လိအပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ် လၢတၢ်မၤလိလၢ အရ့ဒိၣ်တမံၤအခါ ပှၤတဂၤ ဟဲမၤတံာ်တာ်အီၤဒီး စံးဘၣ်အီၤလၢ– “သရၣ်ဧၢ, မၤလိာ်လၢ်ယဒီပုၢ်ဝဲၢ် ဒ်သိးအကနီၤဖးန့ၢ်ယၤ လၢတၢ်န့ၢ်သါအဆၢတက့ၢ်.” ယ့ၣ်ရှူးတသုးကျဲၤန့ၢ်ပိာ်ခွါတဂၤအံၤ အတၢ်ကီတၢ်ခဲဘၣ်. အဝဲတမၤပတုာ် တၢ်သိၣ်လိ အပျဲၢ်အဘီၣ် လၢတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဃိဘၣ်. ယ့ၣ်ရှူးသူဝဲ တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်အံၤဒ်သိးကသိၣ်လိ အဝဲသ့ၣ်လၢ မ့ၢ်သးစၢၢ်ဆၢဝဲလၢ တၢ်အါမံၤန့ၣ် တမ့ၢ်လၢ ကသးအိၣ်မၤကစၢ်ယွၤအတၢ်မၤဘၣ်.—လူၤကၣ် ၁၂:၁၃-၁၅.

၁၂, ၁၃. (က) လၢဝ့ၢ်ယရူၤရှလ့ၣ်အပူၤန့ၣ် ယ့ၣ်ရှူးမၤတၢ်မနုၤလၢ အထုးန့ၢ် ပှၤကြံးဖိတဖၣ်အသးန့ၣ်လဲၣ်. (ခ) ဖဲစီၤဖံလံးပူး သံကွၢ်ယ့ၣ်ရှူးလၢ ကထံၣ်လိာ်အသးဒီး ပှၤကြံးဖိတဖၣ်အခါ ယ့ၣ်ရှူးစံးဆၢဝဲဒ်လဲၣ်.

၁၂ တချုးလၢ ယ့ၣ်ရှူးသံဒံးဘၣ် စှၤသီအတီၢ်ပူၤန့ၣ် အဝဲဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဒီး တၢ်သူၣ်ကိၢ်သးဂီၤဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်လီၤ. (မးသဲ ၂၆:၃၈; ယိၤဟၣ် ၁၂:၂၇) ယ့ၣ်ရှူးသ့ၣ်ညါလၢ အဝဲကဘၣ်တူၢ်တၢ်မၤနးမၤဖှီၣ် တုၤလၢအသံတစုန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်ညါစ့ၢ်ကီးဝဲလၢ ကဘၣ်မၤတၢ်အိၣ်ဒံးအါမး တချုးလၢအသံဒံးဘၣ်န့ၣ်လီၤ. အဒိ ဖဲလါနံစၣ် ၉ သီန့ၣ် ယ့ၣ်ရှူးဒိးကသ့ၣ်ယီၤဒီး လဲၤနုာ်လီၤဝဲဆူ ဝ့ၢ်ယရူၤရှလ့ၣ်အပူၤလီၤ. ပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ် တူၢ်လိာ်အီၤဒ်အမ့ၢ်စီၤပၤတဂၤအသိးလီၤ. (လူၤကၣ် ၁၉:၃၈) လၢခံတနံၤန့ၣ် လၢတၢ်သူၣ်ဒူသးဒူအပူၤ ယ့ၣ်ရှူးနီၣ်ဟးထီၣ်ကွံာ်ဝဲ ပှၤပှ့ၤတၢ်ဆါတၢ်တဖၣ် ခီဖျိလၢ အဝဲသ့ၣ်ဆါတၢ်အပှ့ၤဒိၣ်ဒီး လံၣ်အီၣ်လီအီၣ် ပှၤဂၤအဃိန့ၣ်လီၤ.—လူၤကၣ် ၁၉:၄၅, ၄၆.

၁၃ ဖဲပှၤကြံးဖိတဖၣ် ဟဲမၤဘူၣ်လဲၤကပာ် လၢဝ့ၢ်ယရူၤရှလ့ၣ်အခါ အဝဲသ့ၣ် ထံၣ်ဘၣ်ဝဲ ယ့ၣ်ရှူးမၤဝဲဒ်န့ၣ်အဃိ တၢ်အံၤထုးန့ၢ်အဝဲသ့ၣ်အသးလီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ပှၤကြံးဖိတဖၣ်အံၤ သံကွၢ်ဝဲတၢ်မၢဖိ စီၤဖံလံးပူးလၢ အဝဲသ့ၣ်ထံၣ်လိာ်အသးဒီးယ့ၣ်ရှူးကသ့ဧါန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ယ့ၣ်ရှူးန့ၣ် တဃုပှၤလၢအကဆီၣ်ထွဲအီၤဒီး ဒီသဒၢအီၤလၢ အဒုၣ်အဒါတဖၣ်ဘၣ်. တၢ်လၢအရ့ဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ် အဝဲသ့ၣ်ညါဝဲလီၤ. အဝဲသးစၢၢ်ဆၢ ယဟိဝၤယွၤအတၢ်ဘၣ်သးလၢ ကဟ့ၣ်လုၢ်ထီၣ်ဝဲအသးသမူန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ အဝဲတဲသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ် အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်လၢ တယံာ်လၢၤဘၣ်န့ၣ် အဝဲကဘၣ်သံဝဲလီၤ. တကးဒံးဘၣ် ယ့ၣ်ရှူးတဲဘၣ်စ့ၢ်ကီး အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်လၢ ကယဲၢ်ပှၤလၢအပိာ်အခံတဂၤလၢ်လၢ်န့ၣ် ဟ့ၣ်လီၤအသးကဘၣ်ဘူၣ်ဝဲလီၤ. အဝဲစံးဝဲ– “ပှၤလၢအသးလီအသးန့ၣ်, မၤဟါမၢ်ကွံာ်အီၤလီၤ. ဒီးပှၤလၢအသးဟ့လီၤအသးလၢဟီၣ်ခိၣ်ချၢအံၤ, ကန့ၢ်က့ၤအသးလီၤထူလီၤယိာ်လီၤ.” ဘၣ်ဆၣ် ယ့ၣ်ရှူးအၢၣ်လီၤဝဲအပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်လၢ “ပၢ်ကဒုးလၤကပီၤအီၤ” ဒီးဟ့ၣ်အဝဲသ့ၣ် တၢ်မူအထူအယိာ်လီၤ. တၢ်ကစီၣ်လၢအကဲထီၣ်တၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါအံၤ စီၤဖံလံးပူး က့ၤတဲဘၣ်ပှၤကြံးဖိတဖၣ်န့ၣ် သ့ဝဲလီၤ. —ယိၤဟၣ် ၁၂:၂၀-၂၆.

၁၄. ယ့ၣ်ရှူးပာ် တၢ်သးခုကစီၣ်တၢ်မၤလၢညါ သနာ်က့ အဝဲမၤတၢ်အဂၤမနုၤတဖၣ်လဲၣ်.

၁၄ ဖဲယ့ၣ်ရှူး အိၣ်လၢဟီၣ်ခိၣ်ချၢအခါ အဝဲအတၢ်မၤလၢ အရ့ဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲ တၢ်စံၣ်တဲၤတဲၤလီၤ တၢ်သးခုကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ယ့ၣ်ရှူးအသးစၢၢ်ဆၢလၢ တၢ်စံၣ်တဲၤတဲလီၤသနာ်က့ အဝဲတဆိကမိၣ်ထဲ အတၢ်မၤအဂ့ၢ်ထီဘိဘၣ်. အဒိ ဘၣ်တဘျီ ဖဲယ့ၣ်ရှူးလဲၤဆူ တၢ်ဖျီအမူးအခါ အဝဲဒုးကဲထီၣ် ထံလၢစပံးထံန့ၣ်လီၤ. (ယိၤဟၣ် ၂:၂, ၆-၁၀) အဝဲလဲၤအီၣ်လဲၤအီတၢ်လၢ အတံၤသကိးတဖၣ်အဟံၣ် ဒီးပှၤလၢအသူၣ်အိၣ်သးအိၣ် တၢ်သးခုကစီၣ်တဖၣ်အဟံၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. (လူၤကၣ် ၅:၂၉; ယိၤဟၣ် ၁၂:၂) ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ ယ့ၣ်ရှူးဟံးန့ၢ်တၢ်ဆၢကတီၢ်လၢ ကဃ့ဘါထုကဖၣ်တၢ်, ကအိၣ်ဘှံးအိၣ်သါ ဒီးကဆိကမိၣ်ထံတၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.—မးသဲ ၁၄:၂၃; မၢ်ကူး ၁:၃၅; ၆:၃၁, ၃၂.

“ပာ်လီၤကွံာ် ကယဲၢ်တၢ်အဃၢတမံၤလၢ်လၢ်”

၁၅. စီၤပီလူးစံးဝဲလၢ ခရံာ်ဖိတဖၣ် ကဘၣ်မၤတၢ်မနုၤလဲၣ်, ဒီးအဝဲပာ်လီၤ ဒိဂ့ၤတဲာ်ဘၣ်ဒ်လဲၣ်.

၁၅ တၢ်မၢဖိစီၤပီလူး ထိၣ်သတြီၤဝဲခရံာ်ဖိတဖၣ် ဒ်အမ့ၢ်ပှၤဃ့ၢ်ပြၢတၢ်ဖိတဖၣ်လၢ ဘၣ်ဃ့ၢ်တၢ်ဒ့ၣ်စၢၤလၢအယံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် ကဘၣ်ပာ်တ့ၢ်ကွံာ် ကယဲၢ်တၢ်အဃၢ တမံၤလၢ်လၢ်လၢ ကမၤလီၤကဘှၢအီၤ မ့တမ့ၢ် ကမၤပတုာ်အီၤန့ၣ်လီၤ. (ဖး ဧ့ၤဘြံၤ ၁၂:၁ တက့ၢ်.) စီၤပီလူး အနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ ပာ်လီၤတၢ်အဒိအတဲာ်လၢအဂ့ၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲအိၣ်ဒီး တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢ ကကဲထီၣ် ပှၤထူးပှၤတီၤ ဒီးတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ်လၢ အမံၤဟူသၣ်ဖျါတဂၤလီၤ. ဘၣ်ဆၣ် အဝဲပာ်တ့ၢ်ကွံာ်ဝဲ တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ဒ်သိးကသးစၢၢ်ဆၢ “တၢ်လၢအဂ့ၤကတၢၢ်” အ ဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲမၤတၢ်ဆူၣ်ဆူၣ် လၢတၢ်သးခုကစီၣ်တၢ်မၤအပူၤ ဒီးလဲၤဝဲဆူတၢ်လီၢ်အါတီၤ ပၣ်ဃုာ်ဒီးကီၢ်ဆံရံယၤ, အ့ရှၢၣ်မါနါ, မဲစံၣ်ဒိနံယါ ဒီးကီၢ်ယူဒၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. စီၤပီလူး ကွၢ်ဃီၤတၢ်ဆူ ခိၣ်ဖးလၢအမ့ၢ် တၢ်မူအထူအယိာ်လၢမူခိၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲ– “ယပာ်သးပ့ၤနီၣ်ယသးလၢ တၢ်အိၣ်လၢယလီၢ်ခံ, ဒီးယယူာ်ဃီၤယသးဆူတၢ် အိၣ်လၢယမဲာ်ညါ, ဒီးယဃ့ၢ်သဘျိၣ်ဆူ တၢ်ပနီၣ်အအိၣ်, ဒ်သိးယကန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ဘျုး” န့ၣ်လီၤ. (ဖံလံးပံၤ ၁:၁၀, ခ့ခါစှီၤကျိာ်; ၃:၈, ၁၃, ၁၄) စီၤပီလူး အိၣ်သဘျ့အဃိ “မၤကစၢ်အတၢ်” ထီဘိသ့ဝဲလီၤ.—၁ ကရံၣ်သူး ၇:၃၂-၃၅.

၁၆, ၁၇. ပမ့မ့ၢ် ပှၤသဘျ့မ့ၢ်ဂ့ၤ, ပှၤလၢအဆီဟံၣ်ဆီဃီမ့ၢ်ဂ့ၤ ပကွၢ်လိ စီၤပီလူး အဒိအတဲာ်ကသ့ဒ်လဲၣ်. မဲးဒီးခလဲ ဆီတလဲအတၢ်အိၣ်မူဒ်လဲၣ်.

၁၆ ဒ်စီၤပီလူးအသိး ယဟိဝၤယွၤ အခ့အပှၤတနီၤ ဃုထၢဝဲလၢ တဆီဟံၣ်ဆီဃီဘၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ အဝဲသ့ၣ် မၤအါထီၣ်ကစၢ်ယွၤ အတၢ်မၤန့ၢ်ဝဲလီၤ. (မးသဲ ၁၉:၁၁, ၁၂) ပှၤသဘျ့တဖၣ် အမူဒါစှၤန့ၢ်ဒံး ပှၤလၢအဆီဟံၣ်ဆီဃီတဖၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ပမ့မ့ၢ်ပှၤသဘျ့မ့ၢ်ဂ့ၤ, ပှၤလၢဆီဟံၣ်ဆီဃီမ့ၢ်ဂ့ၤပ “ပာ်လီၤကွံာ် ကယဲၢ်တၢ်အဃၢတမံၤလၢ်လၢ်” ဒ်သိးပမၤကစၢ်ယွၤအတၢ်မၤလၢ တၢ်သူၣ်အိၣ်သးအိၣ်အပူၤကသ့အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပကဘၣ်ဆီတလဲကွံာ် ပလုၢ်လၢ်သ့ၣ်တဖၣ်လၢ အမၤလၢာ်ဂီၤကွံာ်တၢ်ဆၢကတီၢ်ဒီး တၢ်အံၤကမၤစၢၤပှၤလၢ ပကမၤအါထီၣ် ကစၢ်အတၢ်မၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

၁၇ အဒိ မဲးဒီးခလဲ ဒိၣ်ထီၣ်ဝဲ ဖဲတၢ်လီၢ်လၢအမံၤမ့ၢ်ဝ့လ် (Wales) န့ၣ်လီၤ. ဖဲအဝဲသ့ၣ် ဖျိထီၣ်ကၠိဝံၤအခါ စးထီၣ်မၤဝဲ ပှၤလဲၤလၢညါတၢ်မၤန့ၣ်လီၤ. လၢခံန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်ဖျီအသး ဒီးဆဲးမၤဝဲ ပှၤလဲၤလၢညါ အတၢ်မၤလီၤ. ဘၣ်ဆၣ် အဝဲသ့ၣ် အဲၣ်ဒိးဟ့ၣ်လီၤအါထီၣ် တၢ်ဆၢကတီၢ် လၢယွၤအတၢ်မၤအဂီၢ်လီၤ. မဲးစံးဝဲလၢ– “ပပာ်က့ၤ ပတၢ်အိၣ်မူ ယိယိဖိ ခီဖျိပပာ်တ့ၢ်ကွံာ် ပဟံၣ်ပဃီဒီး ပဟးထီၣ်တၢ်မၤ ဒ်သိးပကလဲၤမၤသကိး တၢ်လၢ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်တၢ်မၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.” အဝဲသ့ၣ် မၤတၢ်မၤအံၤ ယံာ်ဝဲအနံၣ် ၂၀ ဒီးလဲၤမၤဘၣ်တၢ်လၢ အၤဖြံၤကၤ တၢ်လီၢ်တဘျုးတီၤ ဒ်သိးကမၤစၢၤတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဘီမုၢ်ဘျီၣ်ဒိၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တဘျီတခီၣ် အဝဲသ့ၣ်အစ့အိၣ်ဒၣ် တစဲးဖိဘၣ်ဆၣ် ယဟိဝၤယွၤ ကဟုကယာ် အဝဲသ့ၣ်ထီဘိလီၤ. ခလဲစံးစ့ၢ်ကီးဝဲလၢ– “ပမၤဘၣ် ကစၢ်ယွၤ အတၢ်မၤကိးနံၤဒဲးအဃိ ဟ့ၣ်ပှၤတၢ်သူၣ်မံသးမံအါမးလီၤ. ပသ့ၣ်ညါအါထီၣ်ဘၣ် ပသကိးသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ကစၢ်မၤလၢပှဲၤ ပတၢ်လိၣ်ဘၣ်တဖၣ်လီၤ. တၢ်လၢပပာ်တ့ၢ်ကွံာ်တဖၣ် ဒီးတၢ်သူၣ်ခုသးခု လၢပဒိးန့ၢ်ဘၣ်အီၤ ခီဖျိတၢ်မၤယဟိဝၤယွၤအတၢ်မၤ လၢဆၢကတီၢ်လၢပှဲၤန့ၣ် ပထိၣ်သတြီၤအီၤတသ့ဘၣ်.” ပှၤအါဂၤလၢ အမၤ ကစၢ်ယွၤအတၢ်မၤ လၢဆၢကတီၢ်လၢပှဲၤတဖၣ်န့ၣ် တူၢ်ဘၣ်ဝဲဒ်န့ၣ်လီၤ. *—ကွၢ်တၢ်ဂ့ၢ်အဘျဲၣ်တက့ၢ်.

၁၈. ပကဘၣ် သံကွၢ်လီၤပသးလၢ တၢ်သံကွၢ်မနုၤလဲၣ်.

၁၈ မ့ၢ်နဆိကမိၣ်လၢ နကြၢးအိၣ်ဒီး တၢ်သူၣ်ဆူၣ်သးဆူၣ် လၢယဟိဝၤယွၤ အတၢ်မၤ အါန့ၢ်ဒံးအခဲအံၤဧါ. တၢ်လၢအမၤလီၤစှၤ နတၢ်သူၣ်ဆူၣ်သးဆူၣ် လၢနကမၤ ကစၢ်ယွၤအတၢ်မၤအဂီၢ်န့ၣ်အိၣ်ဧါ. မ့ၢ်အိၣ်န့ၣ် နကဘၣ်မၤတၢ်မနုၤလဲၣ်. ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် နကဘၣ် မၤဂ့ၤထီၣ် နတၢ်ဖးလံာ်စီဆှံ ဒီးတၢ်မၤလိလံာ်စီဆှံန့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤလိလၢခံတခါန့ၣ် နကသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ နမၤတၢ်အံၤကသ့ဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.

^ လံာ်အဆၢ. 7= ကွၢ်တၢ်မၤလိလၢအမ့ၢ် “The Naive Person Believes Every Word” လၢကီၤလၤဝါကျိာ်တက့ၢ်.

^ လံာ်အဆၢ. 17= ကွၢ် ဟ့ဒ့ၣ် ဒီးမဲလိၣ်ဒံၢ် အဂ့ၢ်အကျိၤသ့ဝဲ ဖဲတၢ်မၤလိလၢအမ့ၢ် “Knowing What Is Right and Doing It.” (The Watchtower March 1 2006) အဝဲသ့ၣ် အတၢ်မၤလၢ ကီၢ်အီစထြ့လယါအပူၤန့ၣ် လဲၤအသး ဘၣ်လီၢ်ဘၣ်စးလီၤ. ဘၣ်ဆၣ် အဝဲသ့ၣ် ပာ်တ့ၢ်ကွံာ် အတၢ်မၤဒီး နုာ်လီၤမၤဝဲ ဆၢကတီၢ်လၢပှဲၤတၢ်မၤလီၤ. ဖဲအဝဲသ့ၣ် မၤမံးရှၢၣ်နရံၣ်တၢ်မၤ လၢကီၢ်အ့ဒယါအခါ အစ့လၢာ်ကွံာ်ဝဲအဃိ တၢ်မၤအသးဒီးအဝဲသ့ၣ်ဒ်လဲၣ်န့ၣ် ဖးကွၢ်အီၤတက့ၢ်.