ခီ​ဆူ​ ​တၢ်​ဂ့ၢ်​မိၢ်​ပှၢ်

ခီပတာ်ဆူ တၢ်အိၣ်လၢအပူၤ

မၤ​ယဟိဝၤ​ယွၤ​အ​တၢ်မၤ​လၢ တၢ်​သူၣ်အိၣ်​သးအိၣ်​အ​ပူၤ​တက့ၢ်

မၤ​ယဟိဝၤ​ယွၤ​အ​တၢ်မၤ​လၢ တၢ်​သူၣ်အိၣ်​သးအိၣ်​အ​ပူၤ​တက့ၢ်

“နီၢ်​မၤရံ . . .ကနၣ် [ယ့ၣ်ၡူး] အ​ကလုၢ်​လီၤ. မ့မ့ၢ်​နီၢ်​မၢ်သၤ​န့ၣ်. . .အ​တၢ်မၤ​အါ” လီၤ. —လူၤကၣ် ၁၀:၃၉, ၄၀.

တၢ်သးဝံၣ်- ၄၀, ၅၅

၁, ၂. ဘၣ်​မနုၤ​အဃိ ယ့ၣ်ၡူး​အဲၣ် နီၢ်​မၢ်သၤ​လဲၣ်, ဘၣ်ဆၣ် နီၢ်​မၢ်သၤ​မၤ​ကမၣ်​တၢ်​ဒ်လဲၣ်.

ဖဲ​န​ဆိကမိၣ် စီၤ​လါစရူး အ​ဒီပုၢ်ဝဲၢ်​မုၣ် နီၢ်​မၢ်သၤ​အဂ့ၢ်​အခါ မ့ၢ်​န​ထံၣ်တမှံ​အီၤ လၢ​အမ့ၢ်​ပှၤ​ဒ်လဲၣ်​တဂၤ​လဲၣ်. လံာ်စီဆှံ ပာ်ဖျါ​ထီၣ်ဝဲ​လၢ နီၢ်​မၢ်သၤ မ့ၢ်​ယ့ၣ်ၡူး အ​တံၤသကိး​လၢ အဂ့ၤ​တဂၤ​ဒီး ယ့ၣ်ၡူး​အဲၣ်အီၤ​လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် အဝဲ​တမ့ၢ် ပိာ်မုၣ်​ထဲ​တဂၤဧိၤ လၢ​ယ့ၣ်ၡူး​အဲၣ်အီၤ ဒီး​ပာ်ကဲ​အီၤ​ဘၣ်. အဒိ နီၢ်​မၢ်သၤ အ​ဒီပုၢ်ဝဲၢ်​မုၣ် လၢ​အမ့ၢ် နီၢ်​မၤရံ​န့ၣ် မ့ၢ်​စ့ၢ်ကီး ယ့ၣ်ၡူး​အ​တံၤသကိး​တဂၤ​လီၤ. ဒီး​ယ့ၣ်ၡူး အဲၣ်​အမိၢ် နီၢ်​မၤရံ​စ့ၢ်ကီး​န့ၣ်​လီၤ. (ယိၤဟၣ် ၁၁:၅; ၁၉:၂၅-၂၇) ဘၣ်​မနုၤ​အဃိ​ယ့ၣ်ၡူး​အဲၣ် နီၢ်​မၢ်သၤ​လဲၣ်.

ယ့ၣ်ၡူး​အဲၣ်ဝဲ နီၢ်​မၢ်သၤ မ့ၢ်​လၢ​အဝဲ​မ့ၢ် ပှၤလၢ​အ​သူၣ်ဂ့ၤ​သးဝါ, အသး​အိၣ်​ဟ့ၣ်​တၢ်, ဒီး​ဖံး​တၢ်​မၤတၢ်​ဆူၣ်​တဂၤ​အဃိ​န့ၣ်​လီၤ. တကးဒံးဘၣ် ခီဖျိ​လၢ အဝဲ​အိၣ်ဒီး​တၢ်နာ်​လၢ​အဂၢၢ်​အ​ကျၢၤ​အဃိ ယ့ၣ်ၡူး​အဲၣ်အီၤ​လီၤ. အဝဲ​နာ်ဝဲ ကယဲၢ်​တၢ်​လၢ ယ့ၣ်ၡူး​သိၣ်လိ​ဝဲ​ခဲလၢာ်​လီၤ. ဒီး​အဝဲ​တ​သးဒ့ဒီ လၢ​ယ့ၣ်ၡူး​မ့ၢ် မ့းၡံအၤ​ဘၣ်. (ယိၤဟၣ် ၁၁:၂၁-၂၇) ဘၣ်ဆၣ်​သနာ်က့ အဝဲ​တမ့ၢ် ပှၤလၢ​အလၢ​အပှဲၤ​တဂၤ​ဘၣ်. အဝဲ​မၤ​ကမၣ်​တၢ်​သ့ ဒ်သိး​ပဝဲ​သ့ၣ်​တဖၣ်​လီၤ. အဒိ ဘၣ်​တဘျီ ဖဲ​ယ့ၣ်ၡူး​လဲၤ​အိၣ်သကိး အဝဲသ့ၣ်​အခါ နီၢ်​မၢ်သၤ​န့ၣ် အ​သးထီၣ် အ​ဒီပုၢ်ဝဲၢ်​မုၣ် နီၢ်​မၤရံ​အဃိ အဝဲ​မၢ​ယ့ၣ်ၡူး ဒ်သိး​က​သိၣ်က့ၤ​သီက့ၤ​အီၤ​အဂီၢ်​န့ၣ်​လီၤ. နီၢ်​မၢ်သၤ​စံး​ဝဲ, “ကစၢ်​ဧၢ, ယ​မၤတၢ်​တဂၤဃီ​ဒီး ယ​ဒီပုၢ်ဝဲၢ်​မုၣ်​အိၣ်​ဒၣ်​အ​တၢ်​န့ၣ်, န​တ​ပာ်​ဘၣ်​နီတမံၤ​ဘၣ် ဧါ. မၤသးဒ်န့ၣ်ဒီး ဒ်သိး​အ​က​မၤစၢၤ​ယၤ​ဒီး စံး​ဘၣ်​အီၤ​တက့ၢ်.” (ဖး လူၤကၣ် ၁၀:၃၈–၄၂ တက့ၢ်.) ဘၣ်​မနုၤ​အဃိ နီၢ်​မၢ်သၤ​တဲဝဲ ဒ်​န့ၣ်​လဲၣ်, ဒီး​ယ့ၣ်ၡူး အ​တၢ်​စံးဆၢ​အံၤ ပ​ဒိးန့ၢ်​ဘၣ် တၢ်​မၤလိ​မနုၤ​လဲၣ်.

နီၢ်​မၢ်သၤ သူၣ်ကိၢ်​သးဂီၤ

၃, ၄. ဘၣ်ဃး နီၢ်​မၤရံ​န့ၣ်​ယ့ၣ်ၡူး ဘၣ်သူၣ်​ဘၣ်သး​ဝဲ​တၢ်မနုၤ​လဲၣ်, ဒီး​နီၢ်​မၢ်သၤ ဒိးန့ၢ်​ဘၣ်​ဝဲ တၢ်​မၤလိ​ဒ်လဲၣ်. (ကွၢ်​တၢ်ဂီၤ​လၢ တၢ်​မၤလိ​အ​ခီၣ်ထံး​တက့ၢ်.)

ယ့ၣ်ၡူး စံးဘျုး​စံးဖှိၣ်​ဘၣ် နီၢ်​မၤရံ​ဒီး နီၢ်​မၢ်သၤ လၢ​အ​ကွဲမုာ်​အီၤ​လၢ​အဟံၣ်​အဃိ​န့ၣ်​လီၤ. ယ့ၣ်ၡူး​အဲၣ်ဒိး​သူဝဲ တၢ်​ဆၢကတီၢ်​လၢ က​သိၣ်လိ​အဝဲသ့ၣ် တၢ်မ့ၢ်​တၢ်တီ​အဂီၢ်​န့ၣ်​လီၤ. မ့မ့ၢ်​နီၢ်​မၤရံ​န့ၣ် ဆ့ၣ်နီၤ​လၢ ကစၢ်​အ​ခီၣ်ထံး​တဘျီဃီ​ဒီး “ကနၣ်​အ​ကလုၢ်​လီၤ.” တ​သ့​ဖဲ​အ​သ့ အဝဲ​အဲၣ်ဒိး မၤလိ​တၢ်​ကိးမံၤဒဲး​လၢ ယ့ၣ်ၡူး​အ​အိၣ်​န့ၣ်​လီၤ. နီၢ်​မၢ်သၤ​စ့ၢ်ကီး မ့ၢ်​မၤဝဲ​ဒ်​န့ၣ်​သ့​လီၤ. အဝဲ​မ့ၢ်​ပတုာ်​အ​တၢ်မၤ​ဒီး ဟဲ​ဒိကနၣ်​ယ့ၣ်ၡူး အ​တၢ်​သိၣ်လိ​န့ၣ် ကစၢ်​က​ပတြၢၤ​အီၤ​စ့ၢ်ကီး​လီၤ.

ဘၣ်ဆၣ်​နီၢ်​မၢ်သၤ​န့ၣ် အ​တၢ်မၤ​အါ​လီၤ. အဝဲ​ကတဲာ်​ကတီၤ တၢ်အီၣ်​တၢ်အီ ဒီး​တၢ်​အါမံၤ​လၢ ယ့ၣ်ၡူး​အဂီၢ်​လီၤ. ဖဲ​နီၢ်​မၢ်သၤ​ထံၣ်ဘၣ်​လၢ အ​ဒီပုၢ်ဝဲၢ်​မုၣ် နီၢ်​မၤရံ တ​မၤစၢၤ​အီၤ​ဘၣ်​အခါ အသး​အ့န့​ဒီး​တၢၣ်​ဝဲဒၣ်​ယ့ၣ်ၡူး​လီၤ. ယ့ၣ်ၡူး​သ့ၣ်ညါ​လၢ နီၢ်​မၢ်သၤ​န့ၣ် အဲၣ်ဒိး​ကတဲာ်​ကတီၤဝဲ တၢ်အီၣ်​အါတလၢ​အဃိ ကစၢ်​စံး​ဘၣ်​အီၤ​လၢ– “နီၢ်​မၢ်သၤ​ဧၢ နီၢ်​မၢ်သၤ​ဧၢ နဲ​ဒၣ်​အံၤ, န​ဘၣ်ယိၣ်​တၢ်​ဒီး​န​သးကိၢ်​တၢ်​အါမံၤ​အဃိ​လီၤ.” ယ့ၣ်ၡူး ဟ့ၣ်ကူၣ်​စ့ၢ်ကီး​အီၤ​လၢ မ့ၢ်​မၤ​တၢ်အီၣ်​ယိယိ​ဖိ ထဲ​တ​ခွ:ဧိၤ​န့ၣ် လၢပှဲၤ​လံ. မ့မ့ၢ်​နီၢ်​မၤရံ​န့ၣ် ယ့ၣ်ၡူး​ပတြၢၤ​အီၤ​လီၤ. ကစၢ်​စံး​ဝဲ– “နီၢ်​မၤရံ​ဃုထၢ​လံ တၢ်အဂ့ၤ​တမံၤ​န့ၣ်, လၢ​ပှၤ​တ​ဟံးထီၣ်​ကွံာ်​ဘၣ် လၢ​အီၤ​နီ​တဂၤ​ဘၣ်.” ဘၣ်​သ့ၣ်​သ့ၣ် လၢခံ​န့ၣ်​နီၢ်​မၤရံ​က​သးပ့ၤနီၣ်​ကွံာ်ဝဲ တၢ်​အီၣ်တၢ်​အီၤ​လၢ​အဝဲ အီၣ်​သကိး​ဝဲ​ဒီး​ယ့ၣ်ၡူး ဖဲ​န့ၣ်​အဆၢ​ကတီၢ်​န့ၣ်​လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် တၢ်​လၢ​ယ့ၣ်ၡူး​သိၣ်လိ​အီၤ​တဖၣ် ဒီး​ကစၢ်​အ​တၢ်​ပတြၢၤ​အီၤ​န့ၣ် အဝဲ​တ​သးပ့ၤနီၣ်​ဝဲ​နီတဘျီ​ဘၣ်. ပူၤကွံာ်​အ​နံၣ် ၆၀ ဝံၤ​အလီၢ်​ခံ တၢ်မၢဖိ စီၤ​ယိၤဟၣ် ကွဲးဝဲ​ဒ်အံၤ– “ယ့ၣ်ၡူး​အဲၣ်​နီၢ်​မၢ်သၤ ဒီး​အ​ဒီပုၢ်ဝဲၢ်​မုၣ်​လီၤ.” (ယိၤဟၣ် ၁၁:၅) တၢ်ကတိၤ​အံၤ ပာ်ဖျါ​ထီၣ်ဝဲ​လၢ နီၢ်​မၢ်သၤ တူၢ်လိာ် ယ့ၣ်ၡူး​အ​တၢ်​သိၣ်က့ၤ​သီက့ၤ​အီၤ ဒီး​မၤဝဲ​ယဟိဝၤ​ယွၤ အ​တၢ်မၤ​လၢ တၢ်သးတီ​တုၤ​အ​သံ​တစု​လီၤ.

၅. မုၢ်မဆါ​တနံၤညါအံၤ ဘၣ်​မနုၤ​အဃိ ကီဝဲ​လၢ​ပ​က​သးစၢၢ်ဆၢ တၢ်​လၢ​အရ့ဒိၣ်​တဖၣ်​အဂီၢ်​လဲၣ်, ဒီး​ပ​က​စံးဆၢ တၢ်​သံကွၢ်​မနုၤ​လဲၣ်.

ပ​သ့ၣ်ညါ​ဘၣ်​လၢ မုၢ်မဆါ​တနံၤ​အံၤန့ၣ် တၢ်​လၢ​က​ထုးယံၤထီၣ်​ပှၤ​ဒီး ယဟိဝၤ​ယွၤ​အ​တၢ်မၤ​န့ၣ် အိၣ်​အါန့ၢ်ဒံး​လၢညါ​န့ၣ်​လီၤ. တၢးထီခိးတၢ် ၁၉၅၈ လါစဲးပတ့ဘၢၣ် ၁၅ ဟ့ၣ်ပလီၢ်​ဝဲ ဒီပုၢ်ဝဲၢ်​မုၣ်​ဒီပုၢ်ဝဲၢ်​ခွါ​တဖၣ်​လၢ သု​တ​ပျဲ စဲးဖီကဟၣ်​အ​တၢ်​လဲၤထီၣ်​လဲၤထီ မၤ​ယံၤထီၣ်​အဝဲသ့ၣ်​လၢ တၢ်မၤ​ယဟိဝၤ​ယွၤ​အ​တၢ်မၤ​တဂ့ၤ​န့ၣ်​လီၤ. ဖဲ​န့ၣ်​အဆၢ​ကတီၢ်​ဒၣ်လဲာ် တၢ်ပီးတၢ်လီ​အသီ​တဖၣ် ဟဲ​အိၣ်​ထီၣ်ဝဲ​ထီဘိ​လီၤ. တၢ်​ဒ်သိး​ဒီး မဲးကစံ, ကွဲၤလ့လိၤ, တၢ်ဂီၤမူ ဒီး​ကွဲၤဟူဖျါ​တဖၣ်​န့ၣ် ကဲထီၣ်​တၢ်​လၢ ပှၤ​သူ​အီၤ​အါမး​လီၤ. တၢးထီခိးတၢ် စံး​စ့ၢ်ကီး​ဝဲ​လၢ ဒ်​တၢ်​အ​ကတၢၢ်​ဘူးထီၣ်​အသိး “တၢ်​လၢ​အ​ထုးန့ၢ်​ပ​သး​တဖၣ်​န့ၣ် ကအိၣ်​အါထီၣ်​လီၤ.” မုၢ်မဆါ​တနံၤ​အံၤ တၢ်​လၢ​အ​ထုးန့ၢ်​ပ​သး​တဖၣ်​န့ၣ် အိၣ်​အါန့ၢ်ဒံး​လၢညါ​လီၤ. ဒ်သိး​ပ​က​လီၤဂာ်​နီၢ်​မၤရံ ဒီး​သးစၢၢ်ဆၢ​လၢ တၢ်​ဘူၣ်ထီၣ်​ဘါထီၣ် ယဟိဝၤ​ယွၤ​အဂီၢ် ပ​က​ဘၣ်​မၤ တၢ်မနုၤ​လဲၣ်.

တဘၣ်​သူ​တၢ်အိၣ်​လၢ​ဟီၣ်ခိၣ် လၢ​လၢပှဲၤပှဲၤ​တဂ့ၤ

၆. ယဟိဝၤ​ယွၤ အခ့အပှၤ​တဖၣ်​သူဝဲ စဲးဖီကဟၣ်​အ​တၢ်​လဲၤထီၣ်​လဲၤထီ​သ့​ဒ်လဲၣ်.

ယဟိဝၤ​ယွၤ​အခ့အပှၤ​တဖၣ် သူဝဲ​ဟီၣ်ခိၣ် စဲးဖီကဟၣ်​အ​တၢ်​လဲၤထီၣ်​လဲၤထီ လၢ​က​စံၣ်တဲၤ​တဲလီၤ တၢ်သးခု​ကစီၣ်​အဂီၢ်​လီၤ. အဒိ​တချုး​လၢ ဟီၣ်ခိၣ်​တၢ်ဒုး​တၢ​တဘျီ​ဒီး ဖဲ​တၢ်ဒုး​ကဲထီၣ်​အတီၢ်ပူၤ​န့ၣ် အဝဲသ့ၣ်​ဒုးနဲၣ်ဝဲ “တၢ်ဘၣ်တ့ အ​တၢ်ဂီၤ​ပူ” (Photo-Drama of Creation) န့ၣ်​လီၤ. ခီဖျိ​လၢ​သူဝဲ စလး (slides) ဒီး​တၢ်​ဂီၢ်​မူ​အဖုၣ်​တဖၣ်​လၢ အိၣ်ဒီး​အလွဲၢ် ဒီး​အ​ကလုၢ်​သီၣ်​အဃိ အဝဲသ့ၣ် စံၣ်တဲၤ​တဲလီၤ​တၢ်​ဆူ ပှၤ​အ​ကကွဲၢ်​တဖၣ် လၢ​ထံကီၢ်​အါဘ့ၣ်​အ​ပူၤ​သ့ဝဲ​န့ၣ်​လီၤ. “တၢ်ဘၣ်တ့ အ​တၢ်ဂီၤ​ပူ” အ​ကတၢၢ်​န့ၣ် တဲဖျါထီၣ်​ဝဲ တၢ်မုာ်​တၢ်ခုၣ်​အဆၢ​ကတီၢ်​လၢ က​ဟဲ​အိၣ်​ထီၣ်ဝဲ​ဖဲ ယ့ၣ်ၡူး​က​ပၢ ဟီၣ်ခိၣ်​အခါ​န့ၣ်​လီၤ. လၢခံ​န့ၣ် ယဟိဝၤ​ယွၤ အခ့အပှၤ​တဖၣ်​သူဝဲ​ကွဲၤလ့လိၤ လၢ​က​ရၤလီၤ​ဘီမုၢ်​တၢ်သးခု​ကစီၣ် ဆူ​ပှၤ​အ​ကကွဲၢ်​လၢ​အိၣ်​လၢ ဟီၣ်ခိၣ်​ဒီဘ့ၣ်​န့ၣ်​လီၤ. မုၢ်မဆါ​တနံၣ်​အံၤ ခီဖျိ​လၢ ပ​သူ​ခီၣ်ဖၠူထၢၣ်​ဒီး အ့ထၢၣ်နဲး​တဖၣ်​အဃိ တၢ်သးခု​ကစီၣ်​အံၤ ရၤလီၤ​အသး​သကုၤဆးဒး တုၤ​တၢ်လီၢ်​လၢ ပှၤ​လဲၤ​တ​တုၤ ညီ​ညီ​ဘၣ်​တဖၣ်​န့ၣ်​လီၤ.

တဘၣ်​ပျဲ တၢ်​လၢ​အဘျုး​တအိၣ်​တဖၣ် က​မၤတံာ်တာ် န​တၢ်​ဘူၣ်ထီၣ်​ဘါထီၣ် ယဟိဝၤ​ယွၤ​န့ၣ်​တဂ့ၤ. (ကွၢ်​လံာ်​အဆၢ ၇)

၇. (က) တၢ်အိၣ်​လၢ ဟီၣ်ခိၣ်​တဖၣ် ပ​မ့ၢ်​သူ​အီၤ​အါတလၢ​န့ၣ် ဘၣ်​မနုၤ​အဃိ တၢ်​ဘၣ်ယိၣ်​အိၣ်ဝဲ​လဲၣ်. (ခ) ပ​က​ဘၣ် ပ​လီၢ်​ပ​သး​လၢ တၢ်မနုၤ​လဲၣ်. (ကွၢ်​တၢ်ဂ့ၢ်​အဘျဲၣ်​တက့ၢ်.)

 လံာ်စီဆှံ ဟ့ၣ်ပလီၢ်​ပှၤလၢ ပ​တဘၣ်​သူ တၢ်အိၣ်​လၢ​ဟီၣ်ခိၣ် လၢာ်​လၢာ်​ဆ့ဆ့​ဘၣ်. တၢ်အံၤ​ပၣ်ဃုာ်ဒီး ပ​သူ​ပ​တၢ်​ဆၢကတီၢ်​အါအါ​ဂီၢ်​ဂီၢ်​လၢ တၢ်​လၢ​တ​ကဲဘျုး​ဒိၣ်ဒိၣ်​ဘၣ်​တဖၣ်​လီၤ. (ဖး ၁ ကရံၣ်သူး ၇:၂၉–၃၁ တက့ၢ်.) လၢ​တၢ်​သ့ၣ်​တဖၣ်​န့ၣ်​အကျါ တနီၤ​န့ၣ်​တမ့ၢ်​တၢ်​လၢ​အ​ကမၣ်​ဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်​ပ​တၢ်​ဆၢကတီၢ် က​လၢာ်ဂီၤ​ကွံာ်ဝဲ​အါမး​လီၤ. အဒိ, ပ​က​မၤတၢ်​လၢ​ပ​သး​စဲ​တဖၣ် ဒ်သိး​ဒီး​ပ​က​ဖးလံာ်​ဖးလဲၢ်, ကွၢ်​တၢ်ဂီၤမူ, လဲၤ​ဟးကသုၣ်​ကသီ​လၢ တၢ်လီၢ်​လၢ​အ​ဃံလၤ​တဖၣ်, ပ​က​ဟး​ပှ့ၤတၢ် ဒီး​ပ​က​ဃုကွၢ် အံၣ်လဲးထြီနံး​တၢ်ပီးတၢ်လီ​တဖၣ် မ့တမ့ၢ် တၢ်​အဂုၤ​အဂၤ​တဖၣ်​လီၤ. ပှၤ​အါဂၤ​အဲၣ်ဒိး​တဲသကိး​တၢ်​လၢ အ့ထၢၣ်နဲး​အ​ပူၤ, ဆှၢ​လံာ် (text messages) ဒီး​အံမ့ မ့တမ့ၢ် ကွၢ်​တၢ်ကစီၣ်​ဒီး တၢ်​လိာ်ခိၣ်လိာ်ကွဲ​န့ၣ်​လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ပှၤ​တနီၤနီၤ​န့ၣ် သူ​တၢ်​ဆၢကတီၢ် အါတလၢ လၢ​တၢ်​သ့ၣ်​တဖၣ်​အံၤ​အဂီၢ်​လီၤ. * (ကွၢ်​တၢ်ဂ့ၢ်​အဘျဲၣ်​တက့ၢ်.) (စံၣ်တဲၤ​တဲလီၤ​တၢ် ၃:၁,) ပ​မ့ၢ်​သူ​တၢ်​ဆၢကတီၢ် အါတလၢ လၢ​တၢ်​လၢ​အဘျုး​တအိၣ်​ဒိၣ်ဒိၣ်​ဘၣ်​တဖၣ်​အဂီၢ်​န့ၣ် ပ​ဟ့ၣ်​တၢ်​ဆၢကတီၢ်​လၢ တၢ်​အရ့ဒိၣ်​ကတၢၢ်​လၢ​အမ့ၢ် တၢ်​ဘူၣ်ထီၣ်​ဘါထီၣ် ယဟိဝၤ​ယွၤ​အဂီၢ်​တ​န့ၢ်​အါအါ​လၢၤဘၣ်.—ဖး အ့းဖ့းစူး ၅:၁၅–၁၇ တက့ၢ်.

၈. ဘၣ်​မနုၤ​အဃိ​အရ့ဒိၣ်​လၢ ပ​တဘၣ်​အဲၣ် တၢ်အိၣ်​လၢ ဟီၣ်ခိၣ်​န့ၣ်​လဲၣ်.

မုၣ်ကီၤလံၢ် ဂုာ်ကျဲးစၢး​ဝဲ​ဒ်သိး ပ​က​သးကွံ ကယဲၢ်​တၢ် အိၣ်​လၢ​ဟီၣ်ခိၣ်​ချၢ​တဖၣ် ဒီး​ကွဲန့ၢ်​လွဲန့ၢ်​ပှၤ​ဒ်သိး ပ​သု​တ​မၤ​လၢၤ ယွၤ​အ​တၢ်မၤ​တဂ့ၤ​အဂီၢ်​လီၤ. ဒ်​မုၣ်ကီၤလံၢ် ကွဲန့ၢ်​လွဲန့ၢ် ပှၤလၢ​တၢ​ယၤဖှိၣ်​တဖၣ်​အသိး မုၢ်မဆါ​တနံၤ​အံၤ အဝဲ​မၤဝဲ​ဒ်​န့ၣ်​အသိး​စ့ၢ်ကီး​လီၤ. (၂ တံၤ​မ​သံး ၄:၁၀) လၢတၢ်န့ၣ်​အဃိ ပ​က​ဘၣ်​သမံသမိး​လီၤ​က့ၤ​ပ​သး​ထီဘိ ဘၣ်ဃး ဟီၣ်ခိၣ်​တၢ်​အပီးအလီ​တဖၣ်​န့ၣ် မ့ၢ်​ပ​ထံၣ်​အီၤ​ဒ်လဲၣ်, ဒီး​အလီၢ်​မ့ၢ်​အိၣ်​န့ၣ် ပ​က​ဘၣ်​ဆီတလဲ​ပ​တၢ်အိၣ်မူ​လီၤ. လံာ်စီဆှံ​တဲ​ပှၤလၢ ပ​တဘၣ်​အဲၣ် တၢ်အိၣ်​လၢ​ဟီၣ်ခိၣ်​အ​ပူၤ​ဘၣ်. လၢတၢ်န့ၣ်​အလီၢ် ပ​က​ဘၣ်​အဲၣ် ယဟိဝၤ​ယွၤ​လီၤ. ပ​မ့ၢ်​မၤ​ဒ်​န့ၣ်​န့ၣ် ပ​သုးဘူး​ပ​သး​ဆူ​ယဟိဝၤ​ယွၤ​အ​အိၣ် ဒီး​ဒိကနၣ်​အ​ကလုၢ်​န့ၣ် ကညီ​ထီၣ်ဝဲ​လီၤ.—၁ ယိၤဟၣ် ၂:၁၅-၁၇.

သးစၢၢ်ဆၢ​တၢ်​လၢ အရ့ဒိၣ်​ကတၢၢ်​တဖၣ်​တက့ၢ်

၉. ယ့ၣ်ၡူး သိၣ်လိ​အပျဲၢ်​အဘီၣ်​တဖၣ်​လၢ အဝဲသ့ၣ်​က​ဘၣ်​သးစၢၢ်ဆၢ တၢ်မနုၤ​လဲၣ်, ဒီး​အဝဲ​ပာ်လီၤ တၢ်အဒိ​အ​တဲာ်​လၢ​ပဂီၢ်​ဒ်လဲၣ်.

ဒ်​ယ့ၣ်ၡူး သိၣ်လိ​နီၢ်​မၢ်သၤ​လၢ​က​ပာ်ဒိၣ်ဝဲ တၢ်​လၢ​နီၢ်သး​တခီ​အသိး သိၣ်လိ​စ့ၢ်ကီး​ဝဲ အပျဲၢ်​အဘီၣ်​တဖၣ်​ဒ်​န့ၣ်​အသိး​လီၤ. ကစၢ်​ဟ့ၣ်ဂံၢ်​ဟ့ၣ်ဘါ အဝဲသ့ၣ်​ဒ်သိး က​သးစၢၢ်ဆၢ​လၢ ယဟိဝၤ​ယွၤ​အ​တၢ်မၤ​ဒီး အဘီ​အမုၢ်​န့ၣ်​လီၤ. (ဖး မးသဲ ၆:၂၂, ၃၃ တက့ၢ်.) ယ့ၣ်ၡူး​အ​နီၢ်ကစၢ်​ဒၣ်ဝဲ ပာ်လီၤ​ဒိ​တဲာ်​အဂ့ၤ​ကတၢၢ်​လီၤ. အဝဲ​အ​တၢ်​တအိၣ် အါအါ​ဘၣ်. အဟံၣ်​အဃီ ဒီး​တၢ်လီၢ်​တၢ်ကျဲ​စ့ၢ်ကီး တအိၣ်​ဝဲ​ဘၣ်.—လူၤကၣ် ၉:၅၈; ၁၉:၃၃-၃၅.

၁၀. ယ့ၣ်ၡူး ပာ်လီၤ​ဒိဂ့ၤတဲာ်ဘၣ် လၢ​ပဂီၢ်​ဒ်လဲၣ်.

၁၀ ယ့ၣ်ၡူး​တ​ပျဲဝဲ​တၢ်​တမံၤမံၤ​လၢ အ​က​မၤတံာ်တာ် အ​တၢ်သးခု​ကစီၣ်​တၢ်မၤ​န့ၣ်​ဘၣ်. အဒိ ဖဲ​ကစၢ်​ခရံာ် စးထီၣ် စံၣ်တဲၤ​တဲလီၤ​တၢ် တယံာ်ဒံးဘၣ်​အခါ ပှၤ​ကပ့းရနီၣ်​ဖိ​တဖၣ် အဲၣ်ဒိး​လၢ ယ့ၣ်ၡူး​ကအိၣ်​ဒီး​အဝဲသ့ၣ် ယံာ်​ယံာ်​န့ၣ်​လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ယ့ၣ်ၡူး​မၤဝဲ​ဒ်လဲၣ်. အဝဲ​အသး​စၢၢ်ဆၢ​ဒၣ် အ​တၢ်ဖံး​တၢ်မၤ​လီၤ. အဝဲ​စံး​လၢ– “ယ​ဘၣ်​စံၣ်တဲၤ​တဲလီၤ​ယွၤ​အ​ဘီမုၢ် အ​တၢ်သးခု​ကစီၣ်​လၢ ဝ့ၢ်​အဂုၤ​အဂၤ​အ​ပူၤ​စ့ၢ်ကီး​လီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ မ့ၢ်​လၢ​တၢ်အံၤ​အဂ့ၢ်​ဒီး, တၢ်​မၢလီၤ​ယၤ​လီၤ.” (လူၤကၣ် ၄:၄၂-၄၄) ယ့ၣ်ၡူး​လဲၤတၢ်​ဖးယံၤ ဒ်သိး​က​စံၣ်တဲၤ​တဲလီၤ တၢ်သးခု​ကစီၣ်  ဒီး​က​သိၣ်လိ​သီ​လိ​ပှၤ​အါဂၤ​အဂီၢ်​လီၤ. အဝဲ​မ့ၢ်​ပှၤလၢ အလၢ​အပှဲၤ​တဂၤ​လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် မ့ၢ်​လၢ အဝဲ​မၤတၢ်​ဆူၣ်ဆူၣ်​အဃိ လီၤဘှံးလီၤတီၤ​ဝဲ ဒီး​လိၣ်ဘၣ်​ဝဲ​တၢ်​အိၣ်ဘှံး​အိၣ်သါ​န့ၣ်​လီၤ.—လူၤကၣ် ၈:၂၃; ယိၤဟၣ် ၄:၆.

၁၁. ဖဲ​ပိာ်ခွါ​တဂၤ တဲဘၣ်​ယ့ၣ်ၡူး​လၢ အ​တၢ်ကီ​တၢ်ခဲ​အဂ့ၢ်​အခါ အဝဲ​မၤဝဲ​ဒ်လဲၣ်. ယ့ၣ်ၡူး​သိၣ်လိ အပျဲၢ်​အဘီၣ်​တဖၣ်​လၢ တၢ်​မၤလိ​မနုၤ​လဲၣ်.

၁၁ လၢခံ ဖဲ​ယ့ၣ်ၡူး သိၣ်လိ​အပျဲၢ်​အဘီၣ်​တဖၣ် လၢ​တၢ်​မၤလိ​လၢ အရ့ဒိၣ်​တမံၤ​အခါ ပှၤ​တဂၤ ဟဲ​မၤတံာ်တာ်​အီၤ​ဒီး စံး​ဘၣ်​အီၤ​လၢ– “သရၣ်​ဧၢ, မၤလိာ်​လၢ်​ယ​ဒီပုၢ်ဝဲၢ် ဒ်သိး​အ​က​နီၤဖး​န့ၢ်​ယၤ လၢ​တၢ်န့ၢ်သါ​အဆၢ​တက့ၢ်.” ယ့ၣ်ၡူး​တ​သုးကျဲၤ​န့ၢ်​ပိာ်ခွါ​တဂၤ​အံၤ အ​တၢ်ကီ​တၢ်ခဲ​ဘၣ်. အဝဲ​တ​မၤ​ပတုာ် တၢ်​သိၣ်လိ အပျဲၢ်​အဘီၣ် လၢ​တၢ်ဂ့ၢ်​အံၤ​အဃိ​ဘၣ်. ယ့ၣ်ၡူး​သူဝဲ တၢ်ခွဲး​တၢ်ယာ်​အံၤ​ဒ်သိး​က​သိၣ်လိ အဝဲသ့ၣ်​လၢ မ့ၢ်​သးစၢၢ်ဆၢ​ဝဲ​လၢ တၢ်​အါမံၤ​န့ၣ် တမ့ၢ်​လၢ က​သးအိၣ်​မၤ​ကစၢ်​ယွၤ​အ​တၢ်မၤ​ဘၣ်.—လူၤကၣ် ၁၂:၁၃-၁၅.

၁၂, ၁၃. (က) လၢ​ဝ့ၢ်​ယရူၤၡလ့ၣ်​အ​ပူၤ​န့ၣ် ယ့ၣ်ၡူး​မၤ​တၢ်မနုၤ​လၢ အ​ထုးန့ၢ် ပှၤ​ကြံးဖိ​တဖၣ်​အသး​န့ၣ်​လဲၣ်. (ခ) ဖဲ​စီၤ​ဖံလံးပူး သံကွၢ်​ယ့ၣ်ၡူး​လၢ က​ထံၣ်လိာ်​အသး​ဒီး ပှၤ​ကြံးဖိ​တဖၣ်​အခါ ယ့ၣ်ၡူး​စံးဆၢ​ဝဲ​ဒ်လဲၣ်.

၁၂ တချုး​လၢ ယ့ၣ်ၡူး​သံ​ဒံး​ဘၣ် စှၤ​သီ​အတီၢ်ပူၤ​န့ၣ် အဝဲ​ဘၣ်​ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်​ဒီး တၢ်​သူၣ်ကိၢ်​သးဂီၤ​ဒိၣ်ဒိၣ်​မုၢ်မုၢ်​လီၤ. (မးသဲ ၂၆:၃၈; ယိၤဟၣ် ၁၂:၂၇) ယ့ၣ်ၡူး​သ့ၣ်ညါ​လၢ အဝဲ​က​ဘၣ်​တူၢ်​တၢ်​မၤနး​မၤဖှီၣ် တုၤလၢ​အ​သံ​တစု​န့ၣ်​လီၤ. အဝဲ​သ့ၣ်ညါ​စ့ၢ်ကီး​ဝဲ​လၢ က​ဘၣ်​မၤတၢ်​အိၣ်ဒံး​အါမး တချုး​လၢ​အ​သံ​ဒံး​ဘၣ်​န့ၣ်​လီၤ. အဒိ ဖဲ​လါနံစၣ် ၉ သီ​န့ၣ် ယ့ၣ်ၡူး​ဒိး​ကသ့ၣ်ယီၤ​ဒီး လဲၤနုာ်​လီၤ​ဝဲ​ဆူ ဝ့ၢ်​ယရူၤၡလ့ၣ်​အ​ပူၤ​လီၤ. ပှၤ​ဂီၢ်မုၢ်​တဖၣ် တူၢ်လိာ်​အီၤ​ဒ်​အမ့ၢ်​စီၤပၤ​တဂၤ​အသိး​လီၤ. (လူၤကၣ် ၁၉:၃၈) လၢခံ​တနံၤ​န့ၣ် လၢ​တၢ်​သူၣ်ဒူ​သးဒူ​အ​ပူၤ ယ့ၣ်ၡူး​နီၣ်ဟးထီၣ်​ကွံာ်ဝဲ ပှၤ​ပှ့ၤ​တၢ်ဆါ​တၢ်​တဖၣ် ခီဖျိ​လၢ အဝဲသ့ၣ်​ဆါ​တၢ်​အ​ပှ့ၤဒိၣ်​ဒီး လံၣ်အီၣ်​လီအီၣ် ပှၤဂၤ​အဃိ​န့ၣ်​လီၤ.—လူၤကၣ် ၁၉:၄၅, ၄၆.

၁၃ ဖဲ​ပှၤ​ကြံးဖိ​တဖၣ် ဟဲ​မၤ​ဘူၣ်လဲၤကပာ် လၢ​ဝ့ၢ်​ယရူၤၡလ့ၣ်​အခါ အဝဲသ့ၣ် ထံၣ်ဘၣ်​ဝဲ ယ့ၣ်ၡူး​မၤဝဲ​ဒ်​န့ၣ်​အဃိ တၢ်အံၤ​ထုးန့ၢ်​အဝဲသ့ၣ်​အသး​လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်​အဃိ ပှၤ​ကြံးဖိ​တဖၣ်​အံၤ သံကွၢ်ဝဲ​တၢ်မၢဖိ စီၤ​ဖံလံးပူး​လၢ အဝဲသ့ၣ်​ထံၣ်လိာ်​အသး​ဒီး​ယ့ၣ်ၡူး​က​သ့ဧါ​န့ၣ်​လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ယ့ၣ်ၡူး​န့ၣ် တ​ဃု​ပှၤလၢ​အ​က​ဆီၣ်ထွဲ​အီၤ​ဒီး ဒီသဒၢ​အီၤ​လၢ အဒုၣ်အဒါ​တဖၣ်​ဘၣ်. တၢ်​လၢ​အရ့ဒိၣ်​ကတၢၢ်​န့ၣ် အဝဲ​သ့ၣ်ညါ​ဝဲ​လီၤ. အဝဲ​သးစၢၢ်ဆၢ ယဟိဝၤ​ယွၤ​အ​တၢ်​ဘၣ်သး​လၢ က​ဟ့ၣ်​လုၢ်ထီၣ်​ဝဲ​အသး​သမူ​န့ၣ်​လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်​အဃိ အဝဲ​တဲ​သ့ၣ်နီၣ်​ထီၣ် အပျဲၢ်​အဘီၣ်​တဖၣ်​လၢ တ​ယံာ်လၢၤဘၣ်​န့ၣ် အဝဲ​က​ဘၣ်​သံဝဲလီၤ. တကးဒံးဘၣ် ယ့ၣ်ၡူး​တဲဘၣ်​စ့ၢ်ကီး အပျဲၢ်​အဘီၣ်​တဖၣ်​လၢ ကယဲၢ်​ပှၤလၢ​အ​ပိာ်​အခံ​တဂၤ​လၢ်လၢ်​န့ၣ် ဟ့ၣ်လီၤ​အသး​က​ဘၣ်​ဘူၣ်ဝဲ​လီၤ. အဝဲ​စံး​ဝဲ– “ပှၤလၢ​အ​သးလီ​အသး​န့ၣ်, မၤ​ဟါမၢ်ကွံာ်​အီၤ​လီၤ. ဒီး​ပှၤလၢ​အ​သးဟ့​လီၤအသး​လၢ​ဟီၣ်ခိၣ်​ချၢ​အံၤ, က​န့ၢ်က့ၤ​အသး​လီၤထူ​လီၤယိာ်​လီၤ.” ဘၣ်ဆၣ် ယ့ၣ်ၡူး​အၢၣ်လီၤ​ဝဲ​အပျဲၢ်​အဘီၣ်​တဖၣ်​လၢ “ပၢ်​က​ဒုး​လၤကပီၤ​အီၤ” ဒီး​ဟ့ၣ်​အဝဲသ့ၣ် တၢ်မူ​အထူ​အယိာ်​လီၤ. တၢ်ကစီၣ်​လၢ​အ​ကဲထီၣ်​တၢ်ဂံၢ်​တၢ်ဘါ​အံၤ စီၤ​ဖံလံးပူး က့ၤ​တဲဘၣ်​ပှၤ​ကြံးဖိ​တဖၣ်​န့ၣ် သ့ဝဲ​လီၤ. —ယိၤဟၣ် ၁၂:၂၀-၂၆.

၁၄. ယ့ၣ်ၡူး​ပာ် တၢ်သးခု​ကစီၣ်​တၢ်မၤ​လၢညါ သနာ်က့ အဝဲ​မၤတၢ်​အဂၤ​မနုၤ​တဖၣ်​လဲၣ်.

၁၄ ဖဲ​ယ့ၣ်ၡူး အိၣ်​လၢ​ဟီၣ်ခိၣ်​ချၢ​အခါ အဝဲ​အ​တၢ်မၤ​လၢ အရ့ဒိၣ်​ကတၢၢ်​န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲ တၢ်​စံၣ်တဲၤ​တဲၤ​လီၤ တၢ်သးခု​ကစီၣ်​န့ၣ်​လီၤ. ယ့ၣ်ၡူး​အသး​စၢၢ်ဆၢ​လၢ တၢ်​စံၣ်တဲၤ​တဲလီၤ​သနာ်က့ အဝဲ​တ​ဆိကမိၣ်​ထဲ အ​တၢ်မၤ​အဂ့ၢ်​ထီဘိ​ဘၣ်. အဒိ ဘၣ်​တဘျီ ဖဲ​ယ့ၣ်ၡူး​လဲၤ​ဆူ တၢ်ဖျီ​အမူး​အခါ အဝဲ​ဒုး​ကဲထီၣ် ထံ​လၢ​စပံးထံ​န့ၣ်​လီၤ. (ယိၤဟၣ် ၂:၂, ၆-၁၀) အဝဲ​လဲၤ​အီၣ်​လဲၤ​အီတၢ်​လၢ အ​တံၤသကိး​တဖၣ်​အဟံၣ် ဒီး​ပှၤလၢ​အ​သူၣ်အိၣ်​သးအိၣ် တၢ်သးခု​ကစီၣ်​တဖၣ်​အဟံၣ်​စ့ၢ်ကီး​န့ၣ်​လီၤ. (လူၤကၣ် ၅:၂၉; ယိၤဟၣ် ၁၂:၂) ဘၣ်ဆၣ်​သနာ်က့ ယ့ၣ်ၡူး​ဟံးန့ၢ်​တၢ်​ဆၢကတီၢ်​လၢ က​ဃ့​ဘါ​ထုကဖၣ်​တၢ်, က​အိၣ်ဘှံး​အိၣ်သါ ဒီး​က​ဆိကမိၣ်​ထံ​တၢ်​အဂီၢ်​န့ၣ်​လီၤ.—မးသဲ ၁၄:၂၃; မၢ်ကူး ၁:၃၅; ၆:၃၁, ၃၂.

“ပာ်လီၤ​ကွံာ် ကယဲၢ်​တၢ်​အ​ဃၢ​တမံၤ​လၢ်လၢ်”

၁၅. စီၤ​ပီလူး​စံး​ဝဲ​လၢ ခရံာ်ဖိ​တဖၣ် က​ဘၣ်​မၤ​တၢ်မနုၤ​လဲၣ်, ဒီး​အဝဲ​ပာ်လီၤ ဒိဂ့ၤတဲာ်ဘၣ်​ဒ်လဲၣ်.

၁၅ တၢ်မၢဖိ​စီၤ​ပီလူး ထိၣ်သတြီၤ​ဝဲ​ခရံာ်ဖိ​တဖၣ် ဒ်​အမ့ၢ်​ပှၤ​ဃ့ၢ်ပြၢတၢ်​ဖိ​တဖၣ်​လၢ ဘၣ်​ဃ့ၢ်​တၢ်ဒ့ၣ်စၢၤ​လၢ​အယံၤ​န့ၣ်​လီၤ. အဝဲသ့ၣ် က​ဘၣ်​ပာ်တ့ၢ်​ကွံာ် ကယဲၢ်​တၢ်​အ​ဃၢ တမံၤ​လၢ်လၢ်​လၢ က​မၤ​လီၤ​က​ဘှၢ​အီၤ မ့တမ့ၢ် က​မၤ​ပတုာ်​အီၤ​န့ၣ်​လီၤ. (ဖး ဧ့ၤဘြံၤ ၁၂:၁ တက့ၢ်.) စီၤ​ပီလူး အ​နီၢ်ကစၢ်​ဒၣ်ဝဲ ပာ်လီၤ​တၢ်အဒိ​အ​တဲာ်​လၢ​အဂ့ၤ​န့ၣ်​လီၤ. အဝဲ​အိၣ်ဒီး တၢ်ခွဲး​တၢ်ယာ်​လၢ က​ကဲထီၣ် ပှၤထူး​ပှၤတီၤ ဒီး​တၢ်ဘူၣ်​တၢ်ဘါ​ခိၣ်နၢ်​လၢ အ​မံၤဟူသၣ်ဖျါ​တဂၤ​လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် အဝဲ​ပာ်တ့ၢ်​ကွံာ်ဝဲ တၢ်​သ့ၣ်​တဖၣ်​န့ၣ် ဒ်သိး​က​သးစၢၢ်ဆၢ “တၢ်​လၢ​အဂ့ၤ​ကတၢၢ်” အ ဂီၢ်​န့ၣ်​လီၤ. အဝဲ​မၤတၢ်​ဆူၣ်ဆူၣ် လၢ​တၢ်သးခု​ကစီၣ်​တၢ်မၤ​အ​ပူၤ ဒီး​လဲၤဝဲ​ဆူ​တၢ်လီၢ်​အါတီၤ ပၣ်ဃုာ်ဒီး​ကီၢ်​ဆံရံယၤ, အ့ၡၢၣ်မါနါ, မဲ​စံၣ်​ဒိ​နံ​ယါ ဒီး​ကီၢ်​ယူဒၤ​တဖၣ်​န့ၣ်​လီၤ. စီၤ​ပီလူး ကွၢ်ဃီၤ​တၢ်​ဆူ ခိၣ်ဖး​လၢ​အမ့ၢ် တၢ်မူ​အထူ​အယိာ်​လၢ​မူခိၣ်​န့ၣ်​လီၤ. အဝဲ​စံး​ဝဲ– “ယ​ပာ်​သးပ့ၤနီၣ်​ယ​သး​လၢ တၢ်အိၣ်​လၢ​ယ​လီၢ်ခံ, ဒီး​ယ​ယူာ်ဃီၤ​ယ​သး​ဆူ​တၢ် အိၣ်​လၢ​ယ​မဲာ်ညါ, ဒီး​ယ​ဃ့ၢ်​သ​ဘျိၣ်​ဆူ တၢ်​ပနီၣ်​အ​အိၣ်, ဒ်သိး​ယ​က​န့ၢ်ဘၣ်​တၢ်ဘျုး” န့ၣ်​လီၤ. (ဖံလံးပံၤ ၁:၁၀, ခ့ခါစှီၤကျိာ်; ၃:၈, ၁၃, ၁၄) စီၤ​ပီလူး အိၣ်သဘျ့​အဃိ “မၤ​ကစၢ်​အ​တၢ်” ထီဘိ​သ့ဝဲ​လီၤ.—၁ ကရံၣ်သူး ၇:၃၂-၃၅.

၁၆, ၁၇. ပ​မ့မ့ၢ် ပှၤသဘျ့​မ့ၢ်ဂ့ၤ, ပှၤလၢ​အ​ဆီဟံၣ်​ဆီဃီ​မ့ၢ်ဂ့ၤ ပ​ကွၢ်လိ စီၤ​ပီလူး အဒိအတဲာ်​က​သ့​ဒ်လဲၣ်. မဲး​ဒီး​ခ​လဲ ဆီတလဲ​အ​တၢ်အိၣ်မူ​ဒ်လဲၣ်.

၁၆ ဒ်​စီၤ​ပီလူး​အသိး ယဟိဝၤ​ယွၤ အခ့အပှၤ​တနီၤ ဃုထၢ​ဝဲ​လၢ တ​ဆီဟံၣ်​ဆီဃီ​ဘၣ်​လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်​အဃိ အဝဲသ့ၣ် မၤ​အါထီၣ်​ကစၢ်​ယွၤ အ​တၢ်မၤ​န့ၢ်ဝဲ​လီၤ. (မးသဲ ၁၉:၁၁, ၁၂) ပှၤသဘျ့​တဖၣ် အ​မူဒါ​စှၤန့ၢ်ဒံး ပှၤလၢ​အ​ဆီဟံၣ်​ဆီဃီ​တဖၣ်​လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ပ​မ့မ့ၢ်​ပှၤသဘျ့​မ့ၢ်ဂ့ၤ, ပှၤလၢ​ဆီဟံၣ်​ဆီဃီ​မ့ၢ်ဂ့ၤ​ပ “ပာ်လီၤ​ကွံာ် ကယဲၢ်​တၢ်​အ​ဃၢ​တမံၤ​လၢ်လၢ်” ဒ်သိး​ပ​မၤ​ကစၢ်​ယွၤ​အ​တၢ်မၤ​လၢ တၢ်​သူၣ်အိၣ်​သးအိၣ်​အ​ပူၤ​က​သ့​အဂီၢ်​န့ၣ်​လီၤ. ပ​က​ဘၣ်​ဆီတလဲ​ကွံာ် ပ​လုၢ်လၢ်​သ့ၣ်​တဖၣ်​လၢ အ​မၤ​လၢာ်ဂီၤ​ကွံာ်​တၢ်​ဆၢကတီၢ်​ဒီး တၢ်အံၤ​က​မၤစၢၤ​ပှၤလၢ ပ​က​မၤ​အါထီၣ် ကစၢ်​အ​တၢ်မၤ​အဂီၢ်​န့ၣ်​လီၤ.

၁၇ အဒိ မဲး​ဒီး​ခ​လဲ ဒိၣ်ထီၣ်ဝဲ ဖဲ​တၢ်လီၢ်​လၢ​အ​မံၤ​မ့ၢ်​ဝ့​လ် (Wales) န့ၣ်​လီၤ. ဖဲ​အဝဲသ့ၣ် ဖျိထီၣ်​ကၠိ​ဝံၤ​အခါ စးထီၣ်​မၤဝဲ ပှၤလဲၤလၢညါ​တၢ်မၤ​န့ၣ်​လီၤ. လၢခံ​န့ၣ် အဝဲသ့ၣ်​ဖျီအသး ဒီး​ဆဲး​မၤဝဲ ပှၤလဲၤလၢညါ အ​တၢ်မၤ​လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် အဝဲသ့ၣ် အဲၣ်ဒိး​ဟ့ၣ်လီၤ​အါထီၣ် တၢ်​ဆၢကတီၢ် လၢ​ယွၤ​အ​တၢ်မၤ​အဂီၢ်​လီၤ. မဲး​စံး​ဝဲ​လၢ– “ပ​ပာ်က့ၤ ပ​တၢ်အိၣ်မူ ယိယိ​ဖိ ခီဖျိ​ပ​ပာ်တ့ၢ်​ကွံာ် ပဟံၣ်​ပဃီ​ဒီး ပ​ဟးထီၣ်​တၢ်မၤ ဒ်သိး​ပ​က​လဲၤ​မၤ​သကိး တၢ်​လၢ ဟီၣ်ခိၣ်​ဒီဘ့ၣ် တၢ်သူၣ်ထီၣ်​ဘှီထီၣ်​တၢ်မၤ​အဂီၢ်​န့ၣ်​လီၤ.” အဝဲသ့ၣ် မၤ​တၢ်မၤ​အံၤ ယံာ်ဝဲ​အ​နံၣ် ၂၀ ဒီး​လဲၤ​မၤ​ဘၣ်​တၢ်​လၢ အၤဖြံၤကၤ တၢ်လီၢ်​တဘျုး​တီၤ ဒ်သိး​က​မၤစၢၤ​တၢ်သူၣ်ထီၣ်​ဘီမုၢ်ဘျီၣ်ဒိၣ်​တဖၣ်​အဂီၢ်​န့ၣ်​လီၤ. တဘျီတခီၣ် အဝဲသ့ၣ်​အ​စ့​အိၣ်​ဒၣ် တစဲးဖိ​ဘၣ်ဆၣ် ယဟိဝၤ​ယွၤ ကဟုကယာ် အဝဲသ့ၣ်​ထီဘိ​လီၤ. ခ​လဲ​စံး​စ့ၢ်ကီး​ဝဲ​လၢ– “ပ​မၤ​ဘၣ် ကစၢ်​ယွၤ အ​တၢ်မၤ​ကိးနံၤဒဲး​အဃိ ဟ့ၣ်​ပှၤ​တၢ်​သူၣ်မံ​သးမံ​အါမး​လီၤ. ပ​သ့ၣ်ညါ​အါထီၣ်​ဘၣ် ပ​သကိး​သ့ၣ်​တဖၣ်​ဒီး ကစၢ်​မၤ​လၢပှဲၤ ပ​တၢ်လိၣ်ဘၣ်​တဖၣ်​လီၤ. တၢ်​လၢ​ပ​ပာ်တ့ၢ်​ကွံာ်​တဖၣ် ဒီး​တၢ်​သူၣ်ခု​သးခု လၢ​ပ​ဒိးန့ၢ်​ဘၣ်​အီၤ ခီဖျိ​တၢ်မၤ​ယဟိဝၤ​ယွၤ​အ​တၢ်မၤ လၢ​ဆၢကတီၢ်​လၢပှဲၤ​န့ၣ် ပ​ထိၣ်သတြီၤ​အီၤ​တ​သ့​ဘၣ်.” ပှၤ​အါဂၤ​လၢ အ​မၤ ကစၢ်​ယွၤ​အ​တၢ်မၤ လၢ​ဆၢကတီၢ်​လၢပှဲၤ​တဖၣ်​န့ၣ် တူၢ်ဘၣ်​ဝဲ​ဒ်​န့ၣ်​လီၤ. *—ကွၢ်​တၢ်ဂ့ၢ်​အဘျဲၣ်​တက့ၢ်.

၁၈. ပ​က​ဘၣ် သံကွၢ်လီၤ​ပ​သး​လၢ တၢ်​သံကွၢ်​မနုၤ​လဲၣ်.

၁၈ မ့ၢ်​န​ဆိကမိၣ်​လၢ န​ကြၢး​အိၣ်ဒီး တၢ်​သူၣ်ဆူၣ်​သးဆူၣ် လၢ​ယဟိဝၤ​ယွၤ အ​တၢ်မၤ အါန့ၢ်ဒံး​အခဲ​အံၤဧါ. တၢ်​လၢ​အ​မၤ​လီၤ​စှၤ န​တၢ်​သူၣ်ဆူၣ်​သးဆူၣ် လၢ​န​က​မၤ ကစၢ်​ယွၤ​အ​တၢ်မၤ​အဂီၢ်​န့ၣ်​အိၣ်ဧါ. မ့ၢ်​အိၣ်​န့ၣ် န​က​ဘၣ်​မၤ​တၢ်မနုၤ​လဲၣ်. ဘၣ်​သ့ၣ်​သ့ၣ် န​က​ဘၣ် မၤဂ့ၤ​ထီၣ် န​တၢ်ဖး​လံာ်စီဆှံ ဒီး​တၢ်​မၤလိ​လံာ်စီဆှံ​န့ၣ်​လီၤ. တၢ်​မၤလိ​လၢခံ​တခါ​န့ၣ် န​က​သ့ၣ်ညါ​ဘၣ်​လၢ န​မၤ​တၢ်အံၤ​က​သ့​ဒ်လဲၣ်​အဂ့ၢ်​န့ၣ်​လီၤ.

^ လံာ်အဆၢ. 7 ကွၢ်​တၢ်​မၤလိ​လၢ​အမ့ၢ် “The Naive Person Believes Every Word.” လၢ​ကီၤလၤဝါ​ကျိာ်​တက့ၢ်.

^ လံာ်အဆၢ. 17 ကွၢ် ဟ့​ဒ့ၣ် ဒီး​မဲလိၣ်ဒံၢ် အဂ့ၢ်​အကျိၤ​သ့ဝဲ ဖဲ​တၢ်​မၤလိ​လၢ​အမ့ၢ် “Knowing What Is Right and Doing It.” (The Watchtower March 1 2006) အဝဲသ့ၣ် အ​တၢ်မၤ​လၢ ကီၢ်​အီ​စ​ထြ့​လ​ယါ​အ​ပူၤ​န့ၣ် လဲၤ​အသး ဘၣ်လီၢ်ဘၣ်စး​လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် အဝဲသ့ၣ် ပာ်တ့ၢ်​ကွံာ် အ​တၢ်မၤ​ဒီး နုာ်လီၤ​မၤဝဲ ဆၢကတီၢ်​လၢပှဲၤ​တၢ်မၤ​လီၤ. ဖဲ​အဝဲသ့ၣ် မၤ​မံး​ၡၢၣ်​န​ရံၣ်​တၢ်မၤ လၢ​ကီၢ်​အ့ဒယါ​အခါ အ​စ့​လၢာ်ကွံာ်​ဝဲ​အဃိ တၢ်မၤ​အသး​ဒီး​အဝဲသ့ၣ်​ဒ်လဲၣ်​န့ၣ် ဖး​ကွၢ်​အီၤ​တက့ၢ်.