ခီ​ဆူ​ ​တၢ်​ဂ့ၢ်​မိၢ်​ပှၢ်

ခီပတာ်ဆူ တၢ်အိၣ်လၢအပူၤ

 ပှၤဖးလံာ်ဖိ အတၢ်သံကွၢ် . . .

အံးစထၢၣ်အမူးန့ၣ် မ့ၢ်ခရံာ်ဖိတဖၣ်အမူးအပွဲဧါ

အံးစထၢၣ်အမူးန့ၣ် မ့ၢ်ခရံာ်ဖိတဖၣ်အမူးအပွဲဧါ

လံာ်တဘ့ၣ်လၢအမ့ၢ် အဲၣ်စဲကလိၣ်ဖံဒံယါ ဘရံးထနံၣ်ကၣ် (Encyclopædia Britannica) စံးဝဲလၢ အံးစထၢၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ “တၢ်မၤယ့ၣ်ရှူး အတၢ်ဂဲၤဆၢထၢၣ်သမူထီၣ်က့ၤအမုၢ်နံၤဒီး မ့ၢ်မူးပွဲအရ့ဒိၣ်လၢ ခရံာ်ဖိအတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတဖၣ်အဂီၢ်” န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ခရံာ်ဖိတဖၣ် ကြၢးမၤဝဲမူးပွဲအံၤဧါ.

နမ့ၢ်အဲၣ်ဒိးသ့ၣ်ညါလၢ တၢ်ဖိတၢ်လံၤတခါခါ မ့ၢ်အနီၢ်ကီၢ်ဧါ, တမ့ၢ်အနီၢ်ကီၢ်ဧါန့ၣ် နကဘၣ်ဃုကွၢ်အဂ့ၢ်အကျိၤ လီၤတံၢ်လီၤဆဲးလီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး, အံးစထၢၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ခရံာ်ဖိအမူးပွဲဧါ တမ့ၢ်ဘၣ်ဧါန့ၣ် ဒ်သိးပကသ့ၣ်ညါအဂီၢ် အရ့ဒိၣ်လၢပကဘၣ် ဃုသ့ၣ်ညါအထူအထံး လီၤတံၢ်လီၤဆဲးန့ၣ်လီၤ.

ယ့ၣ်ရှူး မၢဝဲအပျဲၢ်အဘီၣ်သ့ၣ်တဖၣ် လၢကမၤဝဲတၢ်သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤထဲလၢ အတၢ်သံ အမုၢ်နံၤအဂီၢ် ဒီးတမ့ၢ်လၢအတၢ်ဂဲၤဆၢထၢၣ်သမူထီၣ်က့ၤ အမုၢ်နံၤအဂီၢ်ဘၣ်. တၢ်မၢဖိစီၤပီလူး ကိးဝဲမူးပွဲအံၤလၢ “ကစၢ်အတၢ်အီၣ်လၢဟါအီၣ်” လီၤ.—၁ ကရံၣ်သူး ၁၁:၂၀; လူၤကၣ် ၂၂:၁၉, ၂၀.

အါန့ၢ်အန့ၣ် ဘရံးထနံၣ်ကၣ် စံးဝဲလၢ အံးစထၢၣ်အလုၢ်အလၢ်တဖၣ် “ဟဲလီၤစၢၤဝဲလၢ မိၢ်လုၢ်ပၢ်လၢ်” ဒီးဘၣ်ထွဲလိာ်အသးဒီး ယ့ၣ်ရှူးအတၢ်ဂဲၤဆၢထၢၣ် သမူထီၣ်က့ၤအဂ့ၢ်ထဲ “တစဲးဖိ” န့ၣ်လီၤ. အဒိ ဆီဒံၣ်ဒီးပဒဲန့ၣ်မ့ၢ် အံးစထၢၣ်မူးပွဲအတၢ်ပနီၣ်တဖၣ်လၢ အမံၤဟူသၣ်ဖျါလီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ပနီၣ်တဖၣ်အံၤ တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါ အဲၣ်စဲကလိၣ်ဖံဒံယါတဘ့ၣ် (Encyclopedia of Religion) စံးဝဲလၢ “ဆီဒံၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ပနီၣ်လၢ တၢ်အိၣ်မူအသီ ဟဲပၢၢ်ထီၣ်လၢတၢ်သံအပူၤ ဒ်ဆီဖိဘၣ်လဲၤခီဖျိဆီဒံၣ်အကု (လၢအကိၤ) ဒ်သိးကဖးထီၣ်ဝဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.” ဒီးစံးစ့ၢ်ကီးဝဲလၢ– “ပဒဲန့ၣ်ဘၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါအီၤလၢ ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိလၢ အချံအသၣ်ဂ့ၤ ဒီးဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်ဝဲချ့သဒံး အဃိမ့ၢ်ဝဲတၢ်ပနီၣ်လၢ တၢ်ကိၢ်ထီၣ်သီအကတီၢ် ဘူးထီၣ်လံန့ၣ်လီၤ.”

ဖံလံးဝီထၢၣ်လၢအမ့ၢ် ပှၤကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့လၢ လံာ်လဲၢ်တကပၤတဲနၢ်ပၢၢ်ဝဲလၢ လုၢ်လၢ်အဂၤဟဲနုာ်လီၤဆူ အံးစထၢၣ်အမူးပူၤဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲကွဲးဝဲလၢ “အဆၢကတီၢ်ဖဲ ပှၤအဲၣ်ဒိးဒုးကဲထီၣ်ဝဲ ပှၤသူခိၣ်ဖိတဖၣ် လၢခရံာ်ဖိအခါ” န့ၣ်ညီဝဲလၢပှၤကကျဲၣ်ကျီ ပှၤသူခိၣ်ဖိအမူးပွဲတခါ ဒီးယ့ၣ်ရှူးအတၢ်ဂဲၤဆၢထၢၣ်သမူထီၣ်က့ၤ အမုၢ်နံၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤသူခိၣ်ဖိအမူးပွဲတခါအံၤ ဘၣ်တၢ်မၤအီၤဖဲ “တၢ်ဂိၢ်ခါအဆၢကတီၢ်လၢာ်ဝဲ ဒီးကနုာ်လီၤဆူ တၢ်ကိၢ်ထီၣ်သီအဆၢကတီၢ်” န့ၣ်လီၤ. ဝီထၢၣ်စံးကဒီးဝဲ တၢ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ် ခီၣ်ခါအရ့ဒိၣ်တခါ ဒ်သိးပှၤသူခိၣ်ဖိတဖၣ်ကတူၢ်လိာ်ဝဲ “ခရံာ်ဖိအမူးပွဲတဖၣ်” လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ဒုးအိၣ်ထီၣ်ကျဲလၢ ပှၤသူခိၣ်ဖိအါဂၤ ကကဲထီၣ်ဝဲပှၤခရံာ်ဖိန့ၣ်လီၤ.

“တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ခရံာ်ဖိ” လၢကျဲဒ်အံၤန့ၣ် တကဲထီၣ်အသးလၢ တၢ်မၢဖိတဖၣ်အစိၤဘၣ်, မ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ် “တြီတၢ်” အလုၢ်လၢ်လၢအကမၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ. (၂ သ့းစၤလနံ ၂:၇) တၢ်မၢဖိစီၤပီလူး ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲလၢ “တုၤအလဲၤတၢ်” ဝံၤအလီၢ်ခံပှၤတဖၣ်က “စံၣ်တဲၤတဲၤလီၤ တၢ်လၢအဒၢက့ၣ်တဖၣ်, ဒ်သိးအပျဲၢ်အဘီၣ်ကပိာ်အခံလီၤ.” (မၤတၢ် ၂၀:၂၉, ၃၀) ဖဲတၢယၤဖှိၣ်အစိၤဘူးကလၢာ်အခါ တၢ်မၢဖိစီၤယိၤဟၣ်ကွဲးဝဲလၢ ပှၤတနီၤနီၤန့ၣ်ကွဲန့ၢ်လွဲန့ၢ်ဝဲ ပှၤခရံာ်ဖိတဖၣ်ဆူ ကျဲလၢအကမၣ်လံန့ၣ်လီၤ. (၁ ယိၤဟၣ် ၂:၁၈, ၂၆) လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ကျဲအိးထီၣ်အသးလၢ လုၢ်လၢ်လၢအကမၣ်တဖၣ် ကနုာ်လီၤဝဲလၢ ခရံာ်ဖိတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါအပူၤလီၤ.

“သုတယိးနီၣ်ယိးဘိ ဖုၣ်ထံၣ်ဖုၣ်ထီ ဒီးပှၤလၢအတစူၢ်တနာ်တၢ်တဖၣ်န့ၣ်တဂ့ၤ.”—၂ ကရံၣ်သူး ၆:၁၄

ပှၤတနီၤဆိကမိၣ်ဝဲလၢ တၢ်တူၢ်လိာ်အံးစထၢၣ်အလုၢ်အလၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် တမ့ၢ်တၢ်လၢအကမၣ်ဘၣ်. အဝဲသ့ၣ်ဆိကမိၣ်ဝဲလၢ တၢ်အံၤကဲထီၣ်တၢ်မၤစၢၤလၢ “ပှၤသူခိၣ်ဖိတဖၣ်” ကနၢ်ပၢၢ်ထီၣ် ယ့ၣ်ရှူးအတၢ်ဂဲၤဆၢထၢၣ်သမူထီၣ်က့ၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ် စီၤပီလူးတတူၢ်လိာ်ဝဲဘၣ်. စီၤပီလူးဟးဝ့ၤဝီၤလၢ ရိမ့ၤအတၢ်ပၢအပူၤ ဒီးထံၣ်ဘၣ်ဝဲ လုၢ်လၢ်လၢအကမၣ်တဖၣ် ဘၣ်ဆၣ်အဝဲတဟံးန့ၢ်ဝဲ ဒ်သိးပှၤဂၤ ကနၢ်ပၢၢ်အါထီၣ် ယ့ၣ်ရှူးအဂ့ၢ်ဘၣ်. လၢတၢ်န့ၣ်အလီၢ် စီၤပီလူး ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲခရံာ်ဖိတဖၣ်လၢ– “သုတယိးနီၣ်ယိးဘိ ဖုၣ်ထံၣ်ဖုၣ်ထီ ဒီးပှၤလၢအတစူၢ်တနာ်တၢ်တဖၣ်န့ၣ်တဂ့ၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, တၢ်တီတၢ်လိၤန့ၣ် ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်တတီတလိၤဘၣ်ဒ်လဲၣ်, ဒီးတၢ်ကပီၤရ့လိာ်အသးဒီးတၢ်ခံးဒ်လဲၣ်. မၤသးဒ်န့ၣ်ဒီး ယွၤစံးဝဲဒၣ်, ဟးထီၣ်လၢအကျါ, ဒီးအိၣ်လီၤဆီတက့ၢ်. ဒီးထိးဘၣ် တၢ်တကဆှီဘၣ်န့ၣ်တဂ့ၤ.”—၂ ကရံၣ်သူး ၆:၁၄, ၁၇.

ပသ့ၣ်ညါဘၣ်လံ တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ်အံၤအဃိ ပဒိးန့ၢ်ဘၣ် တၢ်အဘျုးမနုၤလဲၣ်. ပသ့ၣ်ညါဘၣ် လီၤတံၢ်လီၤဆဲးလၢ အံးစထၢၣ်န့ၣ် တမ့ၢ်မူးပွဲတခါလၢ ခရံာ်ဖိကြၢးမၤဝဲဘၣ်.