NYU WƆL TRANSLESHƆN FƆ DI OLI SKRIPCHƆ DƐN

Prinsipul dɛn we Dɛn Yuz fɔ Translet di Baybul

Krio
Prinsipul dɛn we Dɛn Yuz fɔ Translet di Baybul
https://cms-imgp.jw-cdn.org/img/p/1001061100/univ/wpub/1001061100_univ_sqr_xl.jpg
nwt pp. 1782-1786

A1

Prinsipul dɛn we Dɛn Yuz fɔ Translet di Baybul

Na insay Ibru, Arameik, ɛn Grik we dɛn bin de tɔk fɔstɛm dɛn bin rayt di Baybul. Tide, di wan ol Baybul ɔ pat pan am de insay pas 3,000 langwej dɛn. Bɔku ­pan di pipul dɛn we de rid di Baybul nɔ ɔndastand di orijinal langwej dɛn we dɛn yuz so na transleshɔn nɔmɔ dɛn abop pan. Us prinsipul dɛn di wan dɛn we translet di Baybul fɔ fala, ɛn aw dɛn gayd di wan dɛn we translet di Nyu Wɔl Transleshɔn fɔ di Oli Skripchɔ Dɛn?

Sɔm pipul dɛn kin fil se if dɛn translet di Baybul wɔd-fɔ-wɔd lɛk aw i de insay di intalinia Baybul, dat go mek di wan dɛn we de rid am rili ɔndastand wetin dɛn bin rayt na di orijinal langwej dɛn. Bɔt nɔto so i fɔ bi ɔltɛm. Lɛ wi tɔk bɔt sɔm rizin dɛn:

  • No tu langwej dɛn nɔ de we gɛt di sem grama, wɔd dɛn, ɛn di we aw di wɔd dɛn pak pak. Wan profɛsɔ we nem S. R. Drayva we stɔdi Ibru langwej bin rayt se langwej dɛn “nɔ jɔs difrɛn pan dɛn grama ɛn aw dɛn stat, bɔt dɛn difrɛn bak . . . pan aw dɛn de put aydia dɛn togɛda fɔ mek sɛntɛns.” Difrɛn langwej dɛn nid difrɛn we fɔ tink. Profɛsɔ Drayva kɔntinyu fɔ tɔk se “di wɔd dɛn we dɛn de yuz fɔ mek sɛntɛns insay wan langwej nɔ go bi di sem fɔ ɔda langwej.”

  • No langwej nɔ de naw we rili fiba di Ibru, Arameik, ɛn Grik wɔd dɛn ɛn grama we dɛn yuz fɔ rayt di Baybul. So if dɛn translet di Baybul wɔd-fɔ-wɔd, i nɔ go klia ɔ sɔntɛnde, i kin ivin gi di rɔng minin.

  • Wɔd in minin ɔ wɔd dɛn minin kin chenj akɔdin to aw dɛn yuz dɛn.

Transletɔ go ebul fɔ translet di litral wɔd dɛn we de na di orijinal langwej na sɔm say dɛn, bɔt i fɔ rili tek tɛm we i de du dat.

Dis na sɔm ɛgzampul dɛn we de sho aw pɔsin nɔ go ɔndastand sɔntin kɔrɛkt wan we dɛn translet am wɔd-fɔ-wɔd:

  • Insay di Skripchɔ dɛn, dɛn yuz di sem orijinal wɔd dɛn fɔ tɔk bɔt we pɔsin de slip ɛn we pɔsin day we tan lɛk i de slip. (Matyu 28:13; Jɔn 11:11) We dɛn yuz dis wɔd na say dɛn we de tɔk bɔt day, Baybul transletɔ dɛn kin jɔs yuz di wɔd “day” fɔ avɔyd kɔnfyushɔn.—1 Kɔrintians 7:39; 15:51; 1 Tɛsalonians 4:13; 2 Pita 3:4.

  • Di apɔsul Pɔl yuz di wɔd dɛn we de na Ɛfishians 4:14 we dɛn go translet litral wan fɔ bi “we man dɛn de ple days.” Dis fɔstɛm parebul de tɔk bɔt we pipul dɛn de rog dɛn kɔmpin we dɛn de ple days. Na bɔku langwej dɛn, i nɔ de mek sɛns we dɛn translet am da we de. So if wi translet am as “dɛn de yuz trik,” dat na fayn we fɔ gi di kɔrɛkt minin.

  • Na Romans 12:11, di Grik wɔd dɛn we dɛn yuz litral wan kin min “lɛ di spirit bwɛl.” Dɛn wɔd dɛn ya nɔ gi di kɔrɛkt minin insay Inglish, so insay dis transleshɔn, dɛn translet am as “lɛ di oli spirit mek una gɛt zil.”

  • MATYU 5:3

    Insay Inglish: “di wan dɛn we po pan dɛn spirit”

    Aydia: “di wan dɛn we no se dɛn nid fɔ lan bɔt Gɔd”

    Insay di tichin we Jizɔs bin du ɔp wan mawntin, i bin yuz di wɔd dɛn we dɛn dɔn translet na bɔku Baybul dɛn as “Di wan dɛn we po pan dɛn spirit gɛt blɛsin.” (Matyu 5:3, King James Version) Bɔt na bɔku langwej dɛn, if dɛn translet am litral wan, pipul dɛn nɔ go ɔndastand di minin. Na sɔm langwej dɛn, if dɛn translet am litral wan, i go min se “di wan dɛn we po pan dɛn spirit” gɛt ed prɔblɛm ɔ dɛn nɔ gɛt trɛnk ɛn dɛn nɔ ebul fɔ mek-ɔp dɛn maynd. Bɔt na ya, Jizɔs bin de tich di pipul dɛn se, dɛn nɔ go jɔs gladi we dɛn gɛt di tin dɛn we dɛn nid fɔ liv, bɔt dɛn go gladi we dɛn no se dɛn nid Gɔd fɔ gayd dɛn. (Lyuk 6:20) So we dɛn translet am as “di wan dɛn we no se dɛn nid fɔ lan bɔt Gɔd” ɔ “di wan dɛn we no se dɛn nid Gɔd” gi di kɔrɛkt minin fɔ di orijinal wɔd dɛn we dɛn yuz.—Matyu 5:3; The New Testament in Modern English.

  • Na bɔku say dɛn na di Baybul, di Ibru wɔd we dɛn translet as “jɛlɔs” gɛt di sem minin wit di Inglish wɔd we na fɔ vɛks we pɔsin in tayt padi nɔ fetful to am ɔ fɔ milɛ ɔda pipul dɛn bikɔs ɔf di prɔpati we dɛn gɛt. (Prɔvabs 6:34; Ayzaya 11:13) Bɔt da sem Ibru wɔd de gɛt fayn minin bak. Fɔ ɛgzampul, dɛn kin yuz am fɔ sho di “zil” we Jiova gɛt ɔ fɔ di we aw i de protɛkt in savant dɛn ɔ fɔ di we aw i “want lɛ pipul dɛn wɔship [in] wangren.” (Ɛksodɔs 34:14; 2 Kiŋ 19:31; Izikɛl 5:13; Zakaraya 8:2) Dɛn kin yuz am fɔ sho di “zil” we Gɔd in fetful savant dɛn gɛt fɔ am ɛn fɔ di we aw dɛn de wɔship am ɔ fɔ we dɛn ‘nɔ de mek i gɛt rayval atɔl.’—Sam 69:9; 119:139; Nɔmbaz 25:11.

  • Dɛn kin translet di Ibru wɔd yadh fɔ min “an,” bɔt we dɛn kin yuz dis wɔd akɔdin to kɔntɛks, i kin min “fɔ tek ova,” fɔ gɛt “fri-an,” “pawa,” ɛn i kin min bak bɔku ɔda tin dɛn

    Di Ibru wɔd we dɛn kin yuz fɔ tɔk bɔt mɔtalman an kin gɛt bɔku difrɛn minin dɛn. We dɛn kin yuz dis wɔd akɔdin to kɔntɛks, i kin min “fɔ tek ova,” fɔ gɛt “fri-an,” ɔ “pawa.” (2 Samiɛl 8:3; 1 Kiŋ 10:13; Prɔvabs 18:21) Infakt, dɛn translet dis wɔd pas 40 difrɛn we dɛn insay di Inglish Nyu Wɔl Transleshɔn fɔ di Oli Skripchɔ Dɛn.

Bikɔs ɔf dɛn rizin dɛn ya, fɔ translet di Baybul nɔ jɔs min se pɔsin fɔ yuz di sem wɔd ɔltɛm fɔ translet wan patikyula wɔd insay di orijinal langwej ɛnisay usay i si am. So transletɔ fɔ tek tɛm tink gud gud wan so dat i go pik wɔd dɛn insay in yon langwej we rili fit di aydia dɛn we de na di orijinal langwej. Pantap dat, i impɔtant fɔ lɛ transletɔ arenj di sɛntɛns dɛn di kayn we we gri wit di grama lɔ dɛn fɔ in yon langwej we go mek am izi fɔ rid.

Bɔt transletɔ fɔ avɔyd fɔ de arenj di sɛntɛns dɛn pasmak. Transletɔ we de sɔmarayz di Baybul bɔku tɛm bikɔs ɔf aw i ɔndastand di aydia go chenj di minin. Aw dat kin apin? Transletɔ go mek mistek bay we i put wetin i tink bɔt wetin di orijinal tɛks min ɔ i go pul impɔtant infɔmeshɔn we de na di orijinal tɛks. So pan ɔl we i go izi fɔ rid Baybul we dɛn dɔn sɔmarayz, di izi we aw dɛn translet am go mek di pɔsin we de rid am nɔ ɔndastand di tru mɛsej we de na di tɛks.

I izi fɔ mek di tin dɛn we transletɔ biliv nain rilijɔn afɛkt in transleshɔn. Fɔ ɛgzampul, Matyu 7:13 se: “Di rod we wayd go mek pɔsin ɛnd-ɔp fɔ day.” Sɔntɛm bikɔs ɔf wetin sɔm transletɔ dɛn biliv na dɛn rilijɔn, dat dɔn mek dɛn yuz di wɔd “ɛl” bifo dɛn yuz wetin di Grik wɔd rili min, we na, “day.”

Pɔsin we de translet di Baybul fɔ mɛmba bak se na di kɔmɔn langwej we ɔdinari pipul dɛn lɛk fama dɛn, shɛpad dɛn, ɛn fishaman dɛn bin de tɔk, nain dɛn bin de yuz fɔ rayt di Baybul. (Nɛimaya 8:8, 12; Akt 4:13) So we dɛn translet di Baybul kɔrɛkt wan, i go mek am izi fɔ lɛ pipul dɛn we want fɔ no bɔt Gɔd ɔndastand di mɛsej we de insay di Baybul, ilɛk usay dɛn kɔmɔt. I bɛtɛ fɔ yuz wɔd dɛn we klia, we pipul dɛn we nɔ lan bɔku buk sabi, ɛn we izi fɔ ɔndastand pas fɔ yuz wɔd dɛn we na di wan dɛn nɔmɔ we lan bɔku buk kin ɔndastand.

Bɔku Baybul transletɔ dɛn dɔn du tin we dɛn nɔ gɛt rayt fɔ du bay we dɛn pul Gɔd in nem, Jiova, na di Baybul dɛn we dɛn de translet dɛn biɛn tɛm ya pan ɔl we di nem de insay Baybul manyuskript dɛn we bin de trade trade. (Rid Apɛndiks A4.) Dɛn dɔn pul Gɔd in nem na bɔku Baybul transleshɔn dɛn ɛn put taytul dɛn lɛk “Lɔd,” ɛn sɔm ivin de dawt se Gɔd gɛt nem. Fɔ ɛgzampul, insay sɔm Baybul dɛn, dɛn translet Jizɔs in prea we de na Jɔn 17:26 as: “A dɔn mek dɛn no yu,” ɛn na Jɔn 17:6 dɛn translet am as, “A dɔn sho yu to di wan dɛn we yu gi mi.” Bɔt fɔ translet Jizɔs in prea jɔs lɛk aw i bin de insay di orijinal langwej, i fɔ bi: “A dɔn mek dɛn no yu nem,” ɛn “A dɔn mek di wan dɛn we yu gi mi . . . no yu nem.

Dɛn tɔk na di say we nem tin fɔ no bifo yu bigin rid we de na di orijinal Inglish Nyu Wɔl Transleshɔn se: “Wi nɔ sɔmarayz di Skripchɔ dɛn. Wi tray tranga wan fɔ translet litral wan ɛnisay we dat pɔsibul, ɛnisay we di Inglish wɔd alaw wi fɔ du dat, ɛn ɛnisay we di litral transleshɔn go mek pɔsin nɔ ɔndastand di minin.” So di Nyu Wɔl Baybul Transleshɔn Kɔmiti tray tranga wan fɔ yuz wɔd dɛn we gɛt di sem minin we di orijinal langwej gɛt, ɛn dɛn tray tranga wan fɔ avɔyd fɔ yuz wɔd dɛn we nɔ klia ɛn we de ayd di minin. Dat dɔn mek i izi fɔ rid di Baybul, ɛn di pɔsin we de rid am go biliv tranga wan se dɛn dɔn translet Gɔd in mɛsej we de insay de jɔs lɛk aw i bin de na di orijinal langwej dɛn.—1 Tɛsalonians 2:13.