Mukumbu wa mu Baibolo

Amagedonyi ilumbulula nkondo Lesa yo akengijisha konawinako makafulumende a bantu. Ano makafulumende ne bantu beatundaika balengulula Lesa ne kukana kulondela bukalama bwanji. (Salamo 2:⁠2) Nkondo ya Amagedonyi ikafumyapo bukalama bonse bwa bantu.​—Danyela 2:⁠44.

Kyambo kya “Amagedonyi” kitanwatu jimo mu Baibolo pa Lumwekesho 16:16. Buku wa Lumwekesho wamwesha’mba “ku mpunzha itelwa mu Kihebelu amba Amagedonyi,” “bamfumu ba pano pa ntanda ponse” bakebakonkenya “pamo ku nkondo ya aja juba jikatampe ja Lesa wa Bulume Bonse.”​—Lumwekesho 16:⁠14.

Bañanyi bakalwa pa Amagedonyi? Yesu Kilishitu ne bamalaika ba mwiulu bakashinda balwanyi ba kwa Lesa. (Lumwekesho 19:​11-16, 19-21) Pa bano balwanyi pakekala ne boba bakana kwibatangijila kwi Lesa ne boba bamulengulula.​—Ezikyo 39:⁠7.

Nanchi nkondo ya Amagedonyi bakeilwilatu mu kibunji kya ku Middle East nyi? Ine. Ino nkondo ya Amagedonyi kechi bakeilwilatu ku mpunzha imo ne, bino ikekalatu ntanda yonse.​—Yelemiya 25:​32-34; Ezikyo 39:​17-20.

Kyambo kya Amagedonyi kyo batongola kimye kimo amba “Har–​Magedon” (Mu Kihebelu Har Meghiddohnʹ), kilumbulula’mba “Mutumba wa Megido.” Kala Megido wajinga muzhi mu bena Isalela. Masawakya amba pa makondo o balwilanga mu ino nyaunda, kuvwangako ne makondo amo o banemba mu Baibolo. (Mitonyi 5:​19, 20; 2 Bamfumu 9:27; 23:29) Pano bino, Amagedonyi kechi yakonsha kulumbulula mpunzha ine ya kala yajinga kwipi na Megido ne. Uno mutumba wabaya ye baambapo ufwako, kabiji bantu bonse bakalwa na Lesa kechi bakonsha kukumbana mu Musanza yense wa Yezelela ne. Pakuba nkondo ya Amagedonyi ke bintu bikobiwa kimye bisaka bya bantu byonse kyo bakebipwizha pamo japelako kulwa na Lesa.

Nanchi bintu bikekala byepi kimye kikatendeka nkondo ya Amagedonyi? Byo twabula kuyuka Lesa byo akengijisha bulume bwanji, kyamweka ukengijisha bintutu bimo byonka byo aingijishepo kala, nabiji mvula wa mabwe, bitentanshi, mvula wa mikwe, mujilo, mabwe ateema mujilo, kubesha kwa mvula ne myalo. (Yoba 38:​22, 23; Ezikyo 38:​19, 22; Habakuka 3:​10, 11; Zekaliya 14:12) Byo bakebavulañanya, balwanyi ba Lesa bamo bakeipaya mulwabo, nangwa byonkabyo bakayuka’mba babena kulwa na Lesa.​—Ezikyo 38:​21, 23; Zekaliya 14:⁠13.

Nanchi Amagedonyi yo ikekala mpelo ya ino ntanda nyi? Ino nkondo kechi ikonauna ino ntanda ne, mambo ntanda ye muzhi mukekalanga bantu myaka ne myaka. (Salamo 37:29; 96:10; Musapwishi 1:⁠4) Amagedonyi kechi ikavizha bantu bonse ne, mambo kukekala “jibumba jikatampe” ja bantu ba Lesa bakapuluka.​—Lumwekesho 7:​9, 14; Salamo 37:⁠34.

Kyambo kya kuba’mba “ntanda” mu Baibolo javula kilumbulula bantu batama befumya bene kwi Lesa. (1 Yoano 2:​15-17) Kino kibena kulumbulula’mba nkondo ya Amagedonyi yo ikaleta “mpelo ya buno bwikalo.”​—Mateo 24:⁠3.

Amagedonyi ikeya ñanyi kimye? Byo aambilenga pa “malwa akatampe” akalengela nkondo ya Amagedonyi kutendeka, Yesu waambile’mba: “Pa mambo a joja juba ne kimye kafwako wayuka ne, nangwatu bamalaika ba mwiulu, nangwatu Mwana, kana bene Batata.” (Mateo 24:​21, 36) Nangwa byonkabyo, Baibolo wamwesha’mba Amagedonyi ikeya mu kimye kya kwikalapo kwa kwa Yesu, kyatendekele mu mwaka wa 1914.—Mateo 24:​37-39.