Kuene milongi iavulu ia lungu ni maka enhá. Saí íii iambote maji ia mukuá kana. Mu kifika, saí athu ambela o muthu ua fundu kuila, kana kudila. Amukuá amba dilé muene, u katule ioso ia ku kala ku muxima. O Bibidia i bhana milongi iambote ia lungu ni maka enhá, o jingijiie a xikina ué mu milongi ienii.

Saí ididi o mala ka tokala ku dila o ahatu ngó. O kuila tua tokala kukala ni jisonhi ja kudila? O jingijiie amba kuila, ki kima kia iibha o muthu ua fundu ndandu kudila. Ku pholo dia kuenda, o kudila kua-nda ku kuatekesa kukolokota sumbala ni ndolo ia dikota i uala na-iu. Maji o ku dixibhidila, mu veji dia ku kukuatekesa, ku bhekela dingi ibhidi ia mukuá. O Bibidia ki i longo kuila kima kia iibha o diiala kudila. Xinganeka Jezú. Kioso kiafu kamba diê Lázalu, Jezú ua didi kiavulu sumbala ua kexile ni kutena kua kufukununa o athu!​—Nzuá 11:33-35.

Saí bhabha o muthu ua fundu ndandu u kala ni njinda iavulu, benge-benge se o difundu ka katelié. Kuene ima iavulu i bhangesa o muthu ua fundu kukala ni njinda, mu kifika se bhu kala muthu u zuela kima ki ki tokala. Saí diiala a mu ixana Mike, mukua Africa do Sul uambe: “Nga kexile ngó ni 14 kia mivu kioso tat’etu kiafu. Kioso ki tuai mu mu funda, saí padele uambe kuila, Nzambi ua mesena athu ambote phala kukala na-u ku diulu. * Kiki kia ngi kuatesa njinda, mukonda tua zolele kiavulu tat’etu. Kua bhiti kia 63 kia mivu, maji ki ngi banza mu izuelu ioió, ngi divua hanji kia iibha.”

Ihi i tuamba se muthu ua mu ditatela? Se o difundu ka katelié, nange o muthu ua fundu u zuela, ‘Se nga bhangele kiki mba kiná, hinu ndandu iami kafué.’ Se ande dia kufua mua di kuatele, nange u di tatela dingi.

Se ua mu bhita ni maka enhá, kana kudixibhidila. Mu veji dia kiki, zuela ni dikamba ua-nda ku kuatekesa kumona kuila, ki kima kia iibha kudivua kiki. O Bibidia iamba kiki: “Dikamba u zola mu thembu joso; o ndandu u di monekena mu jiphaxi.”​—Jisabhu 17:17.

O dikamba dia beta-o-kota di tena ku tu kuatekesa, Jihova Nzambi o Mubhangi uetu. Mu tangele ioso ia ku kala ku muxima mukonda ‘muène ua-nda ku kuatekesa.’ (1 Phetele 5:7) Muéne ua kanena ué kuila, oso a bhanga kiki, a-nda divua kiambote ‘o kutululuka kua Nzambi kua somboka o kitongoluelu kioso kia muthu, kua-nda ku a bateka o mixima ni ilunji.’ (Filipe 4:6, 7) Ehela ué Nzambi ku u kuatekesa bhu kaxi ka maka mê o Bibidia. Soneka kamukanda ni jivelusu ji tena ku kusuínisa. (Tanga o  kaxa.) Se ki bhana, ja mukuá ji kala kiâ ku mutué. Kubhanga kiki, kua-nda ku kuatekesa kiavulu, benge-benge mu usuku kioso ki u divua ubheka mba kua mu tena ku kuata kilu.​—Izaia 57:15.

Saí diiala uala ni 40 a mivu, a muixana Betu, ua fundu muhatu’ê ua kexile ni kijimbu. Betu uambe  kuila, saí ithangana muéne u divua ubheka. Maji o kusamba kuene mu mu kuatekesa kiavulu. Muéne uambe: “Kioso ki ngi samba kua Jihova, ki ngi divu dingi ubheka. Saí ithangana ngi balumuka mu kaxi ka usuku, ki ngi bhonza kuvutuka ku kilu. Maji kioso ki ngi tanga ni kuxinganeka mu milongi ia Bibidia ni ku samba kua Jihova, ngi divua kiambote, o muxima ni kilunji ki tululuka, kiki ki ngi kuatekesa kuzeka.”

Saí muhatu dijina diê Vanessa, ua fundu manh’â ua katele. Muéne ué ua mono o kutena kua kusamba. Muéne uambe: “Mu ithangana ia bhonzo, nga kexile mu samba ni kutumbula o dijina dia Nzambi ni kudila. Jihova ua kexile mu kuivua o misambu iami, iú ua kexile mu ngi bhana nguzu.”

O athu ene mu bhana milogi ku athu a fundu, amba kuila o athu iá a tokala kubhanga ikalakalu ia kukuatekesa akuá. Kubhanga kiki, kubhekela kisangusangu, ku kuatekesa ué o muthu ua fundu. (Ikalakalu 20:35) Jikidistá javulu a fundu jindandu a mono kuila, kukuatekesa akuâ kuene mu a suínisa kiavulu.​—2 Kolindo 1:3, 4.

^ kax. 5 Milongi íii ki i tundu mu Bibidia. O Bibidia i longa kuila, kuene ima itatu i bhangesa o athu kufua.​—Ndongixi 9:11; Nzuá 8:44; Loma 5:12.