Siirte iwe tuguk che biitu

Siirte iwe menu alak

Siirte iwe tuguk che mi orit

Baorinikab Jehovah

Kalenjin

Kanetutikab Bibilia che bo Iman

SOMANET NE TAI

Tos Nee Imanda Agobo Kamuktaindet?

Tos Nee Imanda Agobo Kamuktaindet?

Tos ibwatin Kamuktaindet iman?

Tos u nee Kamuktaindet? Tos tinyei kainet?

Tos imugaksei kerikyi Kamuktaindet?

TOS ki igeer ole teebtoi lagok teebutik? Tou che chang’ koteebei ye kanai kong’alal kityo. Ichiljinin konda ak koteeb teebutik che u chu: Amu nee si ko buluu barak kipsengwet? Kigiyae nee kecheik anan ko kogeelik? Ng’o ne ki ineti taritik ko tienso? Imuchi itiem iwolu, nga no ko manyumnyum atkaan kora. Agot ye iwolji eng’ oret ne kararan ne tia, komuchi koteeb teebutiet age kora kole: Amu nee?

2 Ma lagok ichegei che teebei teebutik. Ye kitesetai keegitu, ketesetai keteebe. Kiteebe si kobiit kenyoru oret, kenai tuguk che yaach che magaat keistoegei, anan kemoche kenai kityo. Nga no, ko ma koteebei bik che chang’ teebutik, mising’ ko teebutik che bo kamanut. Kigobagach ma ko cheng’ei walutik.

Lakwet ne teebei teebutiet

3 Ibwat agobo teebutiet ne mi baragutab bukuini, teebutik che kagiteeb eng’ pechitab somok ak lo, anan ko che mi taunetab somanani. Chuto ko teebutik che bo kamanut mising’ che imuchi iteeb. Agot kora, ko ma kotiemei bik che chang’ kocheng’ walutik. Amu nee? Tos tinyei Bibilia walutik? Kasei bik alak ko u yo ui kiguiyo walutik. Ko alak koiywei kole ngoteeb teebutik kimuchi kerorechi. Kotilei bik alak kole, teebutichoto komuchi kowol kandoik anan ko konetikab kanisa kityo. Tos ilen nee inye?

4 Imuchi imache inyoru walutikab teebutik che bo kamanut eng’ sobet. Ne matiny ko ngab itebengei ile: ‘Amu nee si kesoptosi? Tos sobet ko kesich chito, koosit ak kome? Tos u nee Kamuktaindet iman?’ Mie keteeb teebutik che u chuto, ago nyolu itestai agoi inyoru walutik che kitiengei. Kimwa konetindet ne o Jesu Kristo kole: “Osom si kegonok; ocheng’ si onyoru; ogongony, si keyatwok.”—Matayo 7:7.

5 Ngot “itestai icheng’” walutikab teebutik che bo kamanut, inyoru borotet. (Kalewenaik 2:1-5) Agot ngot ko ki komwaun nee bik alak, ko mi walutik, ak imuchi inyoru—eng’ Bibilia. Ma uen walutik kiguiyo. Ne siirei, tugul kogonech kamang’unet ak boiboiyet. Ak komuchi kotoretin inyoru sobet ne mie nguno. Ngetaune kegeer teebutiet ne kigoim bik che chang’.

TOS MA IBWATECH KAMUKTAINDET AGO TOS MA TINYE RIRGE?

6 Ibwati bik che chang’ kole walutietab teebutioni, ko ee. Ibwati kole, ‘Ndo ibwatech Kamuktaindet, ko tos ta ma teer ng’onyuni rani?’ Kigeere ng’onyut ne chang’ boriosiek, sasisiet ak boiboiyet ne ma mi agot kitigin. Ago age tugul eng’ achek ko miani, nyalili ak kibeeti chamanikyok eng’ meet. Amu noto ko mwaei bik che chang’ kole, ‘Ndo ki ibwatech Kamuktaindet ago ndo mage kiy kaimutikyok, ko tos maimuchi ko teer tuguchu tugul ma yaagis?’

7 Ne ya mising’, ko kigoyai konetikab dinisiek bik kobwat kole, matinyei rirge Kamuktaindet. Eng’ or nee? Ngobiit tugun che yaach, ko mwaei icheget kole noto ko magetab Kamuktaindet. Amu noto, ko mwaei kanetichuto kole ibu Kamuktaindet tuguk che yaach. Tos imanda noto agobo Kamuktaindet? Tos nee ne ineti Bibilia iman? Walu Jakobo 1:13 kole: “Amat komwa chi ye kagiyom kole, Kayoma Jehovah: amu ma yomei Jehovah yaitiet, ama yomei inendet chi age tugul.” Amu noto ko ma bunu Kamuktaindet yaitiet ne igeere eng’ ng’onyuni ole kigoi. (Job 34:10-12) Eng’ iman, ko chamdoi tuguk che yaach koyaagis. Nga no, komi terchinet ne o eng’ kechamda kit koyaak ak ketoi.

8 Ibwat kaborunoni, ngele mi kwanda ne ng’om ne tinyei chamyet ak kotindoi werit ne kigoet ago tagomenyei gaa ak sigikyik. Ye ingelel werit ago til kole kamanda eng’ gaa, ko ma etee kwandanyi. Kosub oret ne ya eng’ sobet ak konyor nyalilda inendet. Tos kwanda ne kayai werinnyi konyalil? Achicha. (Luka 15:11-13) Ko u noto, ko ma teerei Kamuktaindet bik yo kamach kosub oret ne ya, nga no ko ma inendet ne tou kaimutik che kigonyor bik. Eng’ iman, ko ma bo iman kibwat kele ibu Kamuktaindet kaimutikab bik.

9 Tinyei Kamuktaindet amu nee ne kararan si ko chamji bik kosub oret ne ya. Amu inendet ko Yaindet ne kim ago ng’om, ko to ma nyolu ko mwawech amu nee. Nga no, eng’ chamnyennyi, ko mwawech Kamuktaindet. Inetigei agobo amu nee chuto eng’ Somanetab 11. Ara anyun, nai ile ma Kamuktaindet ne konech kaimutik che kinyoru. Ne ka ta u noto, ko konech kamang’unet ne bo kit ne nyo koyaei si koisto kaimutichuto!—Isaia 33:2.

10 Ne sirei tugul, ko tilil Kamuktaindet. (Isaia 6:3) Iboru nito kole tilil inendet mising’. Matinyei yaitio age tugul. Noto amu nee si kimuchi kimang’u inendet komie. Ma u noto eng’ bik che eng’ kasarwek alak ko ma yaei imanit. Agot chito ne isubi imanda eng’ bounatosiek, ko ma tinyei kimnatet koisto nyalilda ne kigoib bik che yaach. Nga no, ko kim Kamuktaindet eng’ tugul. Tinyei kamuget ago nyogoistoi nyalilda ne kigonyor bik tugul. Yeib kakwautiet Kamuktaindet, ko yaei ko u noto eng’ oret ne iwang’u yaitiet koigeny!—Tienwogikab Kalosunet 37:9-11.

TOS KASTOI ANO KAMUKTAINDET YE MA KIYACHI BIK ENG’ MIEINDO?

11 Ya tugul, ko tos kastoi ano Kamuktaindet agobo tuguk che tesetai eng’ ng’ony ak sobeng’ung? Ineti Bibilia kole “chamei Jehovah imanda.” (Tienwogikab Kalosunet 37:28) Amu noto, ko mage kiy Kamuktaindet mising’ agobo tuguk che yaach ak che kororon. Wechei Kamuktaindet bik tugul che ma yachin bik alak eng’ mieindo. Mwaei Bibilia kole, “kigas ng’wanindo eng’ muguleldanyi” Kamuktaindet, keny ye kingonyi yaitiet ng’onyuni. (Taunet 6:5, 6) Tomo kowalak Kamuktaindet. (Malaki 3:6) Togowechei kora nyalilda ne yaaksei eng’ ng’onyuni. Ago wechei Kamuktaindet kogeer bik konyalildos. Mwaei Bibilia kole, “ibwatok mising’.”—1 Petero 5:7.

12 Kinaitoi ano kele wechei Kamuktaindet kogeer nyalilda? Kabarunet age ko ni. Ineti Bibilia kole kigiyai chito eng’ itondab Kamuktaindet. (Taunet 1:26) Amu tinyei Kamuktaindet atebet ne kararan ketinye ak achek atebet ne kararan. Ko u, tos iimegei ngigeer bik che ma ingen kiy konyalildos? Ngot iimegei, inai ile iimegei Kamuktaindet agot mising’.

13 Kit ne kararan mising’ agobo bik, ko kamuget ne kitinye ne kimuchi kecham. Iboru nito agobo Kamuktaindet kora. Ineti Bibilia kole “Jehovah ko chamnyet.” (1 Johana 4:8) Kiboru chamnyet amu iboru Kamuktaindet chamnyet. Tos yain chamnyet imach iiste bik che ma yaei mieindo ak nyalilda ne igeere eng’ ng’ony? Ndo itinye kimnatet iyai ko u noto, ko tos iyai? Ee iistoi! Ko u noto imuchi iyan ile tun istoi Kamuktaindet nyalilda ak bik che ma yaei mieindo. Arorutik che mi pechisiek che tai eng’ bukuini ko ma karwatitaosiek buch anan kamang’unet ne ma mi. Isuldoi arorutikab Kamuktaindet ne matiny! Si kobiit iyan arorutichuto, ko kanyol inai che chang’ agobo Kamuktaindet ne konech.

MACHEI KAMUKTAINDET INAI ILE NG’O INENDET

14 Ndo imache konain chito, ko tos iyai nee? Tos memwochini chichoto kaineng’ung’? Tos tinyei Kamuktaindet kainet? Walu dinisiek che chang’ kole kainennyi ko “Kamuktaindet” anan ko “Kiptaiyat,” nga no ko ma kainaik choto che imuchi kotaban inendet. Choto ko kainaikab torornatet, ko u “laitoriat” ak “kiruogindet.” Ineti Bibilia kole tinyei Kamuktaindet kainaikab torornatet che chang’. Kainaichoto bo torornatet koboto “Kamuktaindet” ak “Kiptaiyat.” Nga no, koneti Bibilia kole tinyei Kamuktaindet kainennyi ne imuchi kotaban inendet: Jehovah. Mwaei Tienwogikab Kalosunet 83:18 kole: “Inyendet inyege ne kaineng’ung’ ko JEHOVAH, inye ko i Ne Toror Mising’ ne bou ng’ony komugul.” Ngot ko matinyei Bibilia neng’ung’ kainanoto, imuchi igeer Ng’alek che Kigites eng’ bukuini si kobiit inetgei amu nee si ko u noto. Imanda ko, kinyoru kainetab Kamuktaindet konyil che chang’ eng’ sirutik che ki kagisire Bibilia eng’ tai. Ko u noto ko machei Jehovah inai kainennyi ak iboisie. Kimuchi kele, boisien inendet Bibilia komwoungei.

Kwondo ne mwaitoigei

Ngot imache konain chito, ko tos memwochini kaineng’ung’? Ng’ang’wech Kamuktaindet kainennyi eng’ Bibilia

15 Kiigochigei Kamuktaindet kainet ne iborwech kiy agobo inendet. Kainennyi, Jehovah, koboru kole imuchi inendet koyai kosulda arorutiet age tugul ne konu, ak komuchi koyai maget age tugul ne ibwati.* Kainetab Kamuktaindet ko inegei ne ma mi ne kergei. Nenyin inegei. Teer Jehovah eng’ ortinwek che chang’. Tos teer eng’ or nee?

16 Kagegeer kele, kamwa Tienwogikab Kalosunet 83:18 agobo Jehovah kole: “Inyege…ko i Ne Toror Mising’.” Ko u noto, ko Jehovah inegei ne kimuchi keguure “ne bo Kamuktaet Tugul.” Mwaei Komong’u 6:3 kole: “A Kamuktaindet ne bo Kamuktaet.” Kainetab torornatet “ne bo Kamuktaet,” konetech kole Jehovah ko kim kosir chi age Tugul. Kimnatennyi ko ma aechin ak kiy age tugul; toror mising’. Mwaei kora 1 Timotheo 1:17 kole inendet ko: “Laitoriat ne bo koigeny.” Ibwatwech nito kole teer Jehovah eng’ oret age. Kimi inendet inegei koboch. Mwaei Tienwogikab Kalosunet 90:2 kole: “I Kamuktaindet, koboch keny agoi koigeny.” Tos ma yaech kabwatutio nito kiywei Kamuktaindet eng’ teegisto?

17 Teer Jehovah kora amu inegei ne Yaindet. Kisomani eng’ Ng’ang’utiet 4:11 kele: “Nyoljinin, Kiptaiyandennyo ak ko Jehovah nenyo, itaach torornatet ak teegisto ak kamuktaet: amu kiitau iyae tuguk tugul, ak kibiit amu mageng’ung’, ak kigiyai.” Tuguk tugul che imuchi ibwat—kong’eete tuguk che tamirmirik che mi kipsengwet agoi kecheik anan kogeelik che kinyi barak kemboi agoi logoek che mi ketik agoi njirenik che bendote beek eng’ nyanjosiek ak ainosiek —mitei tugul amu Jehovah ko Yaindet!

TOS IMUCHI IRIKYI JEHOVAH?

18 Ngo soman bik alak agobo atebosiekab Jehovah che mi barak mising’ koyaei koiywei. Iywei kole mi barak Kamuktaindet mising’ eng’ ichek, kot ko magoi rikyi inendet anan ko keergei ko u yo ma bo kamanut icheget eng’ taitab Kamuktaindet. Tos bo iman kabwatutio nito? Ineti Bibilia kit ne teer. Mwaei ko u ni agobo Jehovah: “Nganda ma loo eng’ age tugul eng’ achek.” (Boisionik 17:27) Igimitech agot Bibilia kole: “Orikyi Jehovah, si korikyok.”—Jakobo 4:8.

Ineti Bibilia kole Jehovah ko Yaindet ne chamech ne bo ng’ony komugul

Tuguk che kiyai Kamuktaindet

19 Tos imuchi irikyi Kamuktaindet eng’ or nee? Ne tai, testai inetgei agobo Kamuktaindet ko u ye iyaei nguno. Kimwa Jesu kole: “Ak ni sobondab koigeny, ale konain Jehovah ne inyendet inyegei ne bo iman, ak Jesu Kristo, ne kiiyogu.” (Johana 17:3) Ee, ineti Bibilia kole nginetgei agobo Jehovah ak Jesu kenyoru “sobondab koigeny”! Ko u ye kaagegeer, “Jehovah ko chamnyet.” (1 Johana 4:16) Tinyei Jehovah atebosiek alak che chang’ che kororon. Ko u, mwaei Bibilia kole Jehovah ko, “Kamuktaindet ne nyitaat rirenet ak mieindo, ak masib konerechi, ak ne nyitaat talasiet ak imanit.” (Komong’u 34:6) Inendet ko ‘mie ago chobot konyochi kaat.’ (Tienwogikab Kalosunet 86:5) Muitoin Kamuktaindet. (2 Petero 3:9) Inendet ko Kiptaiyat ne kiyani. (1 Korintoek 1:9) Ye itestai inetgei tuguk che chang’ eng’ Bibilia, igeere ole iborundoi Jehovah atebosiechuto ak alak che chang’ che kororon.

20 Iman, memuchi igeer Kamuktaindet amu inendet ko tamirmiriet. (Johana 1:18; 4:24; 1 Timoteo 1:17) Ye inetgei agobo inendet eng’ Bibilia, inaei inendet komie. Ko u ye kigamwaita sirindetab tienwogikab kalosunet, imuchi ‘igeer kororonindab Jehovah.’ (Tienwogikab Kalosunet 27:4; Romanik 1:20) Ye itestai inetgei agobo Jehovah, inae inendet komie ago yain noto icham, ak igas ko u yo kerikyi inendet.

Kwanda ak werinnyi

Chamnyet ne ting’e kwanda ne mie lagokyik koboru chamnyet ne o ne ting’enech Kwandanyo ne bo kipsengwet

21 Iguiytosi amu nee si konetech Bibilia kibwat kele Jehovah ko Kwandanyo. (Matayo 6:9) Ma koneech sobet kityo Jehovah, makwech sobet ne kararan kora—ko u ye makyin kwanda age tugul lagokyik che chamei. (Tienwogikab Kalosunet 36:9) Ineti Bibilia kora kole imuchi koek bik choronokab Jehovah. (Jakobo 2:23) Ibwat—imuchi iyegu choruetab Yaindetab ng’ony komugul!

22 Ye itesetai inetigei che chang’ eng’ Bibilia, komuchi kolenjin bik che matinye maget ne ya imete kanetutichuto. Imuch koiywei kole imuchi iwal kayaneng’ung’. Nga no, komat iyan ko eetenin chi iyai choruandit ne kararan ne tomo inyoru betut age.

23 Eng’ iman, ko mi tuguk che ma tos iguiye eng’ tai. Imuchi iming’initgei ak isom toretet, meiywei. Kimwa Jesu kole mie kiming’initgei kou lakwet ne ming’in. (Matayo 18:2-4) Ko u ye kingen, ko teebei lagok teebutik che chang’. Machei Kamuktaindet inyoru walutik. Ilosu Bibilia bik alak che kitinyei maget konetgei agobo Kamuktaindet. Kichigil icheget Sirutik komie si kobiit konai ngot ko bo iman tuguk che kiinetegei.—Boisionik 17:11.

24 Oret ne kararan ne kimuchi kinetgei agobo Jehovah ko kechigil Bibilia. Teer Bibilia eng’ bukuisiek alak. Eng’ or nee? Ng’ololen somanet ne rubei nito.

KIT NE INETI BIBILIA

  • Ibwatin Kamuktaindet.—1 Petero 5:7.
  • Kainetab Kamuktaindet ne itabani inendet ko Jehovah.—Tienwogikab Kalosunet 83:18.
  • Taachin Jehovah irikyi inendet.—Jakobo 4:8.
  • Jehovah ko chamyet, tala, ago nyiitat rirenet.—Komong’u 34:6; 1 Johana 4:8, 16.

*  Mitei Ng’alek alak che Kigites che ng’alale agobo kit ne iboru kainetab Kamuktaindet ak ole kimwoitoi kainanoto.


Teebutik che Kinetegei

1, 2. Amu nee si konyolu keteeb teebutik?

3. Amu nee si ma kotiemei bik kocheng’ walutikab teebutik che bo kamanut mising’?

4, 5. Tos ingorcho teebutik che bo kamanut mising’ che kimuchi keteebengei eng’ sobet, ago amu nee si ko magaat kecheng’ walutik?

6. Amu nee si kobwati bik che chang’ kole ma ibwatech Kamuktaindet kosubgei ak nyalilwogik che nyoru bik?

7. (a) Kigonetita ano konetikab dinisiek bik kobwat kole matinye rirge Kamuktaindet? (b) Tos nee ne ineti Bibilia iman agobo yomutik che kimuchi kenyoru?

8, 9. (a) Tos iborunde ano terchinet ne mi eng’ kechamda yaitiet koyaak ak ketoi? (b) Amu nee si ma bo iman kemwa kele ma yai kit ne mie Kamuktaindet kochamji bik kosub oret ne ya?

10. Amu nee si ketinye kamang’unet kele nyogoistoi Kamuktaindet nyalilda ne kigoib yaitiet?

11. (a) Tos kastoi ano Kamuktaindet agobo bik che ma yachin bik alak mieindo? (b) Tos kastoi ano Kamuktaindet agobo nyalilda ne inyoru?

12, 13. (a) Amu nee si ketinye atebet ne kararan ko u chamnyet, ago tos yaech chamnyet kegeerte ano ng’onyuni? (b) Amu nee si iyan ile tun yaei kiy Kamuktaindet iman agobo kaimutik che mi ng’onyuni?

14. Kainetab Kamuktaindet ko ng’o, ago amu nee si konyolu keboisie kainanoto?

15. Kainet Jehovah, koboru nee?

16, 17. Kimuchi kinetgei nee agobo Jehovah kosubgei ak kainaikab torornatet che isubi: (a) “ne bo Kamuktaet Tugul”? (b) “Laitoriat ne bo koigeny”? (c) “Yaindet”?

18. Amu nee si kobwati bik alak kole magoi rikyi Kamuktaindet, nga no koneti nee Bibilia?

19. (a) Kimuchi ketaunden ano kerikyi Kamuktaindet, ago kinyoru borotet ngoro? (b) Ngorcho atebosiekab Kamuktaindet che iboiboin mising’?

20-22. (a) Amu ma kigeere Kamuktaindet, ko tos teerech nito ma kirikyi inendet? Iaroru. (b) Tos imuchi kolenjin bik alak che ma tinyei maget ne ya iyai nee, nga no ko magaat iyai nee?

23, 24. (a) Amu nee si ko magaat itestai iteeb teebutik agobo tuguk che inetigei? (b) Ng’olole nee somanet ne rubei?

Ineetgei che Chang'

Som Kanetisietab Bibilia ne ma Kiyachei Chi

Amu Nee si Konyolu Ineetgei Bibilia?

Toreti Bibilia bik milionisiek eng’ ng’ony komugul konyor wolutik che bo teebutik che eechen eng’ sobet. Tos imache iegu agenge eng’ bichoto?