Siirte iwe tuguk che biitu

Siirte iwe menu alak

Siirte iwe tuguk che mi orit

Baorinikab Jehovah

Kalenjin

Kanetutikab Bibilia che bo Iman

SOMANETAB TISAB

Kamang’unet ne bo Iman eng’ Chamaniguk che Kigobek

Kamang’unet ne bo Iman eng’ Chamaniguk che Kigobek

Kinaitoi ano kele tun king’eeti bik che kigobek iman?

Ne kit ne iboru kole machei Jehovah mising’ kong’eet bik che kigobek?

Ng’o che tun king’eeti?

IBWAT ilabati imween bunyot ne korom ne oonin. Kim inendet ago chepcheb kosirin. Ingen ile matinyei rirge inendet amu kiigeer kobarei choronoguk alak. Agot ndo itiem imwee inendet ne tia, ko tesetai korikyin kora. Igeere ko u yo mami kamang’unet. Yeityo konyo sarunindet si kosorun. Kim mising’ kosir bunyondeng’ung’, ak komwaun inendet kole toretin. Igaigain noto ne tia!

2 Eng’ oret ne u noto, kosubin bunyot ne u noto. Isubech achek tugul kora. Ko u ole kiginetitegei eng’ somanetab lo, ko kuure Bibilia meet bunyot. Ma mi agot agenge eng’ achek ne imuchi kosiir anan koistoegei bunyondonito. Ki kogeer che chang’ eng’ achek bunyondonito komutenech chamanikyok. Nga u noto, ko kim Jehovah mising’ kosiir meet. Inendet ko Sorunindet ne chamech ne kigoborwech kole imugtoi bunyondonito. Ak komwawech kole tun istoi bunyondonito kiguure meet koigeny. Ineti Bibilia kole: “Bunyot ne bo let ne tun king’emei ko meet.” (1 Korintoek 15:26) Chuto ko logoiywek che miach ne tia!

3 Ngegeer anyun ole kigastoi ngibeet chito ne kingen eng’ meet. Yaech nito kiguiye arorutiet ne ibaibaech. Iaroru Jehovah kole tun soptos kogeny bik che kigobek. (Isaia 26:19) Tun kiwegu kosobcho kogeny. Noto ko kamang’unetab ng’eetyet.

YO KAME CHAMANENNYO

4 Tos kiibet chamaneng’ung’ eng’ meet? Kigeere ko u yo magoi kimuitochi ng’wanindo ne kinyoru ak kaset ne kigase ko u yo ki buch. Eng’ kasarwek che u choto, ko nyolu kesoman Ng’oliotab Kamuktaindet si kobiit kenyoru kagaigaet. (2 Korintoek 1:3, 4) Toretech Bibilia kiguiye ole kastoi Jehovah ak Jesu agobo meet. Jesu ne kiiboru ole u Kwandannyi eng’ oret ne ititaat, ko kiingen ng’wanindo ne kinyoru yo kagibeet chi eng’ meet. (Johana 14:9) Kingo mi Jesu Jerusalem, ko kicham korutochin Lasaro ak tupchoseikyik, Maria ak Marta, che kimenye ole kinegite nganaset ne kigiguure Betania. Kiek anyun icheget choronok che rikyinotin. Mwaei Bibilia kole: “Ak kichamei Jesu Marta, ak chepkamet, ak Lasaro.” (Johana 11:5) Ko u ye kiginetitegei eng’ somanetab lo, ko nga kiging’eet Lasaro, ko kime kogeny.

5 Tos kigasta ano Jesu agobo meetab choruennyi? Kisomani kele, kiwo Jesu ole ki mi tupchosiek ak choronokab Lasaro ye kingo rirtos agobo meennyi. Kingogeer Jesu icheget korire mising’. Kigas “king’wan eng’ tamirmiriet, koarogen.” Yeitio kotestai Bibilia komwa kole, “korir Jesu.” (Johana 11:33, 35) Tos kiibor rirekab Jesu kole ki ma kotinye inendet kamang’unet? Achicha! Kiingen agot Jesu kole mi kit ne kararan ne kinegit koyaak. (Johana 11:3, 4) Agot nga ki u noto, ko kigas Jesu ng’wanindo ak arogenet ne konu meet.

6 Eng’ oret age, kogimitech rirekab Jesu. Inetech kole wechei Jesu ak Jehovah meet. Nga u noto, komuchi komugkta Jehovah Kamuktaindet bunyondonoto! Ngegeer kit ne kitoret Kamuktaindet Jesu komuch koyai.

“LASARO, MANG’U!”

7 Kiga kigonor Lasaro eng’ kebenet, ago kimwa Jesu kole keisto koita ne kiga kigere kebenonoto. Ma iyan Marta, amu ak kiga kobata betusiek ang’wanu koboch ngome Lasaro ago kiga konaam konun bortannyi. (Johana 11:39) Eng’ taitab bik ko ki ma komi kamang’unet age tugul!

8 Kigiisto anyun koita, ak komwa eng’ kutit ne o Jesu kole: “Lasaro, mang’u!” Kiyaak nee? “Komong’ anyun inendet ne kiga me.” (Johana 11:43, 44) Tos ibwat boiboiyet ne kinyor bichoto? Ngo ki che tupcho ak Lasaro, choronokyik, anan ko bikab kokwet ko kiingen tugul kole kiga kome Lasaro. Nga u noto, ko kiging’eet chichoto kichamei icheget ak kotonon eng’ kwenunnywa kogeny. Kibunji kwong’ut. Kitoroch icheget Lasaro eng’ boiboiyet. Kigimukta meet ne tia!

Kigon boiboiyet ne o ng’eetietab Lasaro.—Johana 11:38-44

Kong’eeti Jesu Lasaro

9 Mamwa Jesu kole kiyaei kwang’utioni eng’ kimnatennyi. Eng’ saennyi kotomo kong’eet Lasaro, ko kiibor Jesu komie kole, ki Jehovah ne kiyaei komugak ng’eetyet. (Johana 11:41, 42) Ki ma ko ne tai nito koboisie Jehovah kimnatennyi kong’eet chito ne kiga kome. Ng’eetyetab Lasaro ko agenge eng’ kwong’utik sogol che bo ng’eetyet che kigisir eng’ Ng’olyotab Kamuktaindet.* Ngesoman ak kinetgei logoiwechuto koboiboech. Inetech logoiywechuto kenai kele ma chamei Kamuktaindet bik alak kosir alak, amu kiing’eet bik che mengechen ak che eechen, murenik ak kwonyik, Israelik ak bik che ma Israelik. Arorwech boiboiyet ne tia logoiywechuto! Ko u, kingong’eet Jesu chepto ne ki ming’in, “ko kwong’io eng’ kwong’et ne o,” sigikyik. (Mariko 5:42) Ee, kiigochi Jehovah kit ne kiibaibai icheget, ne kima komuchi koutie.

10 Ne matiny, ko kibek kora bik che kiga ing’eet Jesu. Tos iboru nito kole kima komi amu nee king’eet icheget? Achicha. Inetech logoiywechuto imanda ne bo kamanut ne mi Bibilia ak kogonech kamang’unet.

KIT NE INETECH LOGOIYWEKAB NG’EETYET

Elija, mosoget ak werinnyi ne kaging’eet

Kiing’eet Elija weritab chepyoset ne kigakome manong’otiondennyi.—1 Laitorinik 17:17-24

11 Ineti Bibilia kole, “manaei kiy age tugul che kigobek.” Ma saptos ago ma mi olda age tugul ne bendi. Iboru komie imaninito kang’eetetab Lasaro. Kinging’eet Lasaro, ko tos kimwachi bik agobo kit ne u kipsengwet? Anan tos kiarorchi ichek atindonik che bo arogenet agobo araraitab mat ne lalei? Achicha. Ma mwaei Bibilia kole kimwa ng’alechuto Lasaro. Eng’ betusiek ang’wan che kigame, ko ‘kimagongen kiy age tugul.’ (Amdoindet 9:5) Kiruei kityo Lasaro eng’ meet.—Johana 11:11.

12 Inetech kora ng’eetyetab Lasaro kenai kele imugaksei ng’eetyet, ma atindonik kityo. Kiing’eet Jesu Lasaro eng’ taitab bik che chang’. Agot kandoikab dinisiek che ki wechei Jesu ko ma eesio kole kiyaak kwong’utioni. Ne kita eesio, komwa icheget kole: “Kiyai nee? Amu yaei chichi [Jesu] kaborunoik che chang’.” (Johana 11:47) Kiba bik che chang’ kogeer Lasaro ne kiga king’eet. Amu noto, ko kiiyan che chang’ Jesu. Ng’eetyetab Lasaro, ko ki kaborunet ne toogu eng’ icheget kele, kiiyok Kamuktaindet Jesu. Kigim kaborunoni mising’ kotkoit kocheng’ kandoikab dinisiek che bo Yahudik che kiuuen mugulelwek kobar Jesu ak Lasaro.—Johana 11:53; 12:9-11.

Kong’eeti Petero Dorkas

Kiing’eet Petero Dorkas kwondo ne ki Kristianindet.—Boisionik 9:36-42

13 Tos bo iman kiyan kele kiyaak ng’eetyet eng’ iman? Ee, amu kiinet Jesu kole mi betut ne tun king’eeti “tugul che mi kererisiek.” (Johana 5:28) Jehovah ko Yaindetab sobonwek tugul. Tos uui kiyan kele imuchi koyai Jehovah sobet kogeny? Ne matiny ko tiengei kabwatetab Jehovah. Tos imuchi kobwat inendet chamanikyok che kigobek? Kinyi kecheik anan kogelik barak che ma kimuchi kiit, ago nga u no ko kiigochi Kamuktaindet age tugul kainet! (Isaia 40:26) Ko u noto, kobwati Jehovah Kamuktaindet chamanikyok koboto tugun che mengech agobo icheget, ago chobot koweek icheget kosopcho kogeny

14 Ara anyun, tos kastoi ano Jehovah agobo kong’eet bik che kigobek? Ineti Bibilia kole machei inendet mising’ kong’eet che kigobek. Kiteeb chito ne kiiyanat Job kole: “Ngo mee chito, kosobei [kogeny]?” King’alale Job agobo kamung’et eng’ kererit agoi tun koit kasarta ne ibwati Kamuktaindet inendet. Kilenji Jehovah: “Iguursei ak awolun: ak itinye maget agobo boisietab euneguk.”—Job 14:13-15.

15 Ibwat! Machei Jehovah kong’eet bik che kigobek. Tos ma ibaibaech kenai kele kasei Jehovah ko u noto? Ara anyun, tos tun u nee ng’eetyet ne nyonei? Tun king’eeti ng’o, ago tos tun yaaksei ng’eetyonito eng’ ano?

“TUGUL CHE MI KERERISIEK”

16 Logoiywekab ng’eetyet che mi Bibilia, konetech che chang’ agobo ng’eetyet ne tun nyonei. Bik che kiga king’eet eng’ ng’ony, ko kituiyo ak chamanikwak kogeny. Tun ko u noto ng’eetyet ne nyonei, nga tun kosiirei ne ki bo tai eng’ oret age. Ko u ole kiga kinetitegei eng’ Somanetab 3, ko magetab Kamuktaindet ko koek ng’ony tugul paradiso. Amu noto, ko ma king’eeti che kigobek kobwa ng’onyut ne kinyi boriet, yaitiet ak mianwek. Tun nyoru boroindo komeng’is koigeny eng’ ng’ony ne mi kalyet ak boiboiyet.

17 Ng’o che tun king’eeti? Kimwa Jesu kole “tun kasei kutinnyi [ne bo Jesu] tugul che mi kererisiek, ak komong’.” (Johana 5:28, 29) Ko u noto komwaei Ng’ang’utiet 20:13 kole: “Ak kigon nyanjet che kigobek che mi orinnyi; ak kogon meet ak oldab che kigobek [eng’ kutitab Yunanik ko hai’des], ichek che kigobek che kimi orinywa.” “Hades” koboru kit agenge nito ko kereritab bik. (Keer Ng’alek che Kigites) Tun kimong’u bik tugul che kigobek che mi kererisiechuto. Bik tugul che chang’ che imung’tos eng’ kererisiek ko tun meng’isiei kogeny. Kimwa ne kiyoktoi Paulo kole: “Tatun komi ng’eetyetab che bo imanda ak che ma bo imanda.” (Boisionik 24:15) Tos iboru nee nito?

18 “Che bo imanda” koboto bik che kinetigei agobo icheget eng’ Bibilia che kimeng’isiei kotomo konyo Jesu ng’ony. Imuchi ibwat agobo Noa, Abraham, Sara, Musa, Ruth, Esta, ak alak che chang’. Alak eng’ murenik ak kwonyichuto ki tinyei kayanet ne kim eng’ Kamuktaindet, keng’olole eng’ bukuitab Hebranik kurgetab 11. Nga u noto, ko “che bo imanda” koboto kiboitinikab Jehovah kora che begu eng’ betusiekyok. Kimwae kongoi agobo kamang’unetab ng’eetiet amu kitiachech eng’ kaiyweisiet ne kiywei meet.—Hebrews 2:15.

Tun ng’eetos bik che kigobek eng’ Paradiso ak kotuiyo ak chamanikwak kogeny

Bik che king’eeti eng’ Paradiso

19 Ara anyun, tos tun u nee eng’ bik che kima boisiechi anan kogas it Jehovah amu kimanai inendet agot kitigin? Ma kiutien bichuto chang’ “che ma bo imanda.” Tun king’eeti ichek kora ak kigochi kasarta konetgei agobo Kamuktaindet ak koboisiechi inendet. Eng’ kasartab kenyisiek elfut agenge, ko tun king’eeti che kigobek ak kigochi boroindo kotuiyo ak bik che iyanotin eng’ ng’ony si koboisiechi tugul Jehovah. Tun ko kasarta ne bo kwong’ut ne tia. Kasarito ko ne kureen Bibilia Betutab Kiruoget.#

20 Tos iboru nito kele tun king’eeti chi age tugul ne kigome? Achicha. Mwaei Bibilia kole mi bik alak che kigobek “Gehenna.” (Luka 12:5) Kainanito kileen Gehenna ko ki kainet ne kigigureen ole kigilakyin tuguk che yaachen eng’ Jerusalem ne bo keny. Kigibelen yoto kigureen Gehenna borwekab bik che kigobek ak takatagek. Borwechoto kigilakyin yoto ko che kigeerei Yahudik kole ma nyolu ketub ak king’eet. Ko u noto ko Gehena ko kainet ne nyoljin ng’emisiet ne bo koigeny. Agot nga tinyei boisiet Jesu eng’ kiruogetab che soptos ak che kigobek, ko Jehovah Kiruogindet ne bo let. (Boisionik 10:42) Magoi ing’eet inendet bik che keerei kole yaachen ago ma machei kowalagis.

NG’EETIETAB BIK CHE BENDI KIPSENGWET

21 Ng’alalen Bibilia ng’eetiet age ne teer ne tun king’eeti bik koba kipsengwet koek bikab tamirmirik. Kigisir eng’ Bibilia chito agenge kityo ne kinyor ng’eetionito bo tai, noto ko Jesu Kristo.

22 Kingebar Jesu, ko ma iyan Jehovah kotebi Werinnyi ne iyanat eng’ kererit. (Tienwogikab Kalosunet 16:10; Boisionik 13:34, 35) Ma ing’eet Kamuktaindet Jesu kotinye borto ne u nenyo. Iaroru Petero kole “kigibar eng’ borto, ago kigisoob eng’ tamirmiret” Kristo. (1 Petero 3:18) Eng’ iman ko ki kwang’utiet ne o nito. Kisob Jesu kogeny ko chi ne bo tamirmiriet ne kim! (1 Korintoek 15:3-6) Ki ne tai Jesu konyor ng’eetionito toror. (Johana 3:13) Ago ma egu inendet ne bo let.

23 Kingo negit kome Jesu, komwachi kasubikyik kolenji, wendi inendet ‘kochobchin koret’ icheget eng’ kipsengwet. (Johana 14:2) Kiguure Jesu bichuto bendi kipsengwet “okwet ne ming’in.” (Luka 12:32) Tos ata bik che mi akwanito ming’in bo Kristianik che iyanotin? Kosubgei ak Ng’ang’utiet 14:1 ko kimwa ne kiyoktoi Johana kole: “Kiageer, ak ogeero, tononi Aruet [Jesu Kristo] eng’ tulwetab Sion, ak komi koboto inendet bik elfusiek bogol ak artam ak ang’wan che tinyei kainennyi, ak kainetab Kwandanyi, che kigisirji togochikwak.”

24 Kristianichuto 144,000, choto koboto kasubikab Jesu che iyanotin, ko tun king’eeti ko ba kipsengwet. Ara yaaksei au ng’eetionito? Kisir alamaliet ne kigiguure Paulo kole, tun yaaksei ng’eetionito komi Kristo. (1 Korintoek 15:23) Ko u ye tun inetigei eng’ Somanetab 9, igeere ile kimitei betusiechoto. Ko u noto, che ng’etunotin eng’ bichoto 144,000 che begu eng’ kasartanyo, ko king’eeti sainato ak koba kipsengwet. (1 Korintoek 15:51-55) Nga u noto, bik che chang’ ko tinyei kamang’unet king’eet ak komeng’is eng’ ng’ony ne Paradiso.

25 Ee, tun komuktoi Jehovah bunyondenyo meet, ak tun ma komi koigeny! (Isaia 25:8) Kora, imuchi itebegei ile, ‘Bendi koyaei nee bik che king’eeti koba kipsengwet?’ Tun koegu icheget kebeberiatab Bounatet ne bo laitornatetab kipsengwet. Kinetigei che chang’ agobo bounatonoto eng’ somanet ne rubei.

KIT NE INETI BIBILIA

  • Koneech kamang’unet ne bo iman logoiywekab ng’eetiet che kigisir eng’ Bibilia.—Johana 11:39-44.
  • Machei Jehovah mising’ kong’eet bik che kigobek.—Job 14:13-15.
  • Tun king’eeti tugul che mi kererisiek.—Johana 5:28, 29.

*  Kinyoru logoiywek alak agobo ng’eetyet eng’ 1 Laitorinik 17:17-24; 2 Laitorinik 4:32-37; 13:20, 21; Matayo 28:5-7; Luka 7:11-17; 8:40-56; Boisionik 9:36-42; ak 20:7-12.

#  Si inai che chang’ agobo Betutab Kiruoget ak kit ne tiengei kiruoget, igeer Ng’alek che Kigites.


Teebutik che Kinetegei

1-3. Ngoro bunyot ne isubech achek tugul, ago amu nee si kenyoru kagaigaet ye kigeer kit ne ineti Bibilia?

4. (a) Amu nee si ko ole kigasta Jesu agobo meetab chamanet, konetech kiy agobo ole kastoi Jehovah? (b) Kiyai choruandit ngoro Jesu?

5, 6. (a) Kigasta ano Jesu kingo mi ak tupchosiek ak choronokab Lasaro? (b) Amu nee si kogimitech rirekab Jesu?

7, 8. Ki amu nee si ko kigeere bik ko u yo ma mi kamang’unet king’eet Lasaro, nga no ko kiyai nee Jesu?

9, 10. (a) Kiiborundo ano Jesu ole ki bunu kimnatet ne kiboisie kong’eet Lasaro? (b) Kinyoru borotet ngoro ye kisoman logoiywekab ng’eetyet che mi Bibilia?

11. Iborundoi ano ng’eetyetab Lasaro kele bo iman ng’alek che kigisir eng’ Amdoindet 9:5?

12. Amu nee si kiyan kele kiyaak ng’eetyetab Lasaro eng’ iman?

13. Nee kit ne yaech kiyan kele imuchi kong’eet iman Jehovah bik che kigobek?

14, 15. Ko u ye iboru ng’alekab Job, ko tos kastoi ano Jehovah agobo kong’eet bik che kigobek?

16. Tun king’eeti bik che kigobek kobwa komeng’is eng’ ng’onyut ne u nee?

17. Ng’o che tun king’eeti?

18. Ng’o “che bo imanda” che tun king’eeti, ago tos toretiten ano kamang’uno nito?

19. Ng’o “che ma bo imamda,” ago igochin Jehovah boroindo ngoro icheget?

20. Gehena ko nee, ago ng’o che bendi yoto?

21, 22. (a) Tun mi ng’eetiet ngoro age? (b) Ng’o ne ki bo tai konyor ng’eetiet ne bo tai ak kigochi borto ne bo tamirmiret?

23, 24. Ng’o che bo “okwet ne ming’in” ne bo Jesu, ago ata bichoto?

25. Ng’alale nee somanet ne rubei?