Imarisai

Imarisai

Taama aliasunnera pissusissamisoorpa?

Taama aliasunnera pissusissamisoorpa?

ANGUT ima al­lap­poq: „Tuluit Nunaan­ni meeraagal­larama ilin­niar­tin­neqarsimavunga al­lanut misigis­sutsin­nik ersersitsisas­san­ngitsunga. Eq­qaamavara an­nersin­neqarsimagaangama ataatama sak­kutuujusimasup kigutini kiil­lugit sukan­nersumik oqarfigisaraanga: ’Qianak!’ Eq­qaamasaqan­ngilanga anaanama uagutsin­nik meeq­qanik (qatan­ngutigiit sisamaavugut) kunis­sisimaneranik pak­kutaarisimaneranil­luun­niit. 56-inik ukioqar­tunga ataataga toquvoq. Angisoorujus­suarmik an­naasaqar­tutut misigaanga. Taamaak­kaluar­torli aal­laq­qaataani qiasin­naan­ngilanga.

Kulturit ilaan­ni inuit iser­tuaratik misigis­sutsimin­nik ersersitsisar­put. Nuan­naar­pata aliasup­pataluun­niit naluneqar­neq ajor­poq. Nunarsuul­li ilaani, ingam­mik Europap avan­naani Tuluil­lu Nunaan­ni inuit, ingam­mik angutit, perorsar­neqarsimap­put misigis­sutsimin­nik toq­qor­tuinis­samin­nut nununis­samin­nul­lu, maat­tuujunis­samin­nut misigis­sutsimin­nil­lu ersersitsisan­ngin­nis­samin­nut. Asasamil­li an­naasaqarsimal­luni aliasun­nerup ersersin­nis­saa kuk­kunerua? Biibilimi qanoq oqaatigineqar­pa?

Biibilimi inuit qiasut

Biibili hebriiarinit Im­map Akul­lersuup eq­qaata kip­pasin­nerusor­taaneersunit, misigis­sutsimin­nik iser­tuus­sisan­ngitsunit, al­lan­neqarsimavoq. Aliasun­nermin­nik am­masumik ersersitsisunik eq­qar­tugar­pas­suaqar­poq. Kun­ngip Davidip er­nini Amnon toqutaam­mat upis­simavaa. Oqaatigineqar­poq ’nipituumik qiasimasoq’. (2 Samuel 13:28-39) Al­laat er­nini kil­luus­sisoq Absalom, kun­ngius­sutsimik tiguseriaraluarsimasoq, an­naagamiuk aliasuutigisimavaa. Biibilimi ima oqalut­tuarineqar­poq: „[David] as­sut an­nilaar­poq, isaaf­fis­suul­lu qaavanut majuar­poq qis­saserlunilu; pisoqat­taar­tuar­porlu kap­pialal­luni: ’Er­nera Absalom! Il­lit pin­nak uanga toqusimasariaqaraluar­punga! Er­nera Absalom! Er­nera!’“ (2 Samuel 18:33) David ataatatul­li al­latut aliasus­simavoq. Angajoq­qaal­lumi meeq­qamin­nik toqusooraangamik kis­saatigisaraluar­paat meerar­tik pin­nani nam­min­neq toqusimasariaqaraluar­ner­tik! Meeraq angajoq­qaaminit siul­liul­luni toqugaangat pis­susis­samisuun­ngitsutut it­taqigami.

Jesus ikin­ngutimi Lazarusip toquneranut qanoq qisuariarsimava? Lazarusip ilerra qanil­liar­tor­til­lugu qiasimavoq. (Juánase 11:30-38) Kingor­na Maria Magdalena Jesusip ilerrata eq­qaaniil­luni qiasimavoq (Juánase 20:11-16) Ilumoor­poq kristumiut Biibilip makin­nis­samik neriuutis­sarititaanik ilisiman­nit­tut toqusut qanoq pisar­neran­nik Biibilip nas­suiaataanik erseq­qis­sumik paasin­nis­siman­ngitsutul­li  tup­pal­lersaatis­saaleqisar­tigin­ngim­mata. Kisian­ni inut­tul­li al­latut misigis­suseqaramik asasamin­nik toqusooraangamik aliasut­tar­put, makin­nis­samik neriuut ilisimagaluarlugu. — 1 Tásalûníkamiut 4:13, 14.

Qiasariaqarpa imaluunnit nunusariaqarpa?

Ul­lumik­kum­mi misigis­sutsik­kut qisuariar­tar­nivut? Misigis­sutsivit ersersin­nis­saat ajor­nakusoor­tip­piuk imaluun­niit peq­qusiileqinar­tip­piuk? Siun­nersuisar­tut qanoq siun­nersuuteqar­tar­pat? Taak­kua siun­nersuutaat amerlasuutigut Biibilip ilisimas­susianut isumas­sarsiarititaasumut as­singusar­put. Siun­nersuisar­put aliasun­neq nununagu ersersit­tariaqar­toq. Tamatuma eq­qaasip­paatigut angutit aalajaatsut itsaq inuusimasut, soorlu Jobip, Davidip Jeremiasil­lu, qanoq ilil­lutik aliasun­nermin­nik ersersitsisimaneran­nik Biibilip eq­qar­tuineranik. Taak­kuami misigis­sutsitik nunusan­ngivis­simavaat. Taamaat­tumik kisimiin­niar­nis­saq silatusaar­nerun­ngilaq. (Us­satit 18:1) Soorunami qanoq aliasut­tar­neq kulturimiit kulturimut as­sigiit­tan­ngilaq,  up­perisarsior­nik­kut isum­mat malun­naateqar­nerusut ilaatigut apeq­qutaasarlutik. *

Qiasun­ngugaan­ni qanoq ilior­tariaqar­pa? Qianeq inuup pis­susivianut ilaavoq. Eq­qaamajuk Jesus Lazarusip toqunerani ’anersaamigut aliatsas­simasoq qial­lunilu’. (Juánase 11:33, 35) Taamaalil­luni ersersip­paa asasamik an­naasaqarluni qianeq pis­susis­samisoor­toq.

Asasamik toqusoqartillugu aliasunneq qianerlu pissusissamisoorput

Tamatuma ilumoor­nera ar­nap Annemik atil­lip up­per­narsar­paa. Paninngua Rachel naalungiarsuul­luni tas­san­ngaan­nar­tumik toqusimavoq. Uia oqalut­tuar­poq: „Ilisaam­mat tupin­naraluar­tumik Anne uangaluun­niit qian­ngilagut. Al­lat tamarmik, uagut kisit­ta pin­nata, qis­sap­put.“ Anne oqar­poq: „Taamaap­poq, kingor­nali qiasaqaanga. Isumaqar­punga sapaatit-akun­neri arlalialuit qaangium­mata kisimiil­lunga angerlarsimatil­lunga aatsaat paasisutut ilerlugu toqusoorsimal­lunga. Ul­loq tamaat qiavunga. Isumaqar­pungali taman­na iluaqutigalugu. Pitsaaneruler­punga. Meeq­qama toqunera pil­lugu aliasun­nerma aniatin­nis­saa pisariaqar­tip­para. Isumaqarluin­nar­punga inuit aliasut­tut qianis­saan­nik nangar­tor­tariaqan­ngitsut. Inuit ilaat ingerlaan­naq ima qisuariar­tar­put: ’Qiaqinak!’ Taamaalior­nerli iluan­ngilaq.“

Ilaat qanoq qisuariartartut

Toqusoor­tut ilaat qanoq qisuariar­tar­pat? Juanita as­sersuutigeriar­tigu. Taas­suma nalun­ngilaa meeq­qamik an­naasaqarluni qanoq misiginar­tar­toq, tal­limariarlunimi naar­tuminik katatsisimagami. Taava naar­toq­qilersimavoq, taamaat­tumik paasinar­poq biilimik ajutoorami nap­parsim­mavim­mul­lu unitsitaagami an­nilaangasimam­mat. Sapaatit-akun­neri marluk kingor­na er­nisuler­poq — siusinaar­tumik. Sivitsun­ngitsoq Vanessa inun­ngor­poq — pundinik marlungajan­nik oqimaas­suseqarluni. „Nuan­naaqaanga,“ Juanita oqalut­tuar­poq. „Kiisami anaanan­ngor­punga!“

Pil­luar­nerali sivikitsuin­naavoq. Ul­lut sisamat qaangiut­tut Vanessa toquvoq. Juanita oqalut­tuar­poq: „Imaqan­ngil­luin­nar­tutut misigaanga. Anaanaajun­naar­punga. Ilaan­nakuusutut misigaanga.  Ar­tor­nar­torujus­suuvoq angerlarluni takul­lugil­lu ini Vanessamut piareersarsimasar­put atisaaq­qal­lu pisiarisimasavut. Qaam­matini tul­liut­tuni ul­loq Vanessap inun­ngorfia takorloor­tuar­para, al­lanik ilaqarusun­ngil­luin­narlunga.“

Juanita ingasat­tajaarluni aliasus­simava? Im­maqa al­lanut paasiuminaak­kaluar­poq, Juanitatul­li misigisaqarsimasut oqar­put naalungiarsuup toqunera aliasuutigisimal­lugu meeraq sivisunerusumik inuusimagaluar­pal­luun­niit aliasun­nis­saraluamit­tut atsigisumik. Nas­suiaap­put angajoq­qaat meerar­tik asaler­taraat inun­ngor­nis­saa sioq­quterujus­suarluguli. Anaanap meeq­qal­lu akor­nan­ni at­taveqatigiin­neq im­mik­kut it­toq pilersar­poq. Meeraq peeruk­kaangat anaanaq misigisar­poq inuk ilisarisimasani asasanilu qimagut­toq. Taman­nalu al­lat paasisariaqar­paat.

Kamanneq imminullu pisuutinneq

Er­nermi arfinilin­nik ukiul­lip inun­nguutsiminik uum­matiluum­minik toquneranik paasitin­neqarami qanoq misigisimanini anaanap al­lap oqalut­tuaraa. „As­sigiin­ngitsorujus­suar­nik qisuariar­punga — tupaqaanga, as­sor­tuivunga, im­minut avoq­qaarivunga aam­malu uiga nakorsarlu kamaap­pak­ka er­nit­ta qanoq perulutsiginera paasisiman­ngim­mas­suk.“

Soorlu taaneqareersoq aliasun­nerup ersiutaasa kaman­neq ilagaat. Im­maqa nakorsat nap­parsimasunil­lu paarsisut kamaan­neqar­tar­put, isumaqarluni toqusoq isumaginerusimasariaqaraluaraat. Imaluun­niit ikin­ngutit qanigisal­lu kamaan­neqar­tar­put oqarluni oqaasis­saan­ngitsunik oqar­tar­tut iliuusis­saan­ngitsunil­lu ilior­tar­tut. Ilaasa toqusoq kamaat­tar­paat isumaqarlutik peq­qis­sutsini paaril­luarsiman­ngik­kaa. Stel­la oqalut­tuar­poq: „Eq­qaamavara uiga kamaal­lugu nalun­ngin­nak­ku al­latut pisoqarsimasin­naagaluar­toq. Nap­parsimasorujusuugaluar­pormi, nakorsal­li mianersoq­qus­sutaat sumigin­narsimavai.“ Aam­ma toqusoq kamaan­neqar­tar­poq qimatani nam­mak­kersor­tarmagit.

Ilaasa kaman­nerat im­minut pisuutin­nermik pilersitsisar­poq — kaman­ner­tik pil­lugu im­min­nut avoq­qaaralutik. Ilaat isumaqar­tar­poq toqusoqar­neranut nam­min­neq pisuul­lutik. Im­min­nut oqarfigisar­put: „Toqusimas­san­ngik­kaluar­poq siusin­nerusuk­kut nakorsiar­tis­simasuuguk­ku“ imaluun­niit „al­lamut nakorsiar­tis­simasuuguk­ku“ imaluun­niit „peq­qin­nis­saa sianigitin­nerusimasuuguk­ku“.

Meeqqamik annaasaqarneq artornartorujussuuvoq. Angajoqqaanik misiginneqataanermik ersersitsiviginninneq taakkununnga iluaqutaasinnaavoq

Al­lat sak­kor­tunerusumik im­min­nut avoq­qaarisin­naasar­put, ingam­mik tas­san­ngaan­nar­tumik ilimagin­ngisamil­lu toqusoorsimagaangamik. Im­maqa eq­qarsaatigilersar­paat toqusoorutimin­nik  kamaas­sisarsimanitik imaluun­niit oq­qateqateqar­tarsimanitik. Im­maqaluun­niit misigisar­put toqusooruter­tik sam­minerusimasariaqaraluarlugu.

Anaanaasut aliasun­nermin­nik sivisuumik qaangiiniar­tar­nerat paasisimasal­lit tun­ngavis­saqar­tin­niar­paat meeq­qap toqunerata angajoq­qaanut, ingam­mik anaanaasumut, an­naasaqar­tutut misiginermik ataavar­tumik nas­sataqar­tar­neranik.

Aapparmik toqusoortilluni

Aap­parmik toqusoor­neq al­latut it­tumik ar­torsaataasar­poq, ingam­mik aap­pariit sam­misaqaqatigiis­simasorujus­suup­pata. Inooriaatsip angalaner­nik, sulinermik, pulaar­titsigajus­sutsimik pin­ngitsoorsin­naan­ngeqatigiin­nermil­lu imal­lip kipineranik kinguneqarsin­naasar­poq.

Eunice oqalut­tuar­poq uini uum­mam­minik unit­toorluni tas­san­ngaan­naq toqum­mat qanoq pisoqarsimasoq. „Sapaatip-akun­nera siul­leq tupaq­qasorujus­suuvunga. Soorlumi tas­sa ingerlasin­naajun­naarsimasunga. Naamasaqarsin­naan­ngilangaluun­niit. Sianis­suserali at­tatiin­nar­para iliuuseqar­pal­laan­ngik­kaluarlunga. Uum­mataatigut tagiar­torlugu nakorsaatinil­lu al­lanik uum­marsaraluarmas­suk najor­para, taamaat­tumik toqunera as­sor­tun­ngilara. Kisian­ni nukil­lalaaq­qasorujus­suuvunga, soorlumi tas­sa biili  in­nak­kut nak­kar­toq qanoq ilioriarsin­naananga isigin­naariga.“

Qiasimava? „Soorunami qiavunga, ingam­mik al­lak­kat misigin­neqataas­sutit hundredelik­kuutaat atuarak­kit. Tamarluin­naasa qis­satigaak­ka. Taman­na ul­lup sin­nerata anigor­nis­saanut iluaqutigaara. Qanorli in­nin­nik apersor­neqar­tuar­nik­ka qasus­sutigisorujus­suuak­ka. Soorunamimi aliasut­torujus­suugama.“

Suup Eunice aliasun­nerminik qaangiinis­saanik ikiorsimavaa? „Paasil­luar­naguluun­niit qamuuna aalajangersimavunga inuunera ingerlateq­qin­niarlugu,“ oqar­poq. „An­ner­tar­pungali eq­qaagaangak­ku uiga, inuunermik nuan­narin­nis­simaqisoq, peerus­simasoq inuunermil­lu nuan­naarutigin­neqatigisin­naananga.“

„Allanit naalakkersorteqinak . . .“

Atuak­kamik Leavetaking — When and How to Say Goodbye-mik (Naggam­mik inuul­luaq­qusineq — qaqugu qanorlu ilil­luni inuul­luaq­qusineq) atuak­kior­tut ima siun­nersuip­put: „Qanoq ilior­nis­san­nik imaluun­niit qanoq misiginis­san­nik al­lanit naalak­kersor­teqinak. Aliasun­nerup ingerlar­na inum­miit inum­mut as­sigiin­ngilaq. Im­maqa al­lat isumaqas­sap­put aliasup­pal­laar­tutit imaluun­niit aliasun­ngip­pal­laar­tutit, im­maqalu isumar­tik oqaatigaat. Isumak­keerfigik­kit puiorul­lu. ’Ilis­serum­mut’ inuit al­lat inuiaqatigiil­luun­niit pilersis­simasaan­nut im­minut pin­ngitsaalil­lutit naam­maat­tun­ngorsar­niarsariguit misigis­sutsik­kut iluarsiar­tor­nerit akor­nusis­savat.“

Soorunami aliasun­nermik sanarfin­nin­neq inum­miit inum­mut as­sigiin­neq ajor­poq. Taamaalil­luta oqar­nian­ngilagut periaaseq aalajangersimasoq al­lamit pitsaanerusoq. Unit­toor­ner­tul­li it­tumik pisoqar­pat ulorianarsin­naavoq, tas­sa aliasut­tup pis­sutsit akuerisin­naan­ngip­pagit. Taamatut pisoqar­til­lugu ikin­ngutinit misigin­neqataasunit ikior­neqar­nis­saq pisariaqarsin­naavoq. Biibilimi ima al­las­simavoq: „Ikin­ngutaasup asan­nis­sutsi tamatigut takutit­tar­paa, eq­qarliusorlu er­niusimavoq an­nikil­lior­nermi ikior­tis­saal­luni.“ Taamaat­tumik nangaas­sutigis­san­ngilatit ikior­tis­sarsior­nis­sat, al­lanik oqaloqateqar­nis­sat qianis­sal­lu. — Us­satit 17:17.

Asasamik an­naasaqarsimal­luni aliasun­neq pis­susis­samisoor­poq, al­lal­lu tak­kuan­ni aliasun­neq kuk­kunerun­ngilaq. Al­lanil­li apeq­quteqar­poq akineqar­tariaqar­tunik: ’Aliasun­nera qanoq atorsin­naavara? Im­minut avoq­qaarineq kaman­nerlu pis­susis­samisoor­pat? Misigis­sutsit taama it­tut qanoq ilil­luni sanarfineqarsin­naap­pat? An­naasaqar­nerma aliasun­nermalu qasusuil­lunga ator­nis­saan­nut suup ikiorsin­naavaanga?’ Im­mik­koor­tumi tul­liut­tumi tamak­ku akineqas­sap­put.

^ par. 8 As­sersuutigalugu Yorubakkut, Nigeriami naggueqatigiit ilaat, tar­nip ingerlaq­qit­tar­neranik up­perisaqar­put. Anaanap meeq­qani an­naagaangagu as­sut aliasun­neqar­tar­poq, sivikitsuin­narmil­li, Yorubak­kum­mi ima us­sateqar­put: „Imeruna kuiin­nar­toq. Imer­taat aserun­ngilaq.“ Taamaalil­luni pineqar­poq imer­taat, anaanaq, al­lamik meerar­taaq­qis­sin­naasoq — im­maqa meeq­qap toqusimasup ingerlaq­qis­sutaanik. Jehovap Nalunaajaasuisa ileq­qulersuutit up­perisapalaanik tun­ngaveqar­tut, tar­nip toqusuitsuuneranik ingerlaq­qit­tar­neranil­lu isum­manik Biibilimik tun­ngaveqan­ngitsunik aal­laaveqar­tut, ileq­qulersuutigineq ajor­paat. — Nalunaajaasup oqaasii 9:5, 10; Hesekiel 18:4, 20NV.