قازاق ٴتىلى (ارابشا جازۋى)
ىشىمدىككە سالىنۋدىڭ وتباسىنا زيانى
https://cms-imgp.jw-cdn.org/img/p/500300127/univ/art/500300127_univ_sqr_xl.jpg
37 fhwji-‏تار.‏

وتباسىڭىز بە‌رە‌كە‌لى بولسىن|نە‌كە

ىشىمدىككە سالىنۋدىڭ وتباسىنا زيانى

ىشىمدىككە سالىنۋدىڭ وتباسىنا زيانى

 جارىڭىز ٴ‌سىزدىڭ ىشىمدىك ٸشۋ ادە‌تىڭىز الاڭداتىپ جۇ‌رگە‌نىن ايتتى ما؟‏ ايتقان بولسا،‏ تومە‌ندە ٴ‌مان بە‌رۋىڭىزگە تۇ‌راتىن كە‌يبىر ويلار جازىلعان.‏

بۇ‌ل ماقالادا

 ىشىمدىككە سالىنۋ وتباسىن ويران ە‌تە‌ر

 ىشىمدىككە سالىنۋ جۇ‌رە‌ك اۋرۋلارى،‏ باۋىر سيرروزى،‏ قاتە‌رلى ىسىك سە‌كىلدى سان قيلى اۋرۋلارعا شالدىقتىرۋى مۇ‌مكىن.‏ ٴ‌بىراق ونىڭ الە‌گى دە‌نساۋلىقپە‌ن شە‌كتە‌لسە مە‌يلى عوي.‏ ول وتباسىنىڭ دا بە‌رە‌كە‌سىن قاشىرادى،‏ اتاپ ايتقاندا،‏ ۇ‌يدە‌گى زورلىق-‏زومبىلىق،‏ قارجى ماسە‌لە‌سى،‏ جارىنىڭ كوزىنە ٴ‌شوپ سالۋ،‏ اجىراسۋ سياقتى قيىندىقتار تۋدىرادى.‏

 ىشىمدىكتىڭ شە‌گىن بىلمە‌سە نە بولاتىنى قۇ‌داي سوزىندە بىلاي سيپاتتالعان:‏ «تۇ‌بىندە ول جىلانداي شاعىپ الار،‏ سۇ‌رجىلانداي ۋىن شاشار» (‏ناقىل سوزدە‌ر 23:‏32‏)‏.‏ سىزدە ىشىمدىككە تاۋە‌لدىلىك بار-‏جوعىن قالاي بىلسە‌ڭىز بولادى؟‏

 سىزدە ىشىمدىككە تاۋە‌لدىلىك بار ما؟‏

 كە‌لە‌سى سۇ‌راقتاردىڭ كومە‌گىمە‌ن تاۋە‌لدىلىكتىڭ بە‌لگىلە‌رىن انىقتاي الاسىز:‏

  •   ىشكە‌ندە ٶز-‏ٶزىڭىزدى توقتاتا الماي قالاسىز با؟‏

  •   كە‌لە‌سى شولمە‌ككە قاشان جە‌تە‌ر ە‌كە‌نمىن دە‌پ ويلاپ جۇ‌رە‌سىز بە؟‏

  •   ىشىمدىك ومىرىڭىزدە،‏ سونىڭ ىشىندە نە‌كە‌ڭىزدە،‏ قيىندىقتار تۋىنداتىپ جاتسا دا،‏ ىشە بە‌رە‌سىز بە؟‏

  •   ٸشۋدى قويۋعا تىرىسقاندا،‏ بە‌يجاي كۇ‌ي كە‌شىپ،‏ مازاڭىز قاشا ما؟‏

  •   قانشا ىشە‌تىنىڭىزگە قاتىستى جارىڭىزبە‌ن اراڭىزدا ۇ‌رىس-‏كە‌رىس بولىپ تۇ‌را ما؟‏

  •   بۇ‌رىنعىعا قاراعاندا كوپ ىشە الاتىن بولعانسىز با؟‏

  •   ۇ‌رلانىپ ىشە‌سىز بە نە‌مە‌سە ۇ‌يدە،‏ جۇ‌مىستا ىشىمدىكتى تىعىپ ۇ‌ستايسىز با؟‏

 وسى سۇ‌راقتاردىڭ بىرە‌ۋىنە نە بىرنە‌شە‌ۋىنە «ٴ‌يا» دە‌پ جاۋاپ بە‌رسە‌ڭىز،‏ وندا ىشىمدىككە تاۋە‌لدىلىگىڭىز بولۋى ابدە‌ن مۇ‌مكىن.‏ بالكىم،‏ ٴ‌سىز ماسكۇ‌نە‌مدىك،‏ نە الكوگوليزم دە‌رتىنە شالدىققان شىعارسىز.‏

 مويىنداماۋعا بە‌يىمسىز بە؟‏

 جارىڭىز ٴ‌سىزدىڭ ٸشۋ ادە‌تىڭىزگە قاتىستى ۋايىمىن ايتقان با؟‏ سول كە‌زدە ٶزىڭىزدى ونداي پروبلە‌ماڭىز جوقتاي كورسە‌تۋگە يا سىلتاۋ ايتىپ،‏ اقتالۋعا تىرىستىڭىز با؟‏ بالكىم،‏ ٸشىپ جۇ‌رگە‌نىڭىزگە باسقالاردى،‏ سونىڭ ىشىندە جارىڭىزدى،‏ كىنالاپ،‏ مىناداي سوزدە‌ر ايتقان شىعارسىز:‏

  •   «ماعان جاقسىراق قاراعانىڭدا،‏ ىشپە‌س ە‌دىم».‏

  •   «مە‌نىكىندە‌ي باستىعىڭ بولسا،‏ سە‌ن دە ىشە‌ر ە‌دىڭ».‏

  •   «مە‌نە‌ن دە كوپ ىشە‌تىندە‌ر بار عوي».‏

 ە‌گە‌ر وسىنداي سوزدە‌ر ايتاتىن بولساڭىز،‏ وتباسىڭىزدىڭ بە‌رە‌كە-‏باقىتىنان گورى ىشكىلىككە دە‌گە‌ن قۇ‌مارلىعىڭىزدى جوعارى قويىپ كە‌تپە‌يسىز بە؟‏ ٴ‌سىز ٷشىن قايسىسى ماڭىزدى بولۋ كە‌رە‌ك؟‏

 كيە‌لى كىتاپ كە‌ڭە‌سى.‏ «ۇ‌يلە‌نگە‌ن ادام ايە‌لىنە ۇ‌ناۋعا تىرىسادى» (‏قورىنتتىقتارعا 1-‏حات 7:‏33‏)‏.‏

ىشىمدىككە تاۋە‌لدىلىكتى مويىنداماۋ دۋال ىسپە‌تتى.‏ ونى جارىڭىزدىڭ ۋايىمىن انىق كورە بىلە‌تىن تە‌رە‌زە‌مە‌ن الماستىرىڭىز

 نە ىستە‌سە‌ڭىز بولادى؟‏

  •   جارىڭىزدىڭ ۋايىمىنا جە‌ڭىل-‏جە‌لپى قاراماڭىز.‏ ىشكە‌نىڭىزدى جۇ‌بايىڭىز ٴ‌تىپتى شە‌كتە‌ن تىس ۋايىمداپ جاتسا دا،‏ نە‌گە ٴ‌بارىبىر ٴ‌بىرشاما وزگە‌رىستە‌ر جاساپ كورمە‌سكە؟‏ ال ە‌گە‌ر ە‌شقانداي وزگە‌رىستە‌ر جاساماي الماساڭىز،‏ ياعني جارىڭىزدىڭ ۋايىمىن ە‌لە‌مە‌ي،‏ ٸشۋدى جالعاستىرا بە‌رسە‌ڭىز،‏ وسىنىڭ ٶزى ىشىمدىكتىڭ ٴ‌سىز ٷشىن پروبلە‌ماعا اينالعانىنىڭ بە‌لگىسى بولۋى مۇ‌مكىن.‏

     كيە‌لى كىتاپ كە‌ڭە‌سى.‏ «اركىم ٶزىنىڭ ە‌مە‌س،‏ وزگە‌نىڭ يگىلىگىن ويلاسىن» (‏قورىنتتىقتارعا 1-‏حات 10:‏24‏)‏.‏

  •   ٴ‌بىلىپ الىڭىز.‏ جاۋىن جە‌ڭۋ ٷشىن سارباز ونىڭ سوعىس تاسىلدە‌رىن ٴ‌بىلۋى كە‌رە‌ك.‏ ٴ‌سىزدىڭ دە جاعدايىڭىز ٴ‌دال وسىعان ۇ‌قساس:‏ ىشىمدىك دە‌گە‌ن جاۋدىڭ بە‌تىن قايتارۋ ٷشىن،‏ ماسكۇ‌نە‌مدىك دە‌رتى مە‌ن ادامدار ونىڭ قۇ‌رىعىنا قالاي ٸلىنىپ قالاتىنى جايىندا ٴ‌بىلىپ الۋىڭىز قاجە‌ت.‏ بۇ‌ل عانا ە‌مە‌س،‏ ىشىمدىككە تاۋە‌لدىلىكتى ە‌ڭسە‌رۋگە جانە الداعى ۋاقىتتا قايتادان ٸشىپ كە‌تپە‌ۋگە كومە‌كتە‌سە‌تىن ٴ‌تيىمدى تاسىلدە‌ردى دە ٴ‌بىلىپ العانىڭىز ٴ‌جون.‏

     كيە‌لى كىتاپ ٴ‌پرينسيپى.‏ «جاندارىڭمە‌ن ايقاسىپ جاتقان ٴ‌تان قالاۋىنىڭ جە‌تە‌گىندە بولماڭدار» (‏پە‌تىردىڭ 1-‏حاتى 2:‏11‏)‏.‏

  •   كومە‌ككە جۇ‌گىنىڭىز.‏ بۇ‌گىندە ماسكۇ‌نە‌مدىكپە‌ن كۇ‌رە‌سۋگە باعىتتالعان ە‌مدە‌ۋ-‏ساۋىقتىرۋ ورتالىقتارى،‏ اۋرۋحانالار سە‌كىلدى مە‌ديسينالىق قىزمە‌تتە‌ر كوپ.‏ سونداي-‏اق اقىل-‏پاراساتى تولىسقان دوسىڭىزدان اشتى سۋعا تاۋە‌لدى بولۋىڭىزعا تۇ‌رتكى بولۋى مۇ‌مكىن قانداي دا ٴ‌بىر جايتتاردى انىقتاۋىڭىزعا كومە‌كتە‌سۋىن سۇ‌راساڭىز بولادى.‏ ال ە‌گە‌ر قايتادان ىشىمدىككە بوي ۇ‌رعالى جاتقانىڭىزدى سە‌زسە‌ڭىز،‏ وسى دوسىڭىزدىڭ كومە‌گىنە جۇ‌گىنىڭىز.‏

    دە‌نساۋلىق سالاسىنىڭ ماماندارىنىڭ كومە‌گىنە جۇ‌گىنۋ تۋرالى ويلاپ كورىڭىز

     كيە‌لى كىتاپ كە‌ڭە‌سى.‏ «ناعىز دوس ارقاشان جاقسى كورە‌ر،‏ ول —‏ باۋىرىڭ قيىن شاقتا ارقا سۇ‌يە‌ر» (‏ناقىل سوزدە‌ر 17:‏17‏)‏.‏

 ىشىمدىككە سالىنۋ —‏ كۇ‌رمە‌ۋى قيىن ماسە‌لە.‏ ول جاي عانا قىسقا ماقالانى وقىپ شىعا سالعاننان نە‌مە‌سە «بۇ‌دان بىلاي از ىشۋگە تىرىسامىن» دە‌پ ايتا سالعاننان شە‌شىلە سالمايدى.‏ الايدا بۇ‌ل ماسە‌لە‌گە قالاي قارايتىنىڭىز دە‌نساۋلىعىڭىزعا عانا ە‌مە‌س،‏ اق نە‌كە‌ڭىزگە دە اسە‌ر ە‌تە‌تىنىن ۇ‌مىتپاعايسىز.‏

 كوبىرە‌ك بىلگىڭىز كە‌لسە.‏ كە‌يبىرە‌ۋلە‌ر ماسكۇ‌نە‌مدىكتى قالاي جە‌ڭگە‌نى تۋرالى تومە‌ندە‌گى ماقالالاردان وقىپ كورسە‌ڭىز بولادى:‏

 ‏«ە‌ندى مە‌ن ٶزىم ٷشىن ۇ‌يالمايمىن»‏

 ‏«مە‌ن قاتىگە‌ز مىنە‌زىمدى جۋاسىتتىم»‏ (‏قىت.‏)‏.‏

 ‏«كوشە قاڭعىپ ٶمىر ٴ‌سۇ‌ردىم»‏

 سونداي-‏اق ‏«ٶز ومىرىمنە‌ن ٶزىم جە‌رىدىم»‏ دە‌گە‌ن ۆيدە‌ونى قاراڭىز