كيە‌لى كىتاپ.‏ سۇ‌راقتار مە‌ن جاۋاپتار

قۇ‌داي نە‌گە حولوكوستتىڭ بولۋىنا جول بە‌ردى؟‏

قازاق ٴتىلى (ارابشا جازۋى)
قۇ‌داي نە‌گە حولوكوستتىڭ بولۋىنا جول بە‌ردى؟‏
https://cms-imgp.jw-cdn.org/img/p/502013209/univ/art/502013209_univ_sqr_xl.jpg
45 qbwji-‏تار.‏

حولوكوست نە‌گە بولدى؟‏ قۇ‌داي نە‌گە وعان جول بە‌ردى؟‏

حولوكوست نە‌گە بولدى؟‏ قۇ‌داي نە‌گە وعان جول بە‌ردى؟‏

 وسى سىندى سۇ‌راقتار كوپ ادامدى مازالايدى.‏ كە‌يبىرى حولوكوستتىڭ كە‌سىرىنە‌ن جاقىنىنان ايىرىلعان.‏ سوندىقتان ولار وسى سۇ‌راقتاردىڭ جاۋابىن ٴ‌بىلىپ قانا قويماي،‏ جۇ‌بانىش تاپقىلارى كە‌لە‌دى.‏ ال باسقالارى حولوكوستتى ناعىز قاراجۇ‌رە‌ك قاتىگە‌زدىك دە‌پ سانايدى.‏ سول سە‌بە‌پتى دە ولارعا قۇ‌دايعا سە‌نۋ قيىن.‏

قۇ‌داي مە‌ن حولوكوست جايلى جاڭساق پىكىرلە‌ر

 جاڭساق پىكىر:‏ «قۇ‌داي نە‌گە حولوكوستقا جول بە‌ردى» دە‌پ سۇ‌راۋ دۇ‌رىس ە‌مە‌س.‏

 شىندىق:‏ سە‌نىمدە‌رى مىقتى ادامداردىڭ ٶزى قۇ‌دايدان «نە‌گە زۇ‌لىمدىققا جول بە‌رىپ جاتىرسىڭ» دە‌پ سۇ‌راعان.‏ مىسالى،‏ اباقۇ‌ق پايعامبار قۇ‌دايدان:‏ «نە‌گە قاتىگە‌زدىك پە‌ن قىلمىسقا،‏ زورلىق-‏زومبىلىق پە‌ن جاۋىزدىققا جول بە‌رىپ وتىرسىڭ؟‏»—‏ دە‌پ سۇ‌راعان (‏اباقۇ‌ق 1:‏3،‏ «‏Contemporary English Version‏»)‏.‏ وسىنداي سۇ‌راق قويعانى ٷشىن قۇ‌داي اباقۇ‌قتى جازعىرعان جوق.‏ قايتا،‏ ونىڭ وسى ساۋالىن بارلىق ادام وقي الۋ ٷشىن كيە‌لى كىتاپقا جازدىرعان.‏

 جاڭساق پىكىر:‏ ادامدار قينالىپ جاتىر ما،‏ جوق پا،‏ قۇ‌دايعا ٴ‌بارىبىر.‏

 شىندىق:‏ قۇ‌داي زۇ‌لىمدىقتى دا،‏ سونىڭ كە‌سىرىنە‌ن بولىپ جاتقان قايعى-‏قاسىرە‌تتى دە جە‌ك كورە‌دى (‏ناقىل سوزدە‌ر 6:‏16—‏19‏)‏.‏ نۇ‌ح پايعامباردىڭ زامانىندا جە‌ر بە‌تىندە بولىپ جاتقان قاتىگە‌زدىكتى كورگە‌ن كە‌زدە قۇ‌دايدىڭ «جۇ‌رە‌گى اۋىردى» (‏مۇ‌سانىڭ 1-‏جازباسى 6:‏5،‏ 6‏)‏.‏ حولوكوستتىڭ دا قۇ‌دايدىڭ جانىنا باتقانىنا كۇ‌مان جوق (‏مالاحي 3:‏6‏)‏.‏

 جاڭساق پىكىر:‏ حولوكوست ارقىلى قۇ‌داي ە‌ۆرە‌يلە‌ردى جازالاعان.‏

 شىندىق:‏ قۇ‌داي ٴ‌بىرىنشى عاسىردا ريمدىكتە‌ردىڭ يە‌رۋساليمدى جويۋىنا جول بە‌رگە‌ن (‏ماتاي 23:‏37—‏24:‏2‏)‏.‏ ٴ‌بىراق سول ۋاقىتتان بە‌رى قۇ‌داي ە‌شقانداي ۇ‌لتتى ىقىلاسىنا بولە‌مە‌گە‌ن دە،‏ جازالاماعان دا.‏ قۇ‌دايدىڭ كوز الدىندا «ياھۋديلە‌ر مە‌ن باسقا ۇ‌لتتاردىڭ ارالارىندا ايىرماشىلىق جوق» (‏ريمدىكتە‌رگە 10:‏12،‏ «جاڭا ٶمىر» باسپاسى)‏.‏

 جاڭساق پىكىر:‏ ە‌گە‌ر قۇ‌داي قۇ‌دىرە‌تتى،‏ مە‌يىرىمى مول بولسا،‏ وندا حولوكوستقا جول بە‌رمە‌س ە‌دى.‏

 شىندىق:‏ قۇ‌داي ە‌شقاشان قايعى-‏قاسىرە‌تكە سە‌بە‌پشى بولمايدى.‏ ٴ‌بىراق وعان ۋاقىتشا جول بە‌رە‌دى (‏جاقىپ 1:‏13؛‏ 5:‏11‏)‏.‏

قۇ‌داي نە‌گە حولوكوستتىڭ بولۋىنا جول بە‌ردى؟‏

 قۇ‌داي ادامزاتتىڭ بار قاسىرە‌تىنە نە ٷشىن جول بە‌رىپ وتىرسا،‏ حولوكوستقا دا سول ٷشىن جول بە‌رگە‌ن،‏ ياعني عاسىرلار بۇ‌رىن كوتە‌رىلگە‌ن داۋلى ماسە‌لە‌نى شە‌شۋ ٷشىن.‏ كيە‌لى كىتاپتا بۇ‌كىل دۇ‌نيە‌نى قۇ‌داي ە‌مە‌س،‏ شايتان بيلە‌پ وتىرعانى ناقپا-‏ناق ايتىلعان (‏لۇ‌قا 4:‏1،‏ 2،‏ 6؛‏ جوحان 12:‏31‏)‏.‏ قازىر قۇ‌داي نە‌گە حولوكوستقا جول بە‌رگە‌نىن تۇ‌سىنۋگە كومە‌كتە‌سە‌تىن ە‌كى فاكتىنى قاراستىرايىق.‏

  1.   قۇ‌داي ادامداردى تاڭداۋ ە‌ركىندىگىمە‌ن جاراتقان.‏ ول العاشقى ادام جۇ‌بىنا ولاردان نە‌نى تالاپ ە‌تە‌تىنىن ايتقان،‏ ٴ‌بىراق وزىنە مويىنسۇ‌نۋعا كۇ‌شتە‌مە‌گە‌ن.‏ ادام اتا مە‌ن حاۋا انا نە‌نىڭ جاقسى،‏ نە‌نىڭ جامان ە‌كە‌نىن وزدە‌رى شە‌شكىلە‌رى كە‌لدى.‏ الايدا ولاردىڭ بۇ‌رىس تاڭداۋى بارلىق ادامزاتتى قايعى-‏قاسىرە‌تكە ۇ‌شىراتتى.‏ تاريح بويى ادامدار تۋرا ادام مە‌ن حاۋا سياقتى بۇ‌رىس تاڭداۋ جاساپ كە‌لە‌دى (‏مۇ‌سانىڭ 1-‏جازباسى 2:‏17؛‏ 3:‏6؛‏ ريمدىكتە‌رگە 5:‏12‏)‏.‏ ٴ‌بىر كىتاپتا جازىلعان مىنا سوزدە‌ردىڭ جانى بار:‏ «دۇ‌نيە‌دە‌گى قايعى-‏قاسىرە‌تتىڭ كوبىسى بىزگە سي رە‌تىندە بە‌رىلگە‌ن تاڭداۋ ە‌ركىندىگىن دۇ‌رىس پايدالانباعاننىڭ كە‌سىرىنە‌ن بولىپ جاتىر» (‏Statement of Principles of Conservative Judaism«‏»)‏.‏ قۇ‌داي ٴ‌بىزدى تاڭداۋ ە‌ركىندىگىمىزدە‌ن ايىرمادى.‏ قايتا،‏ ادامدارعا ٶز بە‌تتە‌رىنشە ٶمىر سۇ‌رۋگە ۋاقىت بە‌ردى.‏

  2.   قۇ‌داي حولوكوستتىڭ كە‌لتىرگە‌ن بار زالالىن جويادى.‏ ول قايتىس بولعان ميلليونداعان ادامدى،‏ سونىڭ ىشىندە حولوكوست قۇ‌رباندارىن دا،‏ قايتا تىرىلتە‌تىنىن ۋادە ە‌تە‌دى.‏ سونداي-‏اق حولوكوستتا ازاپ شە‌ككە‌ندە‌ر بولاشاقتا سول سۇ‌مدىق وقيعانى ە‌سكە الىپ،‏ قينالمايتىن بولادى (‏يشايا 65:‏17؛‏ ە‌لشىلە‌ردىڭ ىستە‌رى 24:‏15‏)‏.‏ قۇ‌داي ادامزاتتى قاتتى جاقسى كورگە‌ندىكتە‌ن مىندە‌تتى تۇ‌ردە ۋادە‌لە‌رىن ورىندايدى (‏جوحان 3:‏16‏)‏.‏

 قۇ‌داي نە‌گە زۇ‌لىمدىققا جول بە‌رىپ وتىرعانىن جانە ونىڭ زۇ‌لىمدىقتى قالاي جوياتىنىن بىلگە‌ندىكتە‌ن،‏ حولوكوستتىڭ قۇ‌ربانى بولعانداردىڭ نە ودان امان قالعانداردىڭ كوبىسى ٶمىردىڭ ٴ‌مانىن تاۋىپ،‏ قۇ‌دايعا دە‌گە‌ن سە‌نىمدە‌رىن ساقتاپ قالعان.‏