حولوكوست نەگە بولدى؟ قۇداي نەگە وعان جول بەردى؟
وسى سىندى سۇراقتار كوپ ادامدى مازالايدى. كەيبىرى حولوكوستتىڭ كەسىرىنەن جاقىنىنان ايىرىلعان. سوندىقتان ولار وسى سۇراقتاردىڭ جاۋابىن ٴبىلىپ قانا قويماي، جۇبانىش تاپقىلارى كەلەدى. ال باسقالارى حولوكوستتى ناعىز قاراجۇرەك قاتىگەزدىك دەپ سانايدى. سول سەبەپتى دە ولارعا قۇدايعا سەنۋ قيىن.
قۇداي مەن حولوكوست جايلى جاڭساق پىكىرلەر
جاڭساق پىكىر: «قۇداي نەگە حولوكوستقا جول بەردى» دەپ سۇراۋ دۇرىس ەمەس.
شىندىق: سەنىمدەرى مىقتى ادامداردىڭ ٶزى قۇدايدان «نەگە زۇلىمدىققا جول بەرىپ جاتىرسىڭ» دەپ سۇراعان. مىسالى، اباقۇق پايعامبار قۇدايدان: «نەگە قاتىگەزدىك پەن قىلمىسقا، زورلىق-زومبىلىق پەن جاۋىزدىققا جول بەرىپ وتىرسىڭ؟»— دەپ سۇراعان (اباقۇق 1:3، «Contemporary English Version»). وسىنداي سۇراق قويعانى ٷشىن قۇداي اباقۇقتى جازعىرعان جوق. قايتا، ونىڭ وسى ساۋالىن بارلىق ادام وقي الۋ ٷشىن كيەلى كىتاپقا جازدىرعان.
جاڭساق پىكىر: ادامدار قينالىپ جاتىر ما، جوق پا، قۇدايعا ٴبارىبىر.
شىندىق: قۇداي زۇلىمدىقتى دا، سونىڭ كەسىرىنەن بولىپ جاتقان قايعى-قاسىرەتتى دە جەك كورەدى (ناقىل سوزدەر 6:16—19). نۇح پايعامباردىڭ زامانىندا جەر بەتىندە بولىپ جاتقان قاتىگەزدىكتى كورگەن كەزدە قۇدايدىڭ «جۇرەگى اۋىردى» (مۇسانىڭ 1-جازباسى 6:5، 6). حولوكوستتىڭ دا قۇدايدىڭ جانىنا باتقانىنا كۇمان جوق (مالاحي 3:6).
جاڭساق پىكىر: حولوكوست ارقىلى قۇداي ەۆرەيلەردى جازالاعان.
شىندىق: قۇداي ٴبىرىنشى عاسىردا ريمدىكتەردىڭ يەرۋساليمدى جويۋىنا جول بەرگەن (ماتاي 23:37—24:2). ٴبىراق سول ۋاقىتتان بەرى قۇداي ەشقانداي ۇلتتى ىقىلاسىنا بولەمەگەن دە، جازالاماعان دا. قۇدايدىڭ كوز الدىندا «ياھۋديلەر مەن باسقا ۇلتتاردىڭ ارالارىندا ايىرماشىلىق جوق» (ريمدىكتەرگە 10:12، «جاڭا ٶمىر» باسپاسى).
جاڭساق پىكىر: ەگەر قۇداي قۇدىرەتتى، مەيىرىمى مول بولسا، وندا حولوكوستقا جول بەرمەس ەدى.
شىندىق: قۇداي ەشقاشان قايعى-قاسىرەتكە سەبەپشى بولمايدى. ٴبىراق وعان ۋاقىتشا جول بەرەدى (جاقىپ 1:13؛ 5:11).
قۇداي نەگە حولوكوستتىڭ بولۋىنا جول بەردى؟
قۇداي ادامزاتتىڭ بار قاسىرەتىنە نە ٷشىن جول بەرىپ وتىرسا، حولوكوستقا دا سول ٷشىن جول بەرگەن، ياعني عاسىرلار بۇرىن كوتەرىلگەن داۋلى ماسەلەنى شەشۋ ٷشىن. كيەلى كىتاپتا بۇكىل دۇنيەنى قۇداي ەمەس، شايتان بيلەپ وتىرعانى ناقپا-ناق ايتىلعان (لۇقا 4:1، 2، 6؛ جوحان 12:31). قازىر قۇداي نەگە حولوكوستقا جول بەرگەنىن تۇسىنۋگە كومەكتەسەتىن ەكى فاكتىنى قاراستىرايىق.
قۇداي ادامداردى تاڭداۋ ەركىندىگىمەن جاراتقان. ول العاشقى ادام جۇبىنا ولاردان نەنى تالاپ ەتەتىنىن ايتقان، ٴبىراق وزىنە مويىنسۇنۋعا كۇشتەمەگەن. ادام اتا مەن حاۋا انا نەنىڭ جاقسى، نەنىڭ جامان ەكەنىن وزدەرى شەشكىلەرى كەلدى. الايدا ولاردىڭ بۇرىس تاڭداۋى بارلىق ادامزاتتى قايعى-قاسىرەتكە ۇشىراتتى. تاريح بويى ادامدار تۋرا ادام مەن حاۋا سياقتى بۇرىس تاڭداۋ جاساپ كەلەدى (مۇسانىڭ 1-جازباسى 2:17؛ 3:6؛ ريمدىكتەرگە 5:12). ٴبىر كىتاپتا جازىلعان مىنا سوزدەردىڭ جانى بار: «دۇنيەدەگى قايعى-قاسىرەتتىڭ كوبىسى بىزگە سي رەتىندە بەرىلگەن تاڭداۋ ەركىندىگىن دۇرىس پايدالانباعاننىڭ كەسىرىنەن بولىپ جاتىر» (Statement of Principles of Conservative Judaism«»). قۇداي ٴبىزدى تاڭداۋ ەركىندىگىمىزدەن ايىرمادى. قايتا، ادامدارعا ٶز بەتتەرىنشە ٶمىر سۇرۋگە ۋاقىت بەردى.
قۇداي حولوكوستتىڭ كەلتىرگەن بار زالالىن جويادى. ول قايتىس بولعان ميلليونداعان ادامدى، سونىڭ ىشىندە حولوكوست قۇرباندارىن دا، قايتا تىرىلتەتىنىن ۋادە ەتەدى. سونداي-اق حولوكوستتا ازاپ شەككەندەر بولاشاقتا سول سۇمدىق وقيعانى ەسكە الىپ، قينالمايتىن بولادى (يشايا 65:17؛ ەلشىلەردىڭ ىستەرى 24:15). قۇداي ادامزاتتى قاتتى جاقسى كورگەندىكتەن مىندەتتى تۇردە ۋادەلەرىن ورىندايدى (جوحان 3:16).
قۇداي نەگە زۇلىمدىققا جول بەرىپ وتىرعانىن جانە ونىڭ زۇلىمدىقتى قالاي جوياتىنىن بىلگەندىكتەن، حولوكوستتىڭ قۇربانى بولعانداردىڭ نە ودان امان قالعانداردىڭ كوبىسى ٶمىردىڭ ٴمانىن تاۋىپ، قۇدايعا دەگەن سەنىمدەرىن ساقتاپ قالعان.

