اللانىڭ شىن اتى كىم؟
كيەلى كىتاپتىڭ جاۋابى
كيەلى جازبالاردا اللا تاعالانىڭ «قۇدىرەتى شەكسىز قۇداي»، «الەمنىڭ ٵمىرشىسى»، «جاراتۋشى» سىندى سيپاتتارى نەمەسە لاۋازىمدارى كوپ (مۇسانىڭ 1-جازباسى 17:1؛ ەلشىلەردىڭ ىستەرى 4:24؛ پەتىردىڭ 1-حاتى 4:19). ٴبىراق ول جازبالاردا قىزمەتشىلەرىنە ٶزىنىڭ شىن ەسىمىن اشقان، ٵرى ٶزىن سول ەسىممەن اتاعانىن قالايدى. ال ونىڭ شىن ەسىمى كىم؟ قۇداي يشايا دەگەن پايعامبارعا: «مەن ەحوبامىن. بۇل — مەنىڭ ەسىمىم»،— دەپ ايتقان (يشايا 42:8).
اللانىڭ وسى ەسىمى كيەلى كىتاپتىڭ كوپتەگەن اۋدارمالارىندا كەزدەسەدى. مىسالى، مۇسانىڭ 2-جازباسى 6:3 تە قۇدايدىڭ مۇسا پايعامبارعا: «ىبىرايىمعا، ىسقاققا جانە جاقىپقا قۇدىرەتى شەكسىز قۇداي رەتىندە كورىنگەنمىن، ٴبىراق ەحوبا دەگەن ەسىمىممەن ولارعا تولىق اشىلعان ەمەسپىن»،— دەگەن ٴسوزى جازىلعان.
«ەحوبا» — قۇداي ەسىمنىڭ قازاقشا ايتىلۋى. كيەلى كىتاپتى زەرتتەگەن كوپ عالىمدار بۇل ەسىمدى «ياحۆە» دەپ ايتۋدى ٴجون كورگەنمەن («جاڭا ٶمىر» باسپاسى شىعارعان كيەلى كىتاپتا مۇسانىڭ 2-جازباسى 3:15 ٴتىڭ سىلتەمەسىندە «ٴياھۋا» دەلىنگەن)، كوپتەگەن تىلدە ونىڭ «ەحوبا» دەگەن فورماسى كەڭ تاراعان. كيەلى جازبالاردىڭ العاشقى بولىگى ەۆرەي تىلىندە جازىلعان. سوزدەر وڭنان سولعا قاراي جازىلعان وسى تىلدە اللانىڭ ەسىمى הוהי دەگەن ٴتورت داۋىسسىز ارىپتەن قۇرالعان. يحۆح دەپ ترانسليتەراسيالاناتىن بۇل ٴتورت ٵرىپ «تەتراگرامماتون» دەپ اتالادى.

