جاستاردىڭ ساۋالدارى
نەگە شىنشىل بولۋ كەرەك؟
شىنشىل بولماۋدىڭ سەبەپتەرى
بۇگىنگى دۇنيەدە شىنشىل بولۋدىڭ پايداسىنان زيانى كوپ بولىپ كورىنۋى مۇمكىن. مىسالى، كەيبىرەۋلەر بىلاي ويلايدى:
«اتا-اناما وتىرىك ايتپاسام، ولار مەنى جونگە سالۋى مۇمكىن».
«وسى سىناق جۇمىسى كەزىندە كوشىرمەسەم، ەكى الامىن».
«وسى زاتتى ۇرلاماسام، ونى اقشا جيناپ ساتىپ الۋىم كەرەك بولادى».
كەيبىرەۋلەر: «وندا تۇرعان نە بار؟ ٴبارى وتىرىك ايتادى عوي؟»— دەيتىن شىعار.
شىن مانىندە، ولاي ەمەس. كوپ ادام، ونىڭ ىشىندە جاستار دا، شىنشىل بولۋدىڭ پايداسى زور دەپ ويلايدى ٵرى بۇل راسىمەن دە سولاي. كيەلى كىتاپتا: «ادام نە ەكسە، سونى ورادى»،— دەپ ايتىلعان (عالاتتىقتارعا 6:7). بۇل دەگەنىمىز — ٴبىزدىڭ ٸس-ارەكەتتەرىمىزدىڭ مىندەتتى تۇردە قانداي دا ٴبىر سالدارى بولادى. ول يا جاقسى، يا جامان بولۋى مۇمكىن.
وتىرىك ايتىپ، سونىڭ زاردابىن تارتقان كەيبىر ادامداردىڭ مىسالىن قاراستىرىپ كورەيىك.
«مەن مەكتەپتەگى ٴبىر بالامەن سويلەسكەنىم جايلى اناما وتىرىك ايتتىم. ال ول مۇنىڭ وتىرىك ەكەنىن انىق بىلگەن ەدى. وسى جايلى ٷشىنشى رەت وتىرىك ايتقانىمدا، انامنىڭ شىدامى تاۋسىلدى. ول ماعان ەكى اپتاعا كەيبىر نارسەلەرگە قاتىستى شەكتەۋلەر قويدى جانە ٴبىر اي بويى ۇيالى تەلەفونىمدى قولدانۋعا جانە تەلەديدار كورۋگە رۇقسات بەرمەدى. سودان بەرى مەن اتا-اناما وتىرىك ايتپايتىن بولدىم!» (انيتا)
ويلانىپ كور: انيتاعا اناسىنىڭ سەنىمىنە قايتادان كىرۋ ٷشىن نەگە ٴبىراز ۋاقىت قاجەت بولۋى مۇمكىن؟
كيەلى كىتاپتا بىلاي دەلىنگەن: «وتىرىكتى تاستاعاندىقتان، ەندى ٴارقايسىسىڭ وزگەگە شىندىقتى ايتىڭدار» (ەفەستىكتەرگە 4:25).
«مەن اتا-اناما وتىرىك ايتىپ، جازادان وڭاي قۇتىلدىم دەپ ويلادىم. كەيىنىرەك ولار بولعان وقيعانى قايتادان ايتىپ بەرۋدى سۇرادى. ٴبىراق مەن باسىندا شىندىقتى بۇرمالاپ جىبەرگەنىم سونشالىق، سول ۋاقىتتا نە ايتىپ، نە قويعانىم ەسىمدە قالماپتى. و باستان-اق شىندىقتى ايتقانىمدا، مۇنداي جاعدايعا ۇشىراماس ەدىم!» (ەنتوني)
ويلانىپ كور: وسىنداي ىڭعايسىز جاعدايعا تۇسپەۋ ٷشىن ەنتونيدىڭ نە ىستەۋىنە بولار ەدى؟
كيەلى كىتاپتا بىلاي دەلىنگەن: «ەحوبا وتىرىك ايتاتىن اۋىزدان جيىركەنەدى، ال ادال ٴجۇرىپ-تۇراتىن ادامعا سۇيسىنەدى» (ناقىل سوزدەر 12:22).
«مەنىڭ قۇربىم اڭگىمەنى اسپەتتەپ ايتقاندى ۇناتادى. ول بولعان جايتتاردى تىم اسىرەلەپ جىبەرەدى ٵرى جارىم-جارتىلاي ايتقاندىقتان وقيعالار بۇرمالانىپ كەتەدى. مەن ونى جاقسى كورگەندىكتەن، سوزىنە كوپ ٴمان بەرمەۋگە تىرىسامىن. ٴبىراق وعان سەنۋ دە، سەنىم ارتۋ دا قيىنعا سوعادى». (يۆون)
ويلانىپ كور: يۆوننىڭ قۇربىسىنىڭ تىم اسىرەلەپ سويلەۋى جانە «كىشىگىرىم» جالعان سوزدەر ايتۋى بەدەلىنە قالاي اسەر ەتۋى مۇمكىن؟
كيەلى كىتاپتا بىلاي دەلىنگەن: «ٴبىز... بارلىق جاعدايدا ادال ٴجۇرىپ-تۇرعىمىز كەلەدى» (ەۆرەيلەرگە 13:18).
ىرگەتاس بۇزىلسا، بۇكىل عيماراتقا قاۋىپ تونەدى، سول سياقتى شىنشىل بولماعانىمىز ابىرويىمىزدى تۇسىرەدى
شىنشىل بولۋدىڭ پايداسى
ال ەندى شىنشىل بولۋدىڭ قانداي پايداسى بار ەكەنىن كورەيىك.
«مەنىڭ الدىمدا كەلە جاتقان ايەل اقشاسىن ٴتۇسىرىپ الدى. مەن ونى شاقىرىپ الىپ، اقشاسىن قايتارىپ بەردىم. سوندا ول ماعان: «ٴسىز سياقتى شىنشىل ادامداردى ٴجيى كەزدەستىرە بەرمەيسىڭ. سىزگە كوپ راقمەت»،— دەپ العىسىن ٴبىلدىردى. مەن ونىڭ وسى دۇرىس ىسىمە ريزا بولعانىنا قۋاندىم!» (ۆيۆيان)
ويلانىپ كور: بۇل ايەل ۆيۆياننىڭ شىنشىلدىعىنا نەگە تاڭعالدى؟ ۆيۆيان شىنشىل بولۋدىڭ قانداي پايداسىن كوردى؟
كيەلى كىتاپتا بىلاي دەلىنگەن: «ٵردايىم دۇرىس ارەكەت ەتەتىندەر باقىتتى» (ٴزابۇر 106:3).
«ٴبىز بۇكىل وتباسىمىزبەن تازالىق جۇمىستارىمەن اينالىسامىز. كەيدە كەڭسەلەردى جيناپ ٴجۇرىپ، جەردەن تيىن-تەبەن تاۋىپ الامىز. مۇندايدا ٴبىز تيىندى جاقىن جەردەگى ۇستەلگە قويىپ كەتەمىز. ٴبىزدىڭ وسىنداي شىنشىل ارەكەتىمىز سول جەردە جۇمىس ىستەيتىن ٴبىر ايەلدىڭ قيتىعىنا تيەتىن. ول: «بۇل نەبارى تيىن عوي!»— دەيتىن. ٴبىراق وسىنىڭ ارقاسىندا بۇل ايەل بىزگە سەنىم ارتا الاتىن». (يۋليا)
ويلانىپ كور: يۋلياعا باسقا جۇمىسقا تۇرۋ ٷشىن مىنەزدەمە قاجەت بولعان جاعدايدا ونىڭ شىنشىلدىعى قانداي پايداسىن تيگىزۋى مۇمكىن؟
كيەلى كىتاپتا بىلاي دەلىنگەن: «قۇداي الدىندا وعان ۇنامدى جانە... ەش ۇياتقا قالمايتىن جۇمىسشى بولۋ ٷشىن قولىڭنان كەلگەننىڭ ٴبارىن ىستە» (تىموتەگە 2-حات 2:15).
«بۋحگالتەر قاتەلەسىپ، ماعان 64 ساعاتتىق ەمەس، 80 ساعاتتىق جۇمىستىڭ اقىسىن بەرگەن ەدى. ارينە، قالتاڭدا ارتىق اقشاڭ بولسا، جاقسى عوي، ٴبىراق مەن ول اقشانى قايتارۋدى شەشتىم. سودان، بۋحگالتەرگە بارىپ، كەتكەن قاتەلىك جايلى ايتتىم. ول ماعان قاتتى ريزا بولدى. ٴبىزدىڭ كومپانيا تابىستى بولسا دا، مەن ونىڭ اقشاسىنا قول سۇققىم كەلمەدى». (بەتاني)
ويلانىپ كور: كومپانيانىڭ اقشاسىن ۇرلاۋ قانداي دا ٴبىر ادامنىڭ اقشاسىن ۇرلاۋ سياقتى ۇلكەن كۇنا ەمەس دەپ ويلاعان دۇرىس پا؟
كيەلى كىتاپتا بىلاي دەلىنگەن: «ەحوبا ارامزا ادامنان جەركەنەدى، شىنشىل اداممەن جاقىن دوس بولادى» (ناقىل سوزدەر 3:32).

