جاستاردىڭ ساۋالدارى
نەگە مەنىڭ دوستارىم جوق؟
سەن ينتەرنەتتە وتىرىپ جاقىندا وتكەن ٴبىر وتىرىستاعى سۋرەتتەردى كورىپ قالدىڭ. دوستارىڭنىڭ ٴبارى سوندا ٴجۇر. وتىرىس قىزىق وتكەن سياقتى. ٴبىراق ٴبىر نارسە جەتىسپەيدى. ناقتىراق ايتساق، بىرەۋ جەتىسپەيدى، ول — سەن.
«مەن شە، مەنى نەگە شاقىرماعان؟» دەپ تاڭعالىپ قالاسىڭ.
سودان سەن كوڭىلىڭ ٴتۇسىپ، رەنجيسىڭ. دوستارىڭنىڭ ٴبارى سەنى ساتىپ كەتكەندەي سەزىنەسىڭ. ارالارىڭداعى دوستىقتىڭ تاس تالقانى شىققانداي بولادى. سوسىن «نەگە مەنىڭ دوستارىم جوق؟» دەگەن ويدىڭ جەتەگىندە كەتىپ، جاپادان-جالعىز قالاسىڭ.
دۇرىس جاۋابىن تاپ
دۇرىس پا، الدە بۇرىس پا؟
دوسىڭ كوپ بولسا، ەشقاشان جالعىزدىق سەزىنبەيسىڭ.
الەۋمەتتىك جەلىدە وتىراتىن بولساڭ، ەشقاشان جالعىزدىق سەزىنبەيسىڭ.
قالاعانىڭشا كوپ كەلتە حات جازا الساڭ، ەشقاشان جالعىزدىق سەزىنبەيسىڭ.
ٵردايىم باسقالارعا كومەكتەسىپ جۇرسەڭ، ەشقاشان جالعىزدىق سەزىنبەيسىڭ.
ٴتورت پىكىردىڭ ٴبارى دە دۇرىس ەمەس.
نەگە؟
دوستىق پەن جالعىزدىق جايلى شىندىق
دوستارىم كوپ بولسا، ەشقاشان جالعىزدىق سەزىنبەيمىن دەپ ويلاما.
«مەن دوستارىمدى جاقسى كورەمىن، ٴبىراق كەيدە ولار مەنى جاقسى كورمەيتىندەي كورىنەدى. دوستارىڭنىڭ اراسىندا ٴجۇرىپ، ولاردىڭ سەنى جاقسى كورەتىنىن، ولارعا كەرەك ەكەنىڭدى سەزىنبەسەڭ، ەڭ جامانى سول ەكەن» (اننا).
الەۋمەتتىك جەلىدە وتىرسام، ەشقاشان جالعىزدىق سەزىنبەيمىن دەپ ويلاما.
«كەي ادامدار دوستاردى تۋرا ٴبىر ستاتۋەتكا جيناعانداي جينايدى. ٴبىراق ول ستاتۋەتكالار سەنى جاقسى كورە المايدى. ەگەر شىنايى دوستارىڭ بولماسا، ونلاين دوستاردىڭ سول ستاتۋەتكالاردان ەش ايىرماشىلىعى جوق» (ەلەين).
قالاعانىمشا كوپ كەلتە حات جازا السام، ەشقاشان جالعىزدىق سەزىنبەيمىن دەپ ويلاما.
«كەيدە جالعىزسىراعاندا، دوستارىمنىڭ بىرەۋى ماعان جازدى ما ەكەن دەپ تەلەفونعا قايتا-قايتا قاراي بەرەسىڭ. ونسىز دا جالعىزسىراپ وتىرعاندا، دوستارىڭنىڭ ەشقايسىسى حابارلاسپاسا، بۇل جانىڭا قاتتى باتادى ەكەن» (سەرەنا).
باسقالارعا ٵردايىم كومەكتەسىپ جۇرسەم، ەشقاشان جالعىزدىق سەزىنبەيمىن دەپ ويلاما.
«مەن ارقاشان دوستارىما جاقسىلىق جاساۋعا تىرىسامىن. ٴبىراق ولار مۇنى باعالامايتىن سياقتى. دوستارىما جاقسىلىق جاساپ جۇرگەنىمە وكىنبەيمىن، ٴبىراق ولاردىڭ جاقسىلىققا جاقسىلىقپەن قايتارمايتىندارى، شىنىمدى ايتسام، ٴبىرتۇرلى ەكەن» (ريچارد).
وي ٴتۇيىن: جالعىزدىقتىڭ تۇپكى سەبەبى — ادامنىڭ وي قالپى. «جالعىزدىق سەزىمى سىرتقى جاعدايلارعا ەمەس، ادامنىڭ ىشكى دۇنيەسىندە نە بولىپ جاتقانىنا تاۋەلدى»،— دەيدى دجانەتت ەسىمدى جاس قىز.
ٶزىڭدى جاپادان جالعىز سەزىنسەڭ نە ىستەسەڭ بولادى؟
جالعىزدىقتى جەڭۋدىڭ جولدارى
ٶز-وزىڭە سەنىمدى بولۋدى ۇيرەن.
«جالعىزدىققا سەبەپ بولاتىن ەڭ كوپ تارالعان فاكتور — ادامنىڭ ٶز-وزىنە سەنىمدى بولماۋى. ەگەر «باسقالارعا مەنىمەن سويلەسۋ قىزىق ەمەس« دەپ ويلاساڭ، وندا ساعان اشىلىپ، دوستاسۋ قيىن بولادى» (دجانەتت).
كيەلى كىتاپتا نە جازىلعان؟ «وزگە ادامدى ٶزىڭدى سۇيگەندەي ٴسۇي» (عالاتتىقتارعا 5:14). ناعىز دوس تاپقىڭ كەلسە، ٶزىڭدى جاقسى كورە ٴبىلۋ دە كەرەكسىڭ. ٴبىراق شەكتەن شىعىپ، ٶزىمشىل بولىپ كەتپە (عالاتتىقتارعا 6:3، 4).
ٶز-ٶزىڭدى اياي بەرمە.
«جالعىزدىق باتپاق سياقتى، باتقان سايىن شىعۋ قيىن بولادى. ەگەر ٶزىڭدى اياي بەرسەڭ، ەشكىم سەنىمەن ارالاسقىسى كەلمەيدى. ٴسۇيتىپ، جالعىزدىققا ودان سايىن باتا بەرەسىڭ» (ەرين).
كيەلى كىتاپتا نە جازىلعان؟ «سۇيىسپەنشىلىك... ٶزىمشىل ەمەس» (قورىنتتىقتارعا 1-حات 13:4، 5). شىندىعىندا، ەگەر سەن ٶزىڭ تۋرالى تىم كوپ ويلاي بەرەتىن بولساڭ، باسقالارعا جاناشىرلىق تانىتۋدان قالاسىڭ (قورىنتتىقتارعا 2-حات 12:15). ال بۇل سەنى ادامداردان الشاقتاتىپ، ولار ساعان تارتىلمايتىن بولادى. ۇمىتپا، ەگەر سەنىڭ باقىتىڭ وزگەلەردىڭ ارەكەتىنە تاۋەلدى بولسا، وندا سەنىڭ جەڭىلگەنىڭ. شىنىندا دا، «ەشكىم ماعان حابارلاسپايدى»، «ەشكىم مەنى ەشقايدا شاقىرمايدى» دەپ، ٶز-ٶزىڭدى اياي بەرسەڭ — ٶز باقىتىڭدى ٶز قولىڭمەن باسقالارعا بەرگەنىڭ. قالاي ويلايسىڭ، سەن ولارعا تىم كوپ نارسە بەرىپ قويعان جوقسىڭ با؟
كەز كەلگەن اداممەن دوستاسا بەرمە.
«ادەتتە جالعىزدىق سەزىنەتىن ادامدار باسقالاردىڭ ولارعا كوڭىل بولگەندەرىن قالاپ تۇرادى. ولارعا كوڭىلدىڭ جەتىسپەيتىنى سونشالىق، كەز كەلگەن اداممەن دوستاسا كەتۋگە دايىن تۇرادى. تەك وزدەرىن كەرەك سەزىنسە بولعانى. ٴبىراق كەيبىرەۋلەر سەنى وسىلاي سەزىندىرگەنىمەن، كەيىن پايدالانىپ كەتەدى. جالعىزدىقتىڭ كوكەسى سول كەزدە بولادى» (بريانن).
كيەلى كىتاپتا نە جازىلعان؟ «دانامەن جۇرگەن دانا بولار، اقىلسىزبەن ارالاسقان جاپا شەگەر» (ناقىل سوزدەر 13:20). قارنى قاتتى اشقان ادام كەز كەلگەن نارسەنى جەي بەرەتىنى سياقتى، دوستارعا اش ادام دا ولاردى كەز كەلگەن جەردەن ىزدەي بەرەدى. ٴسۇيتىپ، ولار مانيپۋلياسيا جاسايتىن ادامداردىڭ قۇرىعىنا ٴتۇسىپ، ولارمەن دوستاسادى. مۇنداي دوستىق ولارعا ناعىز دوستىقتاي كورىنىپ، الدانىپ قالادى.
قورىتىندى: كەز كەلگەن ادام جالعىزدىق سەزىنەدى. تەك اركىمدە ٵرتۇرلى دەڭگەيدە وتەدى. جالعىزدىق جان دۇنيەڭدى الاي-دۇلەي قىلىپ جىبەرسە دە، تۇپتەپ كەلگەندە، بۇل جاي عانا سەزىم. سەزىمدەر بولسا ويدان تۋادى. ال ويىمىزدى قاداعالاۋ قولىمىزدان كەلەدى.
باسقالاردان ٴبىر نارسە كۇتكەندە رەاليست بول. «كەز كەلگەن ادام سەنىڭ جان دوسىڭ بولىپ كەتپەيدى. ٴبىراق سەنىڭ قامىڭدى ويلايتىن بىرەۋ مىندەتتى تۇردە تابىلادى. سونىڭ ٶزى جەتكىلىكتى. وزگەلەردىڭ قامقورلىعى ساعان جالعىزسىراماۋعا كومەكتەسەدى»،— دەيدى جوعارىدا اتى اتالعان دجانەتت.
تاعى كومەك قاجەت بولسا... « دوستاسۋدان قورىقپا» دەگەن قورشاۋدى وقىپ كور. سونداي-اق «جالعىزدىقپەن كۇرەسۋ» (حانزۇشا) دەگەن PDF-ٴتى جۇكتەپ ال.

