جاستاردىڭ ساۋالدارى
بىرەۋ مەن جايلى وسەك ايتسا، نە ىستەيمىن؟
وسەك نەگە اۋىر تيەدى؟
وزگەلەر ٴبىزدىڭ ابىرويىمىزدى توگۋ ٷشىن ادەيى وسەك-وتىرىك تاراتسا، بۇل بىزگە اۋىر تيەدى. ول ٴتىپتى اناۋ ايتقانداي وسەك بولماسا دا، سىرتىمىزدان ايتىلعان سوزدەر ٴبىزدىڭ جانىمىزعا باتادى، اسىرەسە ونى جاقىن ادامىمىز ايتقان بولسا (ٴزابۇر 55:12—14).
«ٴبىر قۇربىم مەن جايلى «وزگەلەردى مۇلدەم ويلامايدى» دەپ ايتىپ ٴجۇر ەكەن. بۇنى ەستىگەندە جامان بولدىم! نە ٷشىن ولاي ايتقانىن تۇسىنە المادىم» (ەشلي).
شىندىق: وسەك تاراتقان ادام دوسىمىز بولسىن، نە باسقا بىرەۋ بولسىن — ارتىمىزدان ايتىلعان ٴسوز ەشقايسىسىمىزعا دا ۇنامايدى.
قولىڭنان كەلمەيتىنى: ەل اۋزىنا قاقپاق بولا المايسىڭ
ادامدار ٴتۇرلى سەبەپتەرمەن وسەك ايتادى، مىسالى:
ادامدارعا ٴبىر-ٴبىرىنىڭ ٶمىرى قىزىق. ادامدار تابيعاتىنان ٴبىر-بىرىمەن ارالاسقاندى جاقسى كورەدى. سوندىقتان بىرەۋمەن سويلەسكەندە، ٶزىمىز جايلى (وزگەلەر جايلى) اڭگىمە ايتۋ — كادىمگى نارسە. كيەلى كىتاپ تا ٴبىزدى وزگەلەرگە جەكە قىزىعۋشىلىق تانىتۋعا شاقىرادى (فىلىپىلىكتەرگە 2:4).
«ادامدار جايلى اڭگىمە ايتۋ — ەڭ قىزىقتى تاقىرىپ!» (بيانكا).
«شىنىمدى ايتسام، ادامداردىڭ ومىرىندە نە بولىپ جاتقانىن ٴبىلىپ، ول تۋرالى وزگەلەرگە ايتقىم كەپ تۇرادى. نەگە ەكەنىن بىلمەيمىن، ٴبىراق بۇل ماعان ۇنايدى» (كاتي).
ٸش پىسقاننان ايتادى. كيەلى كىتاپ زامانىندا «بوس ۋاقىتتارىن جاڭالىق ايتۋمەن يا تىڭداۋمەن عانا وتكىزەتىن» ادامدار بولعان (ەلشىلەردىڭ ىستەرى 17:21). بۇگىندە دە ٴدال سولاي.
«كەيدە ادامدار ومىرلەرى قىزىقسىز بولىپ، ايتۋعا اڭگىمە تاپپاعاندا، «قىزىقتى وقيعالاردى» وزدەرى ويدان شىعارا باستايدى» (دجواننا).
ٶز-وزىنە دەگەن سەنىمسىزدىك. كيەلى كىتاپ ٶزىمىزدى وزگەلەرمەن سالىستىرماۋعا شاقىرادى (عالاتتىقتارعا 6:4). بۇل بەكەر ەمەس. ويتكەنى وكىنىشكە قاراي، كەيبىر ادامدار ٶزىنىڭ سەنىمسىزدىگىن جەڭۋ ٷشىن باسقالار جايلى وسەك ايتادى.
«ادامنىڭ وسەك ايتقانىنان ونىڭ قانداي ەكەنىن كورۋگە بولادى. كوپ جاعدايدا ونداي ادام ٶزى وسەكتەپ جاتقان ادامعا قىزعانىشپەن قارايدى. وزگەلەر جايلى وسەك تاراتىپ، ٶزىن «مەن ولاردان جاقسىراقپىن» دەگەنگە سەندىرگىسى كەلەدى» (فيل).
شىندىق: بىزگە ۇناسىن، ۇناماسىن — ادامدار وزگەلەردى اڭگىمە قىلادى، ونىڭ ىشىندە ٴبىز دە بارمىز.
قولىڭنان كەلەتىنى: وسەكتىڭ شىرماۋىنان شىعا الاسىڭ
جۇرتتىڭ سەن جايلى نە ايتاتىنىن قاداعالاي المايتىن شىعارسىڭ، ٴبىراق سونداي كەزدە ٶزىڭدى قالاي ۇستايتىنىڭ ٶز قولىڭدا. مۇندايدا نە ىستەسەڭ بولادى؟ كەم دەگەندە مىنا ەكى ارەكەتتى ىستەي الاسىڭ.
1. ٴمان بەرمە. كوبىنەسە ەڭ جاقسى شەشىم — ەلەمەۋ، اسىرەسە وسەك ٴمان بەرۋگە تۇرمايتىن بولسا. كيەلى كىتاپتا: «رەنجۋگە اسىقپا»،— دەگەن كەڭەس بار (ۋاعىزداۋشى 7:9).
«مەن جايلى «ٴبىر جىگىتپەن كەزدەسىپ ٴجۇر» دەگەن وسەك تاراپتى، ال ول جىگىتتى مەن ەشقاشان كورگەن ەمەسپىن! بۇعان ابدەن كۇلكىم كەلىپ، ٴمان بەرمەي-اق قويا سالدىم» (ەليس).
«وسەككە قارسى ەڭ كۇشتى قۇرال — جاقسى رەپۋتاسيا. ادامدار ٴبىزدىڭ ٴجۇرىس-تۇرىسىمىزدىڭ جاقسى ەكەنىن كورسە، ٴبىز جايلى قانشالىقتى جامان اڭگىمەلەر تاراماسىن، بۇعان سەنە قويمايدى. ٴبىز جايلى شىندىق وتىرىك اڭگىمەلەردى جەڭىپ شىعادى» (اليسون).
كەڭەس: 1) سەن تۋرالى نە ايتقانىن جاز، 2) بۇل ساعان قالاي اسەر ەتكەنىن جاز. «ويلانىپ-تولعانعان» سوڭ، بۇعان ٴمان بەرۋدىڭ قاجەتى جوق ەكەنىن تۇسىنەرسىڭ (ٴزابۇر 4:4).
2. وسەك تاراتقان اداممەن سويلەس. كەيدە ادام سەن جايلى كوز جۇمۋعا بولمايتىن وسەك تاراتۋى مۇمكىن، مۇندايدا ونىمەن سويلەسۋ كەرەك بولادى.
«وسەك تاراتقان اداممەن سويلەسسەڭ، ول ايتقان وسەگى كۇندەردىڭ-كۇنىندە سول ادامعا جەتەتىنىن تۇسىنەدى. سونداي-اق سويلەسكەننىڭ ارقاسىندا ٴمان-جايدىڭ باسىن اشىپ، ماسەلەنى شەشە الاسىڭ» (ەليس).
سەن جايلى وسەك تاراتقان اداممەن سويلەسپەس بۇرىن كيەلى كىتاپ پرينسيپتەرىن قاراستىرىپ، مىنا سۇراقتار جايلى ويلان:
«ٴمان-جايدى تىڭداماي جاتىپ جاۋاپ قايتارۋ — اقىماقتىق» (ناقىل سوزدەر 18:13). «ٴمان-جايدى تولىق بىلەمىن بە؟ مەن جايلى وسەك ايتقان ادام ەستىگەنىن دۇرىس تۇسىنبەي قالماعان با ەكەن؟»
«اركىم تىڭداۋعا جۇيرىك، سويلەۋگە جانە اشۋلانۋعا باياۋ بولسىن» (جاقىپ 1:19). «قازىر سويلەسۋگە قولايلى ۋاقىت پا؟ ماسەلەگە جان-جاقتى باعا بەرىپ جاتىرمىن با؟ كىشكەنە كۇتىپ، اشۋىم باسىلعاندا سويلەسكەنىم دۇرىس پا؟»
«باسقالار وزدەرىڭە قالاي ىستەسىن دەسەڭدەر، سەندەر دە ولارعا سولاي ىستەڭدەر» (ماتاي 7:12). «ەگەر مەن ونىڭ ورنىندا بولسام، مەنىمەن قالاي سويلەسكەنىن قالار ەدىم؟ قانداي جاعدايدا سويلەسكەنىن قالار ەدىم؟ قانداي سوزدەر ايتقانىن، قانداي مانەردە سويلەگەنىن قالار ەدىم؟»
كەڭەس: وسەك شىعارعان اداممەن سويلەسپەس بۇرىن، وعان نە ايتاتىنىڭدى جازىپ قوي. كەيىن ٴبىر نە ەكى اپتا كۇتىپ، جازعاندارىڭدى قايتا وقىپ شىق، قانداي وزگەرىستەر ەنگىزۋگە بولاتىنى تۋرالى ويلان. نە ايتاتىنىڭ جايلى اتا-اناڭمەن نە تولىسقان دوسىڭمەن تالقىلا، كەڭەس سۇرا.
شىندىق: ومىردە ٴبىز كوپ نارسەلەرگە اسەر ەتە المايمىز، سونىڭ ٴبىرى — وسەك سوزدەر. ٴبىراق وسەكتىڭ شىرماۋىنا بەرىلمەۋ ٶز قولىمىزدا!
قىزىقتى بولار مالىمەتتەر
فلوماستەرلىك انيماسيا
وسەكتەن قاشىق بول
جاي اڭگىمە وسەككە ۇلاسىپ بارا جاتقانىن بايقاساڭ، بىردەن ارەكەت ەت!
