جاستاردىڭ ساۋالدارى
اتا-انام اجىراسسا قايتەم؟
اتا-اناسىنىڭ اجىراسۋى ٴجاسوسپىرىمنىڭ قاي-قايسىسىنا دا اۋىر تيەدى. ولاردىڭ اراسىندا سەن دە بولساڭ، قايعىعا باتىپ كەتپەۋگە ساعان نە كومەكتەسەدى؟
بۇل ماقالادا
ٷش نارسەدەن قاشىق بول
1. ٶزىڭدى كىنالاما
«بىردە انام اكەم ەكەۋىنىڭ اراسىنداعى بارلىق پروبلەما مەن تۋىلعاندا باستالعانىن ايتتى. سوندىقتان دا ولاردىڭ نەكەلەرىنىڭ ويران بولۋىنا مەن سەبەپكەر بولدىم دەپ ويلادىم» (ديانا).
مىنانى ۇمىتپا: اتا-اناڭنىڭ اجىراسۋىنا سەنىڭ ەش قاتىسىڭ جوق. بۇل — ولاردىڭ اراسىنداعى ماسەلە. پروبلەمانىڭ تۋىنداۋىنا سەن سەبەپشى دە بولعان جوقسىڭ، ونى شەشە دە المايسىڭ. نەكەدەگى قيىندىقتارىن شەشۋگە ولاردىڭ وزدەرى جاۋاپتى.
2. وكپە-رەنىش ساقتاما
«اناما ادالدىق ساقتاماعانى ٷشىن اكەمە اشۋىم كەلەدى. ەندى اكەمە مەنىڭ سەنىمىمە قايتادان كىرۋگە وڭاي بولمايدى» (ريانا).
مىنانى ۇمىتپا: اتا-اناڭنىڭ اراسىندا بولىپ جاتقان جاعداي اشۋىڭا ٴتيىپ، كوڭىلىڭدى تۇسىرەتىن شىعار. بۇلاي بولعانى تۇسىنىكتى-اق. ٴبىراق وكپە-رەنىش ساقتاعانىڭ وزىڭە زيان تيگىزەدى. سەن تاندىك جانە ەموسيالىق جاعىنان قاجىپ كەتۋىڭ مۇمكىن. وكپە-رەنىش ساقتاۋدى اشتى ۋدى ٶزىڭ ٸشىپ، زيانى باسقا بىرەۋگە تيەدى دەپ كۇتۋمەن سالىستىرۋعا بولادى a.
3. ٶزىڭنىڭ باقىتتى نەكە قۇرا الاتىنىڭا كۇماندانبا
«اكەمنىڭ جولىن قايتالايمىن دەپ قاتتى قورقامىن. نەكە قۇرىپ، بالالى بولسام، اتا-انامنىڭ اجىراسۋىنا سەبەپ بولعان جاعداي مەنىڭ دە باسىما تۋادى دەپ ۋايىمدايمىن» (دجەسيكا).
مىنانى ۇمىتپا: اتا-اناڭنىڭ نەكەسى ٴساتسىز بولعانى سەنىڭ دە نەكەڭ سونداي بولادى دەگەندى بىلدىرمەيدى. قايتا، اتا-اناڭنىڭ جاعدايىنان ماڭىزدى ساباق الساڭ بولادى. مىسالى، بولاشاق جارىڭنىڭ بويىنداعى قانداي قاسيەتتەرگە ٴمان بەرۋ كەرەكتىگىن جاقسىراق بىلەسىڭ. اتا-اناڭنان العان ساباعىڭ ٶزىڭدى دە جاقسى كۇيەۋ نە ايەل ەتەتىن قاسيەتتەردى دامىتۋعا تالپىندىرادى.
اتا-اناڭنىڭ اجىراسۋىن سۇيەكتىڭ سىنۋىمەن سالىستىرۋعا بولادى. قازىر ول جەر قاتتى اۋىرعانمەن، كەيىن جازىلىپ، اياققا تۇرىپ كەتەسىڭ
ٷش نارسەگە اسىق بول
1. اشىق سويلەس. سەزىمدەرىن تۇنشىقتىراتىن ادام ىشىمدىككە سالىنۋ نە ەسىرتكى قولدانۋ سياقتى وزدەرىنە زيان كەلتىرەتىن ادەتتەرگە اۋەس بولىپ كەتۋى مۇمكىن. بۇعان جول بەرمەس ٷشىن بىلاي ەتىپ كور:
اتا-اناڭمەن سويلەس. اتا-اناڭنىڭ ٴبىرى نە ەكەۋى دە سەنى ٶز ماسەلەلەرىنە ارالاستىراتىن بولسا، مۇنىڭ ساعان قالاي اسەر ەتىپ جاتقانىن جۇمساقتىقپەن، ٴبىراق سەنىمدى تۇردە ايتىپ جەتكىز. ولارمەن جەكە سويلەسۋدەن تارتىنساڭ، مۇنى حات ارقىلى جەتكىزسەڭ بولادى.
سەنىمدى دوسىڭمەن سويلەس. ٶزىڭدى قۇلاق قويىپ تىڭدايتىن ادامنىڭ بولعانى ساعان ٴبىرشاما جەڭىلدىك اكەلەدى. كيەلى كىتاپتا: «ناعىز دوس ارقاشان جاقسى كورەر، ول — باۋىرىڭ قيىن شاقتا ارقا سۇيەر»،— دەلىنگەن (ناقىل سوزدەر 17:17).
جاراتۋشىڭمەن سويلەس. «دۇعالاردى تىڭداۋشى» ەحوبا قۇداي سەنى تىڭداۋعا ارقاشان دايىن (ٴزابۇر 65:2). كيەلى كىتاپتا: «بار ۋايىمدارىڭدى وعان ارتىڭدار، سەبەبى ول قامدارىڭدى ويلايدى»،— دەلىنگەن (پەتىردىڭ 1-حاتى 5:7).
اتا-اناڭنىڭ قايسىسىمەن جىلى-جۇمساق مانەردە سويلەسە الاسىڭ؟
وزىڭمەن قاتار نە سەنەن ۇلكەن سەنىمدى دوستارىڭنىڭ قايسىسى ساعان تىرەك بولا الادى؟
ناقتى قانداي ماسەلەلەر جايلى دۇعا ەتسەڭ بولادى؟
2. جاڭا جاعدايعا بەيىمدەل
اتا-اناڭ اجىراسقان سوڭ، جاڭا جاعدايعا بەيىمدەلۋ كەرەك بولادى. مىسالى، تۇراتىن ٷيىڭ، مەكتەبىڭ، تۇرمىستىق دەڭگەيىڭ جانە دوستارىڭ وزگەرۋى مۇمكىن. سودان، ٴبىراز سترەسكە ٴتۇسىپ، ٴتىپتى ٶمىرىڭنىڭ استان-كەستەنى شىققانداي كورىنەتىن شىعار. اتالمىش وزگەرىستەردەن قالاي جەڭىل وتە الاسىڭ؟ جاڭا جاعدايلارعا قالاي بەيىمدەلە الاتىنىڭا نازار اۋدار.
اتا-اناڭ اجىراسقان سوڭ، جاساۋعا تۋرا كەلگەن ەڭ ۇلكەن وزگەرىس قانداي؟
وزگەرىسكە قالاي بەيىمدەلە الار ەدىڭ؟
3. مىقتى تۇستارىڭدى بايقاي ٴبىل
اتا-اناڭنىڭ اجىراسقانى جانىڭا قاتتى باتقانمەن، بۇل جاعداي ٶزىڭنىڭ مىقتى تۇستارىڭدى باعالاۋعا ۇيرەتۋى مۇمكىن. ٴتىپتى جاڭا قاسيەتتەرگە يە بولاتىن شىعارسىڭ. 13 جاستا بولعاندا اتا-اناسى اجىراسىپ كەتكەن دجەرەمي بىلاي دەيدى: «اتا-انام اجىراسقان سوڭ جاۋاپكەرشىلىكتى كوبىرەك سەزىنەتىن بولدىم. ٷيدىڭ ۇلكەنى بولعاندىقتان، اناما كوبىرەك كومەكتەسىپ، ٸنىمدى دە قامقورلاۋىم كەرەك بولدى».
اتا-اناڭ اجىراسقان سوڭ، ۇيدەگى جاۋاپكەرشىلىكتەردى جاقسىراق اتقارۋعا تالپىنۋىڭ مۇمكىن
اتا-اناڭمەن بولعان جاعدايدان كەيىن ٶزىڭنىڭ قانداي مىقتى تۇستارىڭدى بايقادىڭ؟
قانداي قاسيەتتەردى دامىتقىڭ كەلەر ەدى؟
a وسى جايلى كوبىرەك ٴبىلۋ ٷشىن «اشۋىمدى قالاي جەڭسەم بولادى» دەگەن ماقالانى وقى.

