قازاق ٴتىلى (ارابشا جازۋى)
پاندە‌ميالىق شارشاۋدى قالاي جە‌ڭۋگە بولادى؟‏
https://cms-imgp.jw-cdn.org/img/p/501100011/univ/art/501100011_univ_sqr_xl.jpg
22 trm-‏ماقالا

پاندە‌ميالىق شارشاۋدى قالاي جە‌ڭۋگە بولادى؟‏

پاندە‌ميالىق شارشاۋدى قالاي جە‌ڭۋگە بولادى؟‏

 COVID-19 ىندە‌تى ٴ‌سىزدى دە شارشاتىپ جىبە‌ردى مە؟‏ ولاي بولسا،‏ ٴ‌سىز جالعىز ە‌مە‌سسىز.‏ كوپ ايلاردان بە‌رى ادامدار پاندە‌ميا جاعدايىنداعى ومىرگە ۇ‌يرە‌نۋگە ٴ‌ماجبۇ‌ر بولىپ جاتىر.‏ دۇ‌نيە‌جۇ‌زىلىك دە‌نساۋلىق ساقتاۋ ۇ‌يىمىنىڭ ە‌ۋروپاداعى بولىمىندە قىزمە‌ت ە‌تە‌تىن دوكتور حانس كليۋگە بىلاي دە‌يدى:‏ «‏COVID-19 ىندە‌تىن توقتاتۋ ماقساتىندا كوپ قۇ‌رباندىقتار جاسالدى.‏ ادامدار ۇ‌شى-‏قيىرى كورىنبە‌يتىن بۇ‌ل جاعدايدان شارشاعان،‏ سوندىقتان كوبىسىنىڭ ىنتا-‏جىگە‌رىن جوعالتىپ،‏ بارلىق نارسە‌گە نە‌مقۇ‌رايدى قاراپ كە‌تكە‌نى تاڭعالدىرمايدى».‏

 ە‌گە‌ر ٴ‌سىز دە پاندە‌ميالىق شارشاۋدى باستان وتكە‌رىپ جاتقان بولساڭىز،‏ سالىڭىز سۋعا كە‌تپە‌سىن.‏ كيە‌لى جازبالارداعى اقىل-‏كە‌ڭە‌ستە‌ر كوپ ادامعا قازىرگى اۋىرتپالىقتاردى كوتە‌رۋگە كومە‌كتە‌سۋدە.‏ ٴ‌سىز دە سول كە‌ڭە‌ستە‌ردىڭ پايداسىن كورە الاسىز.‏

 پاندە‌ميالىق شارشاۋ دە‌گە‌ن نە؟‏

 پاندە‌ميالىق شارشاۋ دە‌گە‌ن مە‌ديسينالىق ناقتاما ە‌مە‌س.‏ ٴ‌تۇ‌بى كورىنبە‌يتىن ىندە‌تتىڭ سالدارىنان ومىرلە‌رى كۇ‌رت وزگە‌رىپ،‏ بە‌لگىسىزدىك پە‌ن شاراسىزدىق سە‌زىنە‌تىن ادامداردىڭ كۇ‌يىن وسىلاي دە‌پ اتايدى.‏ ٵر ادامعا بۇ‌ل ٵرتۇ‌رلى اسە‌ر ە‌تكە‌نىمە‌ن،‏ پاندە‌ميالىق شارشاۋدىڭ نە‌گىزگى بە‌لگىلە‌رى كە‌لە‌سىدە‌ي:‏

  •   ىنتاسىزدىق

  •   دۇ‌رىس تاماقتانباۋ جانە ۇ‌يقىنىڭ بۇ‌زىلۋى

  •   اشۋلانشاقتىق

  •   ادە‌تتە وڭاي ىستە‌پ جۇ‌رگە‌ن ىستە‌ردە‌ن شارشاۋ

  •   ٴ‌بىر ٸستى دە‌ن قويىپ ىستە‌ي الماۋ

  •   شاراسىزدىق

 نە‌لىكتە‌ن بۇ‌عان ٴ‌مان بە‌رۋ كە‌رە‌ك؟‏

 پاندە‌ميالىق شارشاۋ وزىمىزگە دە،‏ وزگە‌لە‌رگە دە كە‌سىرىن تيگىزە‌دى.‏ ە‌گە‌ر ادام وسىنداي كۇ‌يدە جۇ‌رە بە‌رسە،‏ قىراعىلىقتى جوعالتىپ،‏ ساقتىق شارالارىنا جە‌ڭىل-‏جە‌لپى قاراي باستاۋى مۇ‌مكىن.‏ ۆيرۋس تاراپ،‏ اينالاداعى ادامداردىڭ ٶمىرىن جالماپ جاتسا دا،‏ ونداي ادام بىرتە-‏بىرتە قاۋىپ-‏قاتە‌ردى ە‌لە‌مە‌ي كە‌تۋى مۇ‌مكىن.‏ شە‌كتە‌ۋلە‌ردە‌ن شارشاعاندىقتان،‏ ە‌ركىن ٴ‌جۇ‌رىپ-‏تۇ‌رعىسى كە‌لىپ،‏ وزىنە دە،‏ وزگە‌لە‌رگە دە قاۋىپ توندىرە‌دى.‏

 كيە‌لى كىتاپتا:‏ «قيىن شاقتا ساعىڭ سىنسا،‏ كۇ‌ش-‏جىگە‌رىڭ تاۋسىلار»،‏—‏ دە‌لىنگە‌ن (‏ناقىل سوزدە‌ر 24:‏10‏)‏.‏ قازىرگى اۋمالى-‏توكپە‌لى زاماندا وسى سوزدە‌ردىڭ راستىعىنا كوپ ادامنىڭ كوزدە‌رى جە‌تۋدە.‏ ٴ‌يا،‏ كيە‌لى كىتاپتا ٵرتۇ‌رلى قيىندىقتارمە‌ن،‏ مىسالى،‏ پاندە‌ميامە‌ن كۇ‌رە‌سۋگە كومە‌كتە‌سە‌تىن اقىل-‏كە‌ڭە‌ستە‌ر بار.‏

 كيە‌لى كىتاپتا پاندە‌ميالىق شارشاۋدى جە‌ڭۋگە كومە‌كتە‌سە‌تىن قانداي كە‌ڭە‌ستە‌ر بار؟‏

  •   اراقاشىقتىق ساقتاڭىز،‏ ٴ‌بىراق بايلانىسىپ تۇ‌رىڭىز

     كيە‌لى كىتاپتىڭ ايتارى:‏ «ناعىز دوس —‏ باۋىرىڭ قيىن شاقتا ارقا سۇ‌يە‌ر» (‏ناقىل سوزدە‌ر 17:‏17‏)‏.‏

     نە‌گە بۇ‌ل ماڭىزدى؟‏ شىن دوستارمە‌ن ارالاسقانى ادامعا كۇ‌ش بە‌رە‌دى (‏سالونيكالىقتارعا 1-‏حات 5:‏11‏)‏.‏ ال ۇ‌زاق ۋاقىت وقشاۋلانعانى دە‌نساۋلىعىنا زيان كە‌لتىرە‌دى (‏ناقىل سوزدە‌ر 18:‏1‏)‏.‏

     بىلاي ە‌تىپ كورىڭىز:‏ دوستارىڭىزعا تە‌لە‌فون سوعىپ تۇ‌رىڭىز،‏ ۆيدە‌وقوڭىراۋ شالىپ وتىرىڭىز،‏ يا بولماسا ە‌لە‌كتروندى حاتتار مە‌ن حابارلامالار ارقىلى بايلانىستا بولىڭىز.‏ كۇ‌نىڭىز ناشار ٶتىپ جاتسا،‏ دوستارىڭىزعا حابارلاسىڭىز.‏ ولاردىڭ دا جاعدايىن ٴ‌بىلىپ تۇ‌رىڭىز.‏ وسى پاندە‌ميا كە‌زىندە ە‌ڭسە‌ڭىزدى تۇ‌سىرمە‌ۋگە نە كومە‌كتە‌سىپ جاتقانىن ايتىڭىز.‏ دوسىڭىزعا قانداي دا ٴ‌بىر جاقسىلىق جاساڭىز،‏ سوندا ونىڭ دا،‏ ٴ‌سىزدىڭ دە كوڭىلىڭىز كوتە‌رىلە‌دى.‏

  •   قازىرگى جاعدايىڭىزدىڭ ارتىقشىلىقتارىن كورە ٴ‌بىلىڭىز

     كيە‌لى كىتاپتىڭ ايتارى:‏ «ۋاقىتتارىڭدى بارىنشا ٴ‌تيىمدى پايدالانىڭدار» (‏ە‌فە‌ستىكتە‌رگە 5:‏16‏)‏.‏

     نە‌گە بۇ‌ل ماڭىزدى؟‏ ۋاقىتتى اقىلمە‌ن پايدالانساڭىز،‏ سارىۋايىمعا سالىنبايسىز،‏ قايتا،‏ وڭ كوزقاراس ساقتايسىز (‏لۇ‌قا 12:‏25‏)‏.‏

     بىلاي ە‌تىپ كورىڭىز:‏ ىستە‌ي المايتىن نارسە‌لە‌ردى كوپ ويلاۋدىڭ ورنىنا،‏ جاعدايىڭىزدىڭ جاقسى جاقتارىن كورە ٴ‌بىلىڭىز.‏ بالكىم،‏ بۇ‌رىن قولىڭىز تيمە‌ي جۇ‌رگە‌ن ىستە‌ردى قولعا الاتىن شىعارسىز نە‌مە‌سە سۇ‌يىكتى ىسىڭىزبە‌ن اينالىسۋدىڭ ٴ‌ساتى تۋعان شىعار؟‏ نە‌گە وتباسىڭىزعا كوبىرە‌ك ۋاقىت بولمە‌سكە؟‏

  •   كە‌ستە‌ڭىز بولسىن

     كيە‌لى كىتاپتىڭ ايتارى:‏ «بارلىعى.‏.‏.‏ تارتىپپە‌ن بولسىن!‏» (‏قورىنتتىقتارعا 1-‏حات 14:‏40‏)‏.‏

     نە‌گە بۇ‌ل ماڭىزدى؟‏ ومىرىندە قانداي دا ٴ‌بىر ٴ‌تارتىپ بولسا،‏ ادام ٶزىن الدە‌قايدا جاقسى ٵرى باقىتتى سە‌زىنە‌دى.‏

     بىلاي ە‌تىپ كورىڭىز:‏ قازىرگى جاعدايىڭىزعا ساي كە‌لە‌تىن كۇ‌ن ٴ‌تارتىبىن قۇ‌رىڭىز.‏ ساباق وقيتىن،‏ جۇ‌مىس ىستە‌يتىن،‏ ٷي تىرلىگىن جاسايتىن جانە رۋحاني ىستە‌رمە‌ن اينالىساتىن ناقتى ۋاقىت بە‌لگىلە‌ڭىز.‏ وتباسىمە‌ن ارالاسۋعا،‏ تازا اۋاعا شىعۋعا جانە جاتتىعۋلار جاساۋعا دا ۋاقىت ٴ‌بولىڭىز.‏ كە‌ستە‌ڭىزدى اراسىندا تە‌كسە‌رىپ،‏ قاجە‌ت بولسا،‏ وزگە‌رىستە‌ر ە‌نگىزىڭىز.‏

  •   جىل مە‌زگىلدە‌رىنىڭ اۋىسۋىنا بە‌يىمدە‌لىڭىز

     كيە‌لى كىتاپتىڭ ايتارى:‏ «پاراساتتى قاتە‌ردى كورىپ،‏ باس ساۋعالار» (‏ناقىل سوزدە‌ر 22:‏3‏)‏.‏

     نە‌گە بۇ‌ل ماڭىزدى:‏ تۇ‌راتىن جە‌رىڭىزگە قاراي،‏ جىل مە‌زگىلدە‌رى اۋىسقاندا،‏ تازا اۋامە‌ن دە‌مالۋعا جانە كۇ‌ن ساۋلە‌سىندە بولۋعا مۇ‌مكىندىگىڭىز ازايۋى مۇ‌مكىن.‏ ال بۇ‌ل دە‌نساۋلىعىڭىزعا جانە كوڭىل كۇ‌يىڭىزگە اسە‌ر ە‌تە‌دى.‏

     بىلاي ە‌تىپ كورىڭىز:‏ قىس مە‌زگىلىندە بولمە‌ڭىزگە نە جۇ‌مىس ورنىڭىزعا كۇ‌ن ساۋلە‌سى جاقسى ٴ‌تۇ‌سىپ تۇ‌رسىن.‏ كۇ‌ننىڭ سۋىعىنا قاراماستان سىرتقا شىعىپ،‏ بىرنارسە ىستە‌ۋگە تىرىسىڭىز.‏ دالادا ۇ‌زاعىراق ۋاقىت جۇ‌رە الۋ ٷشىن،‏ مۇ‌مكىن بولسا،‏ قىسقى كيىم الىڭىز.‏

     ال جازعى مە‌زگىلدە كوپشىلىك دالادا جۇ‌رە‌تىندىكتە‌ن،‏ ساق بولىڭىز.‏ قايدا باراتىنىڭىزدى مۇ‌قيات جوسپارلاڭىز.‏ ادامدار كوپ جۇ‌رمە‌يتىن ۋاقىتتى تاڭداڭىز.‏

  •   COVID-19 ىندە‌تىنە قارسى ساقتىق شارالارىن ۇ‌ستانۋدى توقتاتپاڭىز

     كيە‌لى كىتاپتىڭ ايتارى:‏ «اقىماق بە‌يقام ٵرى وزىنە تىم سە‌نىمدى» (‏ناقىل سوزدە‌ر 14:‏16‏)‏.‏

     نە‌گە بۇ‌ل ماڭىزدى؟‏ COVID-19 اۋرۋىنان ادام ٶلىپ كە‌تۋى ابدە‌ن مۇ‌مكىن.‏ ساق جۇ‌رمە‌سە‌ك،‏ ونى جۇ‌قتىرىپ الۋ قاۋپى بار.‏

     بىلاي ە‌تىپ كورىڭىز:‏ ٴ‌سىز تۇ‌رىپ جاتقان ايماقتاعى ساقتىق ە‌رە‌جە‌لە‌رى تۋرالى حاباردار بولىڭىز.‏ ساقتىق شارالارىن قالاي ۇ‌ستانىپ جۇ‌رگە‌نىڭىزگە دە‌ن قويىڭىز.‏ ٸس-‏ارە‌كە‌تتە‌رىڭىز سىزگە،‏ وتباسىڭىزعا جانە وزگە ادامدارعا قالاي اسە‌ر ە‌تە‌تىنى جونىندە ويلاڭىز.‏

  •   قۇ‌دايمە‌ن قارىم-‏قاتىناسىڭىزدى نىعايتىڭىز

     كيە‌لى كىتاپتىڭ ايتارى:‏ «قۇ‌دايعا جاقىنداڭدار،‏ سوندا ول دا سە‌ندە‌رگە جاقىندايدى» (‏جاقىپ 4:‏8‏)‏.‏

     نە‌گە بۇ‌ل ماڭىزدى؟‏ قۇ‌داي سىزگە كە‌ز كە‌لگە‌ن اۋىرتپالىقتى كوتە‌رۋگە كومە‌كتە‌سە الادى (‏يشايا 41:‏13‏)‏.‏

     بىلاي ە‌تىپ كورىڭىز:‏ كۇ‌ن سايىن قۇ‌داي ٴ‌سوزى،‏ كيە‌لى كىتاپتان ٴ‌بىر ٷزىندى وقىڭىز.‏ بۇ‌ل ٷشىن مىنا كيە‌لى كىتاپتى وقۋ كە‌ستە‌سىن قولدانىپ كورىڭىز.‏

 ە‌حوبا كۋاگە‌رلە‌رى COVID-19 ىندە‌تىنە قاراماستان،‏ ٴ‌دىني كە‌زدە‌سۋلە‌ر وتكىزۋدى دوعارمادى.‏ ولار اپتا سايىنعى كە‌زدە‌سۋلە‌رىن،‏ يسا پايعامباردى ە‌سكە الۋ كە‌شىن جانە كونگرە‌ستە‌رىن ۆيدە‌وكونفە‌رە‌نسيا قۇ‌رالدارى ارقىلى وتكىزىپ ٴ‌جۇ‌ر.‏ ٴ‌بىز ٴ‌سىزدى دە ە‌حوبا كۋاگە‌رلە‌رىمە‌ن بايلانىسىپ‏،‏ كيە‌لى كىتاپقا نە‌گىزدە‌لگە‌ن ٴ‌بىلىم بە‌رىلە‌تىن شارالاردىڭ يگىلىگىن كورۋگە شاقىرامىز.‏

 پاندە‌ميادان شارشاعاندا كومە‌ك بولاتىن كيە‌لى كىتاپ سوزدە‌رى

 يشايا 30:‏15‏:‏ «سابىر ساقتاپ،‏ ماعان سە‌نىم ارتساڭدار،‏ كۇ‌شتى بولاسىڭدار».‏

 ٴ‌مانى:‏ قۇ‌دايعا سە‌نىم ارتقانىمىز قيىن شاقتا سابىرلىق ساقتاۋعا كومە‌كتە‌سە‌دى.‏

 ناقىل سوزدە‌ر 15:‏15‏:‏ «مۇ‌ڭشىل ادامنىڭ بارلىق كۇ‌نى قايعىلى،‏ كوڭىلدى جاننىڭ ٵر كۇ‌نى توي-‏دۋمان».‏

 ٴ‌مانى:‏ جاعىمدى نارسە‌لە‌ر تۋرالى كوبىرە‌ك ويلاعانىمىز قيىندىقتارعا قاراماستان قۋانىش جوعالتپاۋعا كومە‌كتە‌سە‌دى.‏

 ناقىل سوزدە‌ر 14:‏15‏:‏ «اڭعال ٵربىر سوزگە سە‌نە‌دى،‏ پاراساتتى ٵر قادامىن ويلاپ باسادى».‏

 ٴ‌مانى:‏ دە‌نساۋلىق ساقتاۋ شارالارىن ۇ‌ستانىڭىز.‏ ولاردى ۇ‌ستانۋ قاجە‌ت ە‌مە‌س دە‌گە‌ن سوزدە‌رگە سە‌نىپ كە‌تپە‌ڭىز.‏

 يشايا 33:‏24‏:‏ «ە‌شكىم:‏ «مە‌ن ناۋقاسپىن»،‏—‏ دە‌مە‌يتىن بولادى».‏

 ٴ‌مانى:‏ قۇ‌داي تاعالا بارلىق اۋرۋ اتاۋلىنى جوياتىنىن ۋادە ە‌تە‌دى.‏