A2
وسى باسىلىمنىڭ ەرەكشەلىكتەرى
اعىلشىن تىلىندە «ماسىحشىلەردىڭ گرەك جازبالارى. جاڭا دۇنيە اۋدارماسى» 1950-جىلى، ال تۇگەلدەي «كيەلى جازبالار. جاڭا دۇنيە اۋدارماسى» 1961-جىلى جارىق كوردى. سودان بەرى كيەلى كىتاپ 210 نان استام تىلگە اۋدارىلىپ، ونداعان ميلليون ادام ٶز تىلىندە تۋرا ٵرى جەڭىل وقىلاتىن اۋدارمانىڭ پايداسىن كورۋدە.
«جاڭا دۇنيە اۋدارماسى» كوميتەتى قازىرگى وقىرماننىڭ جۇرەگىنە جەتەتىن اۋدارما قاجەت ەكەنىن تۇسىنەدى. سول سەبەپتى وسى اۋدارما جاسالىپ جاتقاندا، ستيل مەن ٴسوز قورىنا قاتىستى كەلەسىدەي پرينسيپتەر قولدانىلدى:
سوزدەردىڭ ماعىناسىن دۇرىس بەرۋ. كيەلى كىتاپتىڭ ٴتۇپنۇسقاسىندا ەۆرەيدىڭ «شەول»، گرەكتىڭ «گادەس» دەگەن سوزدەرى كەزدەسەدى. بۇل سوزدەر ولگەن ادامداردى كومەتىن ورىنعا، ياعني كورگە، قابىرگە نۇسقايدى. الايدا كەيبىر اۋدارمالاردا بۇل سوزدەر «و دۇنيە»، «توزاق» دەپ اۋدارىلعان. مۇنداي سوزدەر وقىرماندارعا بۇرىس تۇسىنىك بەرەتىندىكتەن، «شەول» مەن «گادەس» سوزدەرى وسى اۋدارمادا بىرىزدىلىكپەن «كور» دەپ اۋدارىلدى (ٵيۇپ 26:6؛ ناقىل سوزدەر 15:11).
كيەلى كىتاپتا كەزدەسەتىن «بۇيرەك» ٴسوزى تۋرا ماعىنادا ادام اعزاسىنىڭ مۇشەسىن بىلدىرەدى. ٴبىراق بۇل ٴسوز كەيدە اۋىسپالى ماعىنادا قولدانىلىپ، ادامنىڭ «كوڭىل تۇبىندەگى وي-سەزىمىنە» نۇسقايدى. سوندىقتان ماتىنگە بۇل ٴسوزدىڭ ماعىناسى جازىلىپ، سوزبە-ٴسوز اۋدارماسى سىلتەمەدە كورسەتىلدى (ٴزابۇر 7:9؛ ايان 2:23).
ٴتۇپنۇسقادا كەزدەسەتىن ەۆرەيدىڭ «رەا»، گرەكتىڭ «پلەسيون» سوزدەرىنىڭ ماعىناسى وتە كەڭ. بۇل سوزدەر قانداي دا ٴبىر ورتاقتىعى بار كەز كەلگەن ادامدى بىلدىرەدى. مىسالى: «دوس»، «ارالاساتىن ورتا»، «وتانداس»، «جەرلەس»، «جاقىن»، «باۋىرلاس»، «كورشى»، «ادام»، «الدەبىرەۋ»، «وزگە ادام». سوندىقتان بۇل باسىلىمدا اتالمىش سوزدەر مانماتىنگە قاراي اۋدارىلدى (مۇسانىڭ 2-جازباسى 20:17؛ مۇسانىڭ 3-جازباسى 19:18؛ ريمدىكتەرگە 13:8—10).
وسى باسىلىمنىڭ باسقا دا ەرەكشەلىكتەرى:
كيەلى كىتاپتاعى سىلتەمەلەر كەلەسىدەي ساناتتارعا بولىنگەن:
«نەمەسە» ەۆرەي، ارامەي نە گرەك تىلىندەگى تىركەستىڭ يا ٴسوزدىڭ ماتىندە جازىلعان نۇسقانىڭ جالپى ويىن باسقاشا ايتۋدىڭ جولى (مۇسانىڭ 1-جازباسى 6:17 «دەم»؛ ەشۋا 1:8 «كۇبىرلەپ وقى»).
«مۇمكىن» ٴماتىننىڭ باسقا ماعىناسى. ٴتۇپنۇسقانى ٵرتۇرلى تۇسىنۋگە بولاتىن جاعدايلاردا بەرىلگەن سىلتەمە. مۇنداي سىلتەمەدەگى مالىمەت تە دۇرىس ٵرى قيسىندى بولۋى مۇمكىن (مۇسانىڭ 1-جازباسى 21:6 «بىرگە كۇلەتىن»؛ زاكاريا 14:21 «قاناحاندىق»).
«سوزبە-ٴسوز» ەۆرەي، ارامەي، گرەك ٴتىلىنىڭ تىركەسى نە ٴسوزىنىڭ سوزبە-ٴسوز اۋدارماسى نەمەسە ٴتۇپنۇسقاداعى ماعىناسى (ەرەميا 6:10 «قۇلاقتارى جابىق»؛ جوحان 12:38 «ەحوبانىڭ قۇدىرەتى»).
ماعىناسى جانە قوسىمشا مالىمەت ەسىمدەردىڭ ماعىناسى (مۇسانىڭ 1-جازباسى 3:17 «ادام»؛ مۇسانىڭ 2-جازباسى 15:23 «مارا»)؛ سالماق پەن ولشەم بىرلىكتەرى (مۇسانىڭ 1-جازباسى 6:15، «شىنتاق»)؛ ەسىمدىكتى انىقتاۋ (ەزەكيەل 20:9)؛ قوسىمشاداعى نە تۇسىندىرمەدەگى پايدالى ماعلۇمات (بيلەر 13:5 «نازير»؛ ماتاي 5:22 «جاھاننام»).
وسى باسىلىمنىڭ العاشقى بەتتەرىندەگى «قۇداي سوزىمەن تانىستىرۋ» اتتى ٴبولىم وقىرماندى كيەلى كىتاپتىڭ نەگىزگى ىلىمدەرىمەن قىسقاشا تانىستىرادى. ال باسىلىمنىڭ سوڭعى جاعىندا «كيەلى جازبالارعا ەنگەن كىتاپتار كەستەسى»، «كورسەتكىش»، «تۇسىندىرمە» دەپ اتالاتىن بولىمدەر بار. تۇسىندىرمەدە كەيبىر سوزدەر مەن تىركەستەردىڭ كيەلى كىتاپتا قاي ماعىنادا قولدانىلعانى تۇسىندىرىلەدى. A قوسىمشانىڭ بولىمىندە مىناداي تاقىرىپتار بار: «كيەلى كىتاپتى اۋدارۋ پرينسيپتەرى»، « وسى باسىلىمنىڭ ەرەكشەلىكتەرى»، «كيەلى كىتاپ بۇگىنگى كۇنگە دەيىن قالاي ساقتالدى؟»، «ەۆرەي جازبالارىنداعى قۇداي ەسىمى»، «گرەك جازبالارىنداعى قۇداي ەسىمى»، «كەستە: ياھۋدانىڭ جانە يسرايلدىڭ پايعامبارلارى مەن پاتشالارى» جانە «يسانىڭ جەردەگى ٶمىرىنىڭ باستى وقيعالارى». B قوسىمشانىڭ ٴبولىمى كيەلى كىتاپ زەرتتەۋشىسى ٷشىن پايدالى بولاتىن كارتالار، كەستەلەر جانە باسقا دا مالىمەتتەردەن تۇرادى.
ٵر كىتاپتىڭ باسىندا قىسقاشا مازمۇنى بەرىلگەن. بۇل وقىرماندى سول كىتاپتاعى نەگىزگى ويلارمەن جانە ونىڭ جالپى مازمۇنىمەن تانىستىرادى. سونداي-اق ٵر بەتتىڭ ىشكى جاق جيەگىندە ٴبىر-بىرىمەن بايلانىسى بار تارماقتارعا نۇسقايتىن توعىسپالى سىلتەمەلەردىڭ ٴتىزىمى كەلتىرىلگەن.
