لۇ‌قا 22‏:‏1‏—71

  • ٴ‌دىني قىزمە‌تكە‌رلە‌ردىڭ يسانى ٶلتىرۋدىڭ جولىن ىزدە‌ۋى ‏(‏1—‏6‏)‏

  • سوڭعى قۇ‌تقارىلۋ مە‌يرامىنا دايىندىق ‏(‏7—‏13‏)‏

  • يە‌مىزدىڭ كە‌شكى اسىن ە‌نگىزۋ ‏(‏14—‏20‏)‏

  • ‏«ماعان وپاسىزدىق جاسايتىن ادام مە‌نىمە‌ن داستارقان باسىندا» ‏(‏21—‏23‏)‏

  • ە‌ڭ ۇ‌لىسى كىم ە‌كە‌نىنە قاتىستى قىزۋ داۋ ‏(‏24—‏27‏)‏

  • يسانىڭ پاتشالىق كە‌لىسىمى ‏(‏28—‏30‏)‏

  • پە‌تىردىڭ يسادان تاناتىنى جايلى الدىن الا ايتۋ ‏(‏31—‏34‏)‏

  • دايىن بولۋعا شاقىرۋ؛‏ ە‌كى سە‌مسە‌ر ‏(‏35—‏38‏)‏

  • يسانىڭ ٴ‌زايتۇ‌ن تاۋىنداعى دۇ‌عاسى ‏(‏39—‏46‏)‏

  • يسانىڭ تۇ‌تقىندالۋى ‏(‏47—‏53‏)‏

  • پە‌تىردىڭ يسادان تانۋى ‏(‏54—‏62‏)‏

  • يسانى كە‌لە‌كە-‏مازاق قىلۋ ‏(‏63—‏65‏)‏

  • جوعارعى كە‌ڭە‌س الدىندا سوتتالۋى (‏66—‏71‏)‏

22  اشىماعان نان مە‌يرامى جاقىنداپ قالعان ە‌دى.‏ ول قۇ‌تقارىلۋ مە‌يرامى* دە‌پ اتالاتىن⁠+‏.‏  جوعارعى ٴ‌دىني قىزمە‌تكە‌رلە‌ر مە‌ن ٴ‌دىن مۇ‌عالىمدە‌رى يسانىڭ كوزىن قۇ‌رتۋدىڭ ٴ‌تيىمدى جولىن ىزدە‌ستىردى⁠+‏،‏ سە‌بە‌بى حالىقتان قورىقتى⁠+‏.‏  شايتان 12 ە‌لشىنىڭ ٴ‌بىرى ياھۋدا يسقاريوتتىڭ جۇ‌رە‌گىنە كىردى⁠+‏.‏  ياھۋدا جوعارعى ٴ‌دىني قىزمە‌تكە‌رلە‌ر مە‌ن عيباداتحانانىڭ باس ساقشىلارىنا بارىپ،‏ يسانى قالاي ۇ‌ستاپ بە‌رۋگە بولاتىنى تۋرالى سويلە‌ستى⁠+‏.‏  ولار قۋانىپ كە‌تىپ،‏ وعان كۇ‌مىس اقشا بە‌رۋدى ۋادە ە‌تتى⁠+‏.‏  ول بۇ‌عان كە‌لىسىپ،‏ جۇ‌رت جوق كە‌زدە يسانى ۇ‌ستاپ بە‌رۋدىڭ قولايلى ٴ‌ساتىن ىزدە‌ي باستادى.‏  اشىماعان نان مە‌يرامى كە‌لىپ جە‌تتى.‏ بۇ‌ل كۇ‌نى قۇ‌تقارىلۋ مە‌يرامىنا ارنالعان قۇ‌رباندىق شالىنۋ كە‌رە‌ك ە‌دى⁠+‏.‏  سوندىقتان يسا پە‌تىر مە‌ن جوحاندى:‏ «بارىپ،‏ بىزگە قۇ‌تقارىلۋ مە‌يرامىنىڭ اسىن ازىرلە‌ڭدە‌ر⁠+‏»،‏—‏ دە‌پ جۇ‌مسادى.‏  ولار:‏ «استى قايدا دايىنداعانىمىزدى قالايسىز؟‏»—‏ دە‌پ سۇ‌راعاندا،‏ 10  يسا بىلاي دە‌دى:‏ «قالاعا كىرگە‌ندە،‏ قۇ‌مىرامە‌ن سۋ الىپ بارا جاتقان ادامدى كە‌زدە‌ستىرە‌سىڭدە‌ر.‏ سوعان ە‌رىپ،‏ ول كىرگە‌ن ۇ‌يگە كىرىڭدە‌ر دە⁠+‏،‏ 11  ٷي يە‌سىنە:‏ —‏ۇ‌ستازىمىز شاكىرتتە‌رىمە‌ن بىرگە قۇ‌تقارىلۋ مە‌يرامىنىڭ اسىن ىشۋگە بولاتىن قوناق بولمە‌نىڭ قايدا ە‌كە‌نىن سۇ‌راپ جاتىر،‏—‏ دە‌ڭدە‌ر.‏ 12  ول سە‌ندە‌رگە جوعارى قاباتتاعى ازىرلە‌نىپ قويىلعان ۇ‌لكە‌ن بولمە‌نى كورسە‌تە‌دى.‏ استى سول جە‌رگە دايىنداڭدار».‏ 13  شاكىرتتە‌ر بارعاندا،‏ ٴ‌بارى ٴ‌دال يسا ايتقانداي بولىپ شىقتى.‏ ٴ‌سۇ‌يتىپ،‏ ولار قۇ‌تقارىلۋ مە‌يرامىنا دايىندالدى.‏ 14  تاماق ىشە‌تىن ۋاقىت كە‌لگە‌ندە يسا ە‌لشىلە‌رىمە‌ن بىرگە داستارقان باسىنا جانتايدى⁠+‏.‏ 15  سوسىن ولارعا بىلاي دە‌دى:‏ «ازاپ شە‌گە‌رىمنىڭ الدىندا وسى قۇ‌تقارىلۋ مە‌يرامىنىڭ اسىن سە‌ندە‌رمە‌ن جە‌ۋدى قاتتى قالاعان ە‌دىم.‏ 16  سە‌بە‌بى سە‌ندە‌رگە مىنانى ايتامىن:‏ قۇ‌داي پاتشالىعىندا ٴ‌بارى تۇ‌گە‌لدە‌ي ورىندالمايىنشا،‏ بۇ‌ل استى قايتىپ جە‌مە‌يمىن».‏ 17  ول توستاعاندى الىپ،‏ قۇ‌دايعا ريزاشىلىق ٴ‌بىلدىردى دە،‏ بىلاي دە‌دى:‏ «مىنانى الىپ،‏ ٴ‌بارىڭ وسىدان ىشىڭدە‌ر.‏ 18  ويتكە‌نى سە‌ندە‌رگە مىنانى ايتامىن:‏ قۇ‌داي پاتشالىعى كە‌لگە‌نشە،‏ ە‌ندى قايتىپ شاراپ ىشپە‌يمىن».‏ 19  بۇ‌دان كە‌يىن قولىنا نان الىپ⁠+‏،‏ ريزاشىلىق ٴ‌بىلدىردى دە،‏ ولارعا سىندىرىپ بە‌رىپ جاتىپ:‏ «بۇ‌ل سە‌ندە‌ر ٷشىن ۇ‌سىنىلاتىن دە‌نە‌مدى بىلدىرە‌دى⁠+‏.‏ مە‌نى ە‌سكە الۋ ٷشىن وسىلاي ىستە‌پ تۇ‌رىڭدار»⁠+‏،‏—‏ دە‌دى.‏ 20  سول سياقتى،‏ كە‌شكى استان كە‌يىن توستاعاندى دا الىپ،‏ بىلاي دە‌دى:‏ «مىنا توستاعان سە‌ندە‌ر ٷشىن توگىلە‌تىن⁠+ قانىما نە‌گىزدە‌لگە‌ن⁠+ جاڭا كە‌لىسىمدى بىلدىرە‌دى⁠+‏.‏ 21  ماعان وپاسىزدىق جاسايتىن ادام مە‌نىمە‌ن بىرگە داستارقان باسىندا وتىر⁠+‏.‏ 22  ادام ۇ‌لى،‏ شىنىندا دا،‏ الدىن الا ايتىلعانعا ساي كە‌تىپ بارا جاتىر⁠+‏،‏ ٴ‌بىراق وعان وپاسىزدىق جاساعان كىسى قاسىرە‌تكە قالادى⁠+‏!‏» 23  سوندا ە‌لشىلە‌ر بۇ‌نى كىم ىستە‌ۋى مۇ‌مكىن دە‌پ،‏ ٶزارا تالقىلاي باستادى⁠+‏.‏ 24  سونداي-‏اق ارالارىندا ە‌ڭ ۇ‌لىسى كىم ە‌كە‌نىنە قاتىستى قىزۋ داۋ تۋدى⁠+‏.‏ 25  ٴ‌بىراق يسا بىلاي دە‌دى:‏ «پاتشالار قول استىنداعى حالىقتى بيلە‌پ-‏توستە‌يدى،‏ ولارعا ۇ‌ستە‌مدىك ە‌تە‌تىندە‌ر قامقورشىلار* دە‌پ اتالادى⁠+‏.‏ 26  ٴ‌بىراق سە‌ندە‌ردىڭ ارالارىڭدا بۇ‌نداي بولماسىن⁠+‏.‏ ە‌ڭ ۇ‌لىلارىڭ ە‌ڭ كىشىدە‌ي⁠+‏،‏ ال باسشىلىق ە‌تە‌تىندە‌رىڭ قىزمە‌ت كورسە‌تۋشىدە‌ي بولىڭدار.‏ 27  داستارقان باسىندا جانتايعان كىسى ۇ‌لى ما،‏ الدە قىزمە‌ت كورسە‌تىپ جۇ‌رگە‌نى مە؟‏ داستارقان باسىندا جانتايعانى ە‌مە‌س پە؟‏ ال مە‌ن ارالارىڭدا قىزمە‌ت كورسە‌تۋشى ىسپە‌تتىمىن⁠+‏.‏ 28  الايدا قيىندىققا ۇ‌شىراعان كە‌زدە‌رىمدە⁠+ مە‌نىمە‌ن بىرگە بولعان سە‌ندە‌رسىڭدە‌ر⁠+‏.‏ 29  اكە‌منىڭ مە‌نىمە‌ن پاتشالىق كە‌لىسىمىن جاساسقانىنداي،‏ مە‌ن دە سە‌ندە‌رمە‌ن سونداي كە‌لىسىم جاساسامىن⁠+‏.‏ 30  وسىلايشا سە‌ندە‌ر مە‌نىڭ پاتشالىعىمدا داستارقانىمنان ٸشىپ-‏جە‌يسىڭدە‌ر⁠+ جانە يسرايلدىڭ 12 رۋىن سوتتاۋ ٷشىن تاقتارعا وتىراسىڭدار⁠+‏.‏ 31  شيمون،‏ شيمون!‏ شايتان ٴ‌بارىڭدى بيداي ىسپە‌تتى ە‌لە‌كتە‌ن وتكىزۋدى تالاپ ە‌تتى⁠+‏.‏ 32  ٴ‌بىراق سە‌نىمىڭ السىرە‌مە‌سىن دە‌پ،‏ سە‌ن ٷشىن جالبارىندىم⁠+‏.‏ ال سە‌ن ىسىڭە وكىنگە‌ن سوڭ،‏ باۋىرلاستارىڭنىڭ سە‌نىمىن نىعايت⁠+‏».‏ 33  سوندا ول:‏ «يە‌م،‏ سىزبە‌ن بىرگە تۇ‌رمە‌گە دە،‏ ولىمگە دە بارۋعا دايىنمىن»،‏—‏ دە‌دى⁠+‏.‏ 34  ٴ‌بىراق يسا:‏ «پە‌تىر،‏ ساعان ايتامىن،‏ بۇ‌گىن اتە‌ش شاقىرماي تۇ‌رىپ-‏اق،‏ سە‌ن مە‌نى بىلمە‌يتىنىڭدى ايتىپ،‏ ٷش رە‌ت تاناسىڭ»،‏—‏ دە‌دى⁠+‏.‏ 35  سوسىن ولاردان:‏ «سە‌ندە‌ردى اقشا سالاتىن قالتا دا،‏ تاماق سالاتىن دوربا دا،‏ ساندال دا العىزباي جىبە‌رگە‌نىمدە⁠+‏،‏ ٴ‌بىر نارسە‌دە‌ن مۇ‌قتاجدىق كوردىڭدە‌ر مە؟‏»—‏ دە‌پ سۇ‌راعاندا،‏ ولار:‏ «جوق!‏»—‏ دە‌پ جاۋاپ بە‌ردى.‏ 36  سوندا يسا بىلاي دە‌دى:‏ «ال ە‌ندى كىمنىڭ اقشا سالاتىن قالتاسى بولسا،‏ سونىسىن،‏ سونداي-‏اق تاماق سالاتىن دورباسىن السىن.‏ سە‌مسە‌رى جوق ادام جامىلعىسىن ساتىپ،‏ سە‌مسە‌ر السىن.‏ 37  ويتكە‌نى سە‌ندە‌رگە مىنانى ايتامىن:‏ «ول قىلمىسكە‌رلە‌ر قاتارىندا سانالدى»⁠+ دە‌گە‌ن سوزدە‌ر ماعان قاتىستى ايتىلعان.‏ سە‌بە‌بى مە‌ن تۋرالى جازىلعاندار ورىندالۋدا⁠+‏».‏ 38  ولار:‏ «يە‌م،‏ مىنە،‏ مۇ‌ندا ە‌كى سە‌مسە‌ر بار»،‏—‏ دە‌گە‌ندە،‏ يسا:‏ «وسى جە‌تكىلىكتى»،‏—‏ دە‌دى.‏ 39  بۇ‌دان كە‌يىن سول جە‌ردە‌ن شىعىپ،‏ داعدىسى بويىنشا ٴ‌زايتۇ‌ن تاۋىنا قاراي ٴ‌جۇ‌ردى.‏ شاكىرتتە‌رى دە سوڭىنان ىلە‌ستى⁠+‏.‏ 40  الگى جە‌رگە كە‌لگە‌ندە،‏ يسا ولارعا:‏ «ازعىرىلماۋ ٷشىن دۇ‌عا ە‌تە بە‌رىڭدە‌ر»،‏—‏ دە‌دى⁠+‏.‏ 41  ال ٶزى تاس لاقتىرىمداي جە‌رگە باردى دا،‏ تىزە بۇ‌گىپ،‏ دۇ‌عا ە‌تە باستادى:‏ 42  ‏«اكە،‏ ە‌گە‌ر قالاساڭ،‏ بۇ‌ل توستاعاننان* ماعان ىشكىزە كورمە.‏ ٴ‌بىراق مە‌نىڭ ە‌مە‌س،‏ سە‌نىڭ ە‌ركىڭ بولسىن»⁠+‏.‏ 43  سوندا كوكتە‌ن ٴ‌بىر پە‌رىشتە كە‌لىپ،‏ ونى نىعايتتى⁠+‏.‏ 44  ٴ‌بىراق جان ازابىنا تۇ‌سكە‌نى سونشا —‏ ول ودان بە‌تە‌ر قاتتى جالبارىنىپ دۇ‌عا ايتتى⁠+‏.‏ ال ونىڭ تە‌رى قان تامشىلارى سياقتى جە‌رگە تامىپ جاتتى.‏ 45  سوسىن ورنىنان تۇ‌رىپ،‏ شاكىرتتە‌رىنە كە‌لدى.‏ ولاردىڭ قايعىدان تيتىقتاپ ۇ‌يىقتاپ كە‌تكە‌نىن كورىپ⁠+‏:‏ 46  ‏«نە‌گە ۇ‌يىقتاپ جاتىرسىڭدار؟‏ تۇ‌رىڭدار،‏ ازعىرىلماۋ ٷشىن دۇ‌عا ە‌تە بە‌رىڭدە‌ر⁠+‏»،‏—‏ دە‌دى.‏ 47  ول ٵلى سويلە‌پ تۇ‌رعاندا،‏ ٴ‌بىر توپ ادام كورىندى.‏ ولاردى ياھۋدا ە‌سىمدى 12 ە‌لشىنىڭ ٴ‌بىرى باستاپ كە‌لە جاتتى.‏ ول يسانىڭ بە‌تىنە‌ن سۇ‌يمە‌ك بولىپ،‏ جانىنا كە‌لدى⁠+‏.‏ 48  يسا وعان:‏ «ياھۋدا،‏ ادام ۇ‌لىنا بە‌تىنە‌ن ٴ‌سۇ‌يىپ وپاسىزدىق جاساپ تۇ‌رسىڭ با؟‏»—‏ دە‌دى.‏ 49  يسانىڭ قاسىنداعىلار ٴ‌مان-‏جايدى اڭعارىپ:‏ «يە‌م،‏ سە‌مسە‌رمە‌ن شاۋىپ تاستايىق پا؟‏»—‏ دە‌دى.‏ 50  بىرە‌ۋى ٴ‌تىپتى سە‌مسە‌رىن سىلتە‌پ قالىپ،‏ باس ٴ‌دىني قىزمە‌تكە‌ردىڭ قۇ‌لىنىڭ وڭ قۇ‌لاعىن شاۋىپ ٴ‌تۇ‌سىردى⁠+‏.‏ 51  سوندا يسا:‏ «جە‌تە‌ر ە‌ندى!‏»—‏ دە‌دى دە،‏ قۇ‌لدىڭ قۇ‌لاعىنا قولىن تيگىزىپ،‏ ساۋىقتىرىپ جىبە‌ردى.‏ 52  بۇ‌دان كە‌يىن ٶزىن ۇ‌ستاۋعا كە‌لگە‌ن جوعارعى ٴ‌دىني قىزمە‌تكە‌رلە‌رگە،‏ عيباداتحانانىڭ باس ساقشىلارى مە‌ن اقساقالدارعا بىلاي دە‌دى:‏ «قاراقشىنى ۇ‌ستاۋعا كە‌لگە‌ندە‌ي،‏ سە‌مسە‌ر،‏ سويىلمە‌ن كە‌لگە‌ندە‌رىڭ قالاي⁠+‏؟‏ 53  كۇ‌ن سايىن سە‌ندە‌رمە‌ن بىرگە عيباداتحانادا بولعانىمدا⁠+‏،‏ تۇ‌تقىنداماپ ە‌دىڭدە‌ر⁠+‏.‏ ٴ‌بىراق قازىر سە‌ندە‌ردىڭ ۋاقىتتارىڭ جانە تۇ‌نە‌كتىڭ بيلىك جۇ‌رگىزە‌تىن ۋاقىتى⁠+‏».‏ 54  ولار يسانى تۇ‌تقىنعا الىپ⁠+‏،‏ باس ٴ‌دىني قىزمە‌تكە‌ردىڭ ۇ‌يىنە اكە‌تتى.‏ ال پە‌تىر الىستان ىلە‌سىپ وتىردى⁠+‏.‏ 55  ونداعىلار ىشكى اۋلانىڭ ورتاسىنا وت جاعىپ،‏ سول جە‌رگە جينالعاندا،‏ پە‌تىر دە ارالارىنا بارىپ وتىردى⁠+‏.‏ 56  ٴ‌بىر قىزمە‌تشى قىز وتتىڭ جارىعىندا وتىرعان ونى كورگە‌ندە،‏ تە‌سىلە قاراپ:‏ «مىناۋ دا ونىمە‌ن بىرگە جۇ‌رە‌تىن»،‏—‏ دە‌دى.‏ 57  ٴ‌بىراق ول:‏ «مە‌ن ونى تانىمايمىن»،‏—‏ دە‌پ مويىندامادى.‏ 58  ٴ‌بىرازدان كە‌يىن تاعى بىرە‌ۋ كورىپ:‏ «سە‌ن دە سولاردىڭ ٴ‌بىرىسىڭ»،‏—‏ دە‌پ ە‌دى،‏ پە‌تىر:‏ «جوق،‏ ولاي ە‌مە‌س»،‏—‏ دە‌پ جاۋاپ بە‌ردى⁠+‏.‏ 59  ٴ‌بىر ساعاتتاي ۋاقىت وتكە‌ن سوڭ باسقا ٴ‌بىر ادام:‏ «شىنىمە‌ن دە،‏ بۇ‌ل ونىمە‌ن بىرگە جۇ‌رە‌تىن.‏ سە‌بە‌بى مىناۋ —‏ عاليلە‌يالىق!‏»—‏ دە‌پ قويمادى.‏ 60  پە‌تىر بولسا:‏ «نە ايتىپ تۇ‌رعانىڭدى بىلمە‌يمىن»،‏—‏ دە‌دى.‏ ول ٵلى سويلە‌پ تۇ‌رعاندا-‏اق،‏ اتە‌ش شاقىردى.‏ 61  سول كە‌زدە يە‌مىز بۇ‌رىلىپ،‏ پە‌تىرگە قارادى.‏ سوندا يە‌مىزدىڭ «بۇ‌گىن اتە‌ش شاقىرعانشا،‏ سە‌ن مە‌نە‌ن ٷش رە‌ت تاناسىڭ» دە‌گە‌ن سوزدە‌رى پە‌تىردىڭ ە‌سىنە ٴ‌تۇ‌ستى⁠+‏.‏ 62  ٴ‌سۇ‌يتىپ،‏ سىرتقا شىعىپ،‏ وكىرىپ جىلادى.‏ 63  يسانى كۇ‌زە‌تىپ تۇ‌رعاندار ونى مازاقتاپ⁠+‏،‏ ۇ‌رىپ-‏سوعا باستادى⁠+‏.‏ 64  سونداي-‏اق بە‌تىن جاۋىپ قويىپ،‏ ۇ‌رىپ:‏ «ٵي،‏ پايعامبار بولساڭ،‏ سە‌نى كىم ۇ‌رعانىن ايتشى؟‏»—‏ دە‌ستى.‏ 65  وعان باسقا دا كوپتە‌گە‌ن قورلىق سوزدە‌ر ايتتى.‏ 66  تاڭ اتا ە‌ل اقساقالدارى،‏ جوعارعى ٴ‌دىني قىزمە‌تكە‌رلە‌ر مە‌ن ٴ‌دىن مۇ‌عالىمدە‌رى تۇ‌گە‌ل جينالىپ⁠+‏،‏ يسانى جوعارعى كە‌ڭە‌سكە* الىپ كە‌لدى دە:‏ 67  ‏«ە‌گە‌ر ٴ‌ماسىح بولساڭ،‏ ايت بىزگە»،‏—‏ دە‌دى⁠+‏.‏ ٴ‌بىراق يسا ولارعا مىنانى ايتتى:‏ «ايتسام دا،‏ ٴ‌بارىبىر سە‌نبە‌س ە‌دىڭىزدە‌ر.‏ 68  ال سۇ‌راسام،‏ ٴ‌بارىبىر جاۋاپ بە‌رمە‌س ە‌دىڭىزدە‌ر.‏ 69  ٴ‌بىراق ە‌ندى ادام ۇ‌لى⁠+ قۇ‌دىرە‌تتى قۇ‌دايدىڭ وڭ جاعىندا وتىراتىن بولادى⁠+‏».‏ 70  بۇ‌عان ٴ‌بارى:‏ «سونىمە‌ن،‏ سە‌ن قۇ‌دايدىڭ ۇ‌لىسىڭ* با؟‏»—‏ دە‌پ سۇ‌راعاندا،‏ يسا:‏ «مۇ‌نى وزدە‌رىڭىز ايتىپ تۇ‌رسىزدار»،‏—‏ دە‌پ جاۋاپ قاتتى.‏ 71  سوندا ولار:‏ «بىزگە بۇ‌دان باسقا قانداي كۋالىك قاجە‌ت؟‏ مۇ‌نى ٶز اۋزىنان ە‌ستىدىك قوي»⁠+‏،‏—‏ دە‌ستى.‏

سىلتەمەلەر

بۇ‌ل قۇ‌رمە‌تتى لاۋازىمدى بىلدىرە‌دى.‏
‏«توستاعان» يساعا جالعان ايىپ تاعىلىپ،‏ ولتىرىلە‌تىنىنە قاتىستى قۇ‌دايدىڭ ە‌ركىن بىلدىرە‌دى.‏