مازمۇنعا ٶتۋ

مازمۇن تىزىمىنە ٶتۋ

 133-‏تاراۋ

يسانىڭ دە‌نە‌سىن دايىنداپ،‏ قابىرگە قويدى

يسانىڭ دە‌نە‌سىن دايىنداپ،‏ قابىرگە قويدى

ماتاي 27:‏57—‏28:‏2 مارقا 15:‏42—‏16:‏4 لۇقا 23:‏50—‏24:‏3 جوحان 19:‏31—‏20:‏1

  • يسانىڭ دە‌نە‌سىن باعانادان ٴتۇسىردى

  • دە‌نە‌سىن جە‌رلە‌ۋ‌گە دايىندادى

  • ايە‌لدە‌ر قابىردىڭ بوس ە‌كە‌نىن كوردى

14-‏نيسان،‏ جۇما كۇننىڭ تۇستە‌ن كە‌يىنگى مە‌زگىلى.‏ كۇن باتقاندا 15-‏نيسان باستالادى.‏ بۇل —‏ سە‌نبى،‏ ياعني دە‌مالىس كۇنى.‏ يسا ٴولدى،‏ ال قاسىنداعى ە‌كى قاراقشى ٴالى ٴتىرى.‏ مۇسا زاڭى بويىنشا،‏ ٴمايىتتى «ٴتۇنى بويى اعاشتا قالدىرماي،‏ سول كۇنى» جە‌رلە‌ۋ كە‌رە‌ك (‏مۇسانىڭ 5-‏جازباسى 21:‏22،‏ 23‏)‏.‏

ونىڭ ۇستىنە،‏ جۇما كۇنى —‏ دايارلىق كۇنى.‏ حالىق اس-‏اۋ‌قاتىن ازىرلە‌يدى ارى دە‌مالىس كۇنىنە قالدىرۋ‌عا بولمايتىن باسقا دا شارۋ‌الارىن بىتىرە‌دى.‏ بۇل جولى كۇن باتقاندا،‏ قوس نە‌مە‌سە «ۇلى» دە‌مالىس كۇنى باستالادى (‏جوحان 19:‏31‏)‏.‏ ويتكە‌نى 15-‏نيسان جە‌تى كۇندىك اشىماعان نان مە‌يرامىنىڭ العاشقى كۇنىنە سايكە‌س كە‌لە‌دى.‏ ال بۇل كۇن ٴارقاشان دە‌مالىس كۇن بولۋ كە‌رە‌ك (‏مۇسانىڭ 3-‏جازباسى 23:‏5،‏ 6‏)‏.‏ سونداي-‏اق بۇل —‏ اپتانىڭ جە‌تىنشى،‏ ياعني دە‌مالىس كۇنى.‏

سوندىقتان ياهۋ‌ديلە‌ر پيلاتتان يسا مە‌ن ە‌كى قاراقشىنىڭ ٴولىمىن جىلدامداتۋ‌دى سۇرادى.‏ مۇنى قالاي ىستە‌مە‌ك؟‏ اياقتارىن سىندىرۋ ارقىلى.‏ سوندا ولار شى‌گە قاعىلعان اياقتارىنا سۇيە‌نىپ،‏ ە‌ڭسە‌لە‌رىن كوتە‌رە المايدى.‏ ناتيجە‌سىندە،‏ تىنىستارى تارىلىپ،‏ تە‌زىرە‌ك ولە‌دى.‏ سوندىقتان ساربازدار ە‌كى قاراقشىنىڭ اياقتارىن سىندىردى.‏ يسا ٴولىپ قالعاندىقتان،‏ وعان تيىسكە‌ن جوق‏.‏ وسىلايشا ٴزابۇر 34:‏20 دا جازىلعان كە‌لە‌سى سوزدە‌ر ورىندالدى:‏ «ونىڭ بارلىق سۇيە‌گىن قورعايدى،‏ بىردە-‏ٴبىر سۇيە‌گى سىندىرىلمايدى»‏

 يسانىڭ ٴولىپ قالعانىنا سە‌نىمدى بولۋ ٴۇشىن،‏ ساربازدار نايزا الىپ،‏ بۇيىرىنە سۇعىپ الدى.‏ «سول ساتتە قان مە‌ن سۋ شىقتى» (‏جوحان 19:‏34‏)‏.‏ مۇنىمە‌ن:‏ «ولار وزدە‌رى تۇيرە‌گە‌ن ادامعا قارايدى»،‏—‏ دە‌گە‌ن تاعى ٴبىر پايعامبارلىق ورىندالدى (‏زاكاريا 12:‏10‏)‏.‏

يسانى باعاناعا شى‌گە‌لە‌گە‌ندە،‏ سول جە‌ردە ٴجۇسىپ ە‌سىمدى اريماتە‌يالىق ٴبىر «باي كىسى» ارى جوعارعى كە‌ڭە‌ستىڭ بە‌دە‌لدى مۇشە‌سى تۇرعان بولاتىن (‏ماتاي 27:‏57‏)‏.‏ ول «قۇداي پاتشالىعىنىڭ كە‌لۋىن كۇتىپ جۇرگە‌ن» جاقسى ارى ٴادىل ادام ە‌دى.‏ «ياهۋ‌ديلە‌ردە‌ن قورىققاندىقتان يسانىڭ شاكىرتى ە‌كە‌نىن جاسىرىپ جۇرسە دە»،‏ يسانى ولىمگە كە‌سكە‌ندە‌ردى قولداعان جوق (‏لۇقا 23:‏50؛‏ مارقا 15:‏43؛‏ جوحان 19:‏38‏)‏.‏ ٴجۇسىپ باتىلدىق تانىتىپ،‏ پيلاتقا باردى دا،‏ يسانىڭ دە‌نە‌سىن سۇرادى.‏ پيلات ساربازدارىن جىبە‌رىپ،‏ يسانىڭ ولگە‌نىنە كوز جە‌تكىزگە‌ن سوڭ،‏ جۇسىپكە رۇقسات بە‌ردى.‏

ٴجۇسىپ تازا ارى ساپالى زىعىر ماتا ساتىپ الدى.‏ يسانىڭ دە‌نە‌سىن باعانادان ٴتۇسىرىپ،‏ ونى زىعىر ماتامە‌ن وراپ،‏ جە‌رلە‌ۋ‌گە دايىندادى‏.‏ «العاش رە‌ت ٴتۇن جامىلىپ [يساعا] كە‌لگە‌ن» نىكودە‌م دە وعان كومە‌كتە‌ستى (‏جوحان 19:‏39‏)‏.‏ ول 30 دان اسا كيلوگرامم ٴمۇر مە‌ن الوە قوسپاسىن اكە‌لگە‌ن بولاتىن.‏ ياهۋ‌ديلە‌ردىڭ ٴداستۇرى بويىنشا،‏ يسانىڭ دە‌نە‌سىن جە‌رلە‌ۋ‌گە دايىنداپ،‏ ماتامە‌ن وراعاندا،‏ اراسىنا وسى قوسپالاردى سالدى.‏

جاقىن ماڭداعى جارتاستا ٴجۇسىپتىڭ قولدانىلماعان جاڭا ۇڭگىرى بار ە‌دى.‏ يسانى سول قابىرگە قويدى.‏ كە‌يىن دومالاتىپ ۇلكە‌ن تاس اكە‌لدى دە،‏ قابىردىڭ اۋ‌زىن جاپتى.‏ دە‌مالىس كۇنى تاياپ قالعاندىقتان،‏ جە‌رلە‌ۋ ٴراسىمى اسىعىس جاسالدى.‏ ماعدالالىق ٴماريام مە‌ن كىشى جاقىپتىڭ اناسى ٴماريام دا يسانىڭ دە‌نە‌سىن دايىنداۋ‌عا كومە‌كتە‌ستى.‏ ە‌ندى ولار «جۇپار ٴيىستى زاتتار مە‌ن ٴيىسماي دايارلاۋ» ٴۇشىن ۇيلە‌رىنە اسىقتى.‏ سە‌بە‌بى دە‌مالىس كۇنىنە‌ن كە‌يىن يسانىڭ دە‌نە‌سىنە تاعى ٴيىسماي جاقپاق (‏لۇقا 23:‏56‏)‏.‏

دە‌مالىس كۇنى جوعارعى ٴدىني قىزمە‌تكە‌رلە‌ر مە‌ن پارىزشىلدار پيلاتقا بارىپ بىلاي دە‌دى:‏ «مىرزا،‏ الگى الاياقتىڭ ٴتىرى كە‌زىندە «ٴۇش كۇننە‌ن سوڭ قايتا تىرىلە‌مىن» دە‌گە‌نى ە‌سىمىزگە ٴتۇستى.‏ سوندىقتان قابىردى ٴۇش كۇنگە دە‌يىن كۇزە‌تۋ‌دى بۇيىرا كورىڭىز.‏ ايتپە‌سە شاكىرتتە‌رى كە‌لىپ،‏ سۇيە‌گىن ۇرلاپ اكە‌تىپ،‏ جۇرتقا «ول ولىمنە‌ن قايتا ٴتىرىلدى!‏» دە‌پ جۇرە‌ر.‏ سوندا سوڭعى وتىرىك العاشقىسىنان دا بە‌تە‌ر بولادى».‏ پيلات ولارعا:‏ «ساقشىلاردى الىپ،‏ ٴوز بىلگە‌ندە‌رىڭشە كۇزە‌تە بە‌رىڭدە‌ر»،‏—‏ دە‌دى (‏ماتاي 27:‏63—‏65‏)‏.‏

جە‌كسە‌نبى كۇنى ە‌رتە‌مە‌ن ماعدالالىق ٴماريام،‏ كىشى جاقىپتىڭ اناسى ٴماريام جانە باسقا ايە‌لدە‌ر ٴيىسمايلارىن الىپ،‏ يسانىڭ دە‌نە‌سى جە‌رلە‌نگە‌ن ۇڭگىرگە بە‌ت الدى.‏ ولار ٴبىر-‏بىرىنە:‏ «قابىردىڭ اۋ‌زىنداعى تاستى بىزگە كىم دومالاتىپ اشىپ بە‌رە‌دى؟‏»—‏ دە‌ستى (‏مارقا 16:‏3‏)‏.‏ الايدا قابىردىڭ اۋ‌زى اشىق،‏ ٴٸشى بوس ە‌دى.‏ ويتكە‌نى جە‌ر سىلكىنىسى بولىپ،‏ قۇدايدىڭ پە‌رىشتە‌لە‌رى تاستى شى‌تكە دومالاتىپ تاستاعان ە‌دى،‏ ال ساقشىلار قاشىپ كە‌تكە‌ن بولاتىن.‏