Inda koshikalimo

Inda koshikalimo

 OSHITUKULWA SHOKUKONAKONWA 12

Efimbo lilipi liwa nokupopya?

Efimbo lilipi liwa nokupopya?

‘Ope na efimbo lokumwena nefimbo lokupopya.’ — OMUUD. 3:1, 7.

EIMBILO 124 Kala alushe omudiinini

EXUKU LOSHITUKULWA *

1. Omuudifi 3:1, 7 ote tu hongo shike?

VAMWE vomufye otu hole okupopya. Ofimbo vamwe tu hole okukala twa mwena. Onghee hano, ope na efimbo lokupopya nolokumwena ngaashi omushangwa wenenediladilo woshitukulwa eshi tau shi ulike. (Lesha Omuudifi 3:1, 7.) Ashike otashi dulika tu kale twa hala ovamwatate novamwameme vamwe va popye shihapu, ile va popye shinini.

2. Olyelye e na oufemba wokuufa kutya onaini tu na okupopya, nongahelipi tu na okupopya?

2 Okupopya oku li oshali ya dja kuJehova. (Ex. 4:10, 11; Eh. 4:11) Jehova ohe tu kwafele nghee tu na okulongifa oshali oyo e tu pa okupitila mEendjovo daye. Moshitukulwa eshi, ohatu ka tala oihopaenenwa imwe yopaMishangwa oyo tai ke tu kwafela tu mone kutya onaini tu na okupopya nosho yo okumwena. Ohatu ka tala yo nghee Jehova ha kala e uditile osho hatu popi kombinga yavamwe. Tete, natu ka taleni kutya onaini tu na okupopya.

EFIMBO LOKUPOPYA

3. Metwokumwe nOvaroma 10:14, onaini tu na okupopya?

3 Otu na okukala alushe twe lilongekida okupopya kombinga yaJehova nosho yo Ouhamba waye. (Mat. 24:14; lesha Ovaroma 10:14.) Ngeenge otwa ningi ngaho, ohatu hopaenene Jesus. Etomheno limwe la fimanenena eshi Jesus a li e uya kombada yedu okwa li okulombwela ovanhu oshili kombinga yaXe. (Joh. 18:37) Ashike otu na okudimbuluka kutya onghedi omo hatu popi, nayo oya fimana. Onghee hano, ngeenge hatu lombwele ovanhu kombinga yaJehova, otu na oku shi ninga “nomwenyo muwa nonefimaneko linene” nokuyavelela omaliudo avo nosho yo osho va itavela. (1 Pet. 3:15) Ngeenge otwa kala hatu ningi ngaho, ohatu ke va honga notashi dulika tu hange omitima davo.

4. Metwokumwe nOmayeletumbulo 9:9, ongahelipi eendjovo detu tadi ka kwafela ovanhu?

4 Ovakulunhuongalo kave na okwoongaonga okupopya ngeenge  ova mono kutya omumwatate ile omumwameme wonhumba okwa pumbwa omayele. Onghee hano, ova pumbwa okutala kutya efimbo lilipi liwa okupopya naye opo vehe mu fife ohoni. Ova pumbwa okukonga onhele opo pehe na ovanhu. Ovakulunhuongalo ova pumbwa alushe okupopya monghedi youkaume oyo tai kwafele omupwilikini a yandje elitulemo. Natango, inava pumbwa okukala va tila okuulikila vamwe omafinamhango Ombiibeli oo tae va kwafele va ninge omatokolo e li mondjila. (Lesha Omayeletumbulo 9:9.) Omolwashike sha fimana okupopya nouladi ngeenge sha pumbiwa? Natu ka taleni koihopaenenwa ivali tai kondjifafana; oshihopaenenwa shotete oshomulumenhu oo a li a pumbwa okupukulula ovanamati vaye, ofimbo shikwao, oshomukainhu oo a li a ka popya nohamba yomonakwiiwa.

5. Onaini omupristeri omukulunhu Eli a lima onghudu?

5 Omupristeri omukulunhu Eli okwa li e na ovanamati vavali ovo a li e hole unene. Ovanamati ovo kava li va fimaneka Jehova. Ova li ve na oshinakuwanifwa sha fimana shokulonga ve li ovapristeri metwali. Ashike ova li va longifa eenghonopangelo davo nai mokuulika kutya inava fimaneka Jehova monghedi omo va li hava ungaunga nomayambo nosho yo okuya moluhaelo. (1 Sam. 2:12-17, 22) Metwokumwe nOmhango oyo Jehova a li a pa Ovaisrael okupitila muMoses, ovanamati vaEli ova li va wana okufya, ndele Eli okwe va pukulula te va mbebeleke nokweefa va twikile okulonga metwali. (Deut. 21:18-21) Jehova okwa li a tala ko ngahelipi onghedi omo Eli a ungaunga noshinima osho? Jehova okwa lombwela Eli a ti: ‘Omolwashike to fimaneke ovana voye ovamati komesho yange?’ Opo nee Jehova okwa li a tokola okudipaa ovanamati ovo vavali ovakolokoshi. — 1 Sam. 2:29, 34.

6. Oshike hatu lihongo kuEli?

6 Ohatu lihongo oshilihongomwa sha fimana kuEli. Ngeenge kaume ketu ile omupambele wetu okwa nyono omhango yaKalunga, otu na okupopya naye, hatu mu dimbulukifa omifikamhango daJehova. Opo nee hatu shilipaleke kutya okwa mona ekwafo kovamwatate ovo ve li ovakalelipo vaJehova. (Jak. 5:14) Onghee inatu hala okukala twa fa Eli, tu kale twa fimaneka kaume ile omupambele wetu komesho yaJehova. Otashi pula ouladi okupukulula omunhu oo a pumbwa ekwafo, neenghendabala da tya ngaho otadi dulu okweeta oidjemo iwa. Natu ka taleni koshihopaenenwa sha yooloka ko kwaasho shaEli, shomukainhu Omuisrael wedina Abigail.

Abigail okwa tula po oshihopaenenwa shiwa shi na sha nokuhoolola efimbo liwa lokupopya (Tala okatendo 7-8) *

7. Omolwashike Abigail a ka popya naDavid?

 7 Abigail okwa li omukulukadi womulumenhu oshipuna Nabal. Eshi David novalumenhu vaye va li va ya onhapo ohamba Saul, ova li hava kala novafita vaNabal nokwaamena oimuna yaye kookalyamupombo. Mbela Nabal okwa li ngoo a pandula ekwafo olo? Ahowe. Eshi David a ka pula Nabal oikulya inini nomeva, Nabal okwa li a handuka ndele te va tuku. (1 Sam. 25:5-8, 10-12, 14) Opo nee David okwa li a tokola toko oku ka dipaa ovalumenhu aveshe vomeumbo laNabal. (1 Sam. 25:13, 22) Mbela oshiponga sha tya ngaho osha li shi na okukelelwa ngahelipi? Abigail okwa li a mona kutya olo olo efimbo lokupopya, nokwa li a ya nouladi a ka shakeneke ovalumenhu 400 ve kwetwe kunakaidi kahalwenya, va fula onya nova homata nokomayoo opo a ka popye naDavid.

8. Oshike hatu lihongo moshihopaenenwa shaAbigail?

8 Eshi Abigail a shakena naDavid, okwa popya naye nouladi, nefimaneko nokwe mu tomha. Nonande Abigail haye a li e na okuvelwa ombedi omolwonghalo oyo ya holoka po, okwa pa David ombili. Abigail okwa li e lineekela muJehova nokwa holola kutya David oku na omaukwatya mawa. (1 Sam. 25:24, 26, 28, 33, 34) Ngaashi Abigail, nafye otwa pumbwa okulombwela nouladi omunhu oo tu wete kutya oshinima osho ta ningi otashi dulu oku mu etela oilanduliko ii. (Eps. 141:5) Otwa pumbwa okukala tu na efimaneko, ashike otwa pumbwa yo okukala tuhe na oumbada. Ngeenge ohatu yandje omayele opahole apa sha pumbiwa ohatu ulike kutya otu li ookaume kashili. — Omayel. 27:17.

9-10. Ovakulunhuongalo ove na okudimbuluka shike ngeenge tava yandje omayele kuvamwe?

9 Osha fimana kovakulunhuongalo ngeenge ova kala hava popi nouladi noilyo yeongalo oyo tai li humbata nai. (Gal. 6:1) Ovakulunhuongalo ove na okudimina nelininipiko kutya  navo ovalunde nosho yo kutya otashi dulika omafimbo amwe va pumbwa omayele. Ashike osho ihashi va imbi okuyandja outekuduliko kwaavo ve u pumbwa. (2 Tim. 4:2; Tit. 1:9) Ngeenge ovakulunhuongalo tava yandje omayele, ohava longifa oshali yavo yokupopya opo va honge noukeka nosho yo nelididimiko. Ove hole ovamwaxe, nohole ya tya ngaho oyo hai ve linyengifa va katuke eenghatu. (Omayel. 13:24) Ashike etomheno lavo la fimana olo okufimanekifa Jehova mokudiinina omifikamhango daye nokwaamena eongalo kenwefemo lii. — Oil. 20:28.

10 Fiyo opapa, otwa kundafana kutya onaini tu na okupopya. Ashike omafimbo amwe osha fimana okukala twa tya filu. Omashongo elipi tashi dulika a holoke po shi na sha neenghalo odo?

EFIMBO LOKUMWENA

11. Jakob okwa longifa efaneko lilipi, nomolwashike tali wapalele?

11 Omafimbo amwe ohashi kala shidjuu okupangela elaka letu. Omushangi umwe wOmbiibeli, Jakob, okwa longifa efaneko tali wapalele opo a yelife eshongo la tya ngaho. Okwa ti: “Ngeenge ope na ou iha ningi epuko mokupopya, okwa wanenena nota dulu yo okupangela olutu laye alishe.” (Jak. 3:2, 3) Onghambe ohai tulwa oshitomo komutwe nosho yo mokanya kayo. Omulondi oha yukifa onghambe mokushila eengodi doshitomo. Ngeenge okwe di efa, onghambe otai ka hovela okutondoka ya finda oku kwa taalela oshipala nokulietela oshiponga yovene nosho yo omulondi wayo. Sha faafana, ngeenge otwa dopa okupangela elaka letu, ohatu ke lietela omaupyakadi mahapu. Natu ka taleni keenghalo dimwe omo twa pumbwa okupangela elaka letu nokutya filu.

12. Onaini twa pumbwa okupangela elaka letu nokutya filu?

12 Mbela oho linyenge ngahelipi ngeenge  omumwatate ile omumwameme oku shii ouyelele wonhumba oo u li oshiholekwa? Pashihopaenenwa, ngeenge owa shakene nomunhu oo a dja koshilongo oko oilonga yetu ya shilikwa, mbela oto ka yelekwa u mu pule kutya ohava longo ngahelipi koshilongo oko? Kape na omalimbililo kutya omalinyengotomheno oye kaai. Otu hole ovamwatate nohatu kala twa hala okuuda eenghalo odo tava piti mudo. Ohatu kala yo twa hala okupopya kondadalunde ngeenge hatu va kwatele momailikano etu. Ashike pomhito oyo otwa pumbwa okupangela elaka letu nokutya filu. Ngeenge otwa fininike umwe e tu lombwele shi na sha nouyelele oo u li oshiholekwa ohatu ulike kutya katu hole omumwatate oo hatu pula nosho yo ovamwatate novamwameme ovo ve li koshilongo oko. Inatu hala okuweda ko komitengi dovamwatate novamwameme ovo ve li koilongo oko oilonga yetu ya shilikwa. Sha faafana, kape na nande omumwatate ile omumwameme wokoilongo oko a hala okuholola nghee Eendombwedi hadi udifa nokuwanifa po oinakuwanifwa ikwao yopaKriste.

13. Ngaashi sha popiwa mOmayeletumbulo 11:13, oshike osho ovakulunhuongalo ve na okuninga, nomolwashike?

13 Ovakulunhuongalo navo ova pumbwa okutula moilonga efinamhango olo li li mOmayeletumbulo 11:13 mokuhaholola oiholekwa. (Lesha.) Ashike osho otashi dulu okukala eshongo ngeenge omukulunhuongalo okwa hombola. Molwaashi ovalihomboli ohava kala ve na ekwatafano lopofingo, luhapu ohava lombwelafana oiholekwa, omaliudo noisho yavo. Ashike omukulunhuongalo oku shii kutya ke na okulombwela omukulukadi waye ‘oiholekwa’ yeongalo. Ngeenge okwe shi ningi, eongalo itali ka kala vali le mu lineekela nota ka nyona po edina laye liwa. Ovo ve na oinakuwanifwa meongalo kave na okukala ve “na eendaka mbali,” ile ovanaihelele. (1 Tim. 3:8; esh.) Sha hala okutya, kave na okukala ookavandje ile hava ambe. Ngeenge omukulunhuongalo oku hole omukulukadi waye, ke na oku mu lombwela ouyelele oo ina pumbwa okuuda.

14. Ongahelipi omukulukadi womukulunhuongalo he mu kwafele a kaleke po edina laye liwa?

14 Omukulukadi ota ka kwafela omushamane waye a kale nedina liwa ngeenge okwa kala ihe mu fininike e mu lombwele oiholekwa yeongalo. Ngeenge okwa ningi ngaho, ita yambidida ashike omushamane waye, ndele ota ulike yo kutya okwa fimaneka ovo ve lineekela omushamane waye. Naasho sha fimanenena oshosho kutya ota hafifa Jehova mokuxumifa komesho ombili noukumwe meongalo. — Rom. 14:19.

JEHOVA OHA KALA E UDITILE NGAHELIPI OSHO HATU POPI?

15. Jehova okwa li e uditile ngahelipi ookaume kaJob vatatu, nomolwashike?

15 Ohatu dulu okulihonga shihapu membo lOmbiibeli laJob kombinga yanghee tu na okupopya, nonaini tu na okupopya. Konima eshi Job a hangwa komaudjuu a shikulafana, puye opa li pe uya ovalumenhu vane ovo va li ve uya oku mu hekeleka noku mu pa omayele. Ovalumenhu ovo ova kala efimbo lile va mwena. Ashike okutala keendjovo odo da popiwa kovalumenhu ovo vatatu, Elifas, Bildad naSofar, otadi ulike kutya kava li va diladila osho tava ka tya opo va kwafele Job. Ponhele yaasho, ova li tava diladila kutya ongahelipi tava dulu okuulika kutya Job okwa ninga epuko. Peemhito dimwe ova li va popya oinima i li mondjila, ashike oinima ihapu oyo va li va popya kombinga yaJob naJehova kaya li paushili nopahole. Ova li va tokola Job nonyanya kutya omunhu mwii. (Job 32:1-3) Mbela Jehova okwa li e linyenga ngahelipi? Okwa li a handukila neenghono ovalumenhu ovo vatatu. Okwa li e va lombwela kutya vo omalai, ndele te va lombwele va pule Job e va ilikanene. — Job 42:7-9.

16. Oshike hatu lihongo koshihopaenenwa shii shaElifas, Bildad naSofar?

 16 Ohatu dulu okulihonga shihapu koshihopaenenwa shii shaElifas, Bildad naSofar. Shotete, katu na okutokola ovamwatate. (Mat. 7:1-5) Ponhele yaasho, otwa pumbwa okupwilikina nelitulemo kuvo ofimbo inatu tya sha. Kungaho opo ashike hatu ka dula okuuda ko onghalo yavo. (1 Pet. 3:8) Oshitivali, ngeenge hatu popi, natu kale tu shii kutya eendjovo detu odi li pahole nodoshili. (Ef. 4:25) Oshititatu, Jehova oha kala e shii osho hatu popi kombinga yavamwe.

17. Oshike hatu lihongo moshihopaenenwa shaElihu?

17 Omulumenhu omutine oo a li e uya okutalela po Job oElihu, omupambele waAbraham. Okwa kala ta pwilikine eshi Job novalumenhu venya vatatu tava popi. Osha yela kutya okwa kala ta pwilikine nelitulemo, nomolwaasho a dula okuyandja omayele opahole oo a kwafela Job a lundulule okudiladila kwaye. (Job 33:1, 6, 17) Elalakano laElihu ola li okufimanekifa Jehova, ndele hakulifimanekifa ye mwene ile vamwe. (Job 32:21, 22; 37:23, 24) Oshihopaenenwa shaElihu otashi tu hongo kutya ope na efimbo lokumwena nolokupwilikina. (Jak. 1:19) Ohatu lihongo yo kutya ngeenge hatu yandje omayele otu na oku shi ninga nelalakano lokufimanekifa Jehova, ndele hafye vene.

18. Ongahelipi hatu dulu okuulika kutya otwa pandula oshali yokupopya?

18 Ohatu ulike kutya otwa lenga oshali yokupopya mokushikula omayele Ombiibeli e na sha nokutya onaini tu na okupopya nosho yo onghedi omo tu na okupopya. Ohamba inaendunge Salomo oya li ya nwefwa mo i shange tai ti: “Eendjovo da popiwa mefimbo lado odo da fa omaapula oingoldo moshiyaxa shoshingoldo.” (Omayel. 25:11) Ngeenge otwa kala hatu pwilikine eshi vamwe tava popi nokudiladila ofimbo inatu tya sha, eendjovo detu otadi ka kala diwa nodi na ongushu ngaashi omaapula oo oshingoli. Opo nee eendjovo detu otadi ka tunga vamwe nohatu ka hafifa Jehova kutya nee ohatu popi shihapu ile oshinini. (Omayel. 23:15; Ef. 4:29) Oyo kai fi tuu onghedi ya denga mbada omo hatu dulu okuulika kutya otwa pandula oshali yokupopya oyo twa pewa kuKalunga!

EIMBILO 82 ‘Ouyelele weni nau minikile’

^ okat. 5 MEendjovo daKalunga omu na omafinamhango oo tae tu kwafele tu mone kutya onaini tu na okupopya nonaini tu na okumwena. Ngeenge otu shii osho Ombiibeli tai ti nohatu shi tula moilonga, eendjovo detu otadi ka hafifa Jehova.

^ okat. 62 OMASHANGELO OMAFANO: Omumwameme ta yandje omayele opandunge komumwameme mukwao.

^ okat. 64 OMASHANGELO OMAFANO: Omumwatate ta yandje omaetepo e na sha noukoshoki.

^ okat. 66 OMASHANGELO OMAFANO: Abigail ta popi naDavid pefimbo la wapala nosha eta oidjemo iwa.

^ okat. 68 OMASHANGELO OMAFANO: Ovalihomboli tava henuka okupula ouyelele u na sha noilonga yetu koshitukulwa oko oilonga yetu ya shilikwa.

^ okat. 70 OMASHANGELO OMAFANO: Omumwatate ta shilipaleke kutya kape na oo e mu udite eshi ta popi kombinga yoiholekwa yeongalo.