Inda koshikalimo

Inda koshikalimo

 OSHITUKULWA SHOKUKONAKONWA 8

Lalakanena ombili mokukondjifa ondubo

Lalakanena ombili mokukondjifa ondubo

“Natu lalakanene oinima oyo tai eta ombili notai tungu vakwetu.” — ROM. 14:19.

EIMBILO 113 Otwa punikwa nombili

EXUKU LOSHITUKULWA *

1. Ondubo oya li ya kuma ngahelipi oukwaneumbo waJosef?

JAKOB okwa li e hole ovanamati vaye aveshe, ashike okwa li e hole unene Josef, oo a li e na omido 17. Ovamwainamati vaJosef ova li ve linyenga ngahelipi? Ova li ve mu twila ondubo, naasho osha li she va ningifa va kale ve mu tonde. Josef ka li a ninga sha shii osho sha li tashi dulu oku mu tondifa kovamwaxe. Ashike nande ongaho, ova landifa po Josef a ninge omupika nokulombwela xe oipupulu kutya omonamati oo e hole unene okwa lika po koshifitukuti. Ondubo oye va ningifa va kanife ombili moukwaneumbo nokuudifa nai xe. — Gen. 37:3, 4, 27-34.

2. She likolelela kOvagalati 5:19-21, omolwashike ondubo ya nyika oshiponga?

2 MOmishangwa, ondubo * oya popiwa i li imwe yomoinima oyo i li “oilonga yombelela” oyo tai dulu okwiimba omunhu a fyuulule Ouhamba waKalunga. (Lesha Ovagalati 5:19-21.) Ondubo luhapu ohai etifa ehandu inali pangelwa.

3. Oshike hatu ka kundafana moshitukulwa eshi?

3 Oshihopaenenwa shovamwaxe vaJosef osha ulika nghee ondubo tai dulu okunyona po ekwatafano nombili moukwaneumbo. Nonande itatu ka ninga osho ovamwaxe vaJosef va ninga, atushe otu li ovalunde notu na omitima di na omakoto. (Jer. 17:9) Nomolwaasho omafimbo amwe hatu kala twa twila vamwe ondubo. Natu ka taleni koihopaenenwa imwe yelondwelo mOmbiibeli oyo tai tu kwafele tu mone kutya omolwashike ondubo tashi dulika i mene omidi momitima detu. Ohatu ka kundafana yo eenghedi tadi longo odo tadi tu kwafele tu kondjife ondubo nokulalakanena ombili.

 OSHIKE TASHI DULU OKWEETIFA ONDUBO?

4. Omolwashike Ovafilisti va li va twila Isak ondubo?

4 Oinima yopamaliko. Isak okwa li oshipuna, nOvafilisti ova li ve mu twila ondubo omolwomaliko aye. (Gen. 26:12-14) Ova li nokuli va fufila omifima omo a li ha nwefa oimuna yaye. (Gen. 26:15, 16, 27) Ngaashi Ovafilisti, vamwe kunena navo ohava twile ondubo ovo ve na oinima yopamaliko ve va dule. Ihava kala ashike va hala oinima yavamwe, ndele ohava kala yo inava halela vamwe osho ve kwete.

5. Omolwashike ovawiliki vomalongelokalunga va li va twila Jesus ondubo?

5 Okukala u holike. Ovawiliki vomalongelokalunga Oshijuda ova li va twila Jesus ondubo molwaashi okwa li e holike kovanhu vahapu. (Mat. 7:28, 29) Jesus okwa li omukalelipo waKalunga nokwa li ha hongo oshili. Ashike nande ongaho, ovawiliki vomalongelokalunga ova li va popya oipupulu noku mu lundila opo va nyone po edina laye liwa. (Mark. 15:10; Joh. 11:47, 48; 12:12, 13, 19) Mbela elondwelo lilipi hatu lihongo mehokololo olo? Natu kondjife eamo lokukala twa twila vamwe ondubo ovo ve holike kovamwatate novamwameme meongalo omolwomaukwatya avo mawa. Ponhele yaasho, natu kendabale okuhopaenena ohole yavo. — 1 Kor. 11:1; 3 Joh. 11.

6. Diotrefes okwa ulika ngahelipi ondubo?

6 Okupewa oinakuwanifwa meongalo. Mefelemudo lotete, Diotrefes okwa li a twilwa ondubo ovo va li hava kwatele komesho meongalo lopaKriste. Moilyo aishe yeongalo, oye a li “e liholele komesho,” nomolwaasho a li a popila mowii omuyapostoli Johannes nosho yo ovamwatate ovo va li hava kwatele komesho. (3 Joh. 9, 10) Nonande inatu fa Diotrefes, nafye otashi dulika tu hovele okutwila ondubo Ovakriste ovo va pewa oinakuwanifwa oyo twa li twa hala, unene tuu ngeenge otu wete kutya nafye ohatu dulu okuwanifa po oshinakuwanifwa osho.

Omitima detu oda fa edu, omaukwatya etu mawa okwa fa eengala diwa. Ashike ondubo oya fa oshimeno osho sha nyika oshiponga. Ondubo ohai dipaa mo omaukwatya mawa oo tu na, ngaashi ohole, olukeno nosho yo onghenda (Tala okatendo 7)

7. Ondubo ohai tu kumu ngahelipi?

7 Ondubo oya fa oshimeno osho sha nyika oshiponga. Ngeenge ondubo oya mene omidi momitima detu otashi ka kala shidjuu oku i duda mo. Ohai xumifwa komesho komaukwatya amwe mai ngaashi efupa, ounhwa nosho yo okuliholamwene. Ondubo otai dulu oku tu imba tu kulike omaukwatya mawa ngaashi ohole, olukeno nosho yo onghenda. Ngeenge otwa didilike kutya otu na ondubo otwa pumbwa oku i duda mo diva. Ongahelipi hatu dulu oku i kondjifa?

KULIKA ELININIPIKO NOKUKALA WA WANENWA

Ongahelipi hatu dulu okududa mo ondubo? Kekwafo lomhepo iyapuki yaKalunga, ohatu dulu okududa mo ondubo noku i pingena po nelininipiko nokukala twa wanenwa (Tala okatendo 8-9)

8. Omaukwatya elipi tae tu kwafele tu kondjife ondubo?

8 Ohatu dulu okukondjifa ondubo ngeenge otwa kulike elininipiko nokukala twa wanenwa. Ngeenge otwa kulike omaukwatya oo mawa, itatu ka kala tu na ondubo. Elininipiko otali ke tu kwafela tuha kale hatu lidiladilile pombada. Omunhu oo e na elininipiko iha kala e lihalela oinima ihapu e dule vamwe. (Gal. 6:3, 4) Omunhu oo a wanenwa oha pandula kwaasho e na noihe liyeleke navamwe. (1 Tim. 6:7, 8) Omunhu oo e na elininipiko nokwa wanenwa oha kala a hafa ngeenge e wete vamwe tava pewa oinima iwa noha hafe pamwe navo.

9. Metwokumwe nOvagalati 5:16 nosho yo Ovafilippi 2:3, 4, omhepo iyapuki otai tu kwafele tu ninge shike?

9 Otwa pumbwa ekwafo lomhepo iyapuki yaKalunga opo i tu kwafele tu henuke ondubo notu kulike elininipiko nokukala twa wanenwa kwaasho tu na. (Lesha Ovagalati 5:16; Ovafilippi 2:3, 4.) Omhepo iyapuki yaJehova ohai tu kwafele tu konakone omadiladilo nomalinyengotomheno etu. Kekwafo laJehova, ohatu ka kala hatu diladila oinima iwa  notai tungu ponhele yoinima ii. (Eps. 26:2; 51:10) Natu ka konakoneni oshihopaenenwa shaMoses noshaPaulus, ovalumenhu ovo va li va kondjifa ondubo.

naJosua opo e va lombwele kutya metwali omu na ovalumenhu vavali tava xunganeke. Josua ta pula Moses a kangheke ovalumenhu ovo, ashike Moses okwe shi anya. Ponhele yaasho, okwa lombwela Josua kutya okwa hafa eshi Jehova a tula omhepo yaYe movalumenhu ovo vavali (Tala okatendo 10)

10. Onghalo ilipi ya li ya yeleka Moses? (Tala efano kombada yoshifo.)

10 Moses okwa li e na eenghonopangelo dokupangela oshiwana shaKalunga, ashike ka li ha kwatwa kondubo ngeenge vamwe va pewa oinakuwanifwa. Pashihopaenenwa, pomhito imwe Jehova okwa li a kufa Moses eenghono dimwe domhepo iyapuki noku di yandja kongudu yovakulunhu vOmuisrael ovo va li popepi netwali leongalo. Konima yaasho, Moses okwa li a uda kutya ovakulunhu vavali ovo inava ya ketwali leongalo ova li va tililwa omhepo iyapuki nova hovela okuxunganeka. Okwa li a ninga po shike eshi Josua e mu pula a kangheke ovakulunhu ovo vavali? Moses ka li a twila ondubo ovalumenhu ovo vavali omolwoshinakuwanifwa osho va pewa kuJehova. Ponhele yaasho, okwa li e lininipika nokwa hafa pamwe navo. (Num. 11:24-29) Oshike hatu lihongo kuMoses?

Ongahelipi ovakulunhuongalo tava dulu okuhopaenena elininipiko laMoses? (Tala okatendo 11-12) *

11. Ongahelipi ovakulunhuongalo tava dulu okuhopaenena Moses?

11 Ngeenge ou li omukulunhuongalo, mbela ope na efimbo limwe wa li wa pulwa u deulile umwe oshinakuwanifwa osho u na meongalo nou shi hole neenghono? Pashihopaenenwa, otashi dulika u na oufembanghenda wokukwatela komesho Oshungonangelo oshivike keshe. Ndele ngeenge ou na elininipiko ngaashi Moses ito ka kala wa tila okudeula omumwatate opo e ke i kwatele komesho mokweendela ko kwefimbo. Ponhele yaasho, oto ka kala wa hafa okudeula omumwaxo.

12. Ongahelipi Ovakriste vahapu kunena hava ulike kutya ova wanenwa nove na elininipiko?

12 Natu ka kundafaneni onghalo imwe oyo ya taalelwa kovamwatate vahapu ovo va kulupa. Oule womido dihapu, ova kala tava longo ve li ovaunganeki volutu lovakulunhuongalo. Ashike ngeenge ova wanifa omido 80, ohava yandje po oshinakuwanifwa shavo nehalo liwa. Ovapashukilishikandjo ovo va wanifa omido 70 ohava yandje po oshinakuwanifwa osho nehalo liwa nokutambula ko oshinakuwanifwa shipe osho tava pewa. Omido opo da di ko, Ovabetel vahapu mounyuni aushe ova li va hovela okutuminwa momapya. Ovamwatate novamwameme ovo ovadiinini ihava kala ve tonde ovo va pewa oinakuwanifwa oyo va li ve na.

13. Omolwashike tashi dulika hanga Paulus a twile ondubo ovayapostoli 12?

13 Omuyapostoli Paulus oumwe womwaavo ve li oshihopaenenwa shiwa eshi a kulika oukwatya wokukala a wanenwa kwaasho e na nelininipiko. Paulus ka li a efa ondubo i mene omidi muye. Okwa li ha longo noudiinini moukalele, nokwa li a popya nelininipiko a ti: “Ame ondi dulike kovayapostoli aveshe, noinandi wana nokuli okwiifanwa omuyapostoli.” (1 Kor. 15:9, 10) Ovayapostoli ovo 12 ova kala nokushikula Jesus eshi a li ta wanifa po oukalele waye kombada yedu, ashike Paulus ka li a ninga Omukriste nokuli nokonima yefyo laJesus, naashi a nyumunwa. Nonande Paulus okwa ka nangekwa po e li “omuyapostoli koiwana,” ka li e na oufembanghenda we likalekelwa wokukala umwe vomovayapostoli 12. (Rom. 11:13; Oil. 1:21-26) Paulus okwa kala a wanenwa kwaasho e na ponhele yokutwila ondubo ovalumenhu 12 ovo va li hava endafana naJesus.

14. Oshike hatu ka ninga po ngeenge otwa wanenwa kwaasho tu na notu na elininipiko?

14 Ngeenge otwa wanenwa kwaasho tu na notu na elininipiko ngaashi Paulus, ohatu ka fimaneka ovo va pewa eenghonopangelo kuJehova. (Oil. 21:20-26) Okwa li a ninga  elongekido opo pa hoololwe ovalumenhu va kwatele komesho eongalo lopaKriste. Jehova okwa tala ko ‘ovalumenhu ovo ve li eeshali’ nonande inava wanenena. (Ef. 4:8, 11) Ngeenge otwa kala twa fimaneka ovalumenhu ovo va nangekwa po nokushikula ewiliko lavo nelininipiko, ohatu ka ehena popepi naJehova nohatu ka kala tu na ombili nOvakriste vakwetu.

“NATU LALAKANENE OINIMA OYO TAI ETA OMBILI”

15. Oshike twa pumbwa okuninga?

15 Ngeenge otwa twilafana ondubo, itatu ka kala tu na ombili. Otwa pumbwa okududa mo ondubo oyo i li momitima detu nokuhenuka okutwila vakwetu ondubo. Otwa pumbwa okukatuka eenghatu odo da fimana ngeenge otwa hala okudulika koshipango shaJehova osho sha popya kutya “natu lalakanene oinima oyo tai eta ombili notai tungu vakwetu.” (Rom. 14:19) Oshike twa pumbwa okuninga kondadalunde opo tu kwafele vakwetu va kondjife ondubo, nongahelipi hatu dulu okuxumifa komesho ombili?

16. Ongahelipi hatu dulu okukwafela vakwetu va kondjife ondubo?

16 Omikalo detu neenghatu detu ohadi nwefa mo vakwetu neenghono. Ounyuni owa hala tu kale tu na “oikala yokuliulika” omolwoinima oyo tu na. (1 Joh. 2:16) Ashike oikala ya tya ngaho, ohai xumifa komesho ondubo. Ohatu ka henuka okuningifa vakwetu va kwatwe kondubo ngeenge ihatu popi oinima oyo tu na ile oyo twa diladila okulanda. Onghedi imwe omo hatu dulu okuhenuka ondubo, omokukala tu na etaleko liwa li na sha noinakuwanifwa oyo  tu na meongalo. Ondubo otai ka enda tai mene omidi mufye ngeenge otwa kala hatu popi kombinga yoinakuwanifwa oyo tu na. Mepingafano naasho, ngeenge otwa kala tu na ko nasha navakwetu notwa hafela oinima iwa oyo va ninga, ohatu va kwafele va kale va wanenwa kwaasho ve na nohatu ka xumifa komesho oukumwe nombili meongalo.

17. Ovamwaxe vaJosef ova li va ninga po shike, nomolwashike?

17 Ohatu dulu okukondjifa filufilu ondubo. Natu ka taleni vali koshihopaenenwa shovamwaxe vaJosef. Konima yomido eshi va ungaunga nai naJosef, ova ka shakena vali naye muEgipti. Ofimbo Josef ine ve lihololela, okwa li e va yeleka opo a tale ngeenge ova lundulula ngoo oikala yavo shili. Eshi va li tava li pamwe novamwaxe, okwa li a pa onghelo yavo, Benjamin, oikulya ihapu i dule yavakwao. (Gen. 43:33, 34) Ashike okwa mona kutya kapa li nande oumwe a twila Benjamin ondubo. Ponhele yaasho, ova li va ulika kutya ove na ko nasha nomumwaxe nosho yo xe yavo, Jakob. (Gen. 44:30-34) Molwaashi ovamwaxe vaJosef ova li va efa po ondubo, oshe va kwafela opo moukwaneumbo wavo mu kale vali ombili. (Gen. 45:4, 15) Sha faafana, nafye ngeenge otwa efa po ondubo, otashi ke tu kwafela opo moukwaneumbo wetu nosho yo meongalo mu kale ombili tai kunguluka nawa.

18. Metwokumwe naJakob 3:17, 18, oshike tashi ka ningwa po ngeenge ohatu xumifa komesho ombili?

18 Jehova okwa hala tu kondjife ondubo notu lalakanene ombili. Otwa pumbwa okuninga eenghendabala opo tu dule okuninga ngaho. Ngaashi twa kundafana moshitukulwa eshi, otu na eamo lokukala twa twila vamwe ondubo. (Jak. 4:5) Otwa dingililwa yo kovanhu ovo hava xumifa komesho ondubo. Ashike itatu ka kala nandenande tu na ondubo ngeenge otu na elininipiko, twa wanenwa kwaasho tu na notu na olupandu. Onghee hano, ohatu ka xumifa komesho ombili oyo hai tu kwafele tu kulike omaukwatya mawa. — Lesha Jakob 3:17, 18.

EIMBILO 130 Kala ho dimine po vamwe

^ okat. 5 Mehangano laJehova omu na ombili. Ashike ombili ya tya ngaho otai dulu okunyonwa po ngeenge otwa kulike ondubo. Moshitukulwa eshi ohatu ka kundafana osho hashi etifa ondubo. Ohatu ka kundafana yo nghee hatu dulu okukondjifa oukwatya oo, nanghee hatu dulu okuxumifa komesho ombili.

^ okat. 2 OUTUMBULILO WA YELIFWA: Ngaashi sha popiwa mOmbiibeli, ondubo ihai ningifa ashike omunhu a kale a hala oshinima shonhumba osho vamwe ve na, ndele ohai mu ningifa yo a kale inaa halela vamwe osho ve kwete.

^ okat. 61 OMASHANGELO OMAFANO Epandja: Pokwoongala kwolutu lovakulunhuongalo, omumwatate oo a kulupa ha kwatele komesho Oshungonangelo yokukonakonwa okwa pulwa a deulile omukulunhuongalo omunyasha oshinakuwanifwa osho. Nonande omumwatate oo a kulupa oku hole oshinakuwanifwa shaye, okwa yambidida etokolo olo la ningwa kovakulunhuongalo nokwa popila omumwatate omunyasha oo ta pewa oshinakuwanifwa osho.