Inda koshikalimo

Inda koshikalimo

Etaleko la yuka li na sha nokuninga omapuko

Etaleko la yuka li na sha nokuninga omapuko

Don naMargaret * ova li va hafela okutalelwa po komonakadona wavo nosho yo oukwaneumbo wavo. Eshi va li ve li pokushuna, Margaret, oo a li omunawino mokuteleka, okwa li a tokola okuteleka omakoroni mwa tulwa eshini (o-cheese), oo e holike neenghono kovatekulu vaye vavali.

Fimbo aveshe va li ve li omutumba, Margaret okwa eta oikulya noku i tula koshitaafula. Eshi a tuula ko, okwa li a kumwa eshi a mona kutya moshiyaxa omwa li ashike omunghoka weshini. Margaret okwa dimbwa okuweda mo omakoroni, oo a li a pumbiwa neenghono. *

Atusheni ohatu ningi omapuko, kashi na nee mbudi okutya otu na eedula ngapi ile otu na owino u fike peni. Otashi dulika tu popye eendjovo inadi diladilwa nawa, tu katuke eenghatu dihe li pandunge, ile tu kale inatu ninga oshinima shonhumba molwaashi twe shi dimbwa. Omolwashike hatu ningi omapuko? Ongahelipi hatu dulu okuungaunga nomapuko oo? Mbela otaa dulu ngoo okuhenukwa? Etaleko la yuka li na sha nomapuko otali ke tu kwafela tu dule okunyamukula omapulo oo.

ETALEKO LETU NOLAKALUNGA LI NA SHA NOMAPUKO

Ngeenge tu na osho twa ninga nawa, ohatu kala twa hafa eshi hatu pandulwa nokufimanekwa molwaashi otu udite twe shi lilongela. Ngeenge twa ninga epuko, nokuli nonande inatu shi ningila owina, ile kape na oo e li mona, mbela katu na okudimina kutya otwa ninga epuko? Okuninga ngaho otashi pula elininipiko.

Ngeenge otwa kala tu lihole unene fye vene, otashi dulika tu kendabale okuninipika omapuko etu, ile tu pe vamwe ombedi, ile nokuli tu likale epuko olo twa ninga. Eenghatu da tya ngaho ohadi eta oilanduliko inyikifa oluhodi. Oupyakadi otashi dulika u kale inau kandulwa po, novanhu vamwe otashi dulika va pewe ombedi shihe li pauyuki. Nokuli nonande otwa ningi epuko ndele inatu mona oilanduliko paife, natu dimbuluke kutya hauxuuninwa, “keshe umwe womufye e na okulihokolola ye mwene kuKalunga.” — Ovaroma 14:12.

Kalunga oku na etaleko la yuka li na sha nokuninga omapuko. Embo lOmapsalme ola popya kutya Kalunga “omunefilonghenda nomunanghenda”; “iha handuka alushe, nonya ihai kalelele muye.” Oku shii kutya inatu wanenena nonokutya ohatu ningi omapuko, nota “dimbulukwa, nokutya fye ondwi yedu.” — Epsalme 103:8, 9, 14.

Natango, ngaashi ashike xe omunanghenda, Kalunga okwa hala ovana vaye va kale hava tale ko omapuko ngaashi ye he a tale ko. (Epsalme 130:3) Eendjovo daye oda yandja omayele mahapu opahole nosho yo ewiliko langhee hatu dulu okuungaunga nomapuko etu ile avamwe.

NGHEE HATU DULU OKUUNGAUNGA NOMAPUKO

Luhapu ngeenge omunhu a ninga epuko, oha kala ta pe vamwe ombedi ile ta ningi omalipopilo aasho a popya ile a ninga. Ponhele yaasho, ngeenge wa popya sha osho sha udifa umwe nai, omolwashike ito yandje ombili nokupukulula epuko olo wa ninga ndele to kaleke po oukaume weni. Mbela owa ninga epuko lonhumba ndele tali ku etele oupyakadi ile vamwe? Ponhele yokukala we lihandukila, ile to pe vamwe ombedi, omolwashike ito ningi eenghendabala u wapeke epuko? Ngeenge otwa kala hatu komangele kutya vamwe ovo  ve na epuko, otashi ka etifa oisho inai pumbiwa notashi ka ningifa oupyakadi u twikile. Ponhele yaasho, lihonga, yukifa oinima nokupula komesho.

Ngeenge umwe a ninga epuko, oshipu okuulika kutya inatu hafela osho a ninga. Onghee hano, oshiwa okudulika komayele aJesus Kristus, eshi a ti: “Keshe eshi mwa hala ovanhu ve mu ningile, osho va ningileni yo.” (Mateus 7:12) Ngeenge wa ninga epuko, nonande olinini, nopehe na omalimbililo, oho kala wa hala ovanhu vakweni ve ku kenukile ile nokuli ve ku dimine po. Mbela omolwashike naave ito kendabala ungaunge nawa navamwe? — Ovaefeso 4:32.

OMAFINAMHANGO OO TAA DULU OKU TU KWAFELA TU HENUKE OKUNINGA OMAPUKO

Emboitya limwe ola popya kutya omapuko ohaa dulu okuholoka “omolwokuninga omatokolo ehe li pandunge, okuhe na eshiivo la wana ile okuhayandja elitulemo la wana.” Otu na okudimina kutya efimbo limwe keshe omunhu oha ulike umwe ile amwe omomaukwatya oo. Ashike nande ongaho, omapuko otaa ka kala manini ngeenge otwa tula moilonga omafinamhango a fimanenena oo e li mOmbiibeli.

Efinamhango limwe otali hangwa mOmayeletumbulo 18:13, olo tali ti: “Ou ta nyamukula fimbo ina uda ko, osho oulai waye ndele tashi mu fifa ohoni.” Ngeenge otwa kala hatu pwilikine osho tashi tongwa nokudiladila osho tu na okunyamukula, otashi ke tu kwafela tu henuke okunyamukula nopehe na okudiladila ile okukatuka meendelelo. Ngeenge otwa mono eshiivo olo hali di mokupwilikina noukeka, otashi ke tu kwafela tu henuke okuninga omatokolo ehe li pandunge nokuhenuka okuninga omapuko.

Efinamhango limwe lOmbiibeli ola ti: “Ngeenge tashi dulika, kombinga yeni kaleni nombili novanhu aveshe.” (Ovaroma 12:18) Ninga eenghendabala u xumife komesho ombili nelongelokumwe. Ngeenge to longo navamwe, kala u na ko nasha navo noku va fimaneka nokukendabala oku va pandula noku va twa omukumo. Monghalo ya tya ngaho, otashi ka kala shipu okudimina po vamwe ile okudimbwa ngeenge va popya eendjovo inadi diladilwa nawa ile va katuka monghedi ihe li pandunge, nomapuko a kwata moiti otaa dulu okupongololwa po nombili ile okuhenukwa.

Kendabala okulihonga kepuko loye. Ponhele yokukala to ningi omalipopilo kwaasho wa tonga ile wa ninga, longifa omhito oyo u kulike omaukwatya mawa. Mbela owa pumbwa okukulika omaukwatya amwe ngaashi elididimiko, olune ile elipangelo? Ongahelipi shi na sha nengungumano, ombili nosho yo ohole? (Ovagalati 5:22) Oto ka kala u shii kutya moshikando tashi uya ito ka endulula vali epuko la faafana. Kendabala uha kale unene to lipula kutya oshinima shonhumba oshe ku kuma ngahelipi nonande inashi hala okutya ito kala uhe na ko nasha. Ngeenge owa kala u na ohamu otashi ke ku kwafela uha kale u na oisho.

OHATU DULU OKUMONA OUWA NGEENGE OTWA KALA TU NA ETALEKO LA YUKA

Ngeenge otwa kala tu na etaleko la yuka li na sha nomapuko, otashi ke tu kwafela tu dule okuungaunga nao ngeenge okwa holoka po. Ohatu ka kala tu na ombili momitima nosho yo navamwe. Ngeenge otwa ningi eenghendabala tu lihonge komapuko etu, ohatu ka ninga ovanaendunge elela nohatu ka kala ovanhu vawa. Itatu ka kala twa teka omukumo ile tu kale hatu lidiladilile owii. Okukala tu shii kutya vamwe navo otava ungaunga nomapuko avo, otashi ke tu kwafela tu ehene popepi navo. Osho sha fimanenena, ohatu dulu okumona ouwa ngeenge otwa hopaenene ohole yaKalunga nosho yo okudimina po kwaye nehalo liwa. — Ovakolossi 3:13.

Mbela epuko laMargaret oo tumbulwa petameko ola ya moshipala eendafano lovaneumbo? Hasho nandenande. Keshe umwe okwa li a yola kombinga yasho, unene tuu Margaret, nova li va tyapula oikulya nopehe na omakoroni. Momido da ka shikula ko, ovatekulu vavali vaMargaret vovalumenhu ova ka hokololela ovana ehokololo olo lihe fi okudimbuwa nova dimbuluka nehafo eendafano olo va kala hava hafele nainakulu naxekulu, molwaashi osho sha ningwa po osha li ashike epuko.

^ okat. 2 Omadina oo hao ovanhu ovo lelalela.

^ okat. 3 Omakoroni neshini ohaa longekidwa omunhu ta teleke omakoroni ndele ta tula omunghoka weshini kombada.