BANGIUFULA YINA BALEKE KE KUDIYULAKA
Inki Mono Lenda Sala Sambu na Kuwakana Mbote ti Longi na Mono?
Longi na mono ke pesa mono boma
Yo vanda bubu ve to mbasi ve, yo lenda salama nde mwana ya nzo-nkanda kumona nde longi mosi ke sadila yandi ve mambu mbote, yandi ke lomba yandi mambu mingi to yandi kele nku.
Luis kele ti bamvula 21. Yandi ke tuba nde: “Mono vandaka ti longi mosi ya nkento yina vandaka kutubila mono kaka bangogo ya mbi mpi yandi vandaka kuzitisa ve bana ya nzo-nkanda. Mutindu yo bikalaka fioti sambu yandi baka pansio, mbala ya nkaka yandi vandaka kuditubila nde, yo vanda mono sala nki to nki, bo ta katula mono ve.”
Melani kele ti bamvula 25. Yandi ke yibuka nde longi mosi ya nkento na kati ya balongi na bo kumisaka yandi bonso mbanda na yandi. Yandi ke tuba nde: “Yandi vandaka kutuba nde yandi ke monisa mono mpasi sambu mono vandaka ve muntu ya dibundu mosi ya nene na ntoto. Yo yina, yo lombaka nde mono yikama na mpasi yina yandi vandaka kupesa mono.”
Kana longi na nge kele makambu ngolo, na kisika ya kutuba nde sambu na nge mvula yina ya nzo-nkanda ta vandila nge mpasi, meka kusadila bandongisila yai:
Bandongisila ya mfunu
Meka kuyikama. Balongi yonso ve ke lombaka nde bana ya nzo-nkanda kusala mambu mutindu mosi. Sala yonso sambu na kubakisa inki longi na nge ke zola nde nge sala, ebuna sala yonso sambu na kusepedisa yandi.
Munsiku ya Biblia: “Muntu ya mayele ke waka mpi ke bakaka malongi mingi.”—Bingana 1:5.
Christopher ke tuba nde: “Mono bakisaka nde yo lombaka nde mono yikama na mutindu longi na mono ke zodila. Yo yina, mono vandaka kusala bikesa sambu na kusala badevware na mono mbote mutindu yandi vandaka kuzola. Yo sadisaka mono na kuzinga mbote ti yandi.”
Vanda luzitu: Sala yonso sambu na kutuba ti luzitu ntangu nge ke solula ti balongi na nge. Kuvanda ve mwana ya nzo-nkanda yina ke kondaka balongi luzitu, ata nge ke yindula nde bo bantu me sosa nde nge konda bo luzitu. Kuvila ve nde, bo ke tadilaka nge kaka bonso mwana ya nzo-nkanda, kansi ve bonso nduku na bo.
Munsiku ya Biblia: “Mambu ya beno ke tuba kuvanda ntangu yonso ya mbote mpi ya bo me kumisa ntomo ti mungwa, ebuna beno ta zaba mutindu beno fwete pesa konso muntu mvutu.”—Bakolosai 4:6.
Ciara ke tuba nde: “Bana ya nzo-nkanda ke pesaka ve ntangu yonso balongi luzitu yina bo fwete pesa bo. Yo yina, kana nge ke sala bikesa sambu na kuzitisa bo, yo lenda vanda ti bupusi na mutindu bo ke sadila nge mambu.”
Meka kubakisa longi na nge. Balongi mpi kele bantu. Bo kele kaka bonso bantu yonso: bo ke kutanaka ti mambu ya mpasi mpi bo ke vandaka ti basusi. Yo yina, kutuba ve nswalu-nswalu nde longi na nge kele muntu ya mbi to nde yandi ke zolaka nge ve ata fioti.
Munsiku ya Biblia: “Beto yonso ke salaka bifu mbala mingi.”—Yakobo 3:2, noti na nsi ya lutiti.
Alexis ke tuba nde: “Kilongi kele kisalu mosi ya mpasi. Kusala yonso sambu bana yonso ya nzo-nkanda kuvanda ti bikalulu ya mbote mpi kulonga bo mwa kima kele ve pete. Mono ke bakisaka nde mono fwete sadisa longi na beto na kusala kisalu na yandi mbote kansi ve kusosa kuyika yandi basusi.”
Tubila diambu yango ti bibuti na nge. Bibuti na nge bantu lenda sadisa nge na mutindu ya mbote kibeni. Bo ke zolaka nde nge tanga mbote. Yo yina, bandongisila na bo lenda sadisa nge na kununga mambu ya mpasi yina nge lenda kutana ti yo sambu na longi na nge.
Munsiku ya Biblia: “Mambu ya muntu ke zola kusala ke nungaka ve kana kusolula kele ve.”—Bingana 15:22.
Olivia ke tuba nde: “Bibuti kele ti eksperiansi mingi kuluta batoko na yina me tala kuyidika makambu. Yo yina, wa bandongisila na bo. Yo ta sadisa nge na kuyidika makambu.”
Inki mutindu nge lenda solula ti longi na nge?
Bantangu ya nkaka, yo ta lomba nde nge solula ti longi na nge kima ya ke kwendila ve na kati na beno zole. Kana nge ke mona nde, yo ta nata kubendana, kuwa ve boma: nge ke sosa ve nde beno bendana, kansi nge ke sosa nde beno solula. Mbala ya nkaka mpi beno ta solula mbote mpi masolo yango lenda buta mbuma ya mbote.
Munsiku ya Biblia: “Beto landa mambu yina ke kotisaka ngemba.”—Baroma 14:19.
Juliana ke tuba nde: “Kana nge ke mona nde longi kele nku na lweka na nge, yula yandi kana nge me sala kima mosi ya me pesa yandi makasi. Mvutu na yandi lenda sadisa nge na kuzaba bisika nge lenda yidika.”
Benjamin ke tuba nde: “Kima ya mbote ya kusala lenda vanda kutendudila longi na mutindu mosi ya mbote, kisika yina beno kele kaka beno zole, na ntwala nde cours mosi kuyantika to na nima na yo, mutindu nge ke kudiwa. Kana mwa shanse kele, yandi lenda sala mambu ti bukati-kati mpi yandi ta zitisa mutindu nge me solula ti yandi.”
MAMBU YA ME SALAMAKA
“Mono vandaka kununga ve, ebuna longi na mono vandaka kukipe mono ve. Mono vandaka kudiwa mbi, mono vandaka ti nzala ya kuzenga nzo-nkanda.
“Mono kwendaka kulomba ndongisila na longi ya nkaka, yandi songaka mono nde: ‘Yandi me zaba nge kibeni ve, nge mpi, nge me zaba yandi kibeni ve. Nge fwete kwenda kusonga yandi nde nge ke kutana ti bampasi. Nkutu, kukwenda ya nge ta kwenda na yandi lenda sadisa mpi bana ya nzo-nkanda ya nkaka ya ke wa boma na kusolula ti yandi.’
“Yo vandaka kima ya nsuka ya mono vandaka ti nzala ya kusala. Kansi mono yindulaka mambu yina yandi songaka mono, mpi yandi vandaka ti rezo: kana mono ke zola nde mambu kusoba, mono fwete kwenda kusolula ti yandi.
“Yo yina kilumbu ya kulanda, mono kwendaka kumona longi na mono mpi mono songaka yandi na luzitu yonso nde mono ke zolaka kibeni cours na yandi mpi mono ke zola kuzaba mambu mingi na cours yango. Kansi mono vandaka kukuka ve mpi mono vandaka kuzaba ve kima ya kusala. Yandi pesaka mono badongisila mpi nkutu yandi ndimaka kusadisa mono na nima ya nzo-nkanda to na nzila ya e-mail.
Maria ke tuba nde: “Mono vandaka kundima ve. Na masolo yina beto solulaka, mono nungaka kubwisa kima yina vandaka kukabisa mono ti longi na mono, yo salaka nde luzingu na nzo-nkanda kukuma mbote.”
Ndongisila: Kana kima mosi ke kwendila ve ti longi na nge, tadila diambu yina bonso formasio yina ke sadisa nge na kuyela. Katie kele ti bamvula 22. Yandi ke tuba nde: “Ata ntangu nzo-nkanda ta mana, mbala ya nkaka nge ta kutanaka ti bantu ya kele ti kiyeka mpi bo ta vandaka ve ntangu yonso bantu ya mbote na lweka na nge. Yo yina banda bubu yai, kana nge ke zinga mbote ti longi mosi ya kele makambu ngolo, na bilumbu ke kwisa, ntembe kele ve nde nge ta wakanaka mbote ti bantu yina ke vandaka makambu ngolo.”
