Kwenda na mambu ke na kati

Kwenda na tansi ya malongi

 KAPU YA 12

Beno Tuba Mambu Yina Kele “Mbote Sambu na Kutunga”

Beno Tuba Mambu Yina Kele “Mbote Sambu na Kutunga”

“Beno tuba mambu ya mbi ve, kansi beno tuba kaka mambu ya mfunu yina lenda sadisa bantu yina ke wa beno.”—EFEZO 4:29.

1-3. (a) Inki kele dikabu mosi ya Yehowa mepesaka beto, mpi nki mutindu beto lenda sadila yo na mutindu ya mbi? (b) Sambu na kubikala na zola ya Nzambi, inki mutindu beto fwete sadila dikabu ya kutuba?

INKI mutindu nge takudiwa, kana na nima ya kupesa muntu mosi ya nge kezolaka mingi dikabu, nge wa nde yandi mebebisa yo na luzolo yonso? Yindula nde nge pesaka yandi kaminio, ebuna nge mewa nde yandi pusaka yo kukonda dikebi mpi yandi melwadisa bantu yankaka? Keti yo tapesa nge ve mawa na ntima?

2 Mayele ya kutuba mambu yina bantu yankaka kebakisa kele dikabu ya mekatukaka na Yehowa, Muntu yina kepesaka “makabu yonso ya mbote mpenza.” (Yakobo 1:17) Dikabu yai, ya keswaswanisaka bantu ti bambisi, kesadisaka beto na kuzabisa bankaka kaka mabanza na beto mpamba ve kansi mpi mawi na beto. Bonso kaminio, bantu lenda sadila mpi dikabu ya kutuba na mutindu mosi ya mbi. Yo kepesaka mpenza Yehowa mawa kana bantu kesadila dikabu ya kutuba kukonda dikebi, mpi bo kepesa bantu yankaka mpasi!

3 Sambu na kubikala na zola ya Nzambi, yo kele mfunu nde beto sadila dikabu ya kutuba mutindu Ngangi kukanaka. Yehowa kemonisaka pwelele mutindu ya kutuba yina kesepedisaka yandi. Ndinga na yandi ketuba nde: “Beno tuba mambu ya mbi ve, kansi beno tuba kaka mambu ya mfunu yina lenda sadisa bantu yina ke wa beno.” (Efezo 4:29) Bika beto tala sambu na nki beto fwete yala kutuba na beto, mutindu ya  bangogo yina beto fwete buya, mpi mutindu beto lenda tuba mambu ya “mfunu yina lenda sadisa.”

SAMBU NA NKI BETO FWETE YALA KUTUBA NA BETO

4, 5. Inki mutindu bingana yankaka ya Biblia ketendulaka kiyeka ya bangogo?

4 Kuzaba nde bangogo kevandaka ti kiyeka kele kikuma ya ntete ya kepusaka beto na kuyala kutuba na beto. Bingana 15:4 ketuba nde: “Mambu ya mbote ya bantu ke tubaka yo kele bonso nti ya moyo, kansi mambu ya mbi ke katulaka muntu kikesa.” Kaka mutindu masa kevutulaka luzingu na nti yina meyuma, mambu ya mbote ya bo metuba na ndinga mosi ya pima lenda pesa kikesa na bantu yina kewa yo. Kansi, bangogo ya nyoka-nyoka ya ludimi ya luvunu lenda lembisa mpenza bankaka. Ya kyeleka, bangogo ya beto ketubaka kevandaka ti kiyeka ya kulwadisa to ya kubelula.—Bingana 18:21.

5 Ntangu yo ketendula na pwelele yonso kiyeka ya bangogo kevandaka na yo, kingana yankaka ketuba nde: “Bituba-tuba ya bantu yo kelwadisaka bantu ya nkaka bonso mbele.” (Bingana 12:18) Bangogo ya kintulumukina mpi ya kukonda kuyindula lenda lwadisa bantu ngolo mpenza na mawi mpi kufwa bangwisana. Keti nge melwalaka ntete ve na ntima na nge na mbele ya bangogo ya mbi yina muntu mosi kutubaka? Kansi kingana yina mosi ketuba nde: “Mambu ya bantu ya mayele ke belulaka.” Bangogo ya kuyindula mbote, ya mekatuka na muntu yina kemonisaka mayele ya Nzambi, lenda  belula ntima yina bo lwadisaka mpi kuvutula dyaka bangwisana yina kufwaka. Keti nge lenda yibuka dibaku mosi yina nge bakaka mambote ya kiyeka ya kubelula ya bangogo ya mbote? (Tanga Bingana 16:24) Kana beto kendima nde bangogo ya beto ketubaka kevandaka ti kiyeka, ntembe kele ve nde beto tazola kusadila kutuba na beto sambu na kubelula bankaka, kansi ve sambu na kupesa bo mpasi.

Bangogo ya mawete ke pesaka kikesa

6. Sambu na nki kuyala ludimi na beto kele mvita ya kyeleka?

6 Ata beto sala ngolo inki mutindu, beto lenda kuka ve kuyala ludimi na beto na mambu yonso. Yai kele kikuma ya zole ya fwete pusa beto na kukeba na mambu ya beto ketuba: Disumu mpi kukonda kukuka kepusaka beto na kusadila ludimi na beto na mutindu ya mbi. Bangogo kekatukaka na ntima, mpi ntima ya muntu kevandaka ya ‘kufuluka na mambu ya mbi.’ (Kuyantika 8:21; Luka 6:45) Yo yina, kuyala ludimi na beto kele mvita ya kyeleka. (Tanga Yakobo 3:2-4) Ata yo kele mpasi na kuyala ludimi na beto na mutindu ya kukuka, beto lenda sala ngolo sambu na kutomisa mutindu beto kesadilaka yo. Kaka mutindu muntu yina ketenda masa na ndambu yina masa kekatuka fwete nwana ngolo ti ngolo ya masa, mutindu mosi mpi beto fwete landa na kunwana ti kikalulu ya masumu ya kusadila ludimi na beto na mutindu ya mbi.

7, 8. Tii na nki kiteso Yehowa talomba beto bakonti sambu na mambu ya beto ketubaka?

7 Kikuma ya tatu ya kepusa beto na kuyala kutuba na beto kele nde beto tafuta bakonti na Yehowa sambu na mambu ya beto ketubaka. Mutindu beto kesadilaka ludimi na beto kevandaka na bupusi na bangwisana na beto ti bankaka kaka ve, kansi mpi na bangwisana na beto ti Yehowa. Yakobo 1:26 ketuba nde: “Konso muntu yina ke banzaka nde yandi kele na kinzambi kansi yandi kele munoko mingi, yandi ke kudikusa: kinzambi na yandi kele ya mpamba.” * Mutindu beto monaka yo na kapu yina meluta, beto lenda kabula ve kutuba na beto ti lusambu na beto. Kana beto kele munoko mingi,  disongidila kana beto ketuba ntangu yonso mambu ya kelwadisa mpi ya kele bonso ndikila, na meso ya Nzambi mambu yonso ya beto kesala na kisalu na yandi lenda vanda kukonda mfunu. Keti yo kepusa beto ve na kuyindula?—Yakobo 3:8-10.

8 Yo kele pwelele nde beto kele na bikuma ya ngolo ya kusadila dikabu ya kutuba na mutindu ya mbote. Na ntwala ya kutadila mitindu ya kutuba ya mbote yina lenda sadisa, bika beto tadila mitindu ya kutuba yina Mukristu ya kyeleka lenda sadila ve.

BANGOGO YINA KEFWAKA

9, 10. (a) Inki mutindu ya kutuba bantu ya nsi-ntoto kesadilaka konso kilumbu? (b) Sambu na nki beto fwete yambula kutuba ya mansoni? (Tala mpi noti na nsi ya lutiti.)

9 Bangogo ya mansoni. Na nsi-ntoto ya bubu, bantu kesadilaka konso kilumbu mafingu, kutumba bantu, mpi mitindu yankaka ya kutuba ya mansoni. Bantu mingi kesadilaka bangogo ya mvindu sambu na kuyika ngolo na mambu ya bo ketuba to kana bo mezaba ve ngogo ya mbote ya bo fwete sadila. Bantu ya kesekisaka kesadilaka mbala mingi kutuba ya mbi mpi ya mansoni sambu na kusekisa bantu. Kansi, kutuba ya mansoni fwete sekisa beto ve. Bamvula kiteso ya 2 000 meluta, na nsadisa ya mpeve santu, ntumwa Polo kulongisilaka dibundu ya Kolosai na kukatula “mambu ya nsoni.” (Kolosai 3:8) Polo kuzabisaka dibundu ya Efezo nde “mambu ya nsoni” kele na kati ya bima yina “kele mbote ve [nde Bakristu ya kyeleka] kutuba.”—Efezo 5:3, 4.

10 Kutuba ya mansoni kesepedisaka ve Yehowa. Yo kesepedisaka mpi ve bantu yina kezolaka yandi. Ya kyeleka, zola na beto sambu na Yehowa kepusaka beto na kubuya kutuba ya mansoni. Ntangu yandi ketanga ‘mambu yina bantu kesalaka na kimuntu,’ Polo ketanga “bamambu ya nsoni,” bangogo yina ketadila mpi mvindu na mutindu ya kutuba. (Galatia 5:19-21) Yai kele dyambu mosi ya mfunu. Bo lenda basisa muntu na dibundu kana na nima ya kupesa yandi bandongisila mbala mingi yandi kebalula ve ntima mpi kelanda na kusadila  kutuba yina ketadila to kesyamisa mambu yina kele mpenza ya mansoni, ya nsoni, mpi ya mbi. *

11, 12. (a) Kutonga kele inki, mpi nki mutindu yo lenda kuma mbi? (b) Sambu na nki bansadi ya Yehowa fwete buya kukusila bantu makambu?

11 Kutonga ya mbi, kukusila muntu makambu. Kutonga kele kutuba mambu ya kukonda mfunu sambu na bantu mpi luzingu na bo. Keti kutonga yonso kele mbi? Ve, kana beto keta masolo yina beto lenda tubila bansangu ya mbote to ya mfunu, mu mbandu kutanga bazina ya bantu yina mekatuka kubaka mbotika to bayina kele na mfunu ya lusadisu. Bakristu ya mvu-nkama ya ntete vandaka kutula dikebi ya ngolo na mambote ya bankaka mpi bo vandaka kukabula bansangu ya mbote ya metala bampangi na bo Bakristu. (Efezo 6:21, 22; Kolosai 4:8, 9) Kansi, kutonga lenda vanda mbi kana na ntangu beno ketanga zina ya muntu beno kesoba mambu to kebasisa mambu ya kinsweki ya luzingu na yandi. Yo kele mbi kuluta sambu yo lenda nata beto na kukusila bantu makambu, kima yina kevandaka mbi ntangu yonso. Kukusila muntu makambu kele “kutuba mambu ya luvunu . . . yina kebebisaka lukumu ya muntu yankaka.” Mu mbandu, Bafarize kukusilaka Yezu makambu sambu na kumeka kubebisa lukumu na yandi. (Matayo 9:32-34; 12:22-24) Mbala mingi, kukusila bantu makambu kebasisaka kuswana.—Bingana 26:20.

12 Na meso ya Yehowa, yo kele mbi na kusadila dikabu ya kutuba sambu na kukusila bankaka makambu to sambu na kukabisa bantu. Yehowa kemengaka bantu yina ketulaka “mavanga na kati ya bampangi.” (Bingana 6:16-19) Ngogo ya Kigreki ya bo kebalulaka nde “mukusi-mambu” kele di·aʹbo·los, yina kele mpi titre ya bo mepesaka Satana. Yandi kele “Dyabulu,” muntu ya mbi yina kekusilaka Nzambi  makambu. (Kusonga 12:9, 10) Ya kyeleka, beto kezola kubuya kutuba yina lenda sala nde beto kuma badyabulu. Na dibundu, beto fwete sadila ve kutuba ya luvunu yina kebasisaka mambu ya bantu kesalaka na kimuntu bonso “ntembe” mpi ‘kukabana.’ (Galatia 5:19-21) Yo yina, na ntwala ya kupanza nsangu ya metala muntu mosi, kudiyula nde: ‘Keti yo kele ya masonga? Keti yo kele mbote na kusonga yo na bantu yankaka? Keti yo kele mfunu to keti yo mefwana na kupanza nsangu yai?’—Tanga 1 Tesalonika 4:11.

13, 14. (a) Bantu yina bo kefingaka kekudiwaka nki mutindu? (b) Mafingu kele inki, mpi sambu na nki muntu yina kefingaka kekuditula na kisika mosi ya kigonsa?

13 Mafingu. Mutindu beto tubilaka yo na ntwala, bangogo kele ti kiyeka ya kulwadisa. Yo kele kyeleka nde bantangu yankaka sambu beto kele bantu ya kukonda kukuka, beto yonso ketubaka mambu yina kepesaka beto mawa na nima. Kansi, Biblia kekebisa beto na yina metala mutindu ya kutuba yina beto lenda sadila ve ata fyoti na dibuta ya Bukristu to na dibundu. Polo kulongisilaka Bakristu nde: “Beno vanda na ntima ya bululu ve, beno dasuka ve, beno wa makasi mpi ve. Beno tula diaka makelele ve, beno fingana diaka ve.” (Efezo 4:31) Ba Biblia yankaka kebalulaka ngogo “fingana” nde “bangogo ya mbi,” “kutuba ya mbi,” mpi “bangogo ya kelwadisa.” Mafingu, kumosi ti bazina yina kefyotunaka muntu mpi kuvutukila ntangu yonso bifu ya bantu ti kusala yo na nku yonso, lenda katula bankaka lukumu na bo mpi kupusa bo na kuyindula nde bo kele ve mfunu. Bana kevandaka na ntima ya petepete mpi bo ketudilaka bankaka ntima; mafingu kevandaka na malanda ya mbi mpenza na ntima na bo.—Kolosai 3:21.

14 Biblia kebuyisa ngolo mpenza mafingu: kikalulu ya kufyotuna bankaka na kusadilaka bangogo ya kekatula lukumu, to ya kelwadisa. Muntu yina kele ti kikalulu ya kutuba mambu ya mutindu yai kekuditula na kisika mosi ya kigonsa, sambu bo lenda katula muntu yina kefingaka na dibundu kana yandi soba ve kikalulu yina na nima ya kubaka bandongisila mbala na mbala. Kana yandi soba ve bikalulu na yandi, yandi lenda vidisa  mpi kivuvu ya kuzinga na nsi-ntoto ya mpa. (1 Korinto 5:11-13; 6:9, 10) Yo ke pwelele nde beto lenda bikala ve na zola ya Nzambi kana beto kele ti kikalulu ya kutuba mambu ya mbi, ya luvunu, to ya kelwadisa. Kutuba ya mutindu yai kefwaka.

BANGOGO “YA MFUNU YINA LENDA SADISA”

15. Inki mutindu ya kutuba “lenda sadisa”?

15 Inki mutindu beto lenda sadila dikabu ya kutuba mutindu Ngangi kukanaka? Yibuka nde Ndinga ya Nzambi kesyamisa beto na kutuba “mambu ya mfunu yina lenda sadisa.” (Efezo 4:29) Yehowa kesepelaka ntangu beto ketubaka bangogo yina kesadisaka, yina kesyamisaka, mpi kepesaka bankaka kikesa. Yo kelombaka kuyindula na dikebi yonso sambu na kutuba bangogo ya mutindu yai. Biblia kepesa ve kimvuka ya bansiku yina beto fwete landa; yo kele mpi ve ti lisite ya mitindu ya mbote ya kutuba yina yo kendimaka. (Tito 2:8) Sambu na kutuba bangogo ya “mfunu yina lenda sadisa,” yo kele mfunu nde beto yibuka mambu tatu ya pete kansi ya mfunu yina kevandaka na kutuba yina kesadisaka: yo kevandaka ya mbote, ya kyeleka, mpi ya kitoko. Ti mambu yai na ntu, bika beto tadila ndambu ya bambandu ya sikisiki ya kutuba yina kesadisaka.—Tala lupangu “ Keti Kutuba na Mono Kepesaka Bankaka Kikesa?

16, 17. (a) Sambu na nki beto fwete sikisa bankaka? (b) Inki mabaku beto kele na yo ya kusikisa bankaka na dibundu? na dibuta?

16 Kusikisa na masonga yonso. Yehowa ti Yezu kebakisaka mfunu ya kutuba bangogo sambu na kusikisa mpi kumonisa nde bo kendima muntu. (Matayo 3:17; 25:19-23; Yoane 1:47) Beto Bakristu, beto fwete sikisaka mpi bankaka na masonga yonso. Sambu na inki? Bingana 15:23 ketuba nde: “Kiese mpenza na kupesa mvutu ya kufwana.” Kudiyula nde: ‘Mu kekudiwaka nki mutindu kana bo mesikisa mono na masonga yonso? Keti yo kepesaka mono ve kikesa mpi kyese na ntima?’ Ya kyeleka, kana bo sikisa nge na masonga yonso, yo kesadisaka nge na kuzaba nde kele ti muntu ya kemonaka mambu ya nge kesalaka, nde kele ti muntu ya  kekudibanzaka sambu na nge, mpi nde mambu ya nge salaka kuvandaka mfunu. Kivuvu ya mutindu yai kesadisaka nge na kuditudila ntima mpi yo kepusaka nge na kusala nkutu ti kikesa ya kuluta mingi na bilumbu kekwisa. Sambu nge kezolaka nde bo sikisa nge, keti nge mpi fwete sala ve kikesa na kusikisa bankaka?—Tanga Matayo 7:12.

17 Kuna kikalulu ya kumona bikalulu ya mbote ya bankaka, mpi na nima sikisa bo sambu na yo. Na dibundu, nge lenda widikila disolo mosi ya mbote na lukutakanu, nge lenda mona leke mosi yina kesosa kulungisa balukanu ya kimpeve, to mpangi mosi ya mununu yina kekondaka ve na balukutakanu ata yandi kele ti bandilu mingi sambu na kimununu na yandi. Kusikisa bantu yai na masonga yonso lenda simba ntima na bo mpi kupesa bo ngolo na kimpeve. Na dibuta, bakala ti nkento kele ti mfunu ya kuwa nkwelani na yandi kesikisa yandi na tiya yonso mpi kemonisa ntonda sambu na mambu yina yandi kesalaka. (Bingana 31:10, 28) Bana kevandaka mpenza ti mfunu ya kuzaba nde kele ti muntu ya ketudilaka bo dikebi mpi kesepelaka ti bo. Sambu na mwana, kusikisa yandi mpi kutudila yandi dikebi kele mfunu mingi mutindu mwini mpi masa kevandaka mfunu mingi sambu na nti. Bibuti, beno sosa mabaku ya kusikisa bana na beno sambu na bikalulu na bo ya mbote mpi bikesa ya bo kesalaka. Kusikisa ya mutindu yai lenda pesa bo kikesa mpi kivuvu, mpi kupusa bo na kusala kikesa ya kuluta mingi sambu na kusala mambu ya mbote.

18, 19. Sambu na nki beto fwete sala yonso sambu na kupesa kikesa na bampangi na beto Bakristu, mpi nki mutindu beto lenda sala yo?

18 Kikesa. Yehowa kekudibanzaka mingi mpenza sambu na bantu yina “ke kudikulumusaka” mpi “yina ke monaka mawa na ntima.” (Yezaya 57:15) Ndinga na yandi kesyamisa beto na kulanda na ‘kupesana kikesa’ mpi na ‘kupesa kikesa na bantu yina ke na ntima ya petepete.’ (1 Tesalonika 5:11, 14) Beto lenda tula ntima nde Nzambi kemonaka mpi kesepelaka na bikesa ya beto kesalaka sambu na kupesa kikesa na bampangi na beto Bakristu yina kenyokwama na mawa.

Yehowa ke sepelaka ntangu beto ke tubaka bangogo yina ke tungaka

 19 Ebuna, inki nge lenda tuba sambu na kupesa kikesa na mpangi-Mukristu yina melemba nitu? Kuyindula ve nde nge fwete yidika dyambu ya yandi kenwana ti yo. Na bambandu mingi, kima kesadisaka mingi kevandaka bangogo ya pete. Ndimisa muntu yina kele ya kulemba nde nge ketudilaka yandi dikebi. Lomba muntu yina melemba nde beno samba kumosi; nge lenda bondila Yehowa na kusadisa yandi na kubakisa nde bampangi yankaka ti Nzambi kezolaka yandi mingi. (Yakobo 5:14, 15) Ndimisa yandi nde yandi kele mfunu na kati ya dibundu. (1 Korinto 12:12-26) Tangila yandi verse mosi ya Biblia sambu na kubwisa yandi ntima nde Yehowa kekudibanzaka mpenza sambu na yandi. (Nkunga 34:19; Matayo 10:29-31) Baka ntangu ya kufwana sambu na kuzabisa muntu yina melemba “ndinga ya mbote” mpi ntembe kele ve nde kuzabisa yandi mambu yina na masonga yonso tasadisa yandi na kumona nde bo kezolaka mpi kesepelaka na yandi.—Tanga Bingana 12:25.

20, 21. Inki mambu kesalaka nde ndongisila kuvanda ya mbote?

20 Bandongisila ya mbote. Sambu beto kele bigangwa ya kukonda kukuka, beto yonso kevandaka ti mfunu ya kubaka bandongisila mbala na mbala. Biblia kesyamisa beto nde: “Wa ndongisila mpi ndima disipline, sambu nge kuma mayele na bilumbu kekwisa.” (Bingana 19:20, NW) Bankuluntu mpamba ve bantu kepesaka bankaka bandongisila. Bibuti kepesaka bana bandongisila. (Efezo 6:4) Bampangi-bankento ya kuyela lenda pesa bandongisila na bankento yina kele baleke.  (Tito 2:3-5) Zola sambu na bankaka kepusaka beto na kupesa bo bandongisila yina bo lenda ndima kukonda kumona nde beto mekulumusa bo. Inki lenda sadisa beto na kupesa bandongisila ya mutindu yai? Tadila mambu tatu ya kesalaka nde ndongisila kuvanda ya mbote: mabanza mpi lukanu ya ndongisi, kisina ya bandongisila na yandi, mpi mutindu yandi kepesa yo.

21 Bandongisila ya mbote keyantikaka na ndongisi. Kudiyula nde, ‘Inki ntangu mu kendimaka bandongisila kukonda mpasi?’ Kana nge mezaba nde muntu yina kepesa nge ndongisila kekudibanzaka sambu na nge, yandi ketuba ve sambu yandi kele na kiseku, mpi yandi kele ve ti mabanza ya mbi, nge tandima ndongisila yina kukonda mpasi. Yo yina, ntangu nge kepesa bankaka ndongisila, keti yo kelomba ve nde nge vanda ti mabanza mpi lukanu ya mutindu mosi? Ndongisila ya mbote kekatukaka na Ndinga ya Nzambi. (2 Timoteo 3:16) Ata beto ketanga verse mbala mosi na Biblia to ve, ndongisila yonso ya beto kepesa fwete katuka na Biblia. Yo yina, bankuluntu kekebaka na kupusa ve bankaka na kundima bangindu na bo; bo fwete soba mpi ve Masonuku sambu na kumonisa nde Biblia kendimaka bangindu na bo. Ndongisila kevandaka mpi ya mbote kana yo mepesama na mutindu mosi ya mbote. Yo kevandaka ve mpasi na kundima ndongisila yina bo mepesa na ntima ya mbote mpi yina ketanina lukumu ya muntu yina kebaka yo.—Kolosai 4:6.

22. Lukanu na nge kele inki na yina metala kusadila dikabu ya kutuba?

22 Ya kyeleka, kutuba kele dikabu mosi ya mfunu ya mekatukaka na Nzambi. Zola na beto sambu na Yehowa fwete pusa beto na kusadila dikabu yai na mutindu ya mbote kansi ya mbi ve. Bika beto vila ve nde bangogo ya beto ketubilaka bankaka kevandaka ti kiyeka: ya kutunga to ya kufwa. Ebuna, bika beto sala ngolo na kusadila dikabu yai mutindu Ngangi kukanaka: sambu na ‘kusadisa.’ Na mutindu yina, kutuba na beto tavanda lusakumunu sambu na bantu yina kezinga penepene na beto mpi yo tasadisa beto na kubikala na zola ya Nzambi.

^ par. 7 Bo kebalulaka mpi ngogo ya Kigreki ya bo mebalula “ya mpamba” nde “ya mpamba-mpamba.”—1 Korinto 15:17; 1 Piere 1:18.

^ par. 10 Mutindu bo kesadilaka yo na Biblia, “bamambu ya nsoni” ketadilaka mitindu mingi ya masumu. Ata mitindu yonso ve ya bamambu ya nsoni kelombaka nde bo sala komite ya kusambisa, bo lenda basisa muntu na dibundu kana yandi kelanda na kusala bamambu ya nsoni ya nene kukonda kubalula ntima.—2 Korinto 12:21; Efezo 4:19; tala “Bangyufula ya Batangi” na Nzozulu ya Nkengi ya Kifalansa ya Yuli 15, 2006.