Kwenda na mambu ke na kati

Kwenda na tansi ya malongi

 KAPU YA NANA

Yandi Kangaka Ntima ata Yandi Kutanaka ti Bampasi

Yandi Kangaka Ntima ata Yandi Kutanaka ti Bampasi

1. Sambu na nki bantu mingi ya Silo kele na mawa mpi na bidilu?

SAMUELE vandaka mpi na mawa bonso bantu ya Silo. Yo ke monana nde, bwala ya mvimba kele na bidilu. Na banzo mingi, bankento mpi bana ke dila ntangu bo me wa nde batata na bo, babakala na bo, bana na bo mpi bampangi na bo ya babakala ta vutuka diaka ve na banzo. Beto ke zaba kaka nde kiteso ya bantu ya Izraele 30 000 me fwa na mvita yina bo me nwana ti bantu ya Filistia; kansi ntangu fioti na ntwala bantu 4 000 fwaka na mvita ya nkaka yina bo katukaka kunwana.1 Sam. 4:1, 2, 10.

2, 3. Inki bampasi nataka nsoni na Silo mpi vidisaka lukumu na yo?

2 Yo kele kaka mpasi mosi na kati ya bampasi yina fwete landana. Ofni ti Pinasi, bana zole ya nganga-nzambi ya nene Eli, yina vandaka kusala mambu ya mbi basikaka na Silo ti sanduku ya santu ya kuwakana. Mbala mingi bo vandaka kutula sanduku yina na kisika ya kuluta santu ya nzo ya ntenta—tenta yina vandaka bonso tempelo; mpi sanduku yango vandaka kumonisa nde Nzambi vandaka na kisika yina. Na nima, bantu ya Izraele nataka Sanduku na bitumba, sambu bo vandaka kuyindula na buzoba yonso nde yo zolaka kuvanda bonso nkisi yina ta sadisa bo na kununga mvita. Kansi bantu ya Filistia botulaka Sanduku yango mpi fwaka Ofni ti Pinasi.1 Sam. 4:3-11.

3 Tuka bamvu-nkama mingi, Sanduku yina ya santu vandaka na nzo ya ntenta na Silo. Ntangu yai, yo kele diaka ve. Ntangu Eli, mununu yina kumaka ntangu yai ti bamvula 98 waka nsangu yina, yandi bwaka na kiti mpi fwaka. Mpi bokilo na yandi yina bakala na yandi fwaka kaka na kilumbu yina, fwaka mpi na mpasi ya kubuta. Kansi, na ntwala ya kuzenga moyo, yandi tubaka nde: “Lukumu ya Nzambi me katuka na Israele!” Ya kieleka, Silo ta vanda diaka ve mutindu yo vandaka ntete.1 Sam. 4:12-22.

4. Inki beto ta longuka na kapu yai?

4 Inki Samuele ta sala na ntwala ya mambu yina ya mpasi? Keti yandi ta vanda kaka ti lukwikilu ya ngolo sambu na kusadisa bantu yina Yehowa vandaka diaka ve kutanina mpi kundima? Bubu yai, beto yonso lenda kutana ti bampasi yina lenda meka lukwikilu na beto. Yo yina bika beto tadila malongi ya nkaka yina beto lenda baka na mbandu ya Samuele.

 Yandi “Salaka Mambu ya Lunungu”

5, 6. Biblia ke tula dikebi na nki na nsungi ya bamvula 20, mpi Samuele vandaka kusala nki na nsungi ya bamvula yango?

5 Ntangu yai, Biblia me yambula ntete kutubila Samuele mpi ke tubila Sanduku ya santu, mpi mutindu bantu ya Filistia niokwamaka sambu bo bakaka Sanduku yina mpi yo lombaka nde bo vutula yo nswalu. Biblia ta tubila diaka Samuele na nima ya bamvula kiteso ya 20. (1 Sam. 7:2) Samuele vandaka kusala nki na bamvula yina? Biblia ke zabisa beto yo.

Inki mutindu Samuele lendaka kusadisa bantu ya Izraele na kukanga-ntima na bampasi mpi na lufwa ya bantu mingi?

 

6 Biblia ke zabisa beto nde na ntwala ya bamvula yina, ‘Samuele landaka kutuba na bantu yonso ya Israele.’ (1 Sam. 4:1) Biblia ke monisa mpi nde na nima ya bamvula yango, Samuele kumaka ti kikalulu ya kukwenda kutala bambanza tatu ya Izraele konso mvula, sambu na kumanisa kukonda kuwakana mpi kuyidika makambu. Na nima, yandi vandaka kuvutuka na bwala na yandi Rama. (1 Sam. 7:15-17) Yo ke monana pwelele nde, Samuele vandaka ntangu yonso ti mambu mingi ya kusala na nsungi ya bamvula yina 20.

Ata Biblia ke tubila ve mambu yina Samuele salaka na nsungi ya bamvula 20, beto ke ndima nde yandi vandaka ti mambu mingi na kisalu ya Yehowa

7, 8. (a) Inki nsangu Samuele pesaka bantu ya Izraele na nima ya bamvula 20 ya kisalu ya ngolo? (b) Kikesa yina Samuele pesaka bantu ya Izraele pusaka bo na kusala nki?

7 Mambu ya nsoni mpi ya mbi yina bana ya Eli vandaka kusala bebisaka lukwikilu ya bantu ya Izraele. Yo ke monana nde, bantu mingi kudipesaka na lusambu ya biteki. Kansi, na nima ya bamvula 20 ya kisalu ya ngolo, Samuele pesaka bantu ya Izraele nsangu yai: ‘Kana beno ke zola kuvutuka na Yehowa na ntima na beno ya mvimba, beno fweti katula banzambi yonso ya banzenza ti biteki ya Astarte nzambi-nkento, mpi beno kudipesa ya mvimba na Yehowa, beno sadila kaka yandi, ebuna yandi ta gulusa beno na maboko ya bantu ya Filistia.’1 Sam. 7:3.

8 “Maboko ya bantu ya Filistia” kumaka kizitu sambu na bantu ya Izraele. Sambu bantu ya Filistia nungaka basoda ya Izraele, bo kumaka kuyindula nde bo lendaka kuniokula bantu ya Nzambi na mutindu bo me zola. Kansi Samuele ndimisaka bantu nde, mambu lendaka kusoba kaka kana bo vutukila Yehowa. Keti bo ndimaka? Samuele vandaka na kiese ya kumona mutindu bo katulaka biteki na bo mpi ‘yantikaka kusambila kaka Yehowa.’ Samuele vukisaka bantu yonso na Mispa, mbanza yina vandaka na bangumba na nordi ya Yeruzalemi. Bantu vukanaka, buyaka kudia mpi balulaka ntima na masumu na bo na mutindu bo sambilaka biteki.Tanga 1 Samuele 7:4-6.

Ntangu bansadi ya Yehowa yina balulaka ntima vukanaka na Mispa, bantu ya Filistia monaka nde yo vandaka dibaku ya mbote sambu na kunwanisa bo

9. Bantu ya Filistia zwaka nki dibaku, mpi bansadi ya Nzambi waka nki mutindu na ntwala ya kigonsa yina?

9 Kansi, bantu ya Filistia waka nde bantu ya Izraele vukanaka na  Mispa mpi bo monaka nde yo vandaka dibaku ya mbote sambu na kunwanisa bo. Bo tindaka basoda na bo na Mispa sambu na kufwa bansadi ya Yehowa. Bantu ya Izraele waka nsangu ya kigonsa yina vandaka kukwisa. Bo waka boma mpi bo zabisaka Samuele na kusamba sambu na bo. Samuele sambaka mpi pesaka makabu ya kimenga. Ntangu yandi vandaka kusala diambu yina ya santu, basoda ya Filistia kwisaka kunwanisa bo na Mispa. Na ntangu yina, Yehowa pesaka mvutu na kisambu ya Samuele. Nkutu, Yehowa waka makasi ngolo kibeni. Yandi ‘tindilaka bantu ya Filistia nzasi ti makelele ya ngolo kilumbu yina.’1 Sam. 7:7-10.

10, 11. (a) Sambu na nki nzasi yina Yehowa tindilaka basoda ya Filistia swaswanaka ti banzasi yina bo ke waka? (b) Mvita yina salamaka na Mispa sukaka nki mutindu?

10 Keti beto fwete yindula nde bantu ya Filistia vandaka bonso bana-fioti yina ke tina na boma mpi ke bumbana na nima ya bamama na bo ntangu bo ke wa makelele ya nzasi? Ve, bo vandaka basoda ya ngolo ya bitumba. Kansi, makelele ya nzasi yina me swaswana ti yina bo ke waka. Keti yo vandaka ‘makelele ya ngolo mpenza’? Keti makelele yango vandaka kukatuka na zulu ya kukonda matuti to na kati ya bangumba? Yo vanda mpidina to ve, bantu ya Filistia kumaka kisaka-saka mpi waka boma ya ngolo. Sambu mabanza na bo kumaka kisaka-saka, bantu ya Izraele landaka bo sambu na kunwanisa bo. Babakala ya Izraele basikaka na Mispa, nwanisaka bantu ya Filistia, mpi landaka bo na kitamina ya bakilometre mingi tii na kisika mosi na sudi ya Yeruzalemi.1 Sam. 7:11.

11 Mvita yina vandaka nsoba ya mfunu sambu na bansadi ya Nzambi. Na nsungi yina Samuele vandaka zuzi na Izraele, bantu ya Filistia yantikaka kuyambula bambanza yina bo nungaka. Mpidina bansadi ya Nzambi yantikaka kuyala bambanza yonso yina bantu ya Filistia botulaka.1 Sam. 7:13, 14.

12. Na nki mutindu Samuele “salaka mambu ya lunungu,” mpi nki bikalulu sadisaka yandi na kusala mambu ya mbote?

12 Bamvu-nkama mingi na nima, ntumwa Polo tangaka Samuele na kati ya bazuzi mpi baprofete ya kwikama yina “salaka mambu ya lunungu.” (Baeb. 11:32, 33) Ya kieleka, Samuele salaka mambu yina vandaka mbote na meso ya Nzambi mpi siamisaka bankaka na kusala mutindu mosi. Yandi landaka kaka kusala mambu ya mbote sambu yandi monisaka ntima-nda, tulaka ntima na Yehowa mpi landaka kusala na kwikama yonso ata yandi kutanaka ti mambu yina pesaka yandi mpasi. Yandi monisaka mpi ntonda na Yehowa. Na nima ya kununga mvita yina na Mispa, Samuele tungaka monima mosi sambu na kusungimina mutindu yina Yehowa sadisaka bansadi na yandi.1 Sam. 7:12.

13. (a) Kana beto ke zola kulanda mbandu ya samuele, nki bikalulu beto fwete monisa? (b) Sambu na nge, nki kele ntangu ya mbote ya kuyedisa bikalulu yina Samuele monisaka?

 13 Keti nge ke zola ‘kusala mambu ya lunungu’? Kana yo kele mpidina, nge fwete landa mbandu ya Samuele na yina me tala kumonisa ntima-nda, kudikulumusa mpi ntonda. (Tanga 1 Piere 5:6.) Beto yonso fwete monisa bikalulu yina. Samuele salaka mbote mpenza na mutindu yandi kunaka bikalulu yina mpi monisaka yo ntangu yandi vandaka leke, sambu yo sadisaka yandi bamvula mingi na nima ntangu yandi kutanaka ti mambu yina pesaka yandi mpasi.

‘Bana na Nge Mosi Ke Landa Ve Mbandu na Nge’

14, 15. (a) Inki diambu ya mpasi Samuele kutanaka ti yo ntangu yandi ‘kumaka mbuta’? (b) Keti Samuele vandaka tata yina ke kangaka meso na bifu ya bana na yandi bonso Eli? Tendula.

14 Biblia ke tubila diaka Samuele mpi ntangu yai yandi “me kuma mbuta.” Samuele vandaka ti bana zole ya babakala ya bambuta, Yoele mpi Abiya; mpi yandi pesaka bo mukumba ya kusadisa yandi na kusambisa bantu. Kansi diambu ya mawa kele nde, yandi kudikusaka. Ata Samuele vandaka muntu ya masonga mpi ya lunungu, bana na yandi vandaka kusadila kiyeka na bo na bwimi yonso, bo vandaka kuzenga makambu kukonda lunungu mpi kubaka avoka.1 Sam. 8:1-3.

15 Kilumbu mosi, bambuta-bantu ya Izraele kwisaka na profete  Samuele yina kumaka mununu mpi bo vandaka kubokuta. Bo tubaka nde: ‘Bana na nge mosi ke landa ve mbandu na nge.’ (1 Sam. 8:4, 5) Keti Samuele zabaka mambu yango? Biblia ke tubila yo ve. Kansi na kuswaswana ti Eli, Samuele vandaka ve tata yina ke kangaka meso na bifu ya bana na yandi. Yehowa nganinaka Eli mpi pesaka yandi ndola sambu yandi sungikaka ve bana na yandi na mambi na bo mpi yandi vandaka kuzitisa bana na yandi kuluta Nzambi. (1 Sam. 2:27-29) Kansi Yehowa monaka ve kifu ya mutindu yina na Samuele.

Inki mutindu Samuele kangaka ntima ntangu yandi waka mpasi na mutindu bana na yandi kumaka kusala mambi?

16. Bibuti yina kele ti bana yina kele bankolami ke kudiwaka nki mutindu, mpi nki mutindu bo lenda baka ndembikilu mpi bandongisila na mbandu ya Samuele?

16 Biblia ke zabisa beto ve kana Samuele waka nsoni, mpasi to kudiyangisaka ntangu bo zabisaka yandi nkadilu ya mbi ya bana na yandi. Kansi, bibuti mingi lenda bakisa mutindu Samuele kudiwaka. Na bilumbu yai ya mbi, bana mingi ke kolama na kiyeka mpi na lutwadisu ya bibuti na bo. (Tanga 2 Timoteo 3:1-5.) Bibuti yina ke kutana ti bampasi ya mutindu yina lenda baka kikesa mpi bandongisila na mbandu ya Samuele. Yandi bikaka ve nde kukonda kwikama ya bana na yandi kubebisa nkadilu na yandi. Bibuti fwete yibuka nde, ata bangogo mpi lutwadisu na bo me simba ve ntima ya bana, mbandu na bo lenda longa bo. Mpi ntangu yonso, bibuti ke vandaka ti mabaku ya kusepedisa Tata na bo Yehowa Nzambi, mutindu Samuele salaka.

“Tudila Beto Ntotila”

17. Bambuta-bantu ya Izraele lombaka Samuele nki, mpi nki yandi salaka?

17 Bana ya Samuele zabaka ve malanda yina lukasi mpi bwimi na bo zolaka kubasisa. Bambuta-bantu ya Izraele kwisaka kuzabisa Samuele nde: ‘Ntangu yai tudila beto ntotila yina ta yalaka beto bonso bansi ya nkaka.’ Keti Samuele monaka nde bo buyaka yandi? Nkutu, yandi vandaka kusambisa bantu yina tuka bamvula mingi. Ntangu yai, bo kele diaka ve na mfunu ya kuvanda ti profete mosi mpamba bonso Samuele kansi bo kele na mfunu ya ntotila yina ta vanda zuzi na bo. Makanda ya nziunga vandaka ti bantotila mpi bantu ya Izraele zolaka mpi nde bo vanda ti ntotila na bo mosi! Samuele salaka nki? Biblia ke tuba nde, Samuele “monaka kiese ve” na mambu yina.1 Sam. 8:5, 6.

18. Inki mutindu Yehowa lembikaka ntima ya Samuele mpi monisaka bunene ya disumu ya bantu ya Izraele?

18 Tala mvutu yina Yehowa pesaka Samuele ntangu yandi zabisaka Yehowa diambu yina na kisambu: ‘Widikila ndinga ya bantu. Sambu nge ve muntu ya bo ke buya, kansi bo ke buya mono na kuvanda mfumu na bo.’ Bangogo yai lembikaka ntima ya Samuele, ata mpidina nkadilu ya bantu ya Izraele vwenzaka Nzambi Nkwa-Ngolo Yonso! Yehowa zabisaka profete na yandi na kuzabisa bantu ya Izraele malanda yina bo ta baka na mutindu bo ke lomba ntotila ya muntu. Ntangu Samuele zabisaka bo mambu yina, bo landaka kaka na kutuba nde: “Kele ve, tudila beto kaka ntotila.” Sambu Samuele vandaka kulemfukila  Nzambi na yandi ntangu yonso, yandi kwendaka mpi pakulaka mafuta na ntotila yina Yehowa ponaka.1 Sam. 8:7-19.

19, 20. (a) Na nki mitindu Samuele lemfukaka na ntuma ya Yehowa ya kupakula Saule mafuta sambu na kukuma ntotila ya Izraele? (b) Na nki mutindu Samuele landaka kusadisa bansadi ya Yehowa?

19 Kansi, inki mutindu Samuele lemfukaka? Keti yandi salaka yo na makasi to na ntima zole? Keti yandi bikaka nde mambu ya mpasi kubebisa ntima na yandi mpi kubasisa bansimbulu? Bantu mingi lendaka kusala buna kana bo me kutana ti mpasi ya mutindu yina, kansi Samuele salaka ve mpidina. Yandi pakulaka Saule mafuta mpi ndimaka nde Yehowa muntu ponaka yandi. Yandi pesaka Saule beze sambu na kumonisa bulemfu na yandi na ntotila ya mpa mpi nde yandi ndimaka Saule. Na nima, yandi zabisaka bantu nde: ‘Yandi yai, muntu yina Yehowa me sola! Muntu ya nkaka kele ve na kati na beto bonso yandi.’1 Sam. 10:1, 24.

20 Samuele tulaka ve dikebi na bifu ya Saule, kansi na mambu ya mbote yina yandi monaka na muntu yina Yehowa ponaka. Sambu na yandi mosi, Samuele tulaka dikebi na kutanina kwikama na yandi na Nzambi kansi ve na kusosa kundimama na bantu yina ke sobaka mabanza na bo. (1 Sam. 12:1-4) Yandi salaka mpi kisalu na yandi na kwikama yonso, pesaka bandongisila na bantu ya Nzambi sambu na kukebisa bo na kubebisa ve bangwisana na bo ti Yehowa, mpi yandi landaka kusiamisa bo na kubikala ya kwikama na Yehowa. Bandongisila na yandi simbaka ntima ya bantu ya Izraele mpi bo lombaka Samuele na kusamba sambu na bo. Yandi pesaka bo mvutu yai ya kitoko: ‘Mono kele ve ata fioti ti ngindu ya kusala masumu na Yehowa na kuyambula kusamba sambu na beno. Mpi mono fweti longa beno nzila ya mbote ya kulanda.’1 Sam. 12:21-24.

Mbandu ya Samuele ke yibusa beto nde, beto fwete bika ve nde kimpala to makasi kubasisa bansimbulu na ntima na beto

21. Inki mutindu mbandu ya Samuele lenda sadisa nge kana nge me lemba nitu ntangu bo me pesa muntu ya nkaka kiyeka to mukumba mosi buna?

21 Keti nge me lembaka dezia nitu sambu bo pesaka muntu ya nkaka kiyeka to mukumba mosi buna? Mbandu ya Samuele ke yibusa beto nde, beto fwete bika ve nde kimpala to makasi kubasisa bansimbulu na ntima na beto. (Tanga Bingana 14:30.) Nzambi ke pesaka bansadi na yandi yonso ya kwikama balusakumunu mingi mpi bisalu ya ke sepedisa.

“Tii Nki Ntangu Nge Ta Mona Mawa Sambu na Saule?”

22. Sambu na nki, Samuele salaka mbote mpenza na kutala ntete mambu ya mbote na Saule?

22 Samuele salaka mbote mpenza na mutindu yandi talaka mambu ya mbote na Saule; Saule vandaka mpenza ya kuswaswana ti bantu ya nkaka. Yandi vandaka bakala mosi ya nda mpi ya kitoko, muntu ya  kikesa mpi ya mayele mingi; ata mpidina na luyantiku yandi vandaka muntu ya kudikulumusa mpenza. (1 Sam. 10:22, 23, 27) Katula yo, yandi vandaka ti dikabu ya nkaka ya kuluta mbote—kimpwanza ya kupona mambu yina yandi me zola mpi kubaka balukanu yandi mosi. (Kul. 30:19) Keti yandi sadilaka mbote dikabu yina?

23. Inki kikalulu ya mfunu Saule vidisaka ntete-ntete, mpi nki mutindu yandi bikaka nde lulendo na yandi kukuma ngolo?

23 Diambu ya mawa kele nde, kana muntu me kuma ti kiyeka, mbala mingi kikalulu ya ntete yina yandi ke vidisaka ke vandaka kudikulumusa. Kukonda kusukinina, Saule kumaka muntu ya lulendo. Yandi kukolamaka na ntuma yina Yehowa pesaka yandi na nzila ya Samuele. Kilumbu mosi, Saule kondaka ntima-nda mpi pesaka kimenga yina yo lombaka nde Samuele kupesa. Samuele sungikaka Saule ngolo mpenza mpi zabisaka yandi nde kimfumu ta katuka na dikanda na yandi. Na kisika ya kubaka dilongi na ndola yina, Saule landaka kusala mambu ya mbi mpi ya kukonda bulemfu.1 Sam. 13:8, 9, 13, 14.

24. (a) Inki mutindu Saule kolamaka na Yehowa na mvita yina bo nwanaka ti bantu ya Amaleki? (b) Inki mambu Saule salaka ntangu bo sungikaka yandi, mpi nki lukanu Yehowa bakaka?

24 Na nzila ya Samuele, Yehowa pesaka Saule ntuma ya kunwanisa bantu ya Amaleki. Na bantuma yina Yehowa pesaka, mosi na yo vandaka ya kufwa Agagi ntotila ya mbi ya bwala Amaleki. Kansi, Saule gulusaka Agagi mpi bakaka bima ya mbalu yina bo botulaka yina yo lombaka nde bo bebisa yo. Ntangu Samuele kwisaka kusungika yandi, Saule monisaka pwelele nde yandi kumaka mbi mpenza. Na kisika ya kudikulumusa mpi kundima ndongisila yina, Saule sosaka kudinungisa, pesaka bikuma, mpi pesaka bankaka foti ya mambi na yandi. Ntangu Saule vandaka kubuya ndongisila yina na mutindu yandi tubaka nde yandi bakaka bima yina sambu na kupesa Yehowa kimenga, Samuele zabisaka yandi bangogo yai ya me zabanaka: ‘Kulemfuka na Nzambi kele mbote kuluta kupesa makabu.’ Ti kikesa yonso, Samuele nganinaka Saule mpi zabisaka yandi lukanu yina Yehowa bakaka: Bo ta botula Saule kimfumu mpi ta pesa yo na muntu ya nkaka ya kuluta mbote. *1 Sam. 15:1-33.

25, 26. (a) Sambu na nki Samuele dilaka Saule, mpi nki mutindu Yehowa sungikaka profete na yandi na mawete yonso? (b) Inki dilongi Samuele longukaka ntangu yandi kwendaka na nzo ya Yese?

25 Samuele kudiyangisaka mingi sambu na masumu ya Saule. Yandi  dilaka mpimpa ya mvimba mpi zabisaka Yehowa diambu yango na kisambu. Nkutu, yandi dilaka ngolo sambu na Saule. Samuele monaka nde Saule vandaka ti makuki ya kusala mambu mingi ya mbote na makwisa; mpi ntangu yai bivuvu yina yonso kwendaka na masa. Muntu yina yandi zabaka nde yandi sobaka, vidisaka bikalulu na yandi yonso ya mbote mpi kolamaka na Yehowa. Samuele buyaka kumona diaka Saule. Kansi na mawete yonso, Yehowa sungikaka Samuele na bangogo yai: ‘Tii nki ntangu nge ta mona mawa sambu na Saule? Mono mosi muntu me katula yandi na kimfumu ya Israele. Fulusa kibongo na nge na mafuta, mpi mono ke tinda nge na bwala Betelemi na nzo ya muntu mosi zina na yandi Yese, sambu mono me sola mwana na yandi mosi na kuvanda ntotila.’1 Sam. 15:34, 35; 16:1.

26 Sambu na kulungisa lukanu na yandi, Yehowa ke tadilaka ve bantu ya kukonda kukuka, yina ke vandaka ve ntangu yonso ya kwikama. Kana muntu mosi kele diaka ve ya kwikama, Yehowa ke ponaka muntu ya nkaka sambu na kulungisa luzolo na yandi. Yo yina, Samuele yina kumaka mununu yambulaka kudila Saule. Na lutwadisu ya Yehowa, Samuele kwendaka na nzo ya Yese na Betelemi, kisika yandi monaka bana mingi ya babakala ya Yese yina bendaka dikebi na yandi. Kansi, yantika na mwana ya ntete, Yehowa zabisaka Samuele na kutala kaka ve mambu yina ke monana na meso. (Tanga 1 Samuele 16:7.) Nsuka-nsuka, Samuele kutanaka ti Davidi, mwana ya nsuka ya Yese mpi yandi vandaka muntu yina Yehowa ponaka!

Samuele bakisaka nde, Yehowa kele ti ngolo ya mingi sambu na kumanisa bampasi ya mitindu yonso mpi ata nkutu kukumisa yo lusakumunu

27. (a) Inki sadisaka Samuele na kulanda kukumisa lukwikilu na yandi ngolo? (b) Inki nge ke yindula na mbandu ya mbote yina Samuele bikaka?

27 Na nsuka ya luzingu na yandi, Samuele monaka diaka pwelele lunungu ya Yehowa na mutindu yandi bakaka lukanu ya kuyingisa Davidi na kisika ya Saule. Saule kumaka kuwila Davidi kimpala, sosaka kufwa yandi mpi yambulaka kusadila Yehowa. Kansi, Davidi monisaka bikalulu ya mbote mu mbandu, kikesa, kwikama mpi lukwikilu. Ata Samuele kumaka na nsuka ya luzingu na yandi, lukwikilu na yandi landaka kaka kukuma ngolo. Yandi bakisaka nde, Yehowa kele ti ngolo ya mingi sambu na kumanisa bampasi ya mitindu yonso mpi ata nkutu kukumisa yo lusakumunu. Nsuka-nsuka, Samuele fwaka ntangu yandi vandaka ti bamvula kiteso ya 100 mpi yandi bikaka mbandu ya mbote. Yo ke yitukisa beto ve na kumona mutindu bantu yonso ya Izraele dilaka ngolo muntu yai ya kwikama! Bubu yai, nsadi yonso ya Yehowa fwete kudiyula nde: ‘Keti mono ta landa mbandu ya lukwikilu ya Samuele?’

^ par. 24 Samuele yandi mosi fwaka Agagi. Yo fwanaka ve na kumonisa mawa sambu na ntotila yina to na bantu ya dibuta na yandi. Bamvu-nkama mingi na nima, batekolo ya Agagi, “Amani, muntu ya [dibuta] ya Agagi,” bakaka lukanu ya kufwa bansadi yonso ya Nzambi.Estere 8:3; tala Kapu ya 15 mpi ya 16 ya mukanda yai.