Kwenda na mambu ke na kati

Kwenda na tansi ya malongi

Nkenda ya 83: Lupangu ya Yerusaleme

Nkenda ya 83: Lupangu ya Yerusaleme
Bantu ketunga diaka bibaka ya Yerusaleme

AWA bana ya Israele kele na kutunga lupangu ya Yerusaleme. Ntangu Ntotila Nebukadenezar kufwaka Yerusaleme (yau meluta bamvula 152), yandi bwisaka lupangu na yau mpi yokaka byelo na yau. Ntangu bo katukaka na Babilone, bana ya Israele tungaka na mbala mosi ve lupangu ya Yerusaleme.

Yindula fyoti boma yina ya bo vandaka na yau na Yerusaleme. Bonso bibaka vandaka ve, bambeni lungaka kunwanisa bau konso ntangu. Kansi, kilumbu mosi Néhemi basikaka; yandi muntu sadisaka bantu ya Yerusaleme na kutunga dyaka lupangu ya mbanza na bau. Néhemi vandaka nani?

Yandi vandaka muntu ya Israele yina katukaka na Suse, kisika Mardochée na mfumu-nkento Esther vandaka kuzinga. Néhemi vandaka kusala na nzo ya ntotila. Ziku yandi vandaka kuwakana na Mardochée na Esther. Kansi Bible ketuba ve nde yandi sadilaka bakala ya Esther, Ntotila Assuérus. Na ndambu yankaka, yandi sadilaka ntotila yina yingaka Assuérus, Ntotila Artaxerxès.

Beno kezaba dyaka Artaxerxès? Yandi kele ntotila ya mbote yina kupesaka mbongo mingi na Esdras ti nswa ya kunata yau na Yerusaleme mpi na kusadila yau sambu na kutomisa tempelo ya Jéhovah. Kansi, Esdras kutungisaka ve lupangu ya mbanza. Yau kele Néhemi muntu kutungisaka yau dyaka.

Yau lutaka bamvula 13 bana Artaxerxès pesaka Esdras mbongo sambu na kubongisa tempelo. Néhemi kumaka kapita ya mesa ya Ntotila Artaxerxès. Yandi vandaka kupesa yandi malafu mpi kukeba nde ata muntu mosi ve kudikila ntotila. Yo vandaka kisalu mosi ya mfunu kibeni.

Kansi kilumbu mosi, Néhemi vandaka na banzenza ya katukaka na Israele mpi na kati na bau vandaka mpangi na yandi Hanani. Banzenza yina songaka yandi bampasi yina bana ya Israele vandaka na yau mpi mutindu lupangu ya Yerusaleme vandaka; lupangu vandaka kaka ya kubwa. Néhemi waka ntantu na kuwaka mambu yina mpi yandi sambilaka Jéhovah.

Kilumbu mosi, ntotila monaka nde Néhemi vandaka na mawa mpi yufulaka yandi sambu na inki? Néhemi vutulaka nde: ‘Yau kele sambu Yerusaleme mebeba mpi lupangu na yau kele ya kubwa.’ Ebuna ntotila yufulaka nde: ‘Inki nge kezola?’

Néhemi ketwadisa kisalu ya kutunga

Néhemi tubaka nde: ‘Bika mono vutuka na Yerusaleme sambu mono tedimisa dyaka lupangu yina.’ Ntotila ya mbote Artaxèrxès pesaka yandi nswa ya kukwenda mpi ya kunata banti ya mfunu sambu na bisalu yina. Na nima ya kukuma na yandi na Yerusaleme, Néhemi songaka bangindu na yandi mpi bantu yonso ndimaka yau na kutubaka nde: ‘Beto yantika na kusala.’

Bambeni ya bana ya Israele monaka nde bisalu ya kutunga lupangu vandaka kutambula mbote, mpi bau kanaka na kufwa bau sambu na kusukisa bisalu yina. Kansi Néhemi waka bangindu na bau. Yandi kabisaka bambele mpi badyonga na bansadi yonso mpi tubilaka bau nde: ‘Beno nwana sambu na bampangi na beno, bana na beno, bankento na beno mpi banzo na beno.’

Batungi yonso kumaka na kikesa. Bau vandaka kusala kaka, binwaninu na bau na maboko mpimpa mwini. Lupangu manaka na nima ya bilumbu 52. Bantu ya mbanza vandaka dyaka na boma ve. Néhemi na Esdras longaka bantu nsiku ya Nzambi, mpi bantu vandaka na kyese.

Kansi, ata dyambu mosi ve vandaka bonso yau vandaka na ntwala nde bau kwenda kimpika na Babilone. Ntotila ya Baperse vandaka kuyala bau. Kansi Jéhovah pesaka lusilu mosi. Yandi silaka na kutinda ntotila ya mpa yina tanata ngemba na bantu. Ntotila yango tavanda nani? Inki mutindu yandi tanata ngemba na ntoto? Bamvula 450 kulutaka sambu bantu kuzaba yau mbote-mbote. Na nima, mwana mosi ya mfunu ya ngolo butukaka. Balutiti ya kelanda ketubila beno yau mbote kibeni.

Néhemi kapu ya 1 tii ya 6.



Bangyufula

  • Inki mutindu bantu ya Izraele vandaka kudiwa ntangu bibaka kuvandaka ve na nzyunga ya mbanza Yeruzalemi?
  • Nehemia kuvandaka nani?
  • Kisalu ya Nehemia kuvandaka inki, mpi sambu na nki yo vandaka mfunu?
  • Inki nsangu kupesaka Nehemia mawa mingi, mpi yandi salaka inki?
  • Inki mutindu Ntotila Artazeresesi kumonisilaka Nehemia mambote?
  • Inki mutindu Nehemia kuyidikaka kisalu ya kutunga na mpila nde bambeni ya bantu ya Izraele kukukaka ve na kukangisa yo?

Bangyufula ya ngika

  • Tanga Nehemia 1:4-6 mpi 2:1-20.

    Inki mutindu Nehemia kusosaka lutwadisu ya Yehowa? (Neh. 2:4, 5; Roma 12:12; 1 Pie. 4:7)

  • Tanga Nehemia 3:3-5.

    Inki dilongi bankuluntu ti bansadi ya kisalu lenda baka na luswaswanu yina kuvandaka na kati ya bantu ya bwala Tekoi ti “bambuta ya bwala” na bo? (Neh. 3:5, 27; 2 Tes. 3:7-10; 1 Pie. 5:5)

  • Tanga Nehemia 4:1-23.

    Inki kupusaka bantu ya Izraele na kulanda kutunga ata kimbeni ya ngolo kuvandaka? (Neh. 3:38; 4:2, 3; Nk. 50:15; Yez. 65:13, 14)

    Na nki mutindu mbandu ya bantu ya Izraele kepesa beto kikesa bubu yai?

  • Tanga Nehemia 6:15.

    Mutindu bibaka ya Yeruzalemi kumanaka na nima ya bangonda zole kemonisa nki na yina metala ngolo ya lukwikilu? (Nk. 56:4, 5; Mat. 17:20; 19:26)