1 Bantotila 8:1-66

  • Bo me nata Sanduku na tempelo (1-13)

  • Salomo me tuba na bantu (14-21)

  • Kisambu ya Salomo sambu na kupesa tempelo na Nzambi (22-53)

  • Salomo me sakumuna bantu (54-61)

  • Nkinsi ya bimenga mpi ya kudipesa na Nzambi (62-66)

8  Na ntangu yina, Salomo vukisaka+ bankuluntu ya Izraele, bamfumu yonso ya makanda, bamfumu ya banzo ya batata ya Izraele.+ Bo kwisaka na ntotila Salomo na Yeruzalemi sambu na kubaka sanduku ya kuwakana ya Yehowa na Mbanza ya Davidi,+ disongidila, Sioni, mpi kutombuka ti yo.+  Bantu yonso ya Izraele vukanaka na ntwala ya ntotila Salomo na nkinsi* na ngonda ya Etanimi,* disongidila, ngonda ya nsambwadi.+  Yo yina bankuluntu yonso ya Izraele kwisaka, mpi banganga-nzambi tombulaka Sanduku.+  Bo tombukaka ti Sanduku ya Yehowa, tenta ya lukutakanu,+ mpi bisadilu yonso ya santu yina vandaka na tenta. Banganga-nzambi mpi Balevi tombukaka ti yo.  Ntotila Salomo mpi kimvuka ya mvimba ya bantu ya Izraele yina yandi bingaka sambu na kukutana ti yandi vandaka na ntwala ya Sanduku. Bo vandaka kutambika+ mameme ti bangombe mingi kibeni yo yina bo lendaka ve kuzaba ntalu na yo to kutanga yo.  Ebuna banganga-nzambi nataka sanduku ya kuwakana ya Yehowa na kisika na yo,+ na suku ya kati kibeni ya nzo, Kisika ya Kuluta Santu, na nsi ya mapapu ya basherube.+  Mapapu ya basherube vandaka ya kutandula na zulu ya kisika yina Sanduku vandaka, yo yina basherube fikaka Sanduku mpi banti na yo.+  Banti+ yina vandaka nda mingi yo yina bansongi na yo vandaka kumonana na Kisika ya Santu na ntwala ya suku ya kati kibeni, kansi yo vandaka kumonana ve na nganda. Mpi yo kele kuna tii bubu yai.  Kima mosi ve vandaka na kati ya Sanduku katula kaka matadi+ zole yina Moize tulaka kuna+ na Orebi, ntangu Yehowa salaka kuwakana+ ti bantu ya Izraele ntangu bo vandaka kubasika na insi ya Ezipte.+ 10  Ntangu banganga-nzambi basikaka na kisika ya santu, dituti+ fulukaka na nzo ya Yehowa.+ 11  Banganga-nzambi vandaka ve na mpila ya kulanda kusala kisalu na bo sambu na dituti yina, sambu nkembo ya Yehowa fulusaka nzo ya Yehowa.+ 12  Na ntangu yina Salomo tubaka nde: “Yehowa tubaka nde yandi ta zinga na mpimpa ya ngolo.+ 13  Mono me nunga na kutungila nge nzo ya lukumu, kisika ya ngolo yina nge ta zingaka kimakulu.”+ 14  Ebuna ntotila balukaka mpi yantikaka kusakumuna dibundu ya mvimba ya Izraele, mpi dibundu ya mvimba ya Izraele vandaka ya kutelama.+ 15  Yandi tubaka nde: “Bika nde bo kumisa Yehowa Nzambi ya Izraele, muntu yina na munoko na yandi mosi silaka tata na mono Davidi, mpi yina me lungisa yo na diboko na yandi mosi, nde: 16  ‘Yantika kilumbu yina mono basisaka bantu na mono Izraele na Ezipte, mono me solaka ve ata mbanza mosi na makanda yonso ya Izraele sambu na kutunga nzo sambu zina na mono kubikala kuna,+ kansi mono me solaka Davidi sambu yandi yala bantu na mono Izraele.’ 17  Mpi nzala ya ntima ya tata na mono Davidi vandaka ya kutunga nzo sambu na zina ya Yehowa Nzambi ya Izraele.+ 18  Kansi Yehowa tubilaka tata na mono Davidi nde, ‘Nzala ya ntima na nge vandaka ya kutunga nzo sambu na zina na mono, mpi nge salaka mbote na kuvanda ti nzala yai na ntima na nge. 19  Ata mpidina, nge ta tunga ve nzo yina, kansi mwana na nge yina nge ta buta,* yandi muntu ta tunga nzo sambu na zina na mono.’+ 20  Yehowa me lungisa mambu yina yandi silaka, sambu mono me yinga tata na mono Davidi mpi mono me vanda na kiti ya kimfumu ya Izraele, kaka mutindu Yehowa silaka. Mono me tunga mpi nzo sambu na zina ya Yehowa Nzambi ya Izraele+ 21  mpi mono me yidika kisika mosi kuna sambu na Sanduku yina kele ti kuwakana+ yina Yehowa salaka ti ba-nkaka na beto ntangu yandi vandaka kubasisa bo na insi ya Ezipte.” 22  Na nima, Salomo telamaka na ntwala ya mesa-kimenga ya Yehowa na ntwala ya dibundu ya mvimba ya Izraele, mpi yandi tandulaka maboko na zulu,+ 23  mpi yandi tubaka nde: “O Yehowa Nzambi ya Izraele, kele ve ti Nzambi bonso nge+ na zulu to na ntoto, yina ke taninaka kuwakana+ mpi ke monisaka zola ya kwikama na bansadi na nge yina ke tambulaka na ntwala na nge na ntima na bo ya mvimba.+ 24  Nge me lungisa mambu yina nge silaka na nsadi na nge Davidi, tata na mono. Nge silaka na munoko na nge mosi, mpi bubu yai nge me lungisa yo na maboko na nge mosi.+ 25  Ntangu yai, O Yehowa Nzambi ya Izraele, lungisa mambu yina nge silaka na nsadi na nge Davidi, tata na mono, ntangu nge tubaka nde: ‘Ntangu yonso yo ta vandaka ti muntu mosi ya dibuta na nge na ntwala na mono sambu na kuvanda na kiti ya kimfumu ya Izraele, kana bana na nge kutula dikebi na banzila na bo mpi kana bo tambula na ntwala na mono, kaka mutindu nge tambulaka na ntwala na mono.’+ 26  Ntangu yai, O Nzambi ya Izraele, pardo, bika nde mambu yina nge silaka na nsadi na nge Davidi tata na mono kulungana. 27  “Kansi, keti Nzambi ta zinga kibeni na ntoto?+ Tala! Zulu, ee, zulu ya zulu, lenda kuka nge ve;+ ebuna nzo yai ya mono me tunga ta kuka nge ve ata fioti!+ 28  Ntangu yai, tula dikebi na kisambu ya nsadi na nge mpi na diambu yina yandi ke lomba sambu nge wila yandi mawa, O Yehowa Nzambi na mono, mpi wa kudila na mono sambu na kulomba lusadisu mpi kisambu yina nsadi na nge ke sala na ntwala na nge bubu yai. 29  Bika nde meso na nge kuvanda ya kukanguka na ndambu ya nzo yai mpimpa ti mwini, na ndambu ya kisika yina nge tubaka nde, ‘Zina na mono ta vanda kuna,’+ sambu na kuwa kisambu yina nsadi na nge ke sala na ndambu ya kisika yai.+ 30  Mpi wa mambu yina nsadi na nge ke lomba sambu nge wila yandi mawa mpi mambu yina bantu na nge Izraele ke lomba ntangu bo ke samba na ndambu ya kisika yai, mpi bika nde nge wa katuka na kisika yina nge ke zingaka na zulu;+ ee, bika nde nge wa mpi nge lolula.+ 31  “Kana muntu kusala disumu na ntwala ya nkweno na yandi ebuna bo lomba yandi na kudia ndefi* mpi bo tula yandi na nsi ya kiyeka ya ndefi* yina, ebuna ntangu yandi kele na nsi ya ndefi* yina, yandi kwisa na ntwala ya mesa-kimenga na nge na nzo yai,+ 32  wa kuna na zulu, sala, sambisa bansadi na nge mpi zenga nde muntu ya mbi me sala mbi* mpi tula mambu yina yandi salaka na zulu ya ntu na yandi, mpi zenga nde muntu ya lunungu me sala mbi ve* mpi futa yandi na kutadila lunungu na yandi.+ 33  “Kana mbeni me bedisa bantu na nge Izraele sambu bo landaka kusala masumu na ntwala na nge,+ ebuna bo vutukila nge, bo pesa zina na nge nkembo,+ bo samba, mpi bo bondila nge na nzo yai+ sambu nge wila bo mawa, 34  wa kuna na zulu, lolula disumu ya bantu na nge Izraele, mpi vutula bo na ntoto yina nge pesaka ba-nkaka na bo.+ 35  “Kana zulu kukangama mpi mvula ke noka diaka ve+ sambu bo landaka kusala masumu na ntwala na nge,+ ebuna bo samba na ndambu ya kisika yai, bo pesa zina na nge nkembo, mpi bo yambula disumu na bo sambu nge kulumusaka bo,*+ 36  wa kuna na zulu mpi lolula disumu ya bansadi na nge, ya bantu na nge Izraele, sambu nge ta longa bo+ nzila ya mbote yina bo fwete tambula; mpi nokisa mvula na ntoto na nge+ yina nge pesaka bantu na nge bonso dikabu. 37  “Kana nzala me kota na ntoto,+ to kipupa, mwini ya ngolo, madia me bwa lubungi,+ bampasu ya ke tambulaka na kimvuka, to bampasu ya lukasi;* to kana mbeni na bo me kwisa kuziunga bo na konso mbanza ya insi yai,* to kana mpasi to maladi ya konso mutindu yina me kota,+ 38  konso kisambu, konso diambu yina konso muntu to bantu na nge yonso ya Izraele ta lomba sambu nge wila bo mawa+ (sambu konso muntu me zaba mpasi ya ntima na yandi)+ ntangu bo ke tandula maboko na bo na ndambu ya nzo yai, 39  wa kuna na zulu, kisika yina nge ke zingaka,+ ebuna lolula+ mpi sala diambu; futa konso muntu na kutadila banzila na yandi yonso,+ sambu nge me zaba ntima na yandi (nge mpamba muntu me zaba kibeni ntima ya konso muntu),+ 40  sambu bo wa nge boma bilumbu yonso ya bo ke zinga na insi yina nge pesaka ba-nkaka na beto. 41  “Diaka, sambu na munzenza yina kele ve na kati ya bantu na nge Izraele mpi yina me katuka na insi ya ntama sambu na zina* na nge+ 42  (sambu bo ta wa nsangu ya zina na nge ya nene,+ ya diboko na nge ya ngolo, mpi ya diboko na nge ya kutandula), ebuna yandi kwisa mpi yandi samba na ndambu ya nzo yai, 43  wa kuna na zulu, kisika yina nge ke zingaka,+ mpi sala mambu yonso yina munzenza ke lomba nge, sambu bantu yonso ya ntoto kuzaba zina na nge mpi kuwa nge boma,+ mutindu bantu na nge Izraele ke waka nge boma, mpi bo zaba nde bo ke bingaka zina na nge na nzo yai ya mono me tunga. 44  “Kana bantu na nge kukwenda na bitumba sambu na kunwana ti mbeni na bo na nzila yina nge me tinda bo,+ mpi bo samba+ Yehowa na ndambu ya mbanza yina nge me solaka+ mpi na ndambu ya nzo yina bo me tunga sambu na zina na nge,+ 45  wa kuna na zulu kisambu na bo mpi diambu ya bo ke lomba sambu nge wila bo mawa mpi zenga mambu sambu na mambote na bo. 46  “Kana bo sala disumu na ntwala na nge (sambu kele ve ti muntu yina ke salaka ve masumu),+ ebuna nge wila bo makasi mpi nge yambula bo na maboko ya mbeni, mpi bantu yina me kanga bo kunata bo na kimpika na insi ya mbeni, insi ya ntama to ya pene-pene;+ 47  mpi bo vutukila mabanza na bo na insi yina bo nataka bo na kimpika,+ bo vutukila nge,+ mpi bo bondila nge na insi ya bantu yina kangaka bo sambu nge wila bo mawa,+ mpi bo tuba nde, ‘Beto me sala masumu, mpi beto me sala mbi; beto me sala mambu na mutindu ya mbi,’+ 48  ebuna bo vutukila nge na ntima na bo ya mvimba+ ti na moyo* na bo ya mvimba na insi ya bambeni na bo yina nataka bo na kimpika, mpi bo samba nge na ndambu ya insi na bo yina nge pesaka na ba-nkaka na bo mpi ya mbanza yina nge me solaka mpi ya nzo yina mono me tunga sambu na zina na nge,+ 49  wa kuna na zulu, kisika yina nge ke zingaka,+ kisambu na bo mpi diambu ya bo ke lomba sambu nge wila bo mawa, mpi zenga mambu sambu na mambote na bo, 50  lolula bantu na nge yina salaka disumu na ntwala na nge, mpi lolula mambu yonso ya mbi yina bo salaka na ntwala na nge. Nge ta sala nde bantu yina kangaka bo kuwila bo mawa, mpi bo ta fwila bo nkenda+ 51  (sambu bo kele bantu na nge mpi dikabu na nge,+ yina nge basisaka na Ezipte,+ na kati ya fulu ya tiya ya ke kumisaka bibende masa-masa).+ 52  Bika meso na nge kuvanda ya kukanguka sambu na kutala diambu yina bansadi na nge ke lomba+ sambu nge wila bo mawa mpi diambu yina bantu na nge Izraele ke lomba sambu nge wila bo mawa mpi nge wa konso ntangu ya bo ke binga nge.*+ 53  Sambu nge tulaka bo na kingenga bonso dikabu na nge na kati ya bantu yonso ya ntoto,+ kaka mutindu nge tubaka na nzila ya nsadi na nge Moize ntangu nge vandaka kubasisa ba-nkaka na beto na Ezipte, O Yehowa Mfumu ya Kuluta Nene.” 54  Ntangu Salomo manisaka kusala kisambu yai ya mvimba na Yehowa mpi kulomba yandi sambu yandi wila bantu mawa, yandi telamaka na ntwala ya mesa-kimenga ya Yehowa, kisika yandi vandaka ya kufukama maboko ya kutandula na zulu.+ 55  Na nima yandi telamaka mpi sakumunaka dibundu ya mvimba ya Izraele na ndinga ya ngolo nde: 56  “Yehowa kubaka lukumu, yandi muntu yina me pesa bantu na yandi Izraele kisika ya kupema, kaka mutindu yandi silaka.+ Na mambu yonso ya mbote yina yandi silaka na nzila ya nsadi na yandi Moize, ata ngogo mosi ve kondaka kulungana.+ 57  Bika Yehowa Nzambi na beto kuvanda ti beto kaka mutindu yandi vandaka ti ba-nkaka na beto.+ Bika yandi bikisa beto ve mpi yandi yambula beto ve.+ 58  Bika yandi benda ntima na beto na yandi mosi,+ sambu beto tambula na banzila na yandi yonso mpi beto zitisa bantuma na yandi, bansiku na yandi, mpi balusambisu na yandi yina yandi songaka ba-nkaka na beto na kuzitisa. 59  Mpi bika nde bangogo na mono yai ya mono me bondila Yehowa sambu yandi wila beto mawa kuvanda pene-pene ya Yehowa Nzambi na beto mpimpa ti mwini, bika nde yandi zenga mambu sambu na mambote ya bansadi na yandi mpi ya bantu na yandi Izraele na kutadila nzala ya konso kilumbu, 60  sambu bantu yonso ya ntoto kuzaba nde Yehowa kele Nzambi ya kieleka.+ Ya nkaka kele ve!+ 61  Yo yina bika nde ntima na beno kuvanda ya mvimba*+ na Yehowa Nzambi na beto na kutambulaka na bansiku na yandi mpi na kuzitisaka bantuma na yandi, mutindu yo kele bubu yai.” 62  Ntangu yai, ntotila mpi Izraele ya mvimba kumosi ti yandi pesaka bimenga mingi na ntwala ya Yehowa.+ 63  Salomo pesaka Yehowa bimenga ya kinduku:+ Yandi pesaka bangombe 22 000 mpi mameme 120 000. Na mutindu yina ntotila ti bantu yonso ya Izraele kangulaka bakielo ya nzo ya Yehowa.+ 64  Na kilumbu yina, yo lombaka nde ntotila kusantisa kati-kati ya kibansala yina kele na ntwala ya nzo ya Yehowa, sambu yo lombaka nde yandi pesa bimenga ya kuyoka, makabu ya mbuma, mpi bitini ya mafuta ya bimenga ya kinduku kuna, sambu mesa-kimenga ya kwivre+ yina kele na ntwala ya Yehowa vandaka fioti kibeni mpi yo kukaka ve sambu na bimenga ya kuyoka, makabu ya mbuma, mpi bitini ya mafuta+ ya bimenga ya kinduku. 65  Na ntangu yina, Salomo salaka nkinsi+ kumosi ti Izraele ya mvimba, dibundu ya nene yina katukaka na Lebo-amati* tii na Muwanda* ya Ezipte,+ na ntwala ya Yehowa Nzambi na beto bilumbu 7 mpi bilumbu 7 ya nkaka, na kimvuka bilumbu 14. 66  Na kilumbu yina landaka,* yandi songaka bantu na kuvutuka, ebuna bo sakumunaka ntotila mpi bo kwendaka na banzo na bo, bo vandaka kuwa kiese mpi kuwa mbote na ntima sambu na bumbote yonso+ yina Yehowa monisilaka nsadi na yandi Davidi mpi bantu na yandi Izraele.

Banoti na nsi ya lutiti

Disongidila, Nkinsi ya Bisasa.
Na kisina, “mwana na nge, yina ta basika na bapiku na nge.”
To “mpi muntu yina ya nkaka kusinga yandi.” Disongidila, ndefi yina vandaka kunata ndola kana muntu me dia ndefi ya luvunu to me lungisa yo ve.
Na kisina, “kusinga.”
Na kisina, “kusinga.”
Na kisina, “kele muntu ya mbi.”
Na kisina, “kele muntu ya lunungu.”
To “monisaka bo mpasi.”
To “bampasu ya ke pumbukaka.”
Na kisina, “na insi ya bakielo na yandi.”
To “lukumu.”
To “wa mambu yonso yina bo ke lomba nge.”
To “ya kudipesa ya mvimba.”
To “kisika ya kukotila na Amati.”
Na kisina, “kilumbu ya nana,” disongidila kilumbu ya ke landa nsungi ya zole ya bilumbu nsambwadi.