1 Bantotila 22:1-53

  • Kuwakana ya Yehoshafati ti Ahabi (1-12)

  • Mikaya me bikula nde bo ta bela na bitumba (13-28)

    • Mpeve mosi ya luvunu sambu na kukusa Ahabi (21, 22)

  • Bo me fwa Ahabi na Ramoti-gileadi (29-40)

  • Luyalu ya Yehoshafati na Yuda (41-50)

  • Ahazia, ntotila ya Izraele (51-53)

22  Bitumba vandaka ve na kati ya Siria mpi Izraele bamvula tatu.  Na mvula ya tatu Yehoshafati+ ntotila ya Yuda kwisaka na ntotila ya Izraele.+  Ebuna ntotila ya Izraele tubilaka bansadi na yandi nde: “Keti beno me zaba nde Ramoti-gileadi+ kele ya beto? Kansi beto kele na keti-keti sambu na kubaka yo diaka na maboko ya ntotila ya Siria.”  Na nima yandi tubilaka Yehoshafati nde: “Keti nge ta kwenda ti mono sambu na kunwanisa Ramoti-gileadi?” Yehoshafati vutudilaka ntotila ya Izraele nde: “Mono kele mutindu mosi ti nge. Bantu na mono kele mutindu mosi ti bantu na nge. Bampunda na mono kele mutindu mosi ti bampunda na nge.”+  Kansi Yehoshafati tubilaka ntotila ya Izraele nde: “Pardo yula ntete+ ndinga ya Yehowa.”+  Yo yina ntotila ya Izraele vukisaka bambikudi, bantu kiteso ya 400, mpi tubilaka bo nde: “Keti mono fwete kwenda kunwanisa Ramoti-gileadi, to keti mono fwete kwenda ve?” Bo tubaka nde: “Kwenda, mpi Yehowa ta pesa yo na maboko ya ntotila.”  Ebuna Yehoshafati tubaka nde: “Keti mbikudi ya Yehowa kele ve awa? Beto yula mpi Nzambi na nzila na yandi.”+  Ntotila ya Izraele tubilaka Yehoshafati nde: “Kele diaka ti muntu ya nkaka yina beto lenda yula Yehowa na nzila na yandi;+ kansi mono ke mengaka yandi,+ sambu yandi ke bikulaka ve ata fioti mambu ya mbote sambu na mono, kansi yandi ke bikulaka kaka mambu ya mbi.+ Yo kele Mikaya mwana ya Yimla.” Kansi Yehoshafati tubaka nde: “Ntotila fwete tuba ve mutindu yina.”  Yo yina ntotila ya Izraele bingaka kapita mosi ya nzo na yandi mpi tubaka nde: “Kwisa nswalu ti Mikaya mwana ya Yimla.”+ 10  Kansi, ntotila ya Izraele mpi Yehoshafati ntotila ya Yuda vandaka konso muntu na zulu ya kiti na yandi ya kimfumu, bo me lwata bilele ya kimfumu, na kisika ya bo ke tutaka bambuma sambu na kukatula yo bampusu na munoko ya kielo ya Samaria, mpi bambikudi yonso vandaka kubikula na ntwala na bo.+ 11  Ebuna Sidikiya mwana ya Kenaana salaka bibongo ya bibende mpi tubaka nde: “Yehowa ke tuba nde, ‘Nge ta bula* bantu ya Siria ti bibongo yai tii kuna nge ta manisa bo.’” 12  Bambikudi yonso ya nkaka vandaka kubikula mutindu mosi nde: “Kwenda na Ramoti-gileadi mpi nge ta nunga; Yehowa ta pesa yo na maboko ya ntotila.” 13  Yo yina kinati-nsangu yina kwendaka kubinga Mikaya tubilaka yandi nde: “Tala! Bambikudi yonso ke tuba mambu ya mbote sambu na ntotila. Pardo, bika nde mambu ya nge ke tuba kuvanda mutindu mosi ti mambu ya bo ke tuba, mpi tuba mambu ya mbote.”+ 14  Kansi Mikaya tubaka nde: “Ya kieleka mutindu Yehowa kele na luzingu, mono ta tuba konso diambu yina Yehowa ta tubila mono.” 15  Ebuna yandi kwisaka kisika ntotila vandaka, mpi ntotila yulaka yandi nde: “Mikaya, keti beto fwete kwenda kunwanisa Ramoti-gileadi, to keti beto fwete kwenda ve?” Na mbala mosi yandi vutulaka nde: “Kwenda mpi nge ta nunga; Yehowa ta pesa yo na maboko ya ntotila.” 16  Ebuna ntotila tubilaka yandi nde: “Mbala ikwa mono fwete lomba nge na kudia ndefi nde nge fwete tubila mono kaka kieleka na zina ya Yehowa?” 17  Ebuna yandi tubaka nde: “Mono ke mona bantu yonso ya Izraele me panzana na bangumba,+ bonso mameme yina me konda ngungudi. Yehowa tubaka nde: ‘Bantu yai kele ve ti mfumu. Bika konso muntu kuvutuka na nzo na yandi na ngemba.’” 18  Ebuna ntotila ya Izraele tubilaka Yehoshafati nde: “Keti mono songaka nge ve nde, ‘Yandi ta bikula ve mambu ya mbote sambu na mono, kaka mambu ya mbi’?”+ 19  Ebuna Mikaya tubaka nde: “Yo yina, wa mambu yina Yehowa ke tuba: Mono monaka Yehowa me vanda na kiti na yandi ya kimfumu+ mpi makesa yonso ya zulu me telama pene-pene na yandi, na diboko na yandi ya kitata mpi na diboko na yandi ya kimama.+ 20  Ebuna Yehowa tubaka nde, ‘Nani ta kusa Ahabi, sambu yandi kwenda na Ramoti-gileadi mpi kufwa kuna?’ Mpeve mosi vandaka kutuba diambu mosi mpi ya nkaka vandaka kutuba diambu ya nkaka. 21  Na nima mpeve*+ mosi kwisaka na ntwala, telamaka na ntwala ya Yehowa, mpi tubaka nde, ‘Mono ta kusa yandi.’ Yehowa yulaka yandi nde, ‘Inki mutindu nge ta sala yo?’ 22  Yandi vutulaka nde, ‘Mono ta basika mpi ta kuma mpeve ya ke kusaka na munoko ya bambikudi na yandi yonso.’+ Yo yina yandi tubaka nde, ‘Nge ta kusa yandi, mpi nkutu nge ta nunga. Kwenda mpi sala yo.’ 23  Ntangu yai Yehowa me tula mpeve ya ke kusaka na munoko ya bambikudi na nge yai yonso,+ kansi Yehowa me tuba nde mpasi ta bwila nge.”+ 24  Ebuna Sidikiya mwana ya Kenaana pusanaka pene-pene, yandi bulaka Mikaya na ditama mpi tubaka nde: “Na nki nzila mpeve ya Yehowa lutaka na mono sambu yo kwisa kutubila nge?”+ 25  Mikaya vutulaka nde: “Tala! Nge ta mona na nki nzila yo tubilaka mono, kilumbu yina nge ta kota na suku ya kati kibeni sambu na kubumbana.” 26  Ebuna ntotila ya Izraele tubaka nde: “Beno baka Mikaya mpi beno pesa yandi na maboko ya Amone mfumu ya mbanza mpi ya Yoashi mwana ya ntotila. 27  Beno songa bo nde, ‘Ntotila me tuba nde: “Beno tula mpangi yai na boloko+ mpi beno pesa yandi ka-ndambu ya dimpa mpi ka-ndambu ya masa tii kuna mono ta vutuka na ngemba.”’” 28  Kansi Mikaya tubaka nde: “Kana nge vutuka na ngemba, tuba nde Yehowa solulaka ve ti mono.”+ Ebuna yandi yikaka nde: “Beno yonso, beno simba diambu yai.” 29  Yo yina, ntotila ya Izraele mpi Yehoshafati ntotila ya Yuda kwendaka na Ramoti-gileadi.+ 30  Ebuna ntotila ya Izraele tubilaka Yehoshafati nde: “Mono ta lwata bilele ya nkaka sambu bo zaba mono ve ebuna mono ta kwenda na bitumba, kansi nge fwete lwata bilele na nge ya kimfumu.” Yo yina, ntotila ya Izraele lwataka bilele ya nkaka sambu bo zaba yandi ve+ mpi kotaka na bitumba. 31  Ntotila ya Siria songaka bakomanda+ 32 ya bapusu-pusu na yandi nde: “Beno nwanisa ve ata muntu mosi, yo vanda muntu ya kukonda mfunu to muntu ya mfunu, kaka ntotila ya Izraele.” 32  Ntangu bakomanda ya bapusu-pusu monaka Yehoshafati, bo kuditubilaka nde: “Ya kieleka yai ntotila ya Izraele.” Yo yina, bo balukaka sambu na kunwanisa yandi; ebuna Yehoshafati yantikaka kudila sambu na kulomba lusadisu. 33  Ntangu bakomanda ya bapusu-pusu monaka nde yo vandaka ve ntotila ya Izraele, na mbala mosi bo yambulaka kulanda yandi. 34  Kansi muntu mosi bulaka munduki na yandi ya tolo-tolo kaka mpidina, ebuna yandi bulaka ntotila ya Izraele na bisika yina bo me kangisaka kinkutu na yandi ya kibende. Yo yina ntotila tubilaka muntu yina ke tambusaka pusu-pusu na yandi nde: “Baluka mpi basisa mono na bitumba,* sambu mono me lwala ngolo.”+ 35  Bitumba kumaka ngolo kilumbu yina ya mvimba, mpi yo lombaka nde ntotila kubikala kaka na pusu-pusu na yandi bo me simba yandi, yandi ke talana ti bantu ya Siria. Menga ya mputa tiamukaka na pusu-pusu ya bitumba, mpi yandi fwaka na nkokila.+ 36  Pene-pene ya kudinda ya ntangu, ndinga lutaka na camp nde: “Konso muntu na mbanza na yandi! Konso muntu na ntoto na yandi!”+ 37  Ebuna ntotila fwaka mpi bo nataka yandi na Samaria; bo zikaka yandi na Samaria. 38  Ntangu bo yobisaka pusu-pusu ya bitumba na kiziba ya Samaria, bambwa lekitaka menga na yandi mpi bankento ya ndumba yobilaka kuna,* kaka mutindu Yehowa tubaka.+ 39  Sambu na mambu ya nkaka ya Ahabi salaka, yonso yina yandi salaka, nzo* ya meno ya nzioko+ yina yandi tungaka, mpi bambanza yina yandi tungaka, keti bo me sonikaka yo ve na mukanda ya bansangu ya bantotila ya Izraele? 40  Ahabi lalaka sambu na kupema ti ba-nkaka na yandi;+ ebuna mwana na yandi Ahazia+ kumaka ntotila na kisika na yandi. 41  Yehoshafati+ mwana ya Aza kumaka ntotila ya Yuda na mvula ya iya ya Ahabi ntotila ya Izraele. 42  Yehoshafati vandaka ti bamvula 35 ntangu yandi kumaka ntotila, mpi yandi yalaka bamvula 25 na Yeruzalemi. Zina ya mama na yandi Azuba, mwana ya Shili. 43  Yandi landaka kutambula na banzila yonso ya tata na yandi Aza.+ Yandi yambulaka yo ve, mpi yandi salaka mambu ya mbote na meso ya Yehowa.+ Kansi bo katulaka ve bisika ya kunanguka, mpi bantu vandaka kaka kutambika mpi kupesa midinga ya bimenga na bisika ya kunanguka.+ 44  Yehoshafati vandaka na bangwisana ya mbote ti ntotila ya Izraele.+ 45  Sambu na mambu ya nkaka ya Yehoshafati salaka, bisalu na yandi ya nene, mpi mutindu yandi nwanaka bitumba, keti bo me sonikaka yo ve na mukanda ya bansangu ya bantotila ya Yuda? 46  Yandi katulaka mpi na insi na bo babakala yina vandaka bandumba ya tempelo+ yina bikalaka na bilumbu ya tata na yandi Aza.+ 47  Na ntangu yina ntotila vandaka ve na Edomi;+ guvernere mosi vandaka kuyala bonso ntotila.+ 48  Yehoshafati salaka mpi bamaswa ya Tarsisi* sambu yo kwenda kubaka wolo na Ofire,+ kansi yo kwendaka ve sambu bamaswa yina bebaka na Esioni-gebere.+ 49  Na ntangu yina Ahazia mwana ya Ahabi tubilaka Yehoshafati nde: “Bika nde bansadi na mono kukwenda ti bansadi na nge na bamaswa,” kansi Yehoshafati ndimaka ve. 50  Ebuna Yehoshafati lalaka sambu na kupema ti ba-nkaka na yandi+ mpi bo zikaka yandi ti ba-nkaka na yandi na Mbanza ya nkaka na yandi Davidi; ebuna mwana na yandi Yehorami+ kumaka ntotila na kisika na yandi. 51  Ahazia+ mwana ya Ahabi kumaka ntotila ya Izraele na Samaria na mvula ya 17 ya Yehoshafati ntotila ya Yuda, mpi yandi yalaka Izraele bamvula zole. 52  Yandi landaka kusala mambu ya mbi na meso ya Yehowa mpi landaka kutambula na nzila ya tata na yandi+ mpi ya mama na yandi+ mpi na nzila ya Yeroboami mwana ya Nebati, yina pusaka Izraele na kusala disumu.+ 53  Yandi landaka kusadila Baale+ mpi kufukimina yandi mpi yandi landaka kupesa Yehowa Nzambi ya Izraele+ makasi kaka mutindu tata na yandi salaka.

Banoti na nsi ya lutiti

To “pusa.”
To “wanzio.”
Na kisina, “camp.”
To mbala ya nkaka, “kisika bankento ya bandumba vandaka kuyobila, bambwa lekitaka menga na yandi.”
To “nzo ya ntotila.”