Kwenda na mambu ke na kati

Kwenda na tansi ya malongi

Landa Mbandu ya Muntu Yina Ke Sila Luzingu ya Mvula na Mvula

Landa Mbandu ya Muntu Yina Ke Sila Luzingu ya Mvula na Mvula

“Beno landa mbandu ya Nzambi, bonso bana yina yandi ke zolaka mingi.”—BAEF. 5:1.

1. Inki lenda sadisa beto na kumonisa bikalulu ya Nzambi?

YEHOWA me pesaka beto makuki ya kuditula na kisika ya bantu ya nkaka. Bantangu ya nkaka, beto lenda yindula diambu mosi yina me kuminaka beto ntete ve. (Tanga Baefezo 5:1, 2.) Inki mutindu beto lenda sadila mbote dikabu yai ya Nzambi me pesaka beto? Inki beto fwete sala sambu na kusadila ve dikabu yai na mutindu ya mbi?

2. Na nki mutindu bampasi na beto ke yangisaka Yehowa?

2 Beto ke vandaka na kiese ya kuzaba nde Nzambi me silaka Bakristu yina bo me tulaka mafuta luzingu ya kukonda kufwa na zulu, mpi nde “mameme ya nkaka” ya kwikama ya Yezu ta baka luzingu ya mvula na mvula awa na ntoto. (Yoa. 10:16; 17:3; 1 Bak. 15:53) Yo vanda bantu yina ta baka luzingu na zulu to bayina ta zinga mvula na mvula na ntoto, bo yonso ta vanda ti luzingu ya kitoko kuluta luzingu ya mpasi ya bubu yai. Yehowa ke bakisaka mbote bampasi yina beto ke kutanaka ti yo kaka mutindu yandi bakisaka luzingu ya mpasi ya bantu ya Izraele ntangu bo vandaka bampika na Ezipte. Ya kieleka, “bampasi na bo yonso” vandaka kuyangisa Nzambi. (Yez. 63:9)  Bamvu-nkama mingi na nima, Bayuda vandaka na boma sambu ntangu bo zolaka kutunga diaka tempelo, bambeni na bo telaminaka bo. Kansi, Nzambi zabisaka Bayuda nde: “Konso muntu yina ke bula bantu na mono Mfumu Nzambi, yandi ke bula mono mpi.” (Zek. 2:12) Yehowa mpi ke zolaka bansadi na yandi mingi, kaka mutindu mama ke zolaka bebe na yandi. (Yez. 49:15) Yehowa ke kuditulaka na kisika ya bantu, mpi yandi me pesaka beto makuki yina.Nk. 103:13, 4.

MUTINDU YEZU MONISAKA ZOLA YA NZAMBI

3. Inki ke monisa nde Yezu vandaka kuditula na kisika ya bantu ya nkaka?

3 Yezu vandaka kuditula na kisika ya bantu yina vandaka kumona mpasi, ata yandi kutanaka ve ti bampasi ya nkaka yina vandaka kuniokula bo. Mu mbandu, bantu vandaka na boma ya bantwadisi ya mabundu yina vandaka kukusa bo mpi kutudila bo bansiku mingi. (Mat. 23:4; Mar. 7:1-5; Yoa. 7:13) Yezu vandaka ve kuwa bantwadisi yai boma, mpi bo vandaka ve kukusa yandi. Kansi, yandi bakisaka mpasi yina bantu yina vandaka kukutana ti yo. Yo yina, “ntangu yandi monaka bibuka ya bantu, yandi wilaka bo mawa sambu bo vandaka kuniokwama mpi kuyungana bonso mameme ya me konda ngungudi.” (Mat. 9:36) Bonso Tata na yandi, Yezu vandaka kuzola bantu mpi kuditula na kisika na bo.Nk. 103:8.

4. Bampasi ya bantu ya nkaka vandaka ti nki bupusi na kimuntu ya Yezu?

4 Ntangu Yezu monaka bantu ke mona mpasi, yandi monisilaka bo zola. Yandi monisaka zola ya Tata na yandi na mutindu ya kukuka kibeni. Na nima ya kusala nzietelo mosi ya nda na kisalu ya kusamuna, Yezu ti bantumwa na yandi yilamaka sambu na kukwenda na kisika mosi sambu na kupema. Kansi, sambu kibuka ya bantu vandaka kuvingila yandi, yandi wilaka bo mawa, mpi yantikaka “kulonga bo mambu mingi.”Mar. 6:30, 31, 34.

MUTINDU BETO LENDA MONISA ZOLA YA YEHOWA

5, 6. Sambu na kumonisa zola ya Yehowa, inki mutindu beto fwete sadila bantu ya nkaka mambu? Pesa mbandu. (Tala kifwanisu yina kele na luyantiku ya disolo.)

5 Beto lenda monisa zola ya Yehowa na mutindu na beto ya kusadila bankaka mambu. Mu mbandu, yindula nde Alan, Mukristu mosi ya toko, ke kudiyangisa sambu mpangi-bakala mosi ya mununu ke tangaka na mpasi sambu meso ke yangisaka yandi. Mpangi yango mpi ke kukaka diaka ve kusamuna nzo na nzo sambu makulu ke yangisaka yandi. Alan me yibuka mambu yai ya Yezu tubaka: “Kaka mutindu beno ke zola nde bantu kusadila beno mambu, beno sala mutindu mosi sambu na bo.” (Luka 6:31) Alan ke kudiyula nde, ‘Inki mambu mono ta zola nde bantu ya nkaka kusadila mono?’ Mvutu ya me kwisila yandi na mabanza kele nde, ‘Mono ta zola nde beto bula ti bo balon!’ Kansi, mpangi yai ya mununu ta kuka ve kubula balon. Yandi me bakisa nde mambu yina Yezu tubaka ke monisa nde beto fwete kudiyula nde, ‘Inki mambu mono ta zola nde bantu ya nkaka kusadila mono kana mono vandaka kumona mpasi yina bo ke kutana ti yo?’

6 Alan kele toko, kansi yandi kele ti mayele ya kuyindula na mambu yina yandi me kutanaka ntete ve ti yo. Alan ke widikila mpangi yina ya mununu mpi ke tula dikebi na mambu yina yandi ke tuba. Alan me kuma kubakisa mpasi yina mpangi ya mununu ke waka ntangu meso na yandi ke kuka diaka ve kutanga mpi ntangu makulu na yandi ke pesa yandi diaka ve nzila ya kusamuna nzo na nzo. Ntangu Alan me kuditula na kisika ya mpangi yina ya mununu, yandi me bakisa lusadisu yina yandi lenda pesa yandi mpi yandi me kuma ti luzolo ya kusadisa yandi. Beto mpi lenda sala mutindu mosi. Sambu na kumonisa zola ya Nzambi, beto fwete kuditula na kisika ya bantu ya nkaka.1 Bak. 12:26.

Monisa zola bonso Yehowa (Tala paragrafe 7)

7. Inki mutindu beto lenda bakisa kibeni mpasi ya bantu ya nkaka?

 7 Ntangu yonso, yo ke vandaka ve pete na kubakisa mpasi yina bantu ya nkaka ke kutana ti yo. Bantu mingi ke kutanaka ti bampasi yina beto me kutanaka ntete ve ti yo. Bampasi ya bantu ya nkaka kele sambu na maladi, kinunu to mambu ya nkaka. Bankaka ke kudiyangisaka na mabanza sambu na basusi, mpasi mosi yina me bwila bo na mbala mosi, to malanda ya diambu mosi ya mbi yina bo salaka. Bankaka diaka ke zingaka na mabuta yina kele ya kukabwana na mambu ya lusambu. Konso muntu kele ti mambu ya mpasi yina ke yangisaka yandi. Kansi, beto me kutanaka ntete ve ti bampasi ya nkaka yina bantu mingi ke kutana ti yo. Inki mutindu beto lenda monisa zola ya Nzambi na mambu ya mutindu yai? Beto fwete widikila na dikebi yonso muntu yina kele na mpasi, mpi kusosa kubakisa mpasi na yandi. Kusala mpidina ta pusa beto na kumonisa zola ya Nzambi mpi kusadisa muntu yina kele na mpasi. Konso muntu kele ti mutindu ya lusadisu yina yandi kele na yo mfunu; ata mpidina, beto lenda sadisa bo yonso na kimpeve mpi kupesa bo lusadisu ya kinsuni yina bo kele na yo mfunu.Tanga Baroma 12:15; 1 Piere 3:8.

MONISA NTIMA YA MBOTE YA YEHOWA

8. Inki sadisaka Yezu na kumonisa ntima ya mbote?

8 Mwana ya Nzambi tubaka nde: “Muntu ya Kuluta Kuzanguka . . . kele mbote sambu na bantu ya me konda ntonda mpi bantu ya mbi.” (Luka 6:35) Ya kieleka, Yezu monisaka ntima ya mbote ya Nzambi. Inki sadisaka Yezu na kumonisa kikalulu yai ya Nzambi? Na ntwala ya kusadila bantu mambu yandi vandaka kuyindula bupusi yina bangogo mpi mambu yina yandi ta sala ta vanda na yo na bankaka. Mu mbandu, nkento mosi yina zabanaka bonso muntu ya masumu kwendaka na yandi, yantikaka kudila mpi kuyobisa makulu ya Yezu ti mansanga na yandi. Yezu bakisaka nde nkento yina balulaka ntima, mpi nde kana yandi me monisila yandi ve mawa sambu na masumu na yandi, nkento yina ta wa mpasi mingi na ntima. Yo yina, Yezu sikisaka yandi mpi lolulaka masumu na yandi. Ntangu Mufarize mosi monaka mbi na mambu yina Yezu salaka, Yezu tubilaka yandi na mawete yonso.Luka 7:36-48.

9. Inki ta sadisa beto na kumonisa ntima ya mbote ya Nzambi? Pesa mbandu.

9 Inki mutindu beto lenda monisa ntima ya mbote ya Nzambi? Ntumwa Polo sonikaka nde: “Mpika ya Mfumu fwete nwana ve, kansi yandi fwete vanda muntu ya mawete na bantu yonso.” (2 Tim. 2:24) Bantu ya mawete ke tubaka to ke salaka ve mambu yina lenda lwadisa bampangi ya nkaka. Yindula mutindu beto lenda monisa mawete na mambu yai: Mfumu ya kisalu ke sala ve kisalu na yandi mbote. Inki beto ta sala? Mpangi mosi yina me monana ve na balukutakanu ngonda ya mvimba me kwisa na lukutakanu. Inki beto ta sala? Na kisalu ya kusamuna, muntu mosi me zabisa beto nde, “Mono kele ve ti ntangu ya kusolula ti beno na ngunga yai.” Keti beto ta monisila yandi mawete? Nkwelani na nge me yula nge nde, “Sambu na nki nge zabisaka mono ve mambu yina nge yidikaka na kusala na kilumbu ya Mposo?” Keti nge ta pesa yandi mvutu na mawete yonso? Kana beto ke kuditula na kisika ya bankaka, mpi ke yindula na ntwala bupusi yina bangogo na beto ta vanda na yo na bantu ya nkaka, beto lenda bakisa mutindu ya mbote ya kutuba mpi ya kusala mambu yina ta monisa ntima ya mbote ya Yehowa.Tanga Bingana 15:28.

LANDA MBANDU YA MAYELE YA NZAMBI

10, 11. Inki lenda sadisa beto na kulanda mbandu ya mayele ya Nzambi? Pesa mbandu.

10 Mayele na beto ya kuyindula mambu yina me salama ntete ve lenda sadisa beto na kuvanda mayele bonso Yehowa mpi kumeka kumona na ntwala malanda ya mambu yina beto ke zola kusala. Mayele kele mosi ya bikalulu ya nene ya Yehowa, nkutu kana yandi me zola, yandi ke monaka mutindu diambu mosi  ta salama na bilumbu ke kwisa. Beto ke vandaka ve ti mayele ya kuzaba na ntwala mambu yina ta salama, kansi beto lenda yindula na ntwala malanda ya mambu yina beto ke zola kusala. Bantu ya Izraele yindulaka ve na ntwala mambu yina ta kumina bo kana bo kolama na Nzambi. Ata Nzambi sadilaka bo mambu mingi ya mbote, Moize bakisaka nde bo ta sala mambu yina ta pesa ve Yehowa kiese. Na meso ya bantu yonso ya Izraele, Moize vutukilaka bangogo ya nkunga mosi yina ke tuba nde: “Bantu ya Israele kele bazoba, ata muntu mosi ya mayele kele ve. Kana bo vandaka na mayele, bo zolaka kuyindula sambu na nki bo me bela; kansi bo ke zaba ve mambu yina me bwila bo.”Kul. 31:29, 30; 32:28, 29.

11 Sambu na kulanda mbandu ya mayele ya Nzambi, beto fwete yindula na ntwala to nkutu kumona na mabanza malanda ya mambu yina beto ke zola kusala. Mu mbandu, kana beto ke talana sambu na makwela, beto fwete zaba nde yo ke vandaka mpasi na kuyala bampusa ya kuvukisa nitu ti muntu yina beto ke zolaka mingi. Beto ke zolaka ve ata fioti kusala mambu yina ta bebisa bangwisana na beto ya mbalu ti Yehowa! Yo yina bika beto sadila ndongisila yai ya kupemama: “Muntu ya mayele kana yandi mona mpasi ke kwisa, yandi fweti tina yo; kansi zoba ke tinaka ve, yandi ke kotaka kaka na mpasi.”Bing. 22:3.

KUYINDULA VE MAMBU YA MBI

12. Inki ntangu kuyindula ke kumaka mbi?

12 Muntu ya mayele fwete bakisa nde kuyindula kele bonso tiya. Tiya ke sadisaka muntu kana yandi ke sadila yo na mutindu ya mbote, mu mbandu, kana yandi ke sadila yo sambu na kulamba. Kansi, kana muntu ke sadila tiya mbote ve yo lenda zikisa nzo, mpi kufwa bantu. Mutindu mosi mpi, kuyindula ke sadisaka beto na kulanda mbandu ya Yehowa. Kansi, kuyindula lenda kuma mbi kana beto ke yindula mambu ya mansoni. Mu mbandu, kana beto me kuma ti kikalulu ya kuyindula kusala mansoni, yo lenda pusa beto na kusala bizumba. Ya kieleka, kana ntangu yonso Mukristu ke yindula mambu ya kuvukisa nitu, kimpeve na yandi ta beba kibeni!Tanga Yakobo 1:14, 15.

13. Luzingu ya nki mutindu Eva kumaka kuyindula na mabanza na yandi?

13 Beto tadila mutindu Eva kunaka mpusa ya kudia mbumba ya ‘nti ya kuzaba mambu ya mbote ti mambu ya mbi’ yina Nzambi buyisaka bo. (Kuy. 2:16, 17) Nioka zabisaka yandi nde: “Luvunu! Beno ta fwa ve. Nzambi tubaka mpidina sambu yandi zaba nde kilumbu ya beno ta dia yo, meso na beno ta kanguka, beno ta vanda bonso yandi Nzambi, beno ta zaba mambu ya mbote ti mambu ya mbi bonso yandi.” Kansi nki salamaka na nima? “[Eva] bakaka mbuma mosi ya nti yango, yandi diaka yo. Ebuna yandi pesaka mpi bakala na yandi, bakala mpi diaka yo.” (Kuy. 3:1-6) Ziku, bangogo ya Satana pusaka Eva na kuyindula nde bambuma ya nti yina vandaka kitoko kuluta. Na kisika ya kuyindula mambu yina bo zabisaka  yandi, Eva solaka yandi mosi mambu yina yandi fwete sala. Yandi salaka diambu ya mbi kibeni! Na nzila ya bakala na yandi Adami yina sumukaka, “disumu kotaka na nsi-ntoto mpi lufwa na nzila ya disumu.”Bar. 5:12.

14. Inki mutindu Biblia ke sadisa beto na kuyedisa ve bangindu ya kusala mansoni?

14 Disumu yina Eva salaka na kilanga ya Edeni vandaka ve mansoni. Kansi, Yezu kebisaka bantu na kuyedisa ve bangindu ya kusala mansoni. Yandi tubaka nde: “Konso muntu yina ke landa na kutala nkento mosi ti nzala ya kuvukisa nitu ti yandi me sala dezia bizumba ti nkento yango na ntima na yandi.” (Mat. 5:28) Ntumwa Polo mpi kebisaka nde: “Beno baka ve balukanu sambu na banzala ya nitu.”Bar. 13:14.

15. Kimvwama ya nki mutindu beto fwete sosa kuvanda na yo, mpi sambu na nki?

15 Diambu ya nkaka ya mbi kele kuyedisa bangindu ya kukuma mvwama mpi kukuma kutula dikebi ya fioti na mambu ya Nzambi. Kieleka kele nde, bamvwama “ke yindulaka nde kimvwama na bo ke taninaka bo bonso bibaka ya nda ti ya ngolo [yina] me ziunga bwala.” (Bing. 18:11) Yezu pesaka mbandu mosi yina monisaka malanda ya mbi ya kuminaka muntu mosi yina ‘fulusaka kimvwama sambu na yandi mosi kansi yandi vandaka ve mvwama na meso ya Nzambi.’ (Luka 12:16-21) Yehowa ke sepelaka ntangu beto ke salaka mambu yina ke pesaka yandi kiese. (Bing. 27:11) Beto ke vandaka na kiese kibeni sambu Yehowa me ndimaka beto sambu beto me fulusaka “bima ya ntalu na zulu”! (Mat. 6:20) Kuvanda ti bangwisana ya mbote ti Yehowa kele kima mosi ya kuluta mbalu kibeni.

KUDIYANGISA MINGI VE

16. Inki mutindu beto lenda nunga diambu mosi ya mpasi yina ke yangisa beto?

16 Yindula basusi yina beto ta kuma ti yo kana beto me kuma kudiyangisa mingi sambu kaka na kufulusa to kukuma ti “bima ya ntalu na ntoto.” (Mat. 6:19) Yezu pesaka kingana mosi sambu na kumonisa nde “basusi ya ngidika yai ya bima mpi kiyeka ya kimvwama ya ke kusaka” lenda katula dikebi ya muntu na mambu ya Kimfumu. (Mat. 13:18, 19, 22) Bantu ya nkaka ke yindulaka kaka mambu ya mbi yina lenda kumina bo. Kansi, kana beto ke tula basusi na mambu ya kukonda mfunu, yo lenda bebisa mavimpi mpi kimpeve na beto. Bika nde beto tudila Yehowa ntima mpi beto vila ve nde “mpasi na ntima lenda katula kiese na muntu, kansi ndinga ya mbote ta pesa yandi kikesa.” (Bing. 12:25) Kana diambu mosi ke yangisa beto, beto lenda zabisa bibuti, nkwelani to nduku mosi ya ntima yina kele nsadi ya Yehowa, ebuna bangogo na bo ya kikesa lenda pesa beto kiese.

17. Inki mutindu Yehowa ke sadisaka beto na kununga bampasi yina ke yangisaka beto?

17 Yehowa ke bakisaka mpasi na beto mbote kibeni kuluta bantu yonso. Ntumwa Polo sonikaka nde: “Beno kudiyangisa ve sambu na kima ata mosi, kansi na mambu yonso na nzila ya kisambu mpi ya dodokilu kumosi ti kupesa matondo, beno zabisa balombilu na beno na Nzambi; mpi ngemba ya Nzambi yina me luta mambu yonso yina bantu lenda bakisa ta tanina bantima na beno mpi mabanza na beno na nzila ya Kristu Yezu.” (Bafil. 4:6, 7) Ntangu nge me kutana ti diambu mosi ya mpasi, yindula lusadisu yina Yehowa ke pesaka beto na nzila ya bampangi-Bakristu, bankuluntu, mpika ya kwikama, bawanzio, Yezu mpi Yehowa yandi mosi.

18. Inki mutindu kuyindula lenda sadisa beto?

18 Mutindu beto me mona yo na disolo yai, kuyindula lenda sadisa beto na kulanda mbandu ya bikalulu ya Nzambi, mu mbandu zola. (1 Tim. 1:11; 1 Yoa. 4:8) Beto ta kuma na kiese kana beto ke monisa zola, ke yindula na ntwala malanda ya mambu yina beto ke zola kusala, mpi kana beto ke kudiyangisa mingi ve na mambu ya nsi-ntoto yai. Yo yina, bika beto sadila mbote dikabu yina Nzambi me pesaka beto ya kuyindula na yina me tala kivuvu na beto, mpi kulanda mbandu na yandi ya zola, ya ntima ya mbote, ya mayele mpi ya kiese.Bar. 12:12.