Kwenda na mambu ke na kati

Kwenda na tansi ya malongi

Bibuti—Beno Gungula Bana na Beno

Bibuti—Beno Gungula Bana na Beno

“Nge fwete zaba mbote mutindu kibuka na nge ya bitwisi kele.”—BING. 27:23, NW.

1, 2. (a) Inki vandaka mukumba ya bangungudi na Izraele? (b) Na nki mutindu bibuti me fwanana ti bangungudi?

NA IZRAELE ya ntama, luzingu ya bangungudi vandaka mpasi. Yo vandaka kulomba kaka ve nde bo kanga ntima na mwini mpi na madidi, kansi mpi kutanina bibuka na bo ya bitwisi na bambisi ya makasi mpi na miyibi. Bangungudi vandaka kutala mameme mbala na mbala mpi kusansa bayina vandaka kubela to ya kulwala. Bo vandaka kutula dikebi ya mingi na bana-mameme sambu bo ke vandaka ngolo ve na kufwanisa ti mameme ya kuyela.—Kuy. 33:13.

2 Bibuti yina kele Bakristu me fwanana ti bangungudi na mambu mingi, sambu bo mpi ke monisaka bikalulu yina ke wakana ti ya bangungudi. Bo kele ti mukumba ya kusansa bana na bo “na malongi mpi na balukebisu ya Yehowa.” (Baef. 6:4) Keti yo kele mukumba mosi ya pete? Ve. Mbala na mbala, bana ke kutanaka ti bupusi ya mbi ya mambu yina Satana ke siamisaka mpi ya nitu na bo mosi ya kukonda kukuka. (2 Tim. 2:22; 1 Yoa. 2:16) Kana nge kele ti bana, inki mutindu nge lenda sadisa bo? Bika beto tadila mambu tatu yina nge lenda sala sambu na kugungula bana na nge: kuzaba bo, kudisa bo, mpi kutwadisa bo.

BENO ZABA BANA NA BENO

3. ‘Kuzaba mbote’ bana ke tendula nki sambu na bibuti?

3 Ngungudi ya mbote ke talaka na dikebi yonso konso dimeme sambu na kuzikisa nde yo kele na mavimpi ya mbote. Na mutindu ya kifwani, beno fwete sala mutindu mosi sambu na bana na beno. Biblia ke tuba nde: “Nge fwete zaba mbote mutindu kibuka na nge ya bitwisi kele.” (Bing. 27:23, NW) Sambu na kusala yo, nge fwete tula dikebi na mambu yina bana na nge ke salaka, kuzaba bangindu mpi bampusa na bo. Inki mutindu nge lenda sala yo? Mutindu mosi ya mbote ya kusala yo kele kusolula ti bo mbala na mbala.

4, 5. (a) Inki kele mitindu ya mbote yina lenda sadisa sambu mwana kukangudila bibuti ntima? (Tala kifwanisu yina kele na luyantiku ya disolo.) (b) Inki nge ke salaka sambu bana na nge kusolula ti nge kukonda mpasi?

4 Bibuti ya nkaka ke tubaka nde kusolula ti bana ke vandaka diambu mosi ya mpasi, mingi-mingi kana bana me kuma batoko; bo lenda kuma ti kikalulu ya kusepela ve na kusolula ti bibuti mpi ya kubuya kumonisila bibuti mawi mpi mabanza na bo. Kana bana na nge kele ti kikalulu yai, inki nge lenda sala? Na kisika ya kupusa bo na ngolo na kusolula ti nge bantangu mingi, sosa kusadila mabaku mingi. (Kul. 6:6, 7) Nge lenda sala bikesa sambu na kusala ti bo mambu kumosi. Nge lenda kwenda kutambula ti bo, kuvukana ti bo na bansaka ya nkaka, to kusala ti bo bisalu ya nkaka ya nzo. Mabaku ya mutindu yai lenda sala nde batoko kudiwa mbote mpi kumonisila nge mambu yina kele na bantima na bo.

5 Inki nge ta sala kana mwana na nge ke zola kaka ve kusolula ti nge? Kana mpidina, nge lenda sadila metode ya nkaka. Mu mbandu, na kisika ya kuyula mwana na nge mutindu kilumbu me luta, nge lenda tubila mutindu nge me lutisa kilumbu. Yo lenda pusa yandi mpi na kutuba mutindu yandi me lutisa kilumbu. Diaka, sambu na kuzaba dibanza ya mwana na nge na diambu mosi buna, nge lenda yula yandi bangiufula yina ke monisa nde nge ke zola kaka kuzaba diambu yango. Nge lenda yula yandi mutindu banduku na yandi ke tadilaka diambu yango. Ebuna, nge lenda yula yandi ndongisila yina yandi lenda pesa bo.

6. Kuvanda ti ntangu ya kusolula ti bantu mpi kuvanda muntu yina bo lenda solula ti yandi kukonda mpasi ke tendula nki?

6 Ya kieleka, sambu bana kuzabisa nge mambu yina kele na bantima na bo, bo fwete mona nde nge kele na ntangu ya kuwidikila bo mpi nde yo kele ve mpasi na kusolula ti nge. Kana ntangu yonso bana ke mona nde bibuti kele ve ti ntangu ya kusolula ti bo, yo ke salaka nde bana kukuma kubumbila bibuti mambu yina bo ke kutana ti yo. Inki beto ta tuba na yina me tala kundima kusolula ti bo kukonda mpasi? Yo me fwana kaka ve na kutuba nde, “Nge lenda kwisa kusolula ti mono na ntangu yonso yina nge me zola.” Bana na nge ya batoko kele na mfunu ya kumona nde, nge ke tudilaka bo dikebi mpi nge ke waka ve makasi ntangu bo ke zabisaka nge mambu. Bibuti mingi ke pesaka mbandu ya mbote na diambu yai. Kayla, toko mosi ya nkento ya bamvula 19 ke tuba nde: “Mono lenda solula ti papa konso diambu yina. Yandi ke zengaka mono ve ndinga mpi ke sambisaka mono ve; yandi ke widikilaka kaka. Ebuna konso ntangu, yandi ke pesaka mono bandongisila ya kuluta mbote.”

7. (a) Inki mutindu bibuti lenda monisa bukati-kati ntangu bo ke tubila kinduku na kati ya bana-bakala ti bana-bankento? (b) Inki mutindu bibuti lenda pesa bana na bo makasi kukonda kuzaba?

7 Ata ntangu kibuti ke solula mambu yina ke vandaka mpasi na kusolula ti bana, mu mbandu, kutubila kinduku na kati ya bana-babakala ti bana-bankento, yandi fwete keba na kubenda ve dikebi ya mingi kaka na bigonsa, sambu yo lenda vidisa kibuti lukanu na yandi ya kulonga bana mutindu ya mbote ya kutadila diambu yango. Beto baka mbandu: Yindula nde nge me kwenda na restora, kansi listi yina bo ke sonikaka madia ke tubila kaka madia yina kele ndikila sambu na bantu. Ntembe kele ve nde nge ta basika na restora yina sambu na kukwenda na restora ya nkaka. Bana na nge lenda sala mpi mutindu mosi, kana bo me kwisa na nge sambu nge longisila bo, kansi nge ke zabisa bo kaka bigonsa, bo ta tina nge. (Tanga Bakolosai 3:21.) Yo yina, sadila bukati-kati.  Emily, mpangi-nkento mosi ke tuba nde: “Ntangu bibuti ke solulaka ti mono na yina me tala kinduku ti bana-babakala, bo ke tubilaka yo ve na mutindu ya kumonisa kaka bigonsa. Bo ke tubilaka mpi kiese yina muntu ke vandaka na yo ntangu yandi ke zwaka muntu mosi yina ta vanda nkwelani na yandi. Yo me sadisaka mono na kusolula ti bo diambu yango kukonda mpasi. Yo yina, mono ke bumbilaka bo ve konso kinduku yina mono ke salaka.”

8, 9. (a) Inki mambote nge lenda baka kana nge ke widikila bana kukonda kuzenga bo ndinga? (b) Inki mambote nge me bakaka ntangu nge ke widikilaka bana na nge?

8 Na kutadila mambu yina Kayla tubaka, nge lenda monisa bana na nge nde bo lenda solula ti nge kukonda mpasi kana nge ke widikila bo na dikebi yonso. (Tanga Yakobo 1:19.) Katia, mama mosi yina ke sansaka bana yandi mosi, ke tuba nde: “Ntete, mono vandaka ntima zulu-zulu ntangu mono vandaka kusolula ti toko na mono ya nkento. Mono vandaka kubikila yandi ve ntangu ya kumanisa dibanza na yandi. Mbala mingi, mono vandaka ve ti ntangu ya kuwidikila yandi mpi mono vandaka kumona nde yandi ke yangisa mono. Sambu mono me sobaka bikalulu na mono; bubu yai, toko na mono ya nkento me sobaka mpi bikalulu na yandi. Mono me kumaka kusolula mbote ti yandi.”

Widikila bo sambu nge zaba bo (Tala baparagrafe 3-9)

9 Ronald, tata mosi, yina kutanaka ti mambu ya mutindu mosi na mwana na yandi ya nkento, ke tuba nde: “Ntangu yandi zabisaka mono nde yandi ke sepelaka ti toko mosi ya bakala na nzo-nkanda, ntete, mono waka makasi; kansi, ntangu mono yindulaka ntima-nda yina Yehowa ke monisilaka bansadi na yandi, mono monaka nde mono fwete bikila toko na mono ya nkento ntangu ya kubasisa mawi na yandi na ntwala ya kusungika yandi. Mono waka kiese mingi kibeni sambu yo vandaka mbala ya ntete yina mono bakisaka mawi na yandi! Ntangu yandi manisaka kutuba, mono bakisaka mpila ya kusolula ti yandi na mawete. Diambu ya kuyituka kele nde yandi ndimaka ndongisila na mono. Yandi monisaka na masonga yonso mpusa na yandi ya kusoba bangindu.” Kana nge ke solula ti bana na nge mbala na mbala, yo ta sadisa nge na kuzaba mbote bangindu mpi mawi na bo. Ebuna, yo ta pesa nge dibaku ya kusadisa bo na kubaka balukanu ya mbote na luzingu. *

BENO DISA BANA NA BENO

10, 11. Inki mutindu nge lenda sadisa bana na nge na kukwenda ve na nzila ya mbi?

10 Ngungudi ya mbote ke zabaka nde dimeme mosi lenda yambula kibuka. Ziku, dimeme yango lenda sepela ti matiti mosi yina kele ntama ti kisika yina kibuka kele. Mutindu mosi, banduku  ya mbi to nsaka mosi ya mbi lenda nata mwana malembe-malembe na nzila mosi ya kele kigonsa na kimpeve. (Bing. 13:20) Inki nge lenda sala sambu diambu ya mutindu yina kukumina yandi ve?

11 Ntangu nge ke longa bana na nge, kana nge me mona nde bo kele ti bulembu na diambu mosi buna, sungika bo nswalu. Sala bikesa sambu na kutomisa mpi kukumisa ngolo bikalulu na bo ya Bukristu. (2 Pie. 1:5-8) Kana beno ke sala Lusambu ya Dibuta mbala na mbala, yo ta sadisa bana na beno. Na yina me tala Lusambu ya Dibuta, Kisalu na Beto ya Kimfumu ya Oktobri 2008 tubaka nde: “Beto ke siamisa bamfumu ya mabuta na kulungisa mukumba na bo na ntwala ya Yehowa ya kutwadisa kulonguka ya Biblia ya mbote na dibuta mpi na kusala yo mbala na mbala.” Keti nge ke sadilaka mbote ngidika yai ya zola sambu na kugungula bana na nge? Zaba nde bana na nge ke sepelaka na mutindu nge ke tulaka bampusa na bo ya kimpeve na kisika ya ntete.—Mat. 5:3; Baf. 1:10.

Disa bo mbote (Tala baparagrafe 10-12)

12 Bika beto tadila mambu yina toko Carissa tubaka sambu na mambote yina yandi bakaka na Lusambu na bo ya Dibuta. “Mono ke zolaka mutindu beto ke vandaka beto yonso kisika mosi sambu na kulonguka. Ntangu beto ke salaka mpidina, beto ke kumaka ti bangwisana ya mbote na kati na beto mpi beto ke longukaka mambu mingi ya mfunu. Tata na mono ke twadisaka Lusambu ya Dibuta mbala na mbala. Yo ke pesaka kikesa na kumona nde yandi ke bakaka yo na mbalu, yo ke salaka nde beto baka yo mpi na mbalu. Yo ke pesaka mono bikuma ya kuzitisa yandi bonso Tata mpi ntwadisi na kimpeve.” Brittney, toko mosi ya nkento ke tuba nde: “Lusambu ya Dibuta me sadisaka mono na kuvanda pene-pene ti bibuti na mono. Yo me ndimisaka mono nde bo ke vandaka na mfunu ya kuzaba bampasi na mono mpi nde bo ke zolaka kibeni kutanina mono. Yo me sadisaka dibuta na beto na kuvanda ngolo mpi kuzinga na bumosi.” Ya kieleka, kudisa bana na nge na kimpeve, mingi-mingi na nsadisa ya Lusambu ya Dibuta, kele mutindu ya ntete-ntete yina ta monisa nde nge kele ngungudi ya mbote. *

BENO TWADISA BANA NA BENO

13. Inki mutindu bibuti lenda kuna na bantima ya bana mpusa ya kusadila Yehowa?

13 Ngungudi ya mbote ke sadilaka nti sambu na kutwadisa mpi kutanina kibuka ya bitwisi na yandi. Lukanu na yandi ya ntete ke vandaka ya kutwadisa mameme na yandi na ‘kisika ya mbote ya kudia matiti.’ (Ezek. 34:13, 14) Sambu nge kele kibuti, keti nge ke vandaka ve na lukanu yina? Nge ke zolaka kutwadisa bana na nge sambu bo sadila Yehowa. Nge ke zolaka nde bana na nge kukuma na mawi bonso ya muyimbi-bankunga yina sonikaka nde: ‘O Nzambi na mono, mono ke zolaka mingi kusala mambu ya nge ke zolaka! Bansiku na nge kele na ntima na mono.’ (Nk. 40:9) Batoko yina ke monisaka ntonda ya mutindu yai ke kudipesaka na Yehowa mpi ke bakaka mbotika. Ya kieleka, bo fwete sala kitambi yina ntangu bo me fwana na kubaka lukanu yina mpi me kuma ti mpusa ya masonga ya kusadila Yehowa.

14, 15. (a) Inki fwete vanda lukanu ya bibuti yina kele Bakristu? (b) Inki lenda sala nde toko kuvanda ti baketi-keti na yina me tala lusambu ya kieleka?

14 Kansi, inki nge fwete sala kana bana na nge ke yela ve na kimpeve? Ziku, bo lenda vanda na mpasi ya kundima nde mambu yina Bambangi ya Yehowa ke kwikilaka kele ya kieleka. Sala bikesa sambu na kukuna zola ya Yehowa na bantima na bo mpi sadisa bo na kumonisa ntonda na mambu yonso yina yandi me salaka. (Kus. 4:11) Ebuna, na ntangu ya me fwana, bo mosi ta baka lukanu ya kusadila Nzambi.

15 Kansi, na ntwala nde bo sala yo, inki nge fwete sala kana bana na nge me yantika kumonisa baketi-keti sambu na balukwikilu na beto?  Inki mutindu nge lenda gungula bo mpi kusadisa bo na kumona nde kusadila Yehowa kele kibeni diambu ya kuluta mbote na luzingu mpi nde yo ta sadisa bo na kuvanda na kiese mvula na mvula? Sosa kuzaba kikuma yina ke pusaka bo na kuvanda ti baketi-keti. Mu mbandu, keti yo kele sambu mwana na nge ke buyaka kibeni mambu yina Biblia ke longaka, to yandi kele ve ti kikesa yina me fwana sambu na kuzabisa yo na banduku na yandi? Keti mwana na nge me bakisaka ntete ve nde kusadila minsiku ya Nzambi kele diambu ya mbote, to keti yo kele kaka sambu yandi ke kudiwaka yandi mosi mpi kukonda banduku?

Twadisa bo na nzila ya mbote (Tala baparagrafe 13-18)

16 Yo vanda nki kikuma ke kangaka mwana na nge nzila na kuyela na kimpeve, nge lenda sadisa yandi na kumanisa baketi-keti na yandi na mambu ya kimpeve. Mutindu mosi yina bibuti lenda sala yo kele ya kubenda dikebi ya mwana na bangiufula yai: “Inki mutindu nge ke tadilaka kuvanda Mukristu? Inki mambote yo lenda natila nge? Inki bibansa nge lenda sala? Keti nge ke mona ve nde mambote yina beto ke bakaka bubu yai mpi yina beto ta baka na makwisa me luta bibansa yina beto ta sala?” Ya kieleka, nge fwete yula bangiufula yina na mawete, kansi ve bonso nde nge ke sambisa yandi. Ntangu beno ke solula, beno lenda tadila Marko 10:29, 30. Batoko ya nkaka lenda sepela kusonika mabanza na bo na bandonga zole: mosi ya bibansa yina bo fwete sala mpi mosi ya nkaka ya mambote yina bo ta baka. Mambu yina yandi me sonika lenda sadisa bibuti na kuzaba bampasi ya mwana mpi kusadisa yandi na kununga yo. Kana beto ke sepelaka kulonguka mikanda Biblia Kelongaka mpi Zola ya Nzambiti bantu ya nkaka, beto fwete sepela diaka mingi kulonguka yo ti bana na beto mosi! Keti nge ke salaka yo?

16, 17. Inki mutindu bibuti lenda sadisa bana na bo na kuzinga na kuwakana ti kieleka?

17 Na bilumbu ke kwisa, yo ta lomba nde bana na nge bo mosi kubaka lukanu ya kupona muntu yina bo ta sadila. Kuyindula ve nde bo ta kuma ti lukwikilu yina nge kele na yo kukonda bikesa. Bo mosi fwete baka lukanu ya kuzinga na kuwakana ti kieleka. (Bing. 3:1, 2) Kansi, kana yo ke monana nde mwana ke kuka ve kubaka lukanu yina, yo me fwana na kusosa kuzaba bikuma. Sadisa yandi na kuyindula na nsadisa ya bangiufula yai: “Inki ke ndimisa mono nde Nzambi kele? Inki ke monisa kibeni nde Nzambi ke bakaka mono na mbalu? Inki ke monisa nde minsiku ya Yehowa kele kibeni sambu na mambote na mono?” Kana nge monisa ntima-nda ntangu nge ke twadisa bana na nge, Yo ta monisa nde nge kele ngungudi ya mbote mpi bana na nge ta mona nde kuzinga na kuwakana ti minsiku ya Yehowa kele diambu ya kuluta mbote na luzingu. *Bar. 12:2.

18. Inki mutindu bibuti ke landaka mbandu ya Yehowa, Ngungudi ya Kuluta Nene?

18 Bakristu yonso fwete landa mbandu ya Ngungudi ya Kuluta Nene. (Baef. 5:1; 1 Pie. 2:25) Bibuti fwete zaba mbote mutindu kibuka na bo ya bitwisi kele, disongidila bana na bo yina kele mbalu, mpi kusala bikesa sambu na kusadisa bo na kubaka balusakumunu ya Yehowa. Yo yina, bibuti, beno gungula bana na beno na kusansaka bo na nzila ya kieleka.

^ par. 9 Sambu na kuzaba mambu mingi, tala Nzozulu ya Nkengi ya Kifalansa ya Augusti 1, 2008, balutiti 10-12.

^ par. 12 Sambu na kuzaba mambu mingi, tala disolo “Lusambu ya Dibuta Kele Mfunu Sambu na Luguluku!” na Nzozulu ya Nkengi ya Oktobri 1, 2009, balutiti 29-31.

^ par. 17 Nzozulu ya Nkengi ya Kifalansa ya Februari 1, 2012, balutiti 18-21 ke tubila na bunda diambu yai.