Kwenda na mambu ke na kati

Kwenda na tansi ya malongi

 DISOLO YA LUZINGU

Yehowa Lenda Sala Mambu Yonso

Yehowa Lenda Sala Mambu Yonso

“LUFWA ta vandaka diaka ve, mpi bafwa ta futumuka.” Nkento na mono, Mairambubu, waka bangogo yai na bisi.Yo bendaka dikebi na yandi mpi pusaka yandi na kuzaba mambu mingi. Ntangu bisi kangaka mpi bantu basikaka, nkento na mono sosaka nkento ya tubaka bangogo yina. Zina ya nkento yango Apun Mambetsadykova, yandi vandaka Mbangi ya Yehowa. Na ntangu yina kusolula ti Bambangi ya Yehowa vandaka kigonsa, kansi mambu yina Apun longaka beto sobaka luzingu na beto.

KUSALA BANDA SUKA TII NKOKILA

Mono butukaka na 1937 na kolkhoz, ferme mosi pene-pene ya mbanza Tokmok. Dibuta na beto vandaka bantu ya Kyrgyzi, beto vandaka kutuba ndinga Kyrgyzi. Bibuti na mono vandaka kusala na ferme kolkhoz banda suka tii nkokila. Bo vandaka kupesa bantu yina vandaka kusala na ferme madia mbala na mbala, kansi bo vandaka kufuta bo mbongo kaka mbala mosi na mvula. Mama vandaka kumona mpasi sambu na kusansa mono ti leke na mono ya nkento. Mono salaka kaka bamvula tanu na nzo-nkanda. Na nima, mono kumaka mpi kusala na kolkhoz bilumbu yonso.

Bangumba ya Teskey Ala-Too

Na provense yina beto vandaka kuzinga, mbongo vandaka mpasi. Yo yina sambu na kuzinga, yo lombaka kusala mingi. Na kileke, mono vandaka ve kuzaba lukanu ya luzingu to mambu ya me tala bilumbu ke kwisa. Mono yindulaka ve ata fioti nde kieleka ya me tala Yehowa Nzambi mpi lukanu na yandi lenda soba luzingu na mono. Mutindu nsangu ya mbote kotaka na Kirghizistan ke yitukisa kibeni. Yo yantikaka na provense na beto, na nordi ya Kirghizistan.

BANTU YINA NATAKA KIELEKA NA KIRGHIZISTAN

Kieleka ya me tala Yehowa Nzambi kotaka na Kirghizistan na bamvu 1950. Yo vandaka ve pete sambu bantu ya Kirghizistan kundima kieleka, sambu bantu ya Kominisme (kimvuka mosi ya politiki) longaka bo malongi ya Kominisme. Inki ke ndimisa yo? Insi ya bo ke binga bubu Kirghizistan vandaka mpi na kati ya bansi ya Union des Républiques Socialistes Soviétiques (URSS). Na nsungi ya URSS, Bambangi ya Yehowa kotaka ve ata fioti na mambu ya politiki. (Yoa. 18:36) Yo yina, bantu ya Kominisme vandaka kubinga bo bambeni mpi  vandaka kubangika bo. Ata mpidina, malongi ya bantu ya Kominisme lendaka ve kukanga Ndinga ya Nzambi nzila ya kusimba ntima ya bantu ya masonga. Ya masonga, mono me bakisaka dilongi yai ya mfunu, Yehowa “lenda sala mambu yonso.”—Mar. 10:27.

Emil Yantzen

Mbangika yina Bambangi ya Yehowa kutanaka na yo na Kirghizistan salaka nde bo kuma diaka mingi. Inki ke ndimisa yo? Insi Sibérie, kisika bo nataka bambeni ya bantu ya Kominisme, vandaka mpi na kati ya bansi ya URSS. Ntangu bantu yai bakaka kimpwanza, bantu mingi vutukaka na Kirghizistan mpi bankaka na kati na bo nataka kieleka na Kirghizistan. Emil Yantzen, yina butukaka na Kirghizistan na 1919, vandaka mpi na kati ya bantu yina bo nataka na Sibérie. Bantu ya Kominisme nataka yandi kisika bo vandaka kusadisa bantu bisalu ya ngolo. Kuna, yandi kutanaka ti Bambangi ya Yehowa. Emil ndimaka kieleka mpi vutukaka na Kirghizistan na 1956. Yandi kwendaka kuzinga pene-pene ya mbanza Sokuluk, na provense na beto. Na Kirghizistan, dibundu ya ntete ya Bambangi ya Yehowa kangukaka na mbanza Sokuluk na 1958.

Victor Vinter

Kiteso ya mvula mosi na nima, Victor Vinter kwendaka na Sokuluk. Mpangi-bakala yai ya kwikama kutanaka ti mbangika mingi. Mbala zole bo pesaka yandi ndola bamvula tatu sambu yandi vandaka ve kukota na mambu ya politiki, na nima yandi salaka diaka bamvula kumi na boloko mpi bamvula tanu na insi ya nkaka. Ata mpidina, mbangika yai kangaka ve lusambu ya kieleka nzila.

KIELEKA KOTAKA PENE-PENE YA MBANZA NA BETO

Eduard Varter

Na 1963, Bambangi ya Yehowa vandaka kiteso ya 160 na Kirghizistan. Mingi na kati na bo katukaka na Allemagne, na Ukraine mpi na Russie. Eduard Varter, yina bo nataka na insi ya nkaka, bakaka mbotika na Allemagne na 1924. Yandi vandaka mpi na kati ya bampangi yina kwendaka na Kirghizistan. Na bamvu 1940, kimvuka mosi ya basoda ya Allemagne nataka yandi kisika bo vandaka kusadisa bantu bisalu ya ngolo. Bamvula fioti na nima, bantu ya Kominisme na nsungi ya URSS, nataka yandi na insi ya nkaka. Na 1961, mpangi yai ya kwikama kwendaka na mbanza Kant, pene-pene ya mbanza na beto.

Elizabeth Fot; Aksamai Sultanalieva

Elizabeth Fot, Mbangi mosi ya Yehowa ya kwikama vandaka kuzinga mpi na Kant. Yandi vandaka kutunga bilele. Sambu yandi zabaka kisalu yango mbote, minganga mpi balongi vandaka kunatila yandi bilele sambu na kutungila bo. Aksamai Sultanalieva, nkento ya mfunu mosi ya basoda, vandaka mpi kutungisa bilele na mpangi Elizabeth. Kilumbu mosi, Aksamai kwendaka kupesa Elizabeth bilele sambu yandi tungila yandi, Aksamai yulaka yandi bangiufula mingi ya me tala luzingu mpi bafwa. Elizabeth sadilaka Biblia sambu na kupesa mvutu na bangiufula na yandi. Na nima, Aksamai kumaka nsamuni ya kikesa.

Nikolai Chimpoesh

Na bamvula yina, mpangi Nikolai Chimpoesh yina katukaka na Moldavie kumaka nkengi ya nziunga, yandi salaka bamvula kiteso ya 30 na kisalu yai. Nikolai vandaka kutala mabundu mpi kutwadisa kisalu ya kuniema mikanda mpi kukabula yo. Bamfumu zabaka nde Nikolai vandaka kusala bisalu yina. Mpangi Eduard Varter pesaka Nikolai kikesa, yandi songaka yandi nde: “Kana bamfumu kuyula nge, songa bo pwelele nde mikanda na beto ke katukaka na Brooklyn na Nto-Kimvuka. Tala bo na meso ntangu nge ke solula ti bo. Nge fwete wa bo ve boma.”—Mat. 10:19.

Na nima, mfumu mosi ya basoda bingaka mpangi Nikolai na mbanza Kant. Mpangi Nikolai ke tuba nde: “Mfumu yina sosaka kuzaba na wapi beto ke zwaka mikanda. Mono songaka yandi nde mikanda  na beto ke katukaka na Brooklyn. Yandi kondaka kima ya kutuba. Yandi yambulaka mono mpi yandi vandaka kukanga mono diaka ve.” Bansamuni yai ya kikesa landaka kumwanga nsangu ya mbote na mayele yonso na mbanza na beto na nordi ya Kirghizistan. Dibuta na beto waka nsangu ya mbote na 1981, nkento na mono Mairambubu vandaka muntu ya ntete ya waka nsangu ya mbote na dibuta beto.

NKENTO NA MONO NDIMAKA NSWALU KIELEKA

Mairambubu yelaka na Naryn, Provense mosi na Kirghizistan. Kilumbu mosi na Augusti 1974, yandi kwendaka na nzo ya mpangi na mono ya nkento, kisika mono monaka yandi na mbala ya ntete. Ntangu mono monaka yandi, mono sepelaka ti yandi mbala mosi. Beto kwelanaka kaka kilumbu yina.

Apun Mambetsadykova

Kilumbu mosi na Yanuari 1981, Mairambubu kwendaka na zandu na bisi, ebuna yandi waka bangogo ya kele na luyantiku ya disolo yai. Yandi vandaka na mfunu ya kuzaba mambu mingi, yo yina yandi yulaka nkento yina zina na yandi mpi kisika yandi ke vandaka. Nkento yango tubaka nde zina na yandi Apun, kansi yandi vandaka kutuba na mayele sambu na bamvula yina, bo buyisaka kisalu ya Bambangi ya Yehowa. Apun songaka ve nkento na mono kisika yandi ke zingaka, kansi yandi lombaka adresi na beto. Nkento na mono vutukaka na nzo na kiese.

Mairambubu songaka beto nde, “Nkento mosi me songa mono mambu ya kitoko, yandi me tuba nde kubika fioti bantu ta fwaka diaka ve. Bambisi ya makasi ta salaka diaka ve bantu mbi.” Mono kwikilaka ve diambu yango. Mono tubaka nde, “Beto vingila nkento yina, yandi kwisa kutendudila beto mambu yango.”

Apun kwisaka kutala beto bangonda tatu na nima. Na nima, yandi kumaka kukwisa mbala na mbala, bilumbu ya nkaka yandi vandaka kukwisa ti bampangi-bankento ya dikanda na beto. Bampangi-bankento yai zabisaka beto kieleka ya me tala Yehowa mpi lukanu na yandi. Bo vandaka kutangila beto mukanda Le Paradis reconquis. * Sambu mukanda yango vandaka kaka mosi na ndinga Tokmok, beto sonikaka mukanda yango na maboko sambu beto tanga mpi.

Kima ya ntete ya beto longukaka vandaka Kuyantika 3:15. Yezu, Ntotila ya Kimfumu ya Nzambi muntu ta lungisa mbikudulu yai. Yai kele nsangu ya mfunu mingi yina konso muntu fwete wa! Yo yina beto yonso fwete longa yo. (Mat. 24:14) Malembe-malembe, Biblia kumaka kusoba luzingu na beto.

 BALUKUTAKANU MPI MBOTIKA NA NTANGU YA MBANGIKA

Mpangi-bakala mosi na Tokmok bingisaka beto na feti ya makwela. Mono ti nkento na mono bakisaka nde bikalulu ya Bambangi ya Yehowa me swaswana ti ya bantu ya nkaka. Bo tulaka ve malafu ya ngolo na feti yina mpi mambu yonso vandaka kusalama na ndonga. Feti ya makwela yai vandaka ve bonso bafeti ya makwela ya nkaka yina beto me kwendaka, ya bantu vandaka kulawuka, kusala mambu yina bo me zola mpi kutuba mambu ya mbi.

Beto vandaka mpi kukwenda na balukutakanu na dibundu ya Tokmok. Beto vandaka kusala yo na mfinda. Bampangi zabaka nde bapolisi ke sosa-sosa beto, yo yina bo vandaka kubika mpangi-bakala mosi sambu na kukengila. Na nsungi ya madidi, beto vandaka kuvukana na nzo mosi. Mbala zole, bapolisi kwisaka na kisika yina beto vandaka mpi yulaka beto kana beto ke sala nki. Mono ti Mairambubu bakaka mbotika na Yuli 1982, na masa Chüy, beto bakaka mbotika ya kubumbana. (Mat. 10:16) Beto salaka lukutakanu na mfinda, beto vandaka kaka bantu fioti. Beto yimbaka nkunga mosi mpi landaka diskure ya mbotika.

BETO SOSAKA MABAKU YA KUSALA MINGI

Na 1987, mpangi mosi lombaka mono na kukwenda kutala muntu mosi yina vandaka kusepela ti kieleka na mbanza Balykchy. Sambu na kukuma na mbanza yina, yo lombaka kusala bangunga iya na train. Beto kumaka kukwenda mbala mingi kusamuna na mbanza yina, bantu mingi kuna vandaka kuzola kieleka. Yo pesaka beto dibaku ya kusala mingi na kisalu ya Yehowa.

Mono ti Mairambubu vandaka kukwenda mbala na mbala na Balykchy. Bantangu ya nkaka beto vandaka kulala kuna na Mposo ti Lumingu, beto vandaka kusamuna mpi kutwadisa balukutakanu. Bantu mingi kumaka kulomba beto mikanda. Beto vandaka kubaka mikanda na Tokmok sambu na kunata na Balykchy. Beto vandaka kunata yo na saki mosi yina beto vandaka kusadila sambu na kunata bambala. Na ngonda mosi, beto vandaka kunata basaki zole ya kufuluka ti mikanda, ata mpidina, yo vandaka kaka fioti. Na train, yo vanda ntangu beto ke kwenda to ke vutuka, beto vandaka kulonga bantu yina vandaka na kati.

Na 1995, disongidila na nima ya kusala bamvula nana na Balykchy, dibundu kangukaka. Kukwenda na Balykchy vandaka kulomba mbongo mingi. Beto vandaka ve ti mbongo ya kufwana, kansi mpangi-bakala mosi vandaka kupesa beto mbongo mbala na mbala. Yehowa monaka mpusa na beto ya kusala mingi kisalu na yandi mpi yandi ‘kangudilaka beto bakielo ya masa ya zulu.’ (Mal. 3:10) Ya kieleka, Yehowa lenda sala mambu yonso!

KULUNGISA BAMPUSA YA DIBUTA MPI KISALU YA KUSAMUNA

Na 1992, mono kumaka nkuluntu, na Kirghizistan mpi vandaka muntu ya ntete ya dikanda ya Kyrgyzi na kukuma nkuluntu. Dibundu na beto na Tokmok pesaka beto mabaku ya kusala mingi na kisalu ya Yehowa. Beto vandaka kulonguka Biblia ti bana mingi ya nzo-nkanda. Longoki na beto mosi me kumaka kusala na Komite ya Filiale, zole me kumaka bapasudi-nzila ya nene. Beto vandaka mpi kusadisa bantu mingi yina vandaka kukwisa na balukutakanu. Na luyantiku ya bamvu 1990, mikanda na beto mpi balukutakanu vandaka kusalama na ndinga Russe. Kansi bampangi mingi vandaka kutuba ndinga Kyrgyzi, ndinga ya bwala na bo. Yo yina mono vandaka kubalula masolo na ndinga Kyrgyzi sambu na kusadisa bampangi na kubakisa malongi mbote.

Na 1989, mono ti nkento na mono ti bana na beto nana

 Mono ti Mairambubu vandaka mpi ti mukumba ya kusansa dibuta na beto. Beto vandaka kunata bana na beto na kisalu ya kusamuna mpi na balukutakanu. Mwana na beto ya nkento Gulsayra, yina vandaka ti bamvula 12, vandaka kusepela kulonga kieleka na bantu ya ke luta na bala-bala. Bana na beto vandaka kuzola kukanga baverse ya Biblia na ntu. Mpidina, yo sadisaka bo ti bantekolo na beto na kudipesa mingi na kisalu ya Yehowa. Beto kele ti bana 9 mpi bantekolo 11. Na kati ya bana mpi bantekolo na beto, 16 ke sadilaka Yehowa mpi ke kwendaka na balukutakanu ti bibuti na bo.

BANSOBA YA KUYITUKA

Bampangi yina yantikaka kusamuna na nziunga na beto na bamvu 1950, ta yituka na kumona bansoba yina me salamaka. Banda na bamvu 1990, beto me kumaka kusamuna mpi kuvukana bantu mingi kukonda mindondo.

Mono ti nkento na mono na kisalu ya kusamuna

Na 1991, mono ti nkento na mono kwendaka mbala ya ntete na lukutakanu ya distrike na mbanza Alma-Ata, yina bo ke bingaka bubu Almaty, na Kazakhstan. Na 1993, bampangi na Kirghizistan salaka mpi sambu na mbala ya ntete lukutakanu ya distrike na stade ya Spartak na nto-mbanza Bishkek. Bansamuni tulaka bunkete mpi yidikaka stade mposo mosi na ntwala. Kisalu yina bampangi salaka yitukisaka kibeni mfumu ya stade, yo yina yandi pesaka nswa nde beto sadila stade kukonda kufuta mbongo.

Na 1994, beto sepelaka diaka mingi ntangu bo basisaka mukanda ya ntete na ndinga Kyrgyzi. Bubu yai, Betele ya Bishkek me kumaka kubalula mikanda na ndinga Kyrgyzi. Na 1998, bamfumu ya luyalu ya Kirghizistan pesaka beto nswa ya kusambila Nzambi na beto. Bubu yai na Kirghizistan, bansamuni kele kuluta 5000, mabundu me kuma 83 mpi bimvuka 25 na bandinga yai: Kishinwa, Kingelesi, Kyrgyzi, Russe, Ndinga-Bidimbu ya Russie, ndinga ya Turquie, Uighur, mpi Uzbek. Bampangi yai yonso ya katukaka na bisika ya kuswaswana ke sadilaka Yehowa na bumosi. Yehowa me sadisaka sambu bansoba yai yonso ya kuyituka kusalama.

Yehowa me sadisaka mono mpi na kusoba luzingu na mono. Mono butukaka na dibuta mosi ya ke salaka bilanga mpi mono salaka kaka bamvula tanu na nzo-nkanda. Kansi Yehowa me sadisaka mono na kukuma nkuluntu mpi kulonga bakieleka ya mfunu na bantu yina me longukaka mingi. Ya kieleka, Yehowa ke salaka mambu ya kuyituka. Mambu ya mono me kutanaka ti yo na luzingu ke pusaka mono na kulonga bantu mambu ya Yehowa, Nzambi yina “lenda sala mambu yonso.”—Mat. 19:26.

^ par. 21 Yina Bambangi ya Yehowa me basisaka kansi ntangu yai bo ke basisaka yo diaka ve.