Wolo ɖenɖe tɔm wɛɛ yɔ

Wolo tɔm ñʋŋ ɖeɖe

Yehowa Aseɣɖe Tɩnaa

Lɩzɩ kʋnʋŋ Kabɩyɛ

 WEZUU CAƔƲ TƆM

Mañaɣ pana se mamaɣzɩnɩ kɩɖaŋ kɩbaŋ

Mañaɣ pana se mamaɣzɩnɩ kɩɖaŋ kɩbaŋ

Maawɛ Koloradoo lɛ, Izak Marais ya-m kaŋgalaafu yɔɔ, ɛɛwɛ Patɛrsɔɔnɩ, Niyuu Yɔrɩkɩ. Peeɖe mɔnpɔzɩ-ɩ se: “Ŋsɩm man-pɩnzɩ na?” Nɛ ecosi-m se: “Mansɩm pɩnzɩ nzɩ ɖeyi ɖeyi ŋwɛna yɔ.” Iyele nɛ mɛnkɛdɩ-mɩ mbʋ piyeba nɛ ma nɛ ɩ ɖɩla faawɩyɛ ŋgʋ yɔ.

PALƲLƖ-M 10 décembre 1936 Kanzaasɩ tɛtʋ ndʋ payaɣ se Wisiita yɔ tɩ-taa, Etaazuunii ɛjaɖɛ taa. Ðɩɩkpɛndɩ piya naanza, nɛ ma yɔ sɔsɔ. Ma-lʋlɩyaa William nɛ Jean paakɛ Yehowa sɛyaa mba pɛwɛ kpekpeka yɔ. Man-caa kaakɛ ɛgbɛyɛ taa ɛzʋtʋyaa tʋmɩyɛ kpɛndɩyʋ. Me-neze Emma Wagner kaakpɛlɩkɩnɩ mon-ɖoo Bibl. Emma kaasɩnɩ ɛyaa sakɩyɛ ɖɔɖɔ nɛ patɩlɩ toovenim. Pa-taa nɔɔyʋ lɛ Gertrude Steele, nɛ ɛkɔm nɛ ɛpɩsɩ Ɛsɔtɔm tiyiyu Pɔɔrto Riko pɩnzɩ sakɩyɛ. * Ye mbʋ, maawɛnɩ kɩɖaŋ sakɩyɛ weyi pɩɩwɛɛ se mamaɣzɩna yɔ.

MƆNTƆZƖ KƖÐAŊ KƖBAŊ YƆƆ

Man-caa sɩŋ habɩyɛ naɖɩyɛ kɔna taa nɛ ɛhaɣ ɛyaa fenaɣ fenaɣ takayɩsɩ

Mazaɣ nakɛyɛ ɖanaɣ yɔɔ, ma nɛ man-caa ɖɩlɩ habɩyɛ yɔɔ nɛ ɖɩhaɣ ɛyaa Feŋuu Tilimiye Consolation (Réveillez-vous!) takayɩsɩ. Pʋbʋ taa lɛ maawɛnɩ pɩnzɩ kagbanzɩ. Alɩwaatʋ ndʋ tɩ-taa lɛ, ɖɛ-ɛjaɖɛ ɛzɩyɛ kaasɛnɩ Caama you naalɛ ñɩŋgʋ labʋ. Pɩkɛdaa lɛ, ɖɔkɔtɔ nɔɔyʋ kɔɔ ɖɔ-cɔlɔ; ɛɛhaɣ sʋlʋm. Nɛ ɛpaɣzɩ man-caa tʋʋ se ɛkɛ sɔɔndʋ tʋ sɔsɔ nɛ eeluzuu ɛ-tɩ komina tɛɛ, pʋyɔɔ ɛɛɖʋʋ ɛ-nɔɔ you taa. Peeɖe ɛkpaɣ ɛ-ñʋʋ se etuki man-caa ñʋʋ nɛ eheyi-i se: “Ye ŋnawa se ŋtalaa kɔyɔ mabɩ-m, sɔɔndʋ tʋ sɔsɔ ña!” Sɔɔndʋ kaakpa-m siŋŋ, ɛlɛ man-taa labɩ leleŋ nɛ ɛzɩma man-caa ɖɔkɩ ɛ-tɩ yɔ. Ewobi pɩ-yɔɔ nɛ ɛha ɛyaa mba paakpeɣli peeɖe yɔ takayɩsɩ. Pɩkɛdaa lɛ, sɔɔja nɔɔyʋ kɔɔ ɖɔ-cɔlɔ nɛ ɖɔkɔtɔ ɛnʋ eheyi-i se: “Kpa sɔɔndʋ tʋ ɛnɛ nɛ ŋɖɛna!” Sɔɔja nawa se sʋlʋm kaawɛɛ nɛ pɩkʋʋ ɖɔkɔtɔ ɛnʋ lɛ, eheyi-i se: “Kpe ŋhɩnɩ nɛ ñɔ-yɔɔ cɛ.” Peeɖe pa-naalɛ pɛɖɛwa. Mamaɣzɩɣ ɛzɩma Yehowa kaaha man-caa abalɩtʋ yɔ pɩ-yɔɔ lɛ, pɩlakɩ-m leleŋ siŋŋ. Man-caa kaawɛnɩ lona naalɛ wena a-taa pahʋŋ ɛyaa ñɔsɩ yɔ Wisiita tɛtʋ taa, nɛ ɖɔkɔtɔ ɛnʋ, ɛkɔŋaɣ nɛ pahʋŋɩ-ɩ ɖɔɖɔ.

Ma nɛ ma-lʋlɩyaa ɖiwokaɣ kigbeɣluu nakʋyʋ Wisiita pɩnzɩ 1940 waa taa

Mantalɩ pɩnzɩ lutozo lɛ, man-lʋlɩyaa pɛdɩ pa-ɖɩɣa nɛ ɖenɖe pahʋŋaɣ ɛyaa ñɔsɩ yɔ nɛ pama ɖɩɣa cikpelaɣ nakɛyɛ. Pɩtasɩ lɛ, pakʋyaa nɛ powolo Koloradoo ɖenɖe tɔm susuyaa taaɖɔɔ yɔ se pawalɩsɩ pɛ-Ɛsɔ sɛtʋ tʋmɩyɛ. Ðɩtalɩ peeɖe lɛ, ɖɩcaɣ tɛtʋ ndʋ payaɣ se Grand Junction yɔ tɩ-cɔlɔ, nɛ man-lʋlɩyaa paɣzɩ nʋmɔʋ lɩzʋʋ tʋmɩyɛ. Pañɩnɩ alɩwaatʋ pazɩ ɖɔɖɔ nɛ  palakɩ hayɩm taa tʋmɩyɛ nɛ pɔɖɔʋ kpɩna. Yehowa wazɩ pa-pana ñaɣʋ yɔɔ siŋŋ nɛ ɛgbɛyɛ naɖɩyɛ ñɔɔ peeɖe. Pɩtalɩ 20 juin 1948 lɛ, man-caa mɩyɩsɩ ma nɛ ɛyaa lalaa mba paatisi toovenim yɔɔ yɔ lɩm pɔɔ nakɛyɛ taa. Billie Nichols nɛ ɛ-halʋ paawɛ pɩ-taa. Pʋwayɩ lɛ, Billie pɩsɩ egeetiye yɔɔ cɔnɩyʋ. Ɛ-pɩyalʋ ɖɔɖɔ kɔm nɛ ɛpɩsɩ egeetiye yɔɔ cɔnɩyʋ.

Taabalɩyɛ kɩbanɖɛ kaawɛ ɖa nɛ koobiya mba palakaɣ Kewiyaɣ tʋmɩyɛ nɛ kpekpeka yɔ ɖɛ-hɛkʋ taa; ɖɩlakaɣ faawɩyɛ fezuu taa wondu yɔɔ. Kɔzɩ kɔzɩ lɛ, Steele hɔʋ taa ñɩma Don nɛ ɛ-halʋ Earlene, Dave nɛ ɛ-halʋ Julia, nɛ Si nɛ ɛ-halʋ Martha pa-kɩɖaʋ kɩbaŋʋ kaatukuni-m siŋŋ. Pawɩlɩ-m se ye mansɩɣ Kewiyaɣ kajalaɣ ɖeɖe yɔ, me-wezuu caɣʋ wɛɣnɩ tɔbʋʋ nɩʋ nɛ pɩkɩlɩ, nɛ piyeki nɛ mehiɣ koboyaɣ siŋŋ.

MANTASƖ WOBU LONA LƐƐNA TAA

Mantalɩ pɩnzɩ 19 lɛ, Bud Hasty ya-m se ma nɛ ɩ ɖiwolo Etaazuunii hadɛ kiŋ hɔɔlʋʋ taa nɛ ɖɩla nʋmɔʋ lɩzʋʋ tʋmɩyɛ. Egeetiye yɔɔ cɔnɩyʋ heyi-ɖʋ se ɖiwolo Luziyaanɩ tɛtʋ ndʋ payaɣ se Rɔsɩtɔɔnɩ yɔ tɩ-taa, mbʋ pʋyɔɔ yɔ peeɖe koobiya sakɩyɛ kaahɛ fezuu taa. Eheyi-ɖʋ se paa kpɩtaʋ ŋgʋ lɛ, pɩwɛɛ se ɖɩlakɩ kediɣzisi tɩŋa paa ɛyaa ɩɖɔwa yaa patɩɖɔɔ yɔ. Ðihiɣ lone kɩbanɖɛ naɖɩyɛ nɛ ɖɩñɔɔzɩ-ɖɩ se pɩsa nɛ ɖɩla kediɣzisi. Ðɩlakaɣ kediɣzisi tɩŋa, ɛlɛ nabʋyʋ taa lɛ ɖa-naalɛ ɖe-ɖeke ɖɩwɛɣnɩ kediɣzaɣ taa. Ðɩlakaɣ tʋma nɛ ɖɩlɛɣzɩɣ ɖama. Ye kʋɖʋm ɛcɔŋnɩ kediɣzaɣ yɔɔ kɔyɔ, lɛlʋ cosuu tɔm tɩŋa. Ye pɩwɛɛ se palakɩ la ŋwɩlɩ nakʋyʋ yɔ, ɖa-naalɛ ɖɩlɩɣ tɔm ɖɩyɔɔdɩyɛ, ɛlɛ nɔɔyʋ fɛyɩ se ewelisiɣni-ɖʋ. Pɩkɔm alɩwaatʋ natʋyʋ lɛ, koobu halɩñɩnʋ akpadɩyʋ nɔɔyʋ paɣzɩ kediɣzisi kɔm. Pʋwayɩ lɛ, Bibl kpɛlɩkɩyaa nabɛyɛ nɛ koobiya mba paahɛ fezuu taa yɔ, pa-taa nabɛyɛ ɖɔɖɔ paɣzɩ kɔm nɛ pitileɖi lɛ, ɖɛ-ɛgbɛyɛ paɣzɩ ɖɛʋ nɛ ɛzɩdaa.

Kɩyakʋ nakʋyʋ ma nɛ Bud ɖɩkatɩ cooci ŋgʋ payaɣ se Krɩstʋ Cooci yɔ kʋ-ñʋʋdʋ nɔɔyʋ. Ða nɛ ɩ ɖɩlakaɣ faawɩyɛ lɛ, ɛyɔɔdɩ masɩ nzɩ mantaatɩlɩ-sɩ camɩyɛ yɔ sɩ-tɔm. Pɩɩcɛyɩ-m siŋŋ, nɛ manpaɣzɩ maɣzʋʋ mbʋ pɩ-yɔɔ mentisiɣ yɔ pɩ-yɔɔ nɛ pɩkɩlɩ. Mankpaɣ kpɩtaʋ kʋɖʋmʋʋ nɛ paa ɖoo wena lɛ, mañɩnɩɣ tɔm cosuu tɔm ndʋ ɛpɔzaa yɔ tɩ-yɔɔ. Pɩsɩnɩ-m nɛ manɩɩ toovenim taa camɩyɛ nɛ pɩkɩlɩ, nɛ maaɖaŋ kpam se mantasɩ katʋʋ cooci ñʋʋdʋ nɔɔyʋ mbʋ.

Pitileɖi lɛ, egeetiye yɔɔ cɔnɩyʋ pɔzɩ-m se mowolo nɛ mansɩnɩ Ɛldorado ɛgbɛyɛ nɖɩ ɖɩwɛ Arɩkanzaasɩ taa yɔ. Maawɛ peeɖe lɛ, kɔɔmiite ŋgʋ kɩmʋʋ ɛyaa sɔɔjatʋ yɔ, kɩyaɣ-m ɖoŋ ɖoŋ se manpɩsɩ Koloradoo nɛ meheyi-wɛ mbʋ pʋyɔɔ maalakɩ sɔɔjatʋ yɔ. Kɩyakʋ nakʋyʋ ma nɛ nʋmɔʋ lɩzɩyaa nabɛyɛ ɖɩkpaɣ mɔ-lɔɔɖɩyɛ nɛ ɖɩɖɛɣ lɛ, kɛgbɛdɩsaɣ nakɛyɛ talɩ-ɖʋ Tɛkɩzaasɩ tɛtʋ taa nɛ mɔ-lɔɔɖɩyɛ wɛɛkɩ. Peeɖe ɖɩya koobu nɔɔyʋ nɛ ɛkɔɔ ɛkpaɣ-ɖʋ nɛ ewoni ɛ-tɛ nɛ pʋwayɩ lɛ,  ewoni-ɖʋ kediɣzaɣ taa. Alɩwaatʋ ndʋ posusi kpaaŋ taa se kɛgbɛdɩsaɣ nakɛyɛ talɩ-ɖʋ lɛ, koobiya ha-ɖʋ liidiye se pɩsɩnɩ-ɖʋ. Koobu weyi ɛkɔm nɛ ɛkpaɣ-ɖʋ yɔ, ɛpɛdɩ mɔ-lɔɔɖɩyɛ tɔɔlaarɩwaa 25 (Ye pɔyɔkɩ-ɖɩ sɔnɔ yɔ, pɩlakɩ ɛzɩ 115 000 FCFA mbʋ yɔ).

Pʋwayɩ lɛ, ɖiwolo Wisiita, ɖenɖe koobu McCartney kaawɛɛ nɛ ɛlakɩ nʋmɔʋ lɩzʋʋ tʋmɩyɛ yɔ, nɛ ɛɛkɛ ɖɔ-hɔʋ taabalʋ nɔɔyʋ. Ɛ-pɩyalaa Frank nɛ Francis paakɛ man-taabalaa kɩbama, nɛ halɩ nɛ sɔnɔ ɖa-taabalɩyɛ nɖɩ ɖɩwɛ mbʋ. Pɛpɛdɩnɩ-m pɔ-lɔɔɖɩyɛ kɩbɩnɖɛ naɖɩyɛ tɔɔlaarɩwaa 25, nɛ liidiye nɖɩ ɖeyi ɖeyi maapɛdɩ ma-ñɩnɖɛ nɖɩ ɖɩɩwɛɛkaa yɔ. Kajalaɣ ɖeɖe lɛ manaʋ kpayɩ kpayɩ ɛzɩma Yehowa cɔnɩ man-kɩcɛyɩm ɖeɖe mbʋ pʋyɔɔ yɔ mansɩ e-Kewiyaɣ kajalaɣ lone taa yɔ. Alɩwaatʋ ndʋ tɩ-taa, McCartney hɔʋ wɩlɩ-m pɛlɛ kɩbanʋ nɔɔyʋ, payaɣ-ɩ se Bethel Crane. Ɛɛpɩ fezuu taa nɛ ɛtɛ ɛwɛɛnɩ wɛtʋ kɩbandʋ. E-ɖoo Ruth kaawɛ Kanzaasɩ tɛtʋ ndʋ payaɣ se Welintɔɔnɩ yɔ tɩ-taa, nɛ ɛsɛɣaɣ Yehowa nɛ kpekpeka. Ɛlabɩ nʋmɔʋ lɩzʋʋ tʋmɩyɛ pɩkɔɔ pɩtalɩ alɩwaatʋ ndʋ ɛɛwɛnɩ pɩnzɩ 90 yɔ. Pɩñɔtaɣnɩ pɩnaɣ mbʋ yɔ lɛ, ma nɛ Bethel ɖɩɖɔkɩ nesi, pɩnaɣ 1958 taa. Nɛ pʋwayɩ ɖɩpɩsɩ Ɛldorado lɛ, Bethel ɖɔɖɔ pɩsɩ nʋmɔʋ lɩzɩyʋ.

PAHA-ÐƲ WAÐƐ KƖBANÐƐ NAÐƖYƐ

Ðɩmaɣzɩ koobiya mba paha-ɖʋ kɩɖaŋ kɩbaŋ yɔ pɔ-yɔɔ lɛ, ɖɩkpaɣ lɩmaɣzɩyɛ se ɖɩhaɣ ɖa-tɩ faaa nɛ ɖɩla mbʋ payɩ Yehowa ɛgbɛyɛ kaɣ-ɖʋ pɔzʋʋ se ɖɩla yɔ. Pɔpɔzɩ-ɖʋ se ɖiwolo Arɩkanzaasɩ tɛtʋ ndʋ payaɣ se Walnut Ridge yɔ tɩ-taa nɛ ɖɩpɩsɩ nʋmɔʋ lɩzɩyaa kiya. Pɩtalɩ pɩnaɣ 1962 lɛ, payaa-ɖʋ se ɖiwolo Gileyaadɩ sukuli 37 ñɩŋgʋ; nɛ ɖa-taa kaalabɩ leleŋ siŋŋ. Pɩɩkɛdɩnɩ-ɖʋ ɖɔɖɔ se ɖɩna Don Steele sukuli ŋgʋ kɩ-taa. Sukuli tɛma lɛ, petiyi ma nɛ Bethel Keniya tɛtʋ ndʋ payaɣ se Nayiroobii yɔ tɩ-taa. Ðe-liu tɛɛ kaatam tomiye alɩwaatʋ ndʋ ɖɩkʋyaɣ Niyuu Yɔrɩkɩ yɔ; ɛlɛ ɖɩtalɩ Nayiroobii ɛsɔdaa lɔɔɖa kadaɣ taa nɛ ɖɩna koobiya lɛ, ɖa-taa la leleŋ siŋŋ.

Ða nɛ Mary nɛ Chris Kanaiya ɖɩwɛ tɔm susuu taa Nayiroobii tɛtʋ taa

Pitileɖi lɛ, ɖɩpaɣzɩ sɔɔlʋʋ Keniya ɛjaɖɛ, nɛ pɩɩkɛdɩnɩ-ɖʋ ɖɔɖɔ se ɖisusi tɔm peeɖe. Ɛyaa mba ɖɩcalɩ-wɛ Bibl kpɛlɩkɩnʋʋ nɛ pɛɖɛɛnɩ ɛzɩdaa fezuu taa yɔ, mba lɛ Chris Kanaiya nɛ ɛ-halʋ Mary. Halɩ nɛ sɔnɔ, pɛwɛ alɩwaatʋ tɩŋa Ɛsɔ sɛtʋ tʋmɩyɛ taa Keniya ɛjaɖɛ taa. Pɩlabɩ pɩnaɣ pʋwayɩ lɛ, pɔpɔzɩ-ɖʋ se ɖiwolo Ugandaa tɛtʋ ndʋ payaɣ se Kampalaa yɔ tɩ-taa nɛ ɖɩpɩsɩ Ɛsɔtɔm tiyiyaa. Ðaakɛnɩ Ɛsɔtɔm tiyiyaa kajalaɣ ñɩma peeɖe. Pɩɩkɛnɩ alɩwaatʋ kɩbandʋ siŋŋ, mbʋ pʋyɔɔ yɔ ɛyaa sakɩyɛ kaatisi faaa nɛ pɛkpɛlɩkɩ Bibl taa toovenim tɔm, nɛ pɔkɔɔ papɩsɩ Yehowa Aseɣɖe Tɩnaa. Ɛlɛ ɖɩlabɩ pɩnzɩ naadozo nɛ hɔɔlʋʋ Afrika taa lɛ, ɖɩpɩsɩ Etaazuunii ɛjaɖɛ taa se ɖɩɖʋ hɔʋ. Kɩyakʋ ŋgʋ ɖɩkʋyaɣ Afrika yɔ, pɩɩcɛyɩ-ɖʋ siŋŋ nɛ pɩkɩlɩ kɩyakʋ ŋgʋ ɖɩɩkʋyɩ Etaazuunii yɔ. Ðɩɩsɔɔlɩ Afrika koobiya siŋŋ, nɛ ɖɩɩwɛnɩ lidaʋ se wiɖiyi ɖɩkaɣ pɩsʋʋ peeɖe.

ÐA-TƲMƖYƐ KƖFAÐƐ

Ðɩpɩsɩ Etaazuunii lɛ, ɖɩcaɣ Koloradoo wɩsɩ ɖɩɖʋyɛ hɔɔlʋʋ taa ɖenɖe ma-lʋlɩyaa kaawɛɛ yɔ. Pitileɖi lɛ, ɖɩlʋlɩ ɖɛ-pɛlɛ kajalaɣ ñɩnʋ Kimberly, nɛ pɩlabɩ fenasɩ 17 lɛ, ɖɩlʋlɩ e-neu Stephany. Ðitileɣyini waɖɛ nɖɩ ɖɩɩwɛna se ɖɩcɔnɩ ɖe-piya yɔɔ yɔ, nɛ ɖɩɩñaɣ pana se ɖɩwɩlɩ-sɩ Bibl taa toovenim tɔm. Ðɩɩsɔɔlaa se ɖɩmaɣzɩnɩ kɩɖaŋ kɩbaŋ weyi lalaa kaaha-ɖʋ yɔ nɛ ɖa ɖɔɖɔ ɖɩha-sɩ kɩɖaʋ kɩbaŋʋ. Ðɩnawa se kɩɖaʋ kɩbaŋʋ pɩzɩɣ nɛ kɩwɛɛnɩ ɖoŋ kɩbaŋ piya yɔɔ, ɛlɛ ɖɩnawa ɖɔɖɔ se pɩtɩwɩlɩ se paa pɩɩkpawa nɛ pitii yɔ, sɩkaɣ sɛʋ Yehowa alɩwaatʋ ndʋ sɩpaɣlɩɣ yɔ. Mbʋ pʋyɔɔ yɔ, paa ɖa-lʋlɩyaa kaaha-ɖʋ kɩɖaʋ kɩbaŋʋ yɔ, me-neu abalɩñɩnʋ nɛ me-neu halɩñɩnʋ peyebi toovenim. Mantaɣ liu se wiɖiyi pakaɣ maɣzɩnʋʋ kɩɖaŋ kɩbaŋ weyi lalaa ha-wɛ yɔ nɛ papɩsɩ ɛgbɛyɛ taa.

 Ðɩɩsɔɔlɩ ɖe-piya lɔŋ sɩɣzʋʋ nɛ ɖɩñakaɣ pana paa ɛzɩmtaa se ɖa nɛ sɩ ɖɩkpɛndɩɣ nɛ ɖɩlakɩ tʋma. Ðenɖe ɖɩɩwɛɛ yɔ, pɩɩñɔtɩnɩ Koloradoo tɛtʋ ndʋ payaɣ se Asɩpɛɛnɩ yɔ nɛ palakaɣ aleɣya wena payaɣ se ski yɔ peeɖe. Nɛ pʋyɔɔ lɛ ɖɩɩkpɛlɩkɩ aleɣya ana se pɩsa nɛ ɖɩkpɛndɩɣ wiɖii wiɖii nɛ ɖɩlakɩ-yɛ. Alɩwaatʋ ndʋ ɖiwoki aleɣya ana labʋ yɔ, pɩhaɣ-ɖʋ waɖɛ se ɖa nɛ ɖe-piya ɖɩla faawɩyɛ. Pɩtasɩ lɛ, ɖa nɛ sɩ ɖɩlɩɣaɣ nɛ ɖɩcakɩ lona naayɛ taa nɛ ɖɩmʋʋ helim nɛ ɖɩkɛdɩɣ. Paa sɩɩkɛ piya yɔ, sɩyɔɔdaɣ mbʋ sɩkaɣ labʋ alɩwaatʋ ndʋ sɩpaɣlɩɣ yɔ nɛ weyi sɩkaɣ lɩzʋʋ se sɩ nɛ ɩ pɔɖɔkɩ nesi yɔ. Ðɩɩñaɣ pana se ɖɩsɩnɩ ɖɛ-pɛlaa nɛ pɔsɔɔlɩ Yehowa paɣtʋ nɛ pɩkɩlɩ. Ðiseɣtaɣ-wɛ se pala alɩwaatʋ tɩŋa Ɛsɔ sɛtʋ tʋmɩyɛ nɛ pɔɖɔkɩ nesi nɛ mba pɛwɛnɩ kaɖʋwa kʋɖʋmaɣ ŋga yɔ. Ðɩsɩnɩ-wɛ ɖɔɖɔ nɛ panɩɩ pɩ-taa se pɩtɩmʋna se pekpedesi nɛ nesi ɖɔkʋʋ. Ðiheyaɣ-wɛ ɖoŋ ɖoŋ se: “Ɩɖaŋ nɛ ɩtalɩ pɩnzɩ 23 pʋcɔ nɛ ɩɖɔkɩ nesi.”

Ɛzɩ ɖa-lʋlɩyaa kaalabʋ yɔ, ɖa ɖɔɖɔ ɖɩñakaɣ pana nɛ ɖɩkpɛndɩɣ nɛ ɖiwoki kediɣzisi tɩŋa nɛ ɖisusuu tɔm. Ðɩlakaɣ ɖʋtʋ nɛ ɖɩmʋʋ koobiya mba pɛwɛ alɩwaatʋ tɩŋa Ɛsɔ sɛtʋ tʋmɩyɛ taa yɔ ɖɛ-tɛ. Pɩtasɩ lɛ, ɖɩyɔɔdaɣ ɖoŋ ɖoŋ taa leleŋ weyi ɖiihiɣ alɩwaatʋ ndʋ ɖɩɩkɛ Ɛsɔtɔm tiyiyaa yɔ. Nɛ ɖɩɩwɛnɩ lidaʋ ɖɔɖɔ se wiɖiyi ɖa-naanza ɖɩkaɣ kpɛndʋʋ nɛ ɖɩpɩsɩ Afrika taa. Nɛ pɩɩkɛdɩnɩ ɖɛ-pɛlaa siŋŋ se pɩla mbʋ.

Ðɩlakaɣ hɔʋ taa Bibl kpɛlɩkʋʋ ɖoŋ ɖoŋ. Nɛ alɩwaatʋ ndʋ tɩ-taa lɛ, ɖɩkpakaɣ wɛtʋ ndʋ ɖe-piya kataɣ sukuli taa yɔ nɛ ɖɩlakɩnɩ la ŋwɩlɩwaa. La ŋwɩlɩwaa mba pa-taa lɛ, ɖɛ-pɛlaa kɛɣnɩ Yehowa Aseɣɖe Tɩnaa nɛ ɖa ɖɛkɛ sukuli piya nɛ pocosuu tɔm ndʋ ɖɩpɔzʋʋ-wɛ yɔ tɩ-yɔɔ. Pɩɩwɛ ɛzɩ aleɣya yɔ, ɛlɛ pɛkpɛlɩkaɣ lɔŋ sakɩyɛ, nɛ pɩsɩɣaɣnɩ-wɛ se sɔɔndʋ ɛtaatasɩ-wɛ kpaʋ. Pɔkɔm nɛ papaɣlɩ lɛ, nabʋyʋ taa, pɩtaakɛdɩɣnɩ-wɛ se ɖɩla hɔʋ taa Bibl kpɛlɩkʋʋ. Nɛ kɩyakʋ nakʋyʋ palaba nɛ man-taa wɩɩ lɛ, meheyi-wɛ se ye palaba, mankaɖɩɣ pɔ-yɔɔ kuduyuu tɛɛ nɛ ɖɩɩtasɩɣ kpɛlɩkʋʋ. Pɩɩcɛyɩ-wɛ siŋŋ nɛ papaɣzɩ wiluu nɛ pɔtɔŋ se pɔsɔɔlaa se ɖɩkpɛlɩkɩ. Peeɖe ɖɩpaɣzɩ naʋ se toovenim taa, ɖɩwɛɛ nɛ ɖɩsɩɣnɩ ɖe-piya se sɩsɔɔlɩ fezuu taa wondu. Pɔkɔm nɛ pɔsɔɔlɩ kpɛlɩkʋʋ siŋŋ, nɛ pɩɩwɛ-wɛ kɛlɛʋ se peheyi-ɖʋ mbʋ pɩcɛyaɣ-wɛ yɔ faaa. Ɛlɛ nabʋyʋ taa, peheyiɣ-ɖʋ se mba iitisiɣ Bibl wɩlɩtʋ natʋyʋ yɔɔ lɛ, pɩcɛyaɣ-ɖʋ. Paa mbʋ yɔ, pɩsɩɣaɣnɩ-ɖʋ se ɖɩtɩlɩ mbʋ pɩɩwɛ pa-laŋa taa yɔ. Alɩwaatʋ ndʋ ɖɩcɔlʋʋ pa-lɩmaɣza yɔ, pɩsɩɣnɩ-wɛ nɛ petisi ndʋ Yehowa maɣzɩɣ tɔm ndʋ tɩ-yɔɔ yɔ.

ÐƖKATƖ LƐƔZƖTƲ SAKƖYƐ

Pɩnzɩ nzɩ ɖɩkpaɣ nɛ ɖɩfalɩsɩnɩ ɖe-piya yɔ, sɩɖɛ lɛɛ lɛɛ kpem ɖɛ-ɛzɩdaa. Ɛgbɛyɛ sɩnɩ-ɖʋ nɛ ɖɩla mbʋ ɖɩpɩzɩɣ yɔ nɛ ɖɩsɩnɩ ɖe-piya nɛ sɩsɔɔlɩ Yehowa. Ða-taa labɩ leleŋ siŋŋ, mbʋ pʋyɔɔ yɔ alɩwaatʋ ndʋ ɖɛ-pɛlaa tɛm Liisee sukuli yɔ, papaɣzɩ nʋmɔʋ lɩzʋʋ tʋmɩyɛ. Pɛkpɛlɩkɩ ɖɔɖɔ tʋmɩyɛ naɖɩyɛ se pɔcɔnɩ pa-tɩ yɔɔ. Pa nɛ koobiya halɩñɩma naalɛ pakʋyaa nɛ powolo Teeniisii tɛtʋ ndʋ payaɣ se Kɩlevɩlandɩ yɔ tɩ-taa, nɛ tɔm susuyaa taaɖɔɔ peeɖe. Pɩlakaɣ-ɖʋ liu kpem se ɖɩna-wɛ, ɛlɛ ɖa-taa kaawɛ leleŋ se paha pa-tɩ faaa nɛ palakɩ alɩwaatʋ tɩŋa Ɛsɔ sɛtʋ tʋmɩyɛ. Alɩwaatʋ ndʋ tɩ-taa lɛ, ma nɛ Bethel ɖɩɖaɣnɩ paɣzʋʋ nʋmɔʋ lɩzʋʋ tʋmɩyɛ nɛ pɩha-ɖʋ wala lɛɛna. Manpɩsɩ egeetiye yɔɔ cɔnɩyʋ sɩnɩyʋ nɛ mɔncɔŋnɩ ɖɔɖɔ kigbeɣliŋ ñɔɔzʋʋ yɔɔ.

Pʋcɔ nɛ ɖɛ-pɛlaa wolo Teeniisii lɛ, powobi Lɔndrɩ, Aŋgletɛɛrɩ ɛjaɖɛ taa, nɛ pʋbʋ taa lɛ Stephany kaawɛnɩ pɩnzɩ 19. Patalɩ peeɖe lɛ, powolo se pana ɛgbɛyɛ piliŋa. Peeɖe Stephany katɩ evebu nɔɔyʋ, payaɣ-ɩ se Paul Norton nɛ ɛlakaɣ tʋmɩyɛ Betɛɛlɩ. Pɔkɔm nɛ paɖaɣnɩ pɩsʋʋ peeɖe lɛ, Kimberly katɩ Paul tʋmɩyɛ taa taabalʋ weyi payaɣ se Brian Llewellyn yɔ. Stephany talɩ pɩnzɩ 23 lɛ, ɛ nɛ Paul pɔɖɔkɩ nesi. Pɩlabɩ pɩnaɣ pʋwayɩ lɛ, Brian nɛ Kimberly pɔɖɔkɩ nesi nɛ pʋbʋ taa lɛ, Kimberly kaawɛnɩ pɩnzɩ 25. Ye mbʋ, pɩwɩlɩɣ se patalɩ pɩnzɩ 23 pʋcɔ nɛ pawalɩ. Ða-taa labɩ leleŋ siŋŋ nɛ koobiya mba palɩzaa se pa nɛ wɛ pɔɖɔkɩ nesi yɔ.

Ða nɛ Paul nɛ Stephany nɛ Kimberly nɛ Brian, ɖɩwɛ Malaawii ɛgbɛyɛ piliŋa taa pɩnaɣ 2002 taa

Ðɛ-pɛlaa heyi-ɖʋ se kɩɖaʋ kɩbaŋʋ ŋgʋ ɖa nɛ ɖa-lʋlɩyaa ɖɩha-wɛ yɔ, kɩsɩnɩ-wɛ nɛ paña Yesu paɣtʋ ndʋ tɩtɔŋ se ‘ɖɩcalɩnɩ ñɩnʋʋ Ɛsɔ Kewiyaɣ’ yɔ, paa nabʋyʋ taa palakaɣ liidiye kʋñɔŋ yɔ. (Mat. 6:33) Pɩtalɩ avril 1998 lɛ, payaa Paul nɛ Stephany se powolo Gileyaadɩ sukuli 105 ñɩŋgʋ. Pʋwayɩ lɛ, petiyini-wɛ Malaawii ɛjaɖɛ taa. Alɩwaatʋ ndʋ tɩ-taa, pɔpɔzɩ Brian nɛ Kimberly se powolo nɛ pala tʋmɩyɛ Lɔndrɩ tɛ Betɛɛlɩ taa, nɛ pʋwayɩ lɛ powoni-wɛ Malaawii Betɛɛlɩ taa. Ða-taa kaalabɩ leleŋ siŋŋ, mbʋ pʋyɔɔ yɔ pɛwɛɛ nɛ palakɩnɩ pe-wezuu caɣʋ tʋmɩyɛ camɩyɛ.

WAÐƐ KƖBANÐƐ LƐƐÐƐ

Janvier 2001 taa, koobu Marais ya-m kaŋgalaafu yɔɔ ɛzɩ maatɛm yɔɔdʋʋ kiɖe tɛɛ yɔ. Ɛɛkɛ tɔm ɖɛzʋʋ tʋmɩyɛ yɔɔ cɔnɩyʋ. Eheyi-m se pɛwɛɛ nɛ palakɩ ɖʋtʋ  natʋyʋ se pasɩnɩ tɔm ɖɛzɩyaa ɛjaɖɛ kpeekpe yɔɔ nɛ panɩɩ Aŋglɛɛ kʋnʋŋ camɩyɛ. Maawɛnɩ pɩnzɩ 64, ɛlɛ pañɩnaɣ se pafalɩsɩ-m nɛ manpɩzɩ mala tʋmɩyɛ nɖɩ. Ma nɛ Bethel ɖɩtɩmɩ tɔm ndʋ tɩ-yɔɔ nɛ ɖɩpɔzɩ ɖo-ɖoonaa se ɖɩna se suwe pamaɣzɩɣ. Paa paanawa se ɖɩɩtasɩɣ wɛʋ pɔ-cɔlɔ se ɖɩsɩnɩ-wɛ yɔ, pa-naalɛ pɔtɔm se ɖɩɖɛɛ. Peeɖe manpɩsaa nɛ mayaa koobu Marais nɛ meheyi-i se ɖa-taa lakɩ leleŋ se ɖɩha ɖa-tɩ nɛ ɖɩla tʋmɩyɛ nɖɩ.

Pʋwayɩ lɛ, pana se mon-ɖoo wɛnɩ kansɛɛrɩ kʋdɔŋ. Nɛ meheyi-i se ɖɩcakɩ nɛ ɖɩsɩnɩ me-neu Linda nɛ ɖɩcɔnɩ ɛ-yɔɔ. Mon-ɖoo cosi-m se: “Ɩtaala mbʋ. Ye ɩtɩɖɛɛ yɔ, pɩɩkɛdɩɣnɩ-m.” Lɩmaɣza ana ɖɔɖɔ Linda kaawɛna. Ða-taa labɩ leleŋ se paawɛnɩ kɩlaʋ lɩmaɣza. Pɩɩkɛdɩnɩ-ɖʋ ɖɔɖɔ se koobiya mba paawɛ ɖe-egeetiye taa yɔ, pasɩnɩ-ɩ. Ðɩkʋyaa nɛ ɖiwolo ɛgbɛyɛ sukulinaa ɖɩlaɖɛ nɖɩ ɖɩwɛ Patɛrsɔɔnɩ yɔ nɛ tɛʋ fe lɛ, Linda yaa-ɖʋ nɛ eheyi-ɖʋ se ɖo-ɖoo sɩba. Ðɩkam ñʋʋ nɛ ɖa-tʋmɩyɛ kɩfaɖɛ ɛzɩ mon-ɖoo kaaseɣtuu-ɖʋ se ɖɩla yɔ.

Ða-taa labɩ leleŋ siŋŋ alɩwaatʋ ndʋ ɖɩnɩwa se Malaawii Betɛɛlɩ taa pacalɩɣ-ɖʋ wonuu yɔ, mbʋ pʋyɔɔ yɔ ɛjaɖɛ nɖɩ ɖɩ-taa ɖɛ-pɛlaa nɛ pa-walaa paawɛɛ. Pɩɩkɛdɩnɩ-ɖʋ siŋŋ se ɖɩtasɩ ɖama katʋʋ. Pʋwayɩ lɛ, ɖiwolo Simbaabuwee ɛjaɖɛ taa. Nɛ ɖɩkʋyɩ peeɖe lɛ, ɖiwolo Sambii ɛjaɖɛ taa. Ðɩfalɩsɩ tɔm ɖɛzɩyaa pɩnzɩ naadozo nɛ hɔɔlʋʋ lɛ, pɔpɔzɩ-ɖʋ se ɖɩpɩsɩ Malaawii ɛjaɖɛ taa nɛ ɖɩma mbʋ pɩɩtalɩ ɖo-koobiya peeɖe alɩwaatʋ ndʋ panazɩ-wɛ se pʋyɔɔ paaɖʋʋ pɔ-nɔɔ ɛjaɖɛ tɔm taa yɔ, pɩ-yɔɔ tɔm. *

Ða nɛ ɖa-sayɩnaa ɖɩwɛ tɔm susuu taa

Pɩnaɣ 2005 taa, ɖɩpɩsɩ Koloradoo tɛtʋ ndʋ payaɣ se Bazalɩtɩ yɔ tɩ-taa, nɛ alɩwaatʋ ndʋ tɩ-taa ɖɔɖɔ lɛ pɩɩcɛyɩ-ɖʋ siŋŋ se ɖɩkʋyɩ Afrika taa. Ðɩpɩsaa lɛ, ma nɛ Bethel ɖiwolo pɩ-yɔɔ nɛ ɖɩla nʋmɔʋ lɩzʋʋ tʋmɩyɛ. Pɩnaɣ 2006 taa lɛ, Brian nɛ Kimberly papɩsɩ Koloradoo se pɔcɔnɩ pɛ-pɛlaa Mackenzie nɛ Elizabeth pɔ-yɔɔ. Halɩ nɛ sɔnɔ Paul nɛ Stephany pɛwɛ Malaawii ɛjaɖɛ taa, nɛ Paul wɛ ɛgbɛyɛ piliŋa kɔɔmiite taa. Lɛɛlɛɛyɔ, mɔñɔtɩnɩ pɩnzɩ 80 nɛ man-taa lakɩ leleŋ siŋŋ alɩwaatʋ ndʋ manaɣ se evebiya nzɩ maafalɩsɩ pɩnzɩ sakɩyɛ yɔ, sɩwɛɛ nɛ sɩlakɩ tʋma wena maalaba yɔ. Ðɩñaɣ pana nɛ ɖɩmaɣzɩnɩ kɩɖaŋ kɩbaŋ weyi paha-ɖʋ yɔ se ɖɩpɩzɩ nɛ ɖɩsɩnɩ ɖe-piya. Nɛ mbʋ hanɩ-ɖʋ taa leleŋ siŋŋ.

^ tay. 5 Ye ŋcaɣ se ŋna ɛzɩma Steele hɔʋ taa ñɩma labɩ Ɛsɔtɔm tiyiyaa tʋmɩyɛ yɔ, cɔnɩ 1er mai 1956 tɛ Feŋuu Tilimiye, hɔɔlɩŋ 269-272 (aŋglɛɛ taa) nɛ 1er avril 1972 tɛ Feŋuu Tilimiye hɔɔlɩŋ 216-220 (fransɩɩ taa).

^ tay. 30 Kalɩ koobu Trophim Nsomba wezuu caɣʋ tɔm 15 avril 2015 tɛ Feŋuu Tilimiye hɔɔlɩŋ 14-18 yɔɔ (fransɩɩ taa).