Kabɩyɛ
Ɛbɛ manpɩzɩɣ mala nɛ ma nɛ ma-wɩlɩyʋ ɖɩnɩɩnɩ ɖama?
https://cms-imgp.jw-cdn.org/img/p/500600108/univ/art/500600108_univ_sqr_xl.jpg
ijwyp ñʋʋ 106

PIYA EVELISI PƆZƲƲ SE

Ɛbɛ manpɩzɩɣ mala nɛ ma nɛ ma-wɩlɩyʋ ɖɩnɩɩnɩ ɖama?

Ɛbɛ manpɩzɩɣ mala nɛ ma nɛ ma-wɩlɩyʋ ɖɩnɩɩnɩ ɖama?

 Ma nɛ ma-wɩlɩyʋ ɖɩɩnɩɣnɩ ɖama

 Paa pɩɩkpawa nɛ pitii yɔ, sukuli labʋ taa lɛ sukulibiya sakɩyɛ kaɣ wɛnʋʋ wɩlɩyaa mba pɩlakɩ-sɩ ɛzɩ pɛwɛɛ pomuluu-sɩ, pɔ-tɔm wɛ kaɖɛ yaa pɛwɛ kañatʋ yɔ.

  •   Luis wɛnɩ pɩnzɩ 21, ɛyɔɔdaa se: «Maawɛnɩ wɩlɩyʋ nɔɔyʋ nɛ ɖoŋ ɖoŋ lɛ ɛlakaɣnɩ tʋmɩyɛ tɔm pee wena aɖʋʋ ɖɩwɩzɩyɛ yɔ nɛ ɛtaañaŋ e-sukulibiya. Ɛɛnawa se piileɖiɣ lɛ ɛmʋʋ hɛzʋʋ tʋmɩyɛ taa, nɛ pʋyɔɔ lɛ pɩtɩla yɔ eheyaɣ ɛ-tɩ se paa pɩlabɩ ɛzɩma yɔ paakaɣ-ɩ ɖɔnʋʋ.»

  •   Melanie wɛnɩ pɩnzɩ 25, ɛtɔzʋʋ se ɛ-wɩlɩyaa taa wɩlɩyʋ nɔɔyʋ kaakɛ halɩñɩnʋ nɛ ɛlakaɣ-ɩ kañatʋ siŋŋ. «Ɛyɔɔdaɣ se ɛnʋ lakaɣ-m kañatʋ mbʋ, mbʋ pʋyɔɔ yɔ mantaawɛɛ Ɛsɔ sɛtʋ ɛgbɛyɛ sɔsɔɖɛ naɖɩyɛ taa. Ɛyɔɔdaɣ se ɛlakaɣ-m mbʋ se ɛfalɩsɩ-m nɛ pɩsa nɛ pʋwayɩ paalakɩ-m kañatʋ lakasɩ lɛ pɩtɛmɩ-m malɩnʋʋ.»

 Ye ña-wɩlɩyʋ nɔɔyʋ ɛwɛ kañatʋ yɔ taakɔ tɔm ñʋʋ se ŋkaɣ labʋ kʋñɔŋ sukuli pɩnaɣ ŋga ka-taa. Ñaɣ pana nɛ ŋlabɩnɩ tʋmɩyɛ lɔŋ tasʋʋ mbʋ pɩkɔŋ yɔ.

 Lɔŋ tasʋʋ mbʋ pɩsɩɣnɩ-ŋ yɔ

  •   Lakɩ lɛɣzɩtʋ. Mbʋ wɩlɩyaa ñɩnɩɣ se po-sukulibiya ɩla yɔ pɩwɛ ndɩ ndɩ. Ñaɣ pana nɛ ŋtɩlɩ mbʋ ña-wɩlɩyʋ sɔɔlaa se ŋla yɔ, nɛ ŋla ño-ɖoŋ ɖeɖe nɛ ŋlabɩ-pʋ.

     Bibl paɣtʋ kiɖe: «Lɔŋsɩnɖʋ welisiɣ nɛ ɛsɔzʋʋ ɛ-sɩmtʋ yɔɔ.»—Aduwa 1:5.

     «Menɖiɣzinaa se pɩpɔzʋʋ se mala lɛɣzɩtʋ nɛ pɩmʋnɩ mbʋ ma-wɩlɩyʋ sɔɔlaa yɔ, pʋyɔɔ mañaɣ pana siŋŋ nɛ mala tʋmɩyɛ ɖeyi ɖeyi ɛzɩ ɛsɔɔlʋʋ yɔ. Piyeba nɛ pɩwɛ-m kɛlɛʋ se ma nɛ ɩ ɖɩnɩɩnɩ ɖama.»—Christopher.

  •   Wɛɛnɩ ñamtʋ. Ñaɣ pana nɛ ŋyɔɔdɩnɩ ña-wɩlɩyaa nɛ nɔɔ kɩbaŋa. Taakɛzɩɣ-wɛ paa ŋmaɣzɩɣ se pɩmʋnaa se ŋkɛzɩ-wɛ yɔ. Taasɔɔ se pakpakɩɣ-ŋ se ŋkɛ po-sukulibɩɣa, ɛlɛ paakpakɩɣ-ŋ ɛzɩ pa-ɖaɣʋ yɔ.

     Bibl paɣtʋ kiɖe: «Iyele nɛ mɩ-yɔɔdaɣ wɛɛ leleŋ paa ɛzɩmtaa, nɛ ɖɔm wɛɛ ka-taa, se pɩsa nɛ ɩtɩlɩ ɛzɩma pɩwɛɛ se icosi paa ɛyʋ weyi lɛ yɔ.»—Koloosi mba 4:6.

     «Sukulibiya ɩɩñaŋ pa-wɩlɩyaa paa ɛzɩmtaa ɛzɩ pɩpɔzʋʋ yɔ, pʋyɔɔ lɛ ye ŋñakɩ pana nɛ ŋñaŋ-wɛ yɔ piyeki nɛ pɛwɛɛnɩ lɩmaɣza kɩbana ñɔ-yɔɔ.»—Ciara.

  •   Kɛ weyi ɛnɩɣ tɔm taa yɔ. Ña-wɩlɩyaa kɛ ɛyaa ɛzɩ ña yɔ. Pɩwɩlɩɣ se ɛzɩ ɛyaa lalaa yɔ mba ɖɔɖɔ pakatɩɣ kala nɛ wɛtʋ ndʋ tiyeki nɛ panɩɣzɩɣ yɔ. Pʋyɔɔ lɛ taakɔ tɔm ñʋʋ lɛɛ lɛɛ se: ‘Ma-wɩlɩyʋ wɛ kañatʋ’ yaa ‘Ma-wɩlɩyʋ paɖɩɣ-m.’

     Bibl paɣtʋ kiɖe: «Piyiɣdiɣ ɖa-tɩŋa.»—Yakubu 3:2, pɩ-tɛɛ tɔm.

     «Wɩlɩyaa lakɩ tʋmɩyɛ nɖɩ yɔ ɖɩwɛ kaɖɛ siŋŋ. Pɩwɛ-m kaɖɛ se mamaɣzɩ se manpɩzɩɣ nɛ mɔncɔnɩ piya sɩnɛ sɩ-yɔɔ camɩyɛ nɛ manfalɩsɩ-sɩ. Meheyaɣ man-tɩ se pɩpɔzʋʋ se meyele nɛ wɩlɩyaa tʋmɩyɛ wɛɛ-wɛ kɛlɛʋ; manawa se ye malabɩ mbʋ yɔ manpasɩɣ-wɛ sukulibɩɣa kʋɖʋmaɣ sukulibiya nzɩ sɩhaɣ-wɛ nɩɣzɛ yɔ sɩ-taa.»—Alexis.

  •   Yɔɔdɩnɩ ña-lʋlɩyaa. Ña-lʋlɩyaa kɛnɩ mba papɩzɩɣ pasɩnɩ-ŋ camɩyɛ nɛ pɩkɩlɩ yɔ. Pɔsɔɔlaa se piɖeni-ŋ sukuli taa, nɛ pɔ-lɔŋ tasʋʋ pɩzɩɣ pɩsɩnɩ-ŋ nɛ ña nɛ wɩlɩyʋ weyi ɛ-tɔm wɛ kaɖɛ yɔ ɩnɩɩnɩ ɖama.

     Bibl paɣtʋ kiɖe: «Tamasɩ ɖʋʋ lɩm ɖenɖe ɛyʋ ɛɛpɔzʋʋ lɔŋ tasʋʋ yɔ.»—Aduwa 15:22.

     «Lʋlɩyaa wɛnɩ lɛɣtʋ pɩlɩɩnɩ ɛzɩma pɔcɔnɩ kala wena piya evelisi katɩɣ yɔ a-ɖeɖe nɛ pɩkɩlɩ yɔ. Pʋyɔɔ lɛ welisi pɔ-lɔŋ tasʋʋ. Pɩsɩɣnɩ-ŋ nɛ piɖeni-ŋ.»—Olivia.

 Ɛzɩma ŋpɩzɩɣ nɛ ŋyɔɔdɩnɩ ña-wɩlɩyʋ yɔ

 Wɩlɩyʋ weyi ña nɛ ɩ ɩɩnɩɣnɩ ɖama yɔ, pɩtɩla pɩpɔzʋʋ se ŋyɔɔdɩnɩ-ɩ nɛ ŋheyi-i kaɖɛ nɖɩ ŋkatɩɣ yɔ. Sɔɔndʋ ɛtaakpa-ŋ se ye ŋyɔɔdɩnɩ-ɩ yɔ pɩpɩsɩɣ nɔɔhɔnɖɛ. Ŋcaɣ se ña nɛ ɩ ɩnɩɩnɩ ɖama na, nɛ pɩtɩla kɛdaɣ ŋga kakaɣ wɛʋ kɛlɛʋ nɛ pɩlʋlɩ pee kɩbana.

 Bibl paɣtʋ kiɖe: ‘Ðɩñɩnɩ mbʋ pɩkɔŋnɩ laŋhɛzɩyɛ yɔ.’—Roma mba 14:19.

 «Ye pɩlakɩ-ŋ ɛzɩ wɩlɩyʋ lakɩŋ kañatʋ yɔ, pɔzɩ-ɩ nɛ ŋna se ŋlabɩ nabʋyʋ nɛ pɩwɩzɩ-ɩ yaa we. Tɔm ndʋ ecosuu yɔ tɩsɩɣnɩ-ŋ nɛ ŋna hɔɔlʋʋ ŋgʋ kɩ-taa ŋla lɛɣzɩtʋ yɔ.»—Juliana.

 «Pɩtɩla yɔ pɩwɛɣ ɖeu se ŋyɔɔdɩnɩ wɩlɩyʋ ɛnʋ nɛ nɔɔ kɩbaŋa mɩ-taa mi-ɖeke nɛ ŋheyi-i ɛzɩma pɩlakɩ-ŋ yɔ pʋcɔ nɛ sukuli paɣzɩ yaa ɩlɩɣ sukuli lɛ. Ye ŋlabɩ mbʋ yɔ, pɩtɩla ɛkaɣ nɩʋ ñɔ-tɔm taa nɛ ɛ-taa kaɣ labʋ leleŋ nɛ ɛzɩma ŋkpaɣnaa nɛ ŋyɔɔdɩnɩ-ɩ yɔ.»—Benjamin.

 Tɔm ndʋ tɩlabɩ keekee yɔ

 «Mantaawɛɛnɩ note waa kɩbama, nɛ ma-wɩlɩyʋ paa taawɛɛnɩ-m. Mañɩnaɣ se malɩɩ sukuli, mbʋ pʋyɔɔ yɔ eeyeba nɛ sukuli labʋ lɩm sɔŋ.

 «Peeɖe mowoba nɛ mɔnpɔzɩ lɔŋ tasʋʋ wɩlɩyʋ lɛlʋ. Eheyi-m se: ‘Toovenim taa lɛ ɛɛsɩŋɩ-ŋ camɩyɛ, nɛ ña ɖɔɖɔ mbʋ ŋŋsɩŋɩ-ɩ camɩyɛ. Pɩpɔzʋʋ se ŋheyi-i se ŋwɛɛ nɛ ŋkatɩɣ kaɖɛ naɖɩyɛ. Ye ŋlabɩ mbʋ yɔ, pɩtɩla pɩsɩɣnɩ sukulibiya lɛɛsɩ nzɩ sɔɔndʋ kpaɣ-sɩ ɖɔɖɔ se sɩyɔɔdɩnɩ-ɩ yɔ.’

 «Mantaasɔɔlɩ se mala mbʋ! Ɛlɛ mamaɣzɩ ndʋ ɛyɔɔdaa yɔ tɩ-yɔɔ lɛ mana se ɛwɛnɩ toovenim. Ye mɔnsɔɔlaa se pɩlɛɣzɩ yɔ pɩpɔzʋʋ se mala mbʋ.

 «Pʋyɔɔ tɛʋ fema lɛ, mɔñɔtɩnɩ ma-wɩlɩyʋ ɛnʋ nɛ mɔyɔɔdɩnɩ-ɩ nɛ ñamtʋ nɛ meheyi-i se ɛzɩma ɛwɩlɩɣ-ɖʋ tɔm yɔ pɩkɛdɩnɩ-m kpem nɛ mɔnsɔɔlaa se mala camɩyɛ nɛ pɩkɩlɩ. Ɛlɛ pɩwɛ-m kaɖɛ nɛ maasɩŋ ɛzɩma mala yɔ. Ɛtasɩ-m lɔŋ nɛ eheyi-m se ɖɩtɛŋ sukuli lɛ ɛsɩɣnɩ-m yaa ɛtɩŋɩɣnɩ e-mail yɔɔ nɛ ɛsɩnɩ-m.

 «Pɩɩɖɩɣzɩ-m kpem! Kɛdaɣ ŋga keyeba nɛ mɔncɔnɩ kaɖɛ nɖɩ ɖɩɩwɛ ma nɛ wɩlɩyʋ ɛnʋ ɖɛ-hɛkʋ taa yɔ ɖi-ɖeɖe, nɛ sukuli labʋ tɩtasɩ-m kɛʋ sʋʋtʋ.»—Maria.

 Lɔŋ tasʋʋ: Ye ña nɛ ña-wɩlɩyʋ nɔɔyʋ ɩɩnɩɣnɩ ɖama yɔ, kpaɣ se kaɖɛ nɖɩ ɖɩfalɩsɩɣ-ŋ se pɩwazɩ-ŋ alɩwaatʋ ndʋ ŋpɩsɩɣ ɛyʋ sɔsɔ yɔ. Katie wɛnɩ pɩnzɩ 22, ɛyɔɔdaa se: «Halɩ alɩwaatʋ ndʋ ŋtɛŋ sukuli yɔ, ñʋndɩnaa kaɣ wɛʋ tʋma wena ŋkaɣ labʋ yɔ a-taa nɛ pa-taa nabɛyɛ lakasɩ ɩɩkaɣ-ŋ kɛdɩnʋʋ paa ɛzɩmtaa. Ye ŋñaɣ pana nɛ ña nɛ wɩlɩyʋ weyi ɛ-tɔm wɛ kaɖɛ yɔ ɩnɩɩnɩ ɖama yɔ, pɩkaɣ-ŋ wɛʋ kɛlɛʋ se cee wayɩ lɛ ña nɛ ɛyaa mba pɔ-tɔm wɛ kaɖɛ yɔ ɩnɩɩnɩ ɖama.»