Kĩla ũthi ũvoonĩ ũla wĩ vo

Kĩla ũthi nthĩnĩ wa ũvoo wa kelĩ wa maũndũ ala me vo

Kĩla ũthi nthĩnĩ wa ũvoo ũla wĩ vo

Ngũsĩ sya Yeova

Kikamba

Mũsyaĩĩsya (Ĩkaseti ya Kwĩmanyĩsya)  |  Mwei wa 7 2016

Nĩkĩ no Nginya Tũendeee ‘Kũsyaĩĩsya’?

Nĩkĩ no Nginya Tũendeee ‘Kũsyaĩĩsya’?

“Mũtyĩsĩ mũthenya ũla Mwĩaĩi wenyu wĩũka.”—MT. 24:42.

MBATHI: 136, 54

1. Nengane ngelekany’o ĩkwonany’a vata wa kũmanya twĩ ĩvindanĩ yĩva na nĩ kyaũ kĩendeee? (Sisya visa ĩthangũnĩ yĩĩ.)

KWASŨANĨA ĩvinda ya ũmbano mũnene. Mwene kĩvĩla aendaa mbee na aithokya kĩla mũndũ kwondũ wa wini ũla ũkilyĩ kwambĩĩa. Ala methukĩĩsye nĩmamanyaa yĩu nĩyo ĩvinda ya kwĩkala nthĩ makilĩtye. Kwondũ wa kĩ? Nĩ kwondũ wa kũtanĩa kwĩthukĩĩsya mbathi nzeo ikũnĩtwe nĩ kĩkundi kya kũkũna wathi kya Watchtower, na mũno mũno kũmbany’a kĩlĩko na ngoo nĩ kana methukĩĩsye maũvoo ala maatĩĩe. Nao nata vesa kwĩthĩwa ve andũ amwe mavĩngĩĩsĩkie kĩlĩko na makwetye kũtangatanga maendeee kũea ngewa na anyanyae matesĩ kana ũmbano ũkilyĩ kwambĩĩa? Methĩawa mate metho makamanya nĩ saa siana ata na nĩ kyaũ kĩendeee. Kwa ngelekany’o, mayĩthĩawa mesĩ mwene kĩvĩla e mbee, wini nĩwambĩĩe, na andũ nĩmekalile nthĩ. Ngelekany’o ĩsu nĩtonya kũtũtetheesya tũelewe nesa ũndũ ĩvinda yĩla yĩtialĩte ne ĩnini vekĩke ũndũ mũnene, na ũndũ ũsu wĩenda ithyonthe twĩthĩwe twĩ metho. Ũndũ ũsu mũnene ũkilyĩ kwĩkĩka nĩ wĩva?

2. Nĩkĩ Yesũ weeie amanyĩw’a make ũũ, “Syaĩĩsyai”?

2 Ĩla Yesũ Klĩsto waneenaa ĩũlũ wa “wĩanĩu wa ĩvinda yĩĩ,” eeie amanyĩw’a make ũũ: “Ĩsũvĩei, syaĩĩsyai, na voyai: nũndũ mũtyĩsĩ  ĩvinda yĩu nĩ ĩndĩĩ.” Ĩtina wa ũu Yesũ amatavisye ĩngĩ na ĩngĩ ndeto ĩĩ: “Syaĩĩsyai.” (Mt. 24:3; soma Maliko 13:32-37.) O naw’o ũvoo ũla wĩ ĩvukunĩ ya Mathayo ũvw’anene na ũsu wĩonany’a kana Yesũ nĩwakanisye aatĩĩi make aimea: ‘Syaĩĩsyai ĩndĩ; nũndũ mũtyĩsĩ mũthenya ũla Mwĩaĩi wenyu wĩũka. Ĩkalai mwĩyũmbanĩtye; nũndũ saa ũla mũtataĩĩe nĩw’o wĩũka ũla Mwana wa mũndũ.’ Nĩwasyokie ĩngĩ amea: ‘Syaĩĩsyai ĩndĩ, nũndũ mũtyĩsĩ mũthenya kana saa.’—Mt. 24:42-44; 25:13.

3. Nĩkĩ twosaa ũkany’o wa Yesũ na ũito?

3 Ithyĩ Ngũsĩ sya Yeova nĩtwosaa kwa ũito ũkany’o ũsu wa Yesũ. Nĩtwĩsĩ kana twĩ mũniinĩonĩ wa “ĩvinda ya mũminũkĩlyo,” na kana kavinda kala katiele ũla “thĩna mũnene” wambĩĩe nĩ kanini mũno! (Nda. 12:4; Mt. 24:21) Kĩla vandũ ĩũlũ wa nthĩ nĩtwonete makaũ mathũku, tũkona maũndũ ma ũlaalai na ũng’endu mayingĩva, ũkengani wa ndĩni, ũnyivu wa lĩu, mowau mathũku, na ithingitho sya nthĩ. O na nĩtwĩsĩ kana andũ ma Yeova kĩla vandũ nĩmaendeee kũtethya wĩa mũnene wa kũtavany’a ĩũlũ wa Ũsumbĩ. (Mt. 24:7, 11, 12, 14; Luka 21:11) Na ĩndĩ nĩtweteele mũno kwona ũndũ kũka kwa Mwĩaĩi kũkethĩwa ũathimo kwitũ, na ũndũ kũkeanĩsya kĩeleelo kya Ngai.—Mko. 13:26, 27.

MŨTHENYA NŨTHENGEEE MŨNO!

4. (a) Twĩsĩ ata kana Yesũ yu nĩwĩsĩ ĩla kaũ wa Ali–Maketoni ũkokitwa? (b) O na kau tũyĩsĩ nĩ ĩndĩĩ ũla thĩna mũnene ũkambĩĩa, nĩ kyaũ tũte na nzika nakyo?

4 Nĩtwĩsĩ kana kĩla ũmbano mũnene wĩ saa ila wĩthĩawa ũvangĩĩwe kwambĩĩa. Ĩndĩ o na tũkatata ata tũyĩsa kũmanya ũla thĩna mũnene ũkambĩĩa mũthenya wĩva na saa wĩva. O na eka i saa na mũthenya, tũyĩsa kũmanya ũkambĩĩa mwaka wĩva. Ĩla Yesũ waĩ kũũ nthĩ aisye: “Mũthenya ũsu na saa ũsu vai ũmwe wĩsĩ, o na alaĩka ma ĩtunĩ, o na Mwana, ĩndĩ no Asa weka.” (Mt. 24:36) Ĩndĩ yu tũĩ Klĩsto nũnengetwe ũkũmũ ĩtunĩ wa kũkita nthĩ ĩno ya Satani. (Ũvu. 19:11-16) Kwoou no twasye kana yu Yesũ nĩwĩsĩ kaũ wa Ali–Maketoni ũkethĩwa ĩndĩĩ. Ĩndĩ ithyĩ tũyĩsĩ. Kwoou kĩla twaĩle kwĩka nĩ kũendeea kũsyaĩĩsya nginya ĩla thĩna ũsu ũkavika. Vai mũthenya o na ũmwe Yeova waaĩthĩwa atesĩ ĩvinda yĩu yĩkavika ĩndĩĩ. Nĩwatwie nĩ ĩndĩĩ mũthya ũkavika. Nayu nũendeee kũtala ĩvinda yĩla yĩtialĩte thĩna mũnene ũyĩsa kwambĩĩa, naw’o “ndũkekala.” (Soma Avakuki 2:1-3.) Twĩsĩ ata kana ndũkaselewa?

5. Nengane ngelekany’o ĩkwonany’a kana kĩla ĩvinda mawathani ala Yeova wathanaa meanĩaa ĩvindanĩ o yĩla ũvangĩĩe.

5 Kĩla ĩvinda mawathani ala Yeova wathanaa meanĩaa ĩvindanĩ o yĩla ũvangĩĩe! Kwoosa ngelekany’o ya ĩvinda yĩla waumisye Aisilaeli ũkombonĩ nthĩ ya Misili. Ĩvinda yĩmwe ve ũndũ Mose waisye aiweta ĩũlũ wa matukũ 14 ma mwei wa Nisani, mwaka wa 1513 Klĩsto ate mũsyae. Aisye: ‘Myaka ĩsu maana ana na mĩongo ĩtatũ yathela, mũthenya o ũsu kweethĩwa atĩ nguthu syonthe sya Yeova syauma nthĩ ya Misili.’ (Kuma 12:40-42) Myaka ĩsu “maana ana na mĩongo ĩtatũ” yambĩĩe kũtalwa ĩla ũtianĩo ũla Yeova watianĩie na Avalaamu wambĩĩe kwĩanĩa mwakanĩ wa 1943 Klĩsto ate mũsyae. (Aka. 3:17, 18) Ĩvinda ĩna matianĩa ũtianĩo ũsu, Yeova atavisye Avalaamu ndeto ii: “Manya vyũ kana ũsyao waku ũkeethĩwa mũeni nthĩ ĩte yoo, na makamathũkũma; na makamathĩn’ya myaka maana ana.” (Mwa. 15:13; Meko 7:6) Myaka ĩsu “maana ana” no kwĩthĩwa yambĩĩe mwakanĩ wa 1913 Klĩsto ate mũsyae, yĩla ĩvinda Isaka waaĩw’e na Isumaeli amũvũĩa ngũĩ, na no kwĩthĩwa yathelile yĩla Aisilaeli maumie nthĩ ya Misili mwakanĩ wa 1513 Klĩsto ate mũsyae. (Mwa. 21:8-10; Aka. 4:22-29) Yeova nĩwatwie nesa  ĩvinda yĩla ũkatangĩĩa andũ make, myaka maana ana kĩu kĩtanethĩwa!

6. Nĩkĩ tũi na nzika kana Yeova akavonokya andũ make?

6 Yosua aĩ ũmwe katĩ wa ala maumiw’e ũkombonĩ Misili, na kwoou alilikanilye mbaĩ ya Isilaeli ũndũ ũũ: “Inyw’ĩ nĩmwĩsĩ ngoonĩ syenyu syonthe na mathayũnĩ menyu onthe, kũtyaalea kwĩanĩw’a ũndũ ũmwe katĩ wa maũndũ onthe maseo ala Yeova Ngai wenyu waneenie ũndũ wenyu; onthe nĩmeanĩw’e kwenyu, kũtyaalea kwĩanĩw’a ũndũ ũmwe katĩ wamo.” (Yos. 23:2, 14) O naitũ no twĩkale tũte na nzika kana watho ũla Yeova ũtwathĩte wa kũtũvonokya ũla thĩna mũnene ndũkatĩa kwĩanĩa. Ĩndĩ twenda kũvonoka mũthya wa nthĩ ĩno, no nginya tũendeee kũsyaĩĩsya.

NO NGINYA TŨSYAĨĨSYE NĨ KANA TWĨVONOKA

7, 8. (a) Mũsungi aĩ na wĩa wĩva ĩvindanĩ ya tene, na kĩu kĩtũmanyĩsya kyaũ? (b) Nĩ kyaũ kĩtonya kwĩkĩka asungi makoma me wĩanĩ? Nengane ngelekany’o.

7 Kũsisya ũndũ kwailyĩ ĩvinda ya tene no kũtũmanyĩsye kĩndũ ĩũlũ wa vata wa kũsyaĩĩsya. Ĩvinda yĩu ya tene ndũa ila nene ta Yelusaleme syeethĩawa syakĩĩwe ũkũta mũtũlu kũithyũlũlũka. Ngũta isu nĩsyasũvĩaa ndũa ndĩkavithũkĩwe laisi, na syaĩ ndũlu ũkethĩa mũndũ no aũngame ĩũlũ akona nthĩ ĩla ĩthyũlũlũkĩte ndũa ĩsu. Kwĩthĩwe nĩ ũtukũ kana nĩ mũthenya, asungi meethĩawa ku ngũtanĩ ĩũlũ vamwe na mĩvĩanĩ ya ũlikĩla. Wĩa woo waĩ kũtavya ala me ndũanĩ mũisyo ũla moona ũtonya kũmavikĩa. (Isa. 62:6) Asungi asu maema kwĩkala masyaĩĩsye na me metho wĩanĩ woo, maĩ matonya kũtuma andũ aingĩ ndũanĩ ĩsu makw’a.—Esek. 33:6.

8 Mũsomi ũmwe Mũyuti weetawa Josephus aisye kana mwakanĩ wa 70 Klĩsto aminĩte kũsyawa, ita sya Lomi syatavie Mwako Mũtũlu wa Antonia ũla wakwatene na ũkũta wa Yelusaleme nũndũ asungi ala maĩ mũvĩanĩ wa kũlika mwakonĩ ũsu maĩ too. Ita isu syamina kũlikĩla mũvĩanĩ ũsu syavĩtie ĩmwe ĩkalũnĩ na syayĩkwatya mwaki. Kĩko kĩu nĩkyo kyaminĩĩie ĩvinda ya thĩna mwingĩ ũla ũtaĩ waaoneka ĩngĩ ndũanĩ ĩsu ya Yelusaleme na ũtaĩ waakwata ĩngĩ mbaĩ ya Ayuti.

9. Nĩ ũndũ wĩva andũ aingĩ ũmũnthĩ matesĩ?

9 Nthĩ mbingĩ ũmũnthĩ iiaa asikalĩ mĩvakanĩ nĩ kana masunge, o na nĩsyĩthĩawa na masinĩ sya matukũ aa sya kũsisya mĩisyo ĩla ĩtonya kumĩla. Wĩa wa asungi asu na masinĩ isu nĩ kũsisya kĩndũ o na kĩva kana mũndũ o na wĩva ndakese kũlika nthĩ yoo ate mwĩtĩkĩlye, na kũsiĩĩa amaitha ala matonya kũlika nthĩ yoo maete thĩna mũnene nthĩ ĩsu. Ĩndĩ mĩisyo ĩla masinĩ isu na asungi asu matonya kwona no ĩla ĩetawe nĩ andũ kana silikalĩ sya andũ. Ĩndĩ mayĩsĩ kana Ũsumbĩ wa Ngai nũsumbĩkĩte ĩtunĩ, na mayĩsĩ maũndũ ala ũendeee kwĩka ũtongoew’e nĩ Klĩsto. O na mayĩsĩ maũndũ ala Ũsumbĩ ũsu ũkilyĩ kwĩka ĩvindanĩ yĩla mbaĩ syonthe ikethĩwa iisilĩlwa. (Isa. 9:6, 7; 56:10; Nda. 2:44) Ĩndĩ ithyĩ twekala twĩ metho na tũsyaĩĩsye, ĩla mũthenya wa ũsilĩlo ũkavika ũkatwĩthĩa twĩyũmbanĩtye.—Sav. 130:6.

ĨSŨVĨE NDŨKAAĨSE KWELELŨKW’A ŨEKE KŨSYAĨĨSYA

10, 11. (a) Twaĩle kwĩsũvĩa tũikeke ata, na nĩkĩ? (b) Nĩ kyaũ kĩkũĩkĩĩthasya kana Ndevili nũtumĩte andũ mavũthĩĩsya wathani wa Mbivilia?

10 Kwavindĩĩsya ĩũlũ wa mũsungi wĩkalile asalukĩtye ũtukũ mũima. Atielye o kavinda kanini amine saa syake sya wĩa nĩw’o ũtonya kwĩw’a anoete na ũyĩthĩa nĩ laisi kũkoma. Ũndũ ũmwe na ũu, o ũndũ tũthengeee mũthya wa nthĩ ĩno, now’o ve vinya kwĩkala tũsyaĩĩsye. Wĩthĩwa wĩ ũthũku ta kĩ tũkaemwa nĩ kũsyaĩĩsya! Ekai twone maũndũ atatũ ala twaema kwĩsũvĩa matonya kũtuma tũemwa nĩ kũsyaĩĩsya na kwĩkala twĩ metho.

11 Ndevili aendeee kũkenga andũ maleele kĩ-veva. Kavinda kakuvĩ Yesũ atanamba kũkw’a, nĩwakanisye amanyĩw’a make mavinda atatũ ĩũlũ wa ũla “mũnene wa nthĩ ĩno.” (Yoa. 12:31; 14:30; 16:11) Yesũ nĩweesĩ kana Ndevili akaasya mosũanĩo ma andũ nĩ kana maikose kwa ũito mawathani ma Ngai ala monanĩtye nesa kana ĩvinda yĩla yĩtiele nĩ ĩkuvĩ mũno. (Nzev. 1:14) Satani atũmĩaa ndĩni sya ũvũngũ kwasya mosũanĩo ma andũ. We ĩla ũkũea ngewa na andũ angĩ wĩw’aa maiea ngewa iilyĩ ata? We tyo wonete kana Ndevili ‘nĩwaĩtye mosũanĩo ma ala matetĩkĩlaa’ makaeka kũĩkĩĩa kana mũthya wa nthĩ ĩno nĩwũkĩte, na kana Klĩsto nĩwe yu ũsumbĩkĩte Ũsumbĩnĩ wa Ngai? (2 Ako. 4:3-6) Nĩ keana we wĩw’ĩte mũndũ aikwĩa, “Ndikwenda kũtavw’a ũvoo”? Kaingĩ ĩla twatata kũmatavya vala nthĩ ĩno ĩelete mayĩthĩawa makwetye ũu witũ.

12. Nĩkĩ no nginya twĩsũvĩe Ndevili ndakatũkenge?

12 O na kau angĩ mayendeeaw’a nĩ kĩla tũũmatavya, ndũkaeke kĩu kĩũtũle ngoo kana kĩũtulye ũeke kwĩkala ũsyaĩĩsye. We nĩwĩsĩ nesa kĩla tweteele. Vaulo eeie Aklĩsto ala angĩ atĩĩ: “Inyw’ĩ ene nĩmwĩsĩ vyũ kana mũthenya wa Mwĩaĩi [nĩwũkĩte].” Na ĩndĩ ongela kũmea: “O ũndũ kĩng’ei kyũkaa ũtukũ.” (Soma 1 Athesalonika 5:1-6.) Yesũ atũnengie ũtao ũũ: “Ĩkalai mwĩyũmbanĩtye: nĩkwĩthĩwa Mwana wa mũndũ akooka saa ũla mũtataĩĩe.” (Luka 12:39, 40) O mĩtũkĩ Satani akilyĩ anakenga andũ mambĩĩe kwona “kwĩ mũuo na vai mũisyo.” Akamasya mambĩĩe kwona maũndũ maendeee nesa ĩũlũ wa nthĩ. Nata naitũ? Twekala “tũsyaĩĩsye na kwĩthĩwa na wĩting’o,” ti lasima mũthenya wa ũsilĩlo ‘wĩtũvikĩa ta kĩng’ei.’ Nũndũ wa ũu no nginya kĩla mũthenya tũsomae Ndeto ya Ngai na tũivindĩĩsya kĩla we ũkũtũtavya.

13. Veva wa nthĩ ũtumĩte andũ methĩwa mailyĩ ata, na nĩ kyaũ kĩtonya kũtũtetheesya tũikalikwe nĩw’o?

13 Veva wa nthĩ ĩno ũendeee kũtuma andũ makoma kĩ-veva. Andũ amwe methĩawa makwatanĩtw’e mũno nĩ tũmaũndũ twoo twa kĩla mũthenya nginya ũkethĩa maikwona “me na ũkya wa kĩ-veva.” (Mat. 5:3, The Holy Bible in Current Kikamba Language) Melikĩtye vyũ maũndũnĩ ma nthĩ ala matumaa mũndũ ethĩwa na “wendi wa mwĩĩ na wendi wa metho.” (1 Yoa. 2:16) O na ĩngĩ maũndũ ma kwĩtanĩthya ala me kw’o matumĩte andũ matw’ĩka “endi ma motanu,” na  kĩla mwaka maũndũ asu maendeeaa kwongeleka. (2 Tim. 3:4) Kwondũ wa kĩtumi kyu Vaulo eeie Aklĩsto kana mayaĩle kwĩsa “kũlilikana kwĩka mawendi” ma mwĩĩ nũndũ nĩmo matumaa mũndũ akoma kĩ-veva.—Alo. 13:11-14.

14. Nĩ ũkany’o wĩva wĩ ĩandĩkonĩ ya Luka 21:34, 35?

14 Vandũ va kwĩtĩkĩla tũtongoew’e nĩ veva wa nthĩ, twĩtĩkĩlaa kũtongoew’a nĩ veva wa Yeova, ũla nĩw’o we mwene ũtũnengete ũtũtetheesye tũelewe nesa maũndũ ala tweteele kwona. [1] (1 Ako. 2:12) Ĩndĩ nĩtwĩsĩ kana ti maũndũ ala manene matumaa mũndũ akoma kĩ-veva. Tũmaũndũ tũla twĩkaa kĩla mũthenya notw’o tũtonya kũtuma tũkoma twatwĩtĩkĩlya tũlikĩlĩĩle ũthũkũmi witũ. (Soma Luka 21:34, 35.) Angĩ no matũthekeee moona tũyĩkala tũsyaĩĩsye, ĩndĩ kyu ti kĩtumi kya kũtuma tũeka kũsyaĩĩsya. (2 Vet. 3:3-7) Vandũ va ũu twaĩle kũendaa maũmbanonĩ ma kĩkundi tũteũtĩĩa nĩ kana twĩthĩawe na Aklĩsto ala angĩ. Vau nĩvo vethĩawa veva wa Ngai.

Nũtatĩte ũndũ ũtonya nĩ kana wĩkale ũsyaĩĩsye? (Sisya kalungu ka 11-16)

15. Nĩ ũndũ wĩva wakwatie Vetelo, Yakovo, na Yoana, na nĩ kwa nzĩa yĩva ũndũ ũsu ũtonya kũtũkwata?

15 Nũndũ twĩ ene naĩ, ũu nĩũtuma tũemwa nĩ kũsyaĩĩsya. Yesũ nĩweesĩ kana andũ me mũtuo wa kwenda kwĩka ũndũ mwĩĩ ũkwenda. Kwa ngelekany’o, sũanĩa kĩla kyeekĩkie ũtukũ wa mũthya Yesũ atanamba kũawa. Nĩ kana ekale e mũĩkĩĩku, nĩwatwie kũmũvoya Asa wake amũnenge vinya. Na kwoou nĩwakũlilye Vetelo, Yakovo, na Yoana maendeee “kũsyaĩĩsya” ĩla we mwene ũkũvoya. Ĩndĩ asu me atatũ mayakwatasya ũito wa ũndũ ũla wakilyĩ kwĩkĩka. Vandũ va kũsyaĩĩsya kwondũ wa Vwana woo, meekie ũndũ mĩĩ yoo yendaa na makoma. Ĩndĩ kĩvathũkany’o namo, Yesũ aendeeie kũsyaĩĩsya na kũvoya Asa wake na kĩthing’ĩĩsyo, o na kũtw’ĩka o nake aĩ na mĩnoo. Anyanyae make atatũ maaĩlĩte kwĩthĩwa meekie oou.—Mko. 14:32-41.

16. Kwosana na ĩandĩko ya Luka 21:36, nĩ ũndũ wĩva Yesũ waisye twaĩle kwĩka nĩ kana tũendeee “kũsyaĩĩsya”?

16 Nĩ kana tũendeee “kũsyaĩĩsya,” no nginya twĩthĩwe na kĩeleelo kĩseo. Ĩndĩ ti ũu w’oka. Mĩthenya mĩvũthũ mbee wa ũndũ ũsu weekĩkie mũũndanĩ wa Ngesemanii, Yesũ eeie ala amanyĩw’a atatũ nĩmamwĩkaĩle Yeova mboyanĩ. (Soma Luka 21:36.) Kwoou o naitũ twenda twĩkale tũsyaĩĩsye, no nginya tũendeee kũsyaĩĩsya kũvoyanĩ.—1 Vet. 4:7.

ENDEEAI KŨSYAĨĨSYA

17. Tũtonya kwĩka ata nĩ kenda twĩkale twĩsĩ kana nĩtwĩyũmbanĩsye maũndũ ala mokĩte?

17 Nĩkwĩthĩwa Yesũ aisye kana mũthya ũkooka ‘saa ũla tũtataĩĩe,’ yĩĩ tiyo ĩvinda ya kwombosya kĩ-veva, na tiyo ĩvinda ya kwĩka ũndũ mĩĩ yitũ ĩkwenda kana kũatĩanĩa na syĩndũ ila Satani na nthĩ yake maseũvĩtye, nĩkwĩthĩwa isu no ndoto. (Mt. 24:44) Ngai na Klĩsto nĩmatũtavĩtye Mbivilianĩ moathimo ala matũvangĩĩe tũkwate o mĩtũkĩ, vamwe na ũndũ tũtonya kwĩkala tũsyaĩĩsye. Kwoou no nginya tũtate tũendeee kwĩkala twĩ alũmu kĩ-veva, tũsũvĩe ngwatanĩo yitũ na Yeova, na twĩke maũndũ ma Ũsumbĩ mbee. Na no nginya tũendeee kwĩkala twĩ metho tũmanye ĩvinda yĩla tũĩ nĩ ĩvinda yĩkũ na nĩ maũndũ meva maendeee, nĩ kana kĩla kyũkĩte kĩikatũkitye tũteyũmbanĩtye. (Ũvu. 22:20) Kwĩka ũu no kũtangĩĩe mathayũ maitũ!

^ [1] (kalungu ka 14) Sisya kĩlungu kya 21 kya ĩvuku Ufalme wa Mungu Unatawala!