Content de lai

Malawm Ni Hpe Lai U

 Prat Labau

“Manu Dan Ai Pale” Hpe An Mu Tam

“Manu Dan Ai Pale” Hpe An Mu Tam

WINSTON yan Pamela Pen gaw, Australasia ginjaw garan rung hta magam gun ai. Shan yan gaw, ngwi pyaw ai prat lu wa ai. Raitim, mayak mahkak ni gaw nga ai. Mayak mahkak nkau gaw, n bung ai htung lailen ni hte htap htuk hkra galai shai ra wa ai. Ma hkum hkrat mat ai majaw, yawn hkyen ai hpe hkamjan ra wa ai. Dai lam ni hkrum wa tim, Yehowa hte shi a amyu masha ni hpe matut tsawra nna, magam bungli hta kabu gara let shang lawm nga ai. Ndai hkrum san shaga hta, shan a mahkrum madup nkau hpe tsun dan na matu saw shaga da ai.

Winston, nang Karai Kasang hpe tam ai lam hte seng nna anhte hpe tsun dan ya rit.

Ngai gaw, Australia, Kwislan na sun langai hta nga kaba wa ai. Anhte a dinghku gaw makam masham n nga ai. Anhte a dinghku hkrai sha san san re ai majaw, kaga ni hte matut mahkai lam nau n nga ai. Asak 12 ning daram hta, Karai Kasang hpe ngai tam hpang wa ai. Karai hte seng ai teng man lam hpe chye na matu ngai akyu hpyi ai. Ngai gaw sun hpe kau da nna, Dingda Australia, Adelaide kaw bungli sa tam ai. Asak 21 ning hta, ahkang la nna Sidni de sa chyai ai shaloi, Pam hte hkrum ai. British masha ni gaw mat mat ai Israela amyu lakung kaw na yu hkrat wa ai ngu nna kam ai British-Israela nawku hpung a lam ngai hpe shi tsun dan ai. Dai amyu masha ni gaw, dingdung mungdan shi kaw na yu hkrat wa nna, B.C. tsa ban 8 hta bawng masha hku nna woi mat wa hkrum ai ni re nga nna tsun ma ai. Ngai Adelaide de bai wa ai shaloi, Yehowa Sakse ni hte Chyum Laika sharin hpang nga ai bungli manang hpe dai lam tsun dan ai. Dai lam tsun dan ngut ai hpang, madung hku nna Sakse Hkam ni a makam masham hte seng ai lam hpe tsun jahta hkat ai. Ma prat hta akyu hpyi wa ai akyu hpyi ga a mahtai hpe lu la sai lam ngai chye dat ai. Hpan Madu hte shi a Mungdan hte seng ai teng man lam hpe ngai hkaja ai. “Manu dan ai pale” hpe tam mu wa ai.​—⁠Mat 13:45, 46, NW.

Pam, nang mung ramma aten hta manu dan ai pale hpe tam hpang wa ai i. Gara hku nna tam mu wa ai kun?

Nyu Saut We, Kawp Haba mare na makam masham nga ai dinghku hta ngai nga kaba wa ai. Anu yan awa hte aji ahkai ni gaw, British-Israela nawku hpung a sharin achyin ai lam hpe hkap la ma ai. An nau ni masum hte lawu lahta kahpu  kanau ni gaw, British amyu masha ni kaw nna yu hkrat wa ai ni hpe, Karai myi man jaw ai ngu nna kam let nga kaba wa ai. Dai makam masham hpe ngai n hkap la tim, wenyi lam hta gaw myit n dik nga ai. Asak 14 ning hta, Ingalikan, Hkalup Hpung hte Seventh-day Nawku Hpung hte hpawn buga hta nga ai nawku jawng law law de ngai sa lung ai. Raitim, wenyi lam hta gaw matut nna hpang gara nga ai.

Nta masha yawng, Sidni de htawt mat wa ai. Dai majaw, ahkang la nna sa chyai ai Winston hte hkrum ai re. Winston tsun wa sai hte maren, nawku htung hte seng nna an tsun jahta ai gaw, Sakse Hkam ni hte Chyum ga sharin hpang na matu, Winston hpe shadut ya wa ai. Shi shagun ya ai laika ni hta Chyum daw ni grau lawm ai. Ngai myit tsang nna, masin pyi pawt ai. Raitim, teng man lam re ai hpe hpang she ngai chye wa ai.

1962 hta, Winston hte ni htep na matu, Adelaide de htawt mat wa ai. Papua Nyu Gini hta sasana magam gun wa ai Sakse Hkam yan la re ai Tawmat yan Jenet Sloman hte arau nga na matu, Winston lajang ya ai. Dai shaloi ngai gaw asak 18 ning rai nna, Yehowa hte seng ai lam hpe grau chye na wa hkra, shan karum ya wa ai. Dai majaw, ngai Chyum Laika hkaja hpang nna kade nna yang, teng man lam hpe mu tam sai lam chye dat ai. Winston hte ngai hkungran ngut ai hte, shaman chyeju lu shangun ai Yehowa a magam hpe an gun hpang wa ai. Dai gaw, manghkang ni a lapran, manu dan ai pale hpe grau nna manu shadan chye hkra an hpe karum ya ai.

Winston, Yehowa a magam gun hpang ai aten hpe tsun dan ya rit.

A. Hpung kawan magam hkrun lam hkawm ai lamu ga sumla

B. Zunlawng nkau hta lang ai laika shagun dazik ni. Kiribati hte Tubalu hpe ya aten hta Gilbert hte Ellice zunlawng ngu nna chye ma ai

C. Tubalu zunlawng mungdan hta nga ai grai tsawm ai Hpunahputi zunlawng. Sasana magam gun ni hpe lit garai n jahkrat shi yang an sa kawan ai zunlawng ni kaw nna langai re

Pam hte ngai hkungran nna kade n na yang, Yehowa gaw shi a magam hta laksan lit ni jaw wa ai. (1 Ko 16:9) Yehowa a magam hpe grau nna gun hpai lu ai ahkaw ahkang langai gaw, aten galu ningshawng galaw ai hku nna re. Ningshawng galaw na matu, Hpunau Jak Pota hte shi a madu jan Rosalin gaw n-gun jaw ai. Hpunau gaw, anhte nawku hpung a hpung kawan re. Ya, hpunau hte ngai gaw Australasia ginjaw garan rung hta, ginjaw garan komiti hku nna arau magam gun nga ai. Pam hte ngai gaw ningshawng magam hta 5 ning shang lawm wa ai. Ngai asak 29 ning du ai shaloi, Fiji ginjaw garan rung kaw nna woi awn nga ai Dingda Pasihpet Zunlawng hta hpung kawan magam gun na matu, an hpe saw shaga ai. Dai zunlawng ni hta, Amerikan Samoa, Samoa, Kiribati, Nauru, Niue, Tokelau, Tan-ga, Tubalu hte Banwatu ni lawm ai.

Dai aten hta, san san rai nga ai zunlawng nkau kaw nga ai masha ni gaw, Yehowa Sakse ni hte seng nna ntsen ai myit ni nga ma ai. Dai majaw, an gaw hpaji rawng let sadi maja ra ai. (Mat 10:16) Nawku hpung ni gaw kaji nna, nkau shara hta an a matu yup shara pyi n lajang ya lu ai. Dai majaw, mare hta nga ai masha ni a nta hta, nga na matu tam ra ai. Mare masha ni gaw, an hpe ayan na tsawra myit madun ma ai.

Winston, ga gale magam bungli hpe nang grai myit lawm nna galaw nga ai i. Dai hku galaw lu hkra hpa gaw shadut ya ai kun?

Samoa hta, myitsu salang jawng hpe woi awn nga

Tan-ga zunlawng mungdan hta magam gun hpang ai shaloi, Polynesian amyu ga hte laika buk kaji hte garan laika loi mi sha nga ai. Hkaw tsun magam hta, Teng Man Lam ngu ai Ingalik hku shapraw da ai laika buk hpe sha lang wa ai. Dai majaw, buga myitsu salang masum gaw, myitsu salang jawng lung ai bat mali laman hta, Ingalik nau n chye tim, dai laika buk hpe Tan-gan amyu ga hku gale na matu myit hkrum wa ai. Pam gaw, shanhte ga gale da ai hpe jak hte kayat ya nna, dai hpe dip shapraw na matu, Amerikan ginjaw rung de shagun ya ai. Yawng ngut kre lu na matu bat matsat aten la ra ai. Ga gale da ai gaw nau n kaja tim, dai laika buk gaw Tan-gan amyu ga shaga ai ni hpe, teng man lam sharin la lu hkra karum ya wa ai. Pam hte ngai gaw ga gale ai ni n raitim, dai bungli hta myit lawm hkra dai mahkrum madup gaw shadut ya ai.

Pam, Australia hta nga ai hte zunlawng hta nga ai gaw gara hku shai ai kun?

Hpung kawan magam gun ai shaloi, an nga wa ai shara ni kaw nna langai re

Grai nan shai ai. Shara nkau hta, jigrawng grai law ai. Grai kahtet nna madi manyap re ai. Yu ni,  machyi makaw ai lam ni nga ai. Kalang lang, lu sha n law ai. Raitim, shana jan shang ten rai yang, an a fale kaw nna nammukdara hpe yu let hkring sa la ai. Fale ngu ai gaw, shangu galup da nna, shakum n kum da ai Polynesian nta hpe tsun ai. Shata jan mai ai shana ni hta, ma-un hpun ni hpe mu lu nna, shata jan a shingna gaw nammukdara hta sa dawng nga ai. Dai zawn manu dan ai aten ni gaw, akyu hpyi nna myit sumru na matu, n kaja ai ningmu nga na malai, kaja ai ningmu nga na matu karum ya ai.

Ma ni hpe anhte tsawra wa ai. Ma ni gaw, shan hpraw maigan re ai an hpe mu ai shaloi, grai chye mayu ma ai. Niue de an sa chyai ai shaloi, la sha langai gaw Winston a amun law ai lata hpe masawp nna, “na a u mun hpe ngai ra ai” ngu nna tsun ai. Dai zawn lata mun hpe kalang mung shi n mu ga ai majaw, gara hku tsun na hpe n chye ai re.

Masha ni gaw matsan mayan rai asak hkrung nga ra ai hpe mu ai majaw, an grai myit n pyaw ai. Shanhte nga ai shara gaw grai tsawm htap tim, hkam ja lam hpe yu lajang ya ai lam nau n nga ai. Lu hka mung n law ai. Raitim, hpunau ni hta myit tsang lam n nga ai zawn re. Dai zawn masa gaw, shanhte a matu yu maya sha rai nga ai. Shanhte a nta masha ni hte arau nga lu ai, nawku na matu shara nga nna Yehowa hpe shakawn shagrau lu ai majaw grai kabu ma ai. Prat hpe asan sha tawn nna, grau ahkyak ai lam gaw hpa re ai hpe chye hkra, shanhte kaw nna an sharin la lu ai.

Pam, masa nnan hta, lu hka lu na matu hte lu sha lajang na matu galaw ra wa na re. Nang gara hku galaw wa ai kun?

Tan-ga hta, an a hpun palawng hpe Pam hkrut nga

Awa hpe ngai chyeju dum ai. Awa gaw, tatut akyu rawng ai lam ni hpe sharin ya wa ai. Ga shadawn, wan gara hku wut na, gara hku shadu sha na hte arung arai kachyi mi hte matut asak hkrung chye hkra sharin ya wa ai. Kirabati de sa chyai ai shaloi, shangu galup da ai, nlung hte ara sha nyep da ai, kawa shakum kum da ai nta kaji kaw manam ra ai. Lu sha shadu na matu, aga hpe htu nna, ma-un si hpyi hte wan wut ai. Hka ja na matu buga na num ni hte arau, hka htung kaw la nga ra ai. Hka ja na matu shanhte gaw, shingna a jahtum hta sumri gyit da ai pe 6 daram galu ai shingna hpe lang ma ai. Nga myek shingna hte bung ai. Sumri maga mi a jahtum hta chyinghkyi hpe gyit da na malai, hka pung hpe noi da ai. Hka lawm wa na matu lata hte kalang ta kayat ahpat dat ai. Hka pung gaw kata de lup mat nna hka hpring mat ai. Ngai hka n ja yu shi ai shaloi, aloi sha rai na re ngu ngai shadu ai. Ngai ja ai shaloi, chyahkring hkring shakut tim, hka pung gaw hka ntsa kaw sha waw taw ai. Yawng mani nna hkring mat ai hpang, num langai gaw ngai hpe karum ya ai. Buga masha ni gaw ayan karum ya nna tsawra chye ma ai.

Zunlawng hta magam gun ai lit hpe nan yan grai ra sharawng wa ai. Laksan hku nna myit dum nga ai lam nkau hpe tsun dan mai na kun?

Winston: Shanhte a htung lailen hpe chye na matu aten gaw loi la ra ai. Ga shadawn, hpunau nauna ni an hpe lu sha daw ai shaloi, shanhte hta nga ai lu sha yawng hpe daw ya ai. Shawng de gaw shanhte a matu ngam da ra na hpe an n chye ai. Dai majaw, yawng mahkra sha kau ai. Masa hpe an chye wa ai shaloi gaw, shanhte a matu ngam da ya ai. Shut ai lam ni nga wa tim, hpunau nauna ni gaw, an hpe chye na ya ai. Shata kru hta kalang (sh) hpung kawan hku nna an sa kawan ai shaloi, shanhte grai kabu ma ai. Buga na hpunau ni hta lai nna, shanhte mu ga ai kaga Yehowa Sakse ni gaw an yan sha re.

Niue zunlawng hta, hkaw tsun sa hkyen nga

An sa kawan ai gaw, buga masha ni a matu mung, kaja ai sakse hkam ai lam byin wa ai. Buga masha law law gaw, ndai nawku htung hpe hpunau nauna ni shanhte hkrai nnan hpang da ai ngu shadu nga ma ai. Maigan kaw na hpung magam gun re ai an yan sa chyai ai shaloi, buga hta nga ai masha ni gaw, uhpung a lam chye mat ai sha n-ga, grai yu kaba mat ai.

Pam: Kiribati hta hkrum wa ai mabyin langai hpe ngai naw dum ai. Dai nawku hpung hta hpunau nauna loi mi sha nga ai. Langai sha nga ai myitsu salang Sinaki Matera gaw, an a matu shi dang lu ai daram kaja htum galaw ya wa ai. Lani mi hta shi gaw, ka tawng kaw u di langai bang  nna sa madun ai. “Na matu re” ngu nna shi tsun ai. Dai aten hta, u di jaw sha ai baw n nga ai. Kaji kajaw lam sha raitim, an grai matsing mat ai.

Pam, shaning loi mi na ai hpang, nang ma hkum hkrat mat ai. Gara hku hkam jan lu wa ai kun?

1973 hta, Winston hte ngai Dingda Pasihpet kaw nga ai shaloi, ngai ma hkum kap mat ai. Australia de bai n htang wa na matu, an dawdan wa ai. Shata mali na ai hpang an a ma hpe sum kau ra ai. Winston mung shi a ma re ai majaw grai yawn nga ai. Yawn hkyen lam gaw yawm wa tim, 2009 April 15 hta shapraw ai Sin Langchyi hpe lu hti ai shaloi she myit dik mat ai. “Laika Hti Ai Ni Hpang De Na Ga San” hta ndai hku san da ai: “Kanu a hkri tung hta si mat ai ma gaw bai hkrung rawt na myit mada lam nga ai kun?” Teng man ai hpe sha galaw ai Yehowa gaw, dai lam lajang ya na hpe sumhpa hta tsun da ai. Nhkru ai ndai mungkan hta hkrum nga ai hkra machyi lam ni hpe yeng seng kau na matu, “Nat a amu bungli hpe sharun jahten” kau na matu, Yehowa gaw shi Kasha hpe tsawra myit hte lam matsun da ai. (1 Yh 3:8) Yehowa a amyu masha hku nna lu la da ai manu dan ai “pale” hpe, grau manu shadan chye hkra dai sumhpa gaw an hpe karum ya wa ai. Mungdan myit mada lam gaw an hpe shalan shabran ya ai.

An a ma hpe sum kau ai hpang, aten hpring magam hpe bai gun lu ai. Australia Behtela hta shata loi mi magam gun nna, dai hpang hpung kawan magam hpe bai gun ai. 1981 hta, Nyu Saut We mare kahtawng hte Sidni hta mali ning magam gun ngut ai hpang, Australia ginjaw garan rung hta magam gun na matu saw shaga hkrum ai. Ya du hkra dai kaw magam gun nga ai.

Winston, Dingda Pasihpet Zunlawng hta lu wa ai mahkrum madup ni gaw, Australasia Ginjaw Garan Komiti langai hku nna magam gun ai shaloi gara hku karum ya ai kun?

Lam amyu myu hku nna karum ya ai. Shawng nnan, Amerikan Samoa hte Samoa hpe woi awn na matu, Australia ginjaw garan rung hpe tsun ai. Ngut nna, Nyu Zilan ginjaw garan rung hpe mung Australia hte pawng na matu tsun ai. Ya, Australasia ginjaw garan rung a woi awn ai npu hta, Australia, Amerikan Samoa, Samoa, Kut Zunlawng, Nyu Zilan, Niue, Timor-Lesta, Tokelau hte Tan-ga ni lawm ai. Dai ni kaw nna law law hpe, ginjaw dat kasa hku nna ngai sa kawan ai. Zunlawng ni hta sadi dung ai hpunau nauna ni hte arau magam gun lu wa ai lam gaw, ya ginjaw garan rung hta shanhte a matu magam gun ai shaloi ngai hpe karum ya ai.

Australasia ginjaw garan rung kaw na Winston yan Pam Pen

Hpungdim hku nna ngai tsun mayu ai gaw, Pam hte ngai na mahkrum madup hku nga yang, asak ram sai ni sha Karai Kasang hpe tam lu ai n re. Asak kaji ai ni mung, nta masha ni myit lawm ai lam n nga tim, “manu dan ai pale” hpe tam mai ai. (2 Hk 5:2, 3; 2 Hl 34:1-3) Yehowa gaw tsawra myit nga ai Karai Kasang rai nna, asak kaji kaba yawng hpe asak lu shangun mayu ai.

Pam hte ngai gaw, lai wa sai shaning 50 jan hta Karai hpe tam wa ai shaloi, akyu gaw hpa byin wa na hpe an n chye ai. Mungdan teng man lam gaw, manu dawdan n mai ai pale re. Manu dan ai dai pale hpe, n-gun atsam mahkra hte magra da na matu an dawdan da ai.