Nuba soo ri jñanrra texe kʼo mama ne pajina

Unu̷ge klik ngekʼua ri jñanrra yo ri xoru̷

 XO̸RU̸ 7

¡Ra yepe ra mimi kʼo ya nrru̱u̱!

¡Ra yepe ra mimi kʼo ya nrru̱u̱!

1-3. Zo̷ pje nrre ra kjaji, ¿pje ra kjogu̷zu̷ji ñe ja rga mbo̷xku̷ji e Jehová?

MA RO jya̷xkʼa̷ji ke bi po̷trʼu̷ na ntee ñe ro zintsʼiji a pjo̷ru̷ zo̷ dya pje bi tsjaa. Rgui mbeñe ke dya kja so̷o̷ ri pedye ñe ke dya kja pje so̷o̷ ri tsjage. Zo̷ gi mbeñe ga kjanu gi u̷nkʼe nguenrra kʼu̷ bʼu̷bʼu̷ dʼa ntee kʼu̷ nee ra mbo̷xkʼu̷ ñe pa̱ra̱ na joo ja rgi pedye a pjo̷ru̷. ¿Ja rgui so̷gema?

2 Dya xo bʼu̷bʼu̷ na ntee kja ne xoñijomu̷ ke dya ra ndu̱u̱. Zo̷ pje ra kjaji ngekʼua ra mimiji, ra sa̷ja̷ nu paa ma ra tu̱ji. Pe e Jehová so̷o̷ ra mbo̷xku̷ji ngekʼua dya ra tu̱ji. Angeze mama: “Kʼu̷ rgi nguaru̷ ra ndo̱mpu̷ji, nge e muerte. Ngekʼua dya kja xe ra tu̱ji” (1 Corintios 15:26).

3 ¡Mbeñe ja rgi so̷ge ma dya kja ri chu̱u̱! E Jehová ra tsjaa kʼu̷ dya kja ra tu̱ji xo ñeje ra xosu̷ kʼo ya nrru̱u̱ ngekʼua ra yepe ra mimiji. ¿Ja rgi so̷ge ma ra za̷dʼa̷kʼo? E Jehová mama ra xosu̷ kʼo ya nrru̱u̱ (Isaías 26:19). Nge kʼo mama kja ne Biblia ke ra kjogu̷, ra yepe ra mimi kʼo ya nrru̱u̱.

MA TU̱U̱ NA NTEE KE RI NEGO̸JI

4. a) ¿Pje ra mbo̷xku̷ji ra se̷chiji ma tu̱u̱ naja in pjamilia o na ntee kʼu̷ ri joji? b) ¿Kjo nge kʼo mi joji e Jesús ngekʼua mi pa kjiñi?

4 Ma tu̱u̱ naja in pjamilia o na ntee ke i joji, me sichʼi kja in mu̷nko̷ji, dya ri so̷go̷ji na joo ñe dya pje ri nee ra kjaji. Dya pje so̷o̷ ra kjaji ngekʼua ra nzhogu̷ nu kʼu̷ ya nrru̱u̱. Pe kʼo mama ne Biblia pjo̷xku̷ji ra so̷ji na joo  (xo̷ru̷ 2 Corintios 1:3, 4). Ra nuji pje go kjogu̷ mi jingua ke jitsʼko̷ji ke e Jehová ñe e Jesús nebi ke ra mimi na yeje kʼo ntee kʼo ri nego̷ji. Ma e Jesús mi bʼu̷bʼu̷ kja ne xoñijomu̷ mi pa kjiñi e Lázaro ñe o kju̱bi angeze, kʼu̷ mi ngeje e Marta ñe e María. Nza jñiji mi joji na joo e Jesús. Ne Biblia mama ga kjaba: “E Jesús me mi sʼiya e Marta ko kʼu̷ nu kju̱jue ñe e Lázaro”. Pe na nu paa e Lázaro go nrru̱u̱ (Juan 11:3-5).

5, 6. a) ¿Pje go tsjaa e Jesús ma go jñanrra kʼu̷ nu pjamilia e Lázaro ñe kʼo ntee kʼo mi joji mi gue̷ji? b) ¿Pjenga mi na joo ke ri pa̱rgo̷ji ja ma zo̷ʼo̷ e Jesús ma tu̱u̱ na ntee?

5 E Jesús go ma mbo̷sʼu̷ e Marta ñe e María ngekʼua ro zo̷bi na joo. Ma e Marta go mba̱ra̱ ma e̱je̱ e Jesús, o ma nrru̷ru̷. E Marta me mi ma̷ja̷ ba chje̷bi e Jesús, pe mi mbeñe ke e Jesús bi mezhe ngekʼua o xipji: “Nutsʼkʼe, in Jmutsʼu̷go̷, nu ma ri bʼu̷bʼu̷ge añekjua, dya ro nrru̱ma kʼu̷ in ninzhomu̷”. Ma e Jesús go jñanrra ma gue̷e̷ e María ñe kʼo dyaja ntee, me ko zichʼi kja o mu̷bʼu̷ ngekʼua go gue̷e̷ (Juan 11:21, 33, 35). Me mi sichʼi o mu̷bʼu̷ e Jesús kʼu̷ go nrru̱u̱ e Lázaro, xo nge yo ri so̷go̷ji ma tu̱u̱ na ntee kʼu̷ ri sʼiyaji.

6 Nu kʼo go tsjaa e Jesús jitsʼko̷ji kʼu̷ angeze ñe e Jehová dya joo ga zo̷bi ma ri tu̱ji. Nujyo pjo̷xku̷ji ra so̷ji na joo (Juan 14:9). Me na ze̷zhi e Jehová ngekʼua ra tsjaa ke dya kja ra tu̱ji, na kjuana dya kja ra mezhe ra tsjaa ga kjanu.

“NUTSʼKʼE LÁZARO, PEDYEGE ATJII”

7, 8. ¿Pjenga e Marta dya mi nee kʼu̷ ro ngu̷sʼu̷ji kʼe nrrojo nu ja bi ngo̷trʼu̷ji e Lázaro, pe pje go tsjaa e Jesús?

7 Ma e Jesús go za̷trʼa̷ ja bi ngo̷trʼu̷ji e Lázaro, nu trʼoʼo mi kotrʼu̷ na nrrojo. E Jesús go mama: “Tsju̷sʼu̷ji ne ndojo”. Pe e Marta dya mi nee ke ro ngu̷sʼu̷ji kʼe ndojo, nangeje  ya bi kjogu̷ nziyo paa kʼu̷ bi nrru̱u̱ e Lázaro (Juan 11:39). E Marta dya mi pa̱ra̱ ja rgua mbo̷sʼu̷ e Jesús e Lázaro.

Mbeñege ja gua zo̷ji o bʼedyi e Lázaro ñe kʼo mi jobi ma go jñanrraji ke go yepe go mimi (Juan 11:38-44)

8 E Jesús go xipji e Lázaro: “Nutsʼkʼe Lázaro, pedyege atjii”. Me go dya̷trjo e Marta ñe e María ma go jñanrrabi kʼo go kjogu̷. “E Lázaro kʼu̷ ya bi ndu̱u̱ o mbedyekʼua. Mi mʼansʼa o manta. O jmii mi bo̷sʼu̷ naja bʼitu” (Juan 11:43, 44). ¡E Lázaro go yepe go mimi! Angeze nrro go jñanrra o pjamilia ñe kʼo ntee kʼo mi joji. Go ndabʼu̷ji ñe go zopju̷ji. ¡E Jesús o tsjaa na milagro! ¡O xosu̷ e Lázaro!

“NUTSʼKʼE XUNTʼI, RI XITSʼI, ÑANGA”

9, 10. a) ¿Kjo nge kʼu̷ mi unu̷ ze̷zhi e Jesús ngekʼua ro xosu̷ kʼo ntee? b) ¿Ja rga mbo̷xku̷ji ma ra xo̷ru̷ji ke go bʼu̷bʼu̷ ntee kʼu̷ go mimi na yeje?

9 ¿Kjo mi so̷o̷ ro xosu̷tsje̷ e Jesús kʼo ya bi nrru̱u̱? Iyo. E Jesús ma dya bʼe mi xosu̷ e Lázaro, go dyo̷tu̷ e Jehová, nuʼma e Jehová go mbo̷sʼu̷ e Jesús ngekʼua ro so̷o̷ ro xosu̷ e Lázaro kʼu̷ ya bi nrru̱u̱ (xo̷ru̷ Juan 11:41, 42). Dya ngextrjo e Lázaro o xosu̷ji kja yo añima. Kja ne Biblia mama ke mi bʼu̷bʼu̷ na xuntrʼi kʼu̷ mi so̷dye, angeze mi pe̷sʼi 12 kje̷e̷. O tata kʼe xuntrʼi mi chju̱u̱ Jairo, angeze dya mi pa̱ra̱ pje ro tsjaa ñe go dyo̷tu̷ e Jesús ro ma jokʼu̷ o xuntrʼi, ngextrjo kʼe xuntrʼi kʼu̷ mi siji. Ma e Jairo ma zopju̷ e Jesús, janzi ntee go che̷zhi ja mi bʼu̷bʼu̷ ñe o xipji: “In xuntʼi ya ndu̱kʼu̷. Dya kja pje ni jyodʼu̷ ri xipji ne xo̷pu̷te”. Pe e Jesús go xipji e Jairo: “Dya ri su̱u̱. Ixti jñuntʼu̷ in mu̷bʼu̷ kʼu̷ ra kjapkʼo ra tetjo in xuntʼi ra bʼu̷bʼu̷tjo na yeje”. Nuʼma e Jesús go mebi e Jairo kja o ngumu̷. Kja o ngumu̷ e Jairo mi ka̱ra̱ ntee kʼo mi gue̷ji. Nuʼma ma e Jesús go dya̷ra̷ ñe go jñanrrakʼo, go xipjiji:  “Dya ri gue̷ji. Dya tu̱u̱ ne xuntʼi, i̱tjodyanu”. O tata ñe o nana kʼe xuntrʼi mi nee ro mba̱ra̱bi pje mi nee ro mamakʼo. E Jesús go xipji yo ntee ro mbedyeji atrjii, kjanu go zidyi nu tata ñe nu nana kʼe xuntrʼi go kjogu̷ji amboo kʼe ngumu̷. Nukʼua e Jesús o penchʼbʼi o dye̷e̷ kʼe xuntʼi ñe go xipji: “Nutsʼkʼe xuntʼi, ri xitsʼi, ñanga”. ¡Mbeñe ja ba zo̷ʼo̷ o tata ñe o nana kʼe xuntʼi ma go jñanrrabi kʼu̷ go nanga ñe go nzhodʼu̷ angeze! Nge e Jesús kʼu̷ go tsjapu̷ ro mimi na yeje kʼe xuntʼi (Marcos 5:22-24, 35-42; Lucas 8:49-56). Ma ro kjogu̷ kʼo paa dya ro jyombeñebi kʼo go kjogu̷ o xuntrʼi, ñe ja gua mbo̷sʼu̷bi e Jehová ñe e Jesús. *

10 Ma go kjogu̷ kʼo paa, kʼo ntee kʼo bi xosu̷ e Jesús go yepe go nrru̱ji. Ma ri xo̷ru̷jikʼo kja ne Biblia pjo̷xku̷ji ra enchʼeji kja in mu̷bʼu̷ji ke e Mizhokjimi nee ra xosu̷ kʼo ntee kʼo ya nrru̱u̱ ñe ra tsjaa ga kjanu.

YO RI PJECHIJI MA RI XO̸RU̸JI KE GO BʼU̸BʼU̸ KʼO O YEPE O MINJI

Nu apóstol Pedro go xosu̷ e Dorcas kʼu̷ mi ejme e Jesús (Hechos 9:36-42)

E Elías go xosbʼu̷ o trʼii na nrrinxu (1 Reyes 17:17-24)

11. ¿Ja ga mbo̷xku̷ji Eclesiastés 9:5 ngekʼua ra pa̱ra̱ji pje o kjogu̷ ma o nrru̱u̱ e Lázaro?

11 Ne Biblia mama ke “kʼo ya nrru̱u̱ dya kja pje pa̱ra̱ji”. Nge kʼo go kjogu̷ e Lázaro ma go nrru̱u̱ (Eclesiastés 9:5). Kʼua ja nzi ba mama e Jesús, ma go nrru̱u̱ e Lázaro ix mi chjenjui kʼu̷ ma i̱ji̱trjo (Juan 11:11). Ma mi oʼo e Lázaro nu ja bi ngo̷trʼu̷ji, angeze “dya kja pje [mi] pa̱ra̱”.

12. ¿Ja ga pa̱rgo̷ji kʼu̷ na kjuana e Lázaro go yepe go mimi?

12 Na punkju̷ ntee go jñanrraji ma e Jesús go xosu̷ e  Lázaro. Xo ñe kʼo ntee kʼo mi u̷mbu̷ji e Jesús go jñanrrajikʼo. E Lázaro go yepe go mimi, nujyo jitsʼko̷ji ke kʼo ntee kʼo ya nrru̱u̱ ra yepe ra mimiji (Juan 11:47). Na punkju̷ ntee go ma nuji e Lázaro ñe go ñenchʼeji kja o mu̷bʼu̷ ke Mizhokjimi bi pejñe e Jesús. Kʼo ntee kʼo mi u̷mbu̷ji e Jesús dya go nuji na joo kʼo go tsjaa angeze, ngekʼua go ñaji ja rgua mbo̷trʼu̷ji e Jesús ñe e Lázaro (Juan 11:53; 12:9-11).

13. ¿Pjenga ri pa̱rgo̷ji ke e Jehová so̷o̷ ra xosu̷ kʼo ya nrru̱u̱?

13 E Jesús go mama ga kjaba: “Ra e̱je̱ nu paa ma ra dya̷tka̷ in jñago̷ texe kʼo ya ndu̱u̱” ñe ra nangaji (Juan 5:28). Nujyo nee ra mama ke texe yo ntee yo mbeñe e Jehová ra yepe ra mimiji. Ni jyodʼu̷ kʼu̷ e Jehová ra mba̱ra̱ ja ma kjaa nzi na ntee ñe pje go tsjaji, ngekʼua ra so̷o̷ ra tsjaa kʼu̷ ra mimiji na yeje. ¿So̷o̷ ra tsjaa Mizhokjimikʼo? Ja̱a̱, ne Biblia mama ke e Jehová pa̱ra̱ pje ni chju̱u̱ nzi dʼa seje zo̷ me na punkju̷kʼo (xo̷ru̷ Isaías 40:26). * Angeze dya jyombeñe pje ni chju̱u̱ nzi na seje, ngekʼo dya na sʼe̷zhi ra mbeñe texe kʼo ntee kʼo ya nrru̱u̱ ñe ra tsjapu̷ ra mimiji na yeje. Kʼo xenda na joo nge kʼu̷ e Jehová go dya̷trʼa̷ texe, ngekʼua ri pa̱rgo̷ji ke angeze so̷o̷ ra xosu̷ kʼo ya nrru̱u̱.

14, 15. ¿Pje go mama e Job ke ra kjogu̷ kʼo ntee kʼo ya nrru̱u̱?

14 E Job mi a̷ta̷ Mizhokjimi ñe mi enchʼe kja o mu̷bʼu̷ ke kʼo ya nrru̱u̱ ra yepe ra mimiji. E Job go dyo̷nu̷ e Jehová ga kjaba: “Ma ra ndu̱u̱ na ntee, ¿kjo xe so̷o̷ ra mimitjo na yeje?”. Nuʼma e Job xe go xipji e Jehová: “Ri matrʼku̷go̷ ñe nutsʼko̷ ra trju̷ntrʼku̷. Me ri mbenzgo̷,  nange ngetsʼkʼe gui dya̷ka̷go̷”. Ja̱a̱, e Job mi tebʼe ke ro sa̷ja̷ kʼe paa ma e Jehová ro xosu̷ kʼo ntee kʼo ya nrru̱u̱ (Job 14:13-15).

15 ¿Ja gi so̷ge ma gi pa̱rge ke ra yepe ra mimi kʼo ya nrru̱u̱? Bʼu̷ma i mange, “¿ra yepe ra mimi in pjamiliago̷ ñe kʼo ntee kʼo mi jogo̷bʼe?”. Me ri so̷go̷ji na joo ma ri pa̱rgo̷ji ke e Jehová me nee ra xosu̷ kʼo ya nrru̱u̱. Ra xo̷ru̷ji pje mama ne Biblia kjo nge kʼo ra yepe ra nangaji ñe ja nge nu ra mimiji.

RA DYA̸RA̸JI O JÑAA E JESÚS ÑE RA NANGAJI

16. ¿Ja rga mimi kʼo ntee kʼo ra yepe ra mimi kja ne xoñijomu̷?

16 Kʼo ntee kʼo go yepe go mimiji mi jingua go jñanrraji o pjamiliaji ñe kʼo ntee kʼo mi joji kja ne xoñijomu̷. Ga kjanu ra kjogu̷ kʼo ntee kʼo ya nrru̱u̱, me rga joo ma ra kjogu̷kʼo. ¿Pjenga me rga joo ma ra yepe ra mimi kʼo ya nrru̱u̱? Nange ra so̷o̷ ra mimiji texe yo paa kja ne xoñijomu̷ ma me rga zo̷o̷, dya kja ra ngeje nzakjadya, dya kja ra ndu̱ji, dya kja ra zo̷dyeji, dya kja ra bʼu̷bʼu̷ chu̱ʼu̱ ni kjo ra po̷trʼu̷nte.

17. ¿Kjo nge kʼo ra yepe ra mimi?

17 ¿Kjo nge kʼo ra yepe ra mimi? E Jesús go mama ke “ra dya̷ra̷ji o jñaa texe yo añima, yo bʼu̷bʼu̷ji kja o trʼoji [...] ra mbedyeji” (Juan 5:28, 29NTD). Ñe kja Revelación (Apocalipsis) 20:13 (TNM) mama ga kjaba: “Ne mar go nzho̷ku̷ yo ntee kʼo bi nrru̱jinu, ñe nu muerte ñe nu Hades go nzho̷ku̷bi kʼo a bi nrru̱ji”. Ja̱a̱, na punkju̷ ntee nrro ra yepe ra mimiji. Nu apóstol Pablo go mama ke kʼo ntee “kʼo o tsjaa na joo ñe kʼo o tsjaa na sʼoo” ra yepe ra mimiji (xo̷ru̷ Hechos 24:15). ¿Pje nee ra mamayo?

Ma ra nanga kʼo ya nrru̱u̱, ra minji kja ne xoñijomu̷ ma me rga zo̷o̷ ñe ra chje̷ji kʼo ntee kʼo mi sʼiyaji

18. ¿Kjo nge kʼo ntee “kʼo o tsjaa na joo” kʼo ra yepe ra mimi?

 18 Kʼo ntee “kʼo o tsjaa na joo” nge kʼo go dya̷ta̷ji e Jehová ñe go mimiji kja ne xoñijomu̷ ma dya bʼe ma e̱je̱ e Jesús. Kʼo ntee nzakja e Noé, e Abrahán, e Sara, e Moisés, e Rut ñe e Ester ra yepe ra mimiji kja ne xoñijomu̷. Nutsʼkʼe so̷o̷ ri xo̷ru̷ kja ne skuama Hebreos nu capítulo  11 kʼo go tsjaji. ¿Ja rga mbo̷sʼu̷ e Jehová yo ntee yo a̷ta̷ angeze pe tu̱ji yo padya? Angezeji ra yepe ra mimiji nangeje nge kʼo ntee “kʼo o tsjaa na joo”.

19. ¿Kjo nge kʼo ntee “kʼo o tsjaa kʼo na sʼoo”? Ñe ¿pje ra so̷o̷ ra mba̱ra̱ji ma ra yepe ra mimiji?

19 Kʼo ntee “kʼo o tsjaa na sʼoo” nge kʼo dya so̷o̷ ro mba̱ra̱ji o Jñaa e Jehová. Go bʼu̷bʼu̷ ntee kʼu̷ je ga kjanu go kjogu̷ji. E Jehová dya jyombeñe texe kʼo go nrru̱ji ñe dya o mba̱ra̱ji angeze. Ra xosu̷kʼo ngekʼua ra so̷o̷ ra mba̱ra̱ji ja ga kjaa kʼo mama e Jehová ñe ra so̷o̷ ra mbe̷piji angeze.

20. ¿Kjo nge kʼo dya ra yepe ra mimiji?

20 ¿Texe kʼo a ro nuji jitsʼko̷ji ke ra yepe ra mimiji nrrexe yo ntee? Iyo. E Jesús go mama ke ro bʼu̷bʼu̷ ntee kʼu̷ dya kja ra yepe ra mimiji (Lucas 12:5). ¿Kjo nge kʼu̷ mama pje ma ntee ra yepe ra mimi ñe kjo nge kʼo iyo? E Jehová, pe angeze xo go ñʼeme e Jesús “ra jñu̷npu̷ nguenrra kʼo ya [...] nrru̱u̱ ñe kʼo xe ri ka̱ra̱” (Hechos 10:42). E Mizhokjimi dya ra xosu̷ kʼo na sʼonte kʼo dya go nee ro jye̷ziji kʼo na sʼoo (jñanrra nu nota 19 kja nu página 215).

KʼO RA MIMI AJENSʼE

21, 22. a) ¿Ja rga kjaa o kuerpo kʼo ra ma mimi ajensʼe? b) ¿Kjo nge kʼu̷ otrʼu̷ go xosu̷ji ngekʼua ro mimi ajensʼe?

21 Ne Biblia mama ke bʼu̷bʼu̷ ntee kʼo ra xosu̷ Mizhokjimi ngekʼua ra ma mimiji ajensʼe. Ma ra kjogu̷kʼo, e Jehová ra unu̷ o kuerpo kʼu̷ dya ra nge nzakja kʼo pe̷sʼiji yo ntee, o kuerpo angezeji ra ngeje espíritu.

22 Kʼu̷ otrʼu̷ go xosu̷ e Jehová ro mimi ajensʼe ngeje e Jesús (Juan 3:13). Ma ya bi kjogu̷ jñii paa kʼu̷ bi mbo̷trʼu̷ji e Jesús, e Jehová go xosu̷ (Salmo 16:10; Hechos 13:34, 35). Ma go yepe go mimi e Jesús, mi ngeje  espíritu. Nu apóstol Pedro go mama ke e Jesucristo “me go supjre ba nrru̱u̱ o kuerpo, pe go tetrjo kja espíritu” (1 Pedro 3:18TNM). ¡Ma e Jesús go yepe go mimi mi ngeje na espíritu kʼu̷ me na ze̷zhi! (1 Corintios 15:3-6). Pe kja ne Biblia mama kʼu̷ dya ngextjo e Jesús ro xosu̷ji ngekʼua ro ma mimi ajensʼe.

23, 24. E Jesús go mama kʼu̷ ro bʼu̷bʼu̷ ntee kʼo ra ma mimi ajensʼe, ¿kjo ngeji ñe janzi so̷ji?

23 Ma dya bʼe mi tu̱u̱ e Jesús, go xipji kʼo mi treñe angeze: “Ra ma xaʼma nu ja ri bʼu̷bʼu̷geji” (Juan 14:2). Nujyo nee ra mama ke janzi ntee kʼo mi jichi e Jesús ro xosu̷ji ngekʼua ro ma mimiji ajensʼe nu ja ro bʼu̷bʼu̷ e Jesús. ¿Janzi ntee ro zidyiji ajensʼe? E Jesús go mama kʼu̷ janzitrjo (Lucas 12:32). Nu apóstol Juan go mama janzi ro zo̷ji, angeze go jñanrra ke e Jesús mi bʼu̷bʼu̷ ajensʼe “kja kʼu̷ e tʼeje kʼu̷ ni chju̱u̱ Sión. Mi dyoji angeze ciento cuarenta y cuatro mil o ntee” (Apocalipsis 14:1).

24 ¿Jingua ro mbu̷ru̷ ro xosu̷ji yo ciento cuarenta y cuatro mil? Ne Biblia mama kʼu̷ ro ngeje ma e Jesús ro mbu̷ru̷ ro manda ajensʼe (1 Corintios 15:23). Nge yo na kjogu̷ yo padya, na punkju̷ ntee ya moji ajensʼe, pe janzi xe bʼu̷ntrjoji kja ne xoñijomu̷. Yo xi bʼu̷bʼu̷ji kja ne xoñijomu̷, ma ra ndu̱ji ixta xosu̷ji ngekʼua ra moji ajensʼe. Pe xo bʼu̷bʼu̷ na punkju̷ ntee ke ra xosu̷ji ngekʼua ra mimiji kja ne xoñijomu̷ kʼu̷ me rga zo̷o̷.

25. ¿Pje ra nuji kja nu xo̷ru̷ kʼu̷ ba e̱je̱?

25 Dya kja ra mezhe ma e Jehová ra tsjapu̷ ra mimi kʼo ya nrru̱u̱, nuʼma dya kja ra ndu̱ji (xo̷ru̷ Apocalipsis 21:4). ¿Pje ra ma tsjaa kʼo ntee kʼo ra maa ajensʼe? Ne Biblia mama ke angezeji ra mandaji ko e Jesús kja na Reino ajensʼe. Kja nu xo̷ru̷ nu ba e̱je̱ ra nuji pje ra tsjaji ma ra mandaji.

^ par. 9 Kja ne Biblia mama kʼu̷ xo go bʼu̷bʼu̷ trʼii, xuntrʼi, tita, bʼe̷zo, ntee kʼo mi menzumu̷ a Israel ñe kʼo dya mi menzumu̷nu kʼu̷ go yepe go mimiji. Nutsʼkʼe so̷o̷ ri xo̷ru̷yo kja 1 Reyes 17:17-24; 2 Reyes 4:32-37; 13:20, 21; Lucas 7:11-17; 8:40-56; Hechos 9:36-42; 20:7-12.

^ par. 13 Isaías 40:26: “Ña̷sʼa̷ ajensʼe, jñanrra yo bʼu̷bʼu̷nu. ¿Kjo nge kʼu̷ go dya̷trʼa̷yo? Ngeje naja kʼu̷ pjongu̷ yo seje nzakja na ejército ñe pa̱ra̱ ja nzi so̷ji; Angeze pa̱ra̱ pje ni chju̱ji, nangeje me na ze̷zhi, dya bʼe̷zhi ni ri naja”.