Matius 5:1-48

  • CERAMAH ING GUNUNG (1-48)

    • Yésus mulai mulang ing gunung (1, 2)

    • Sangang kabungahan (3-12)

    • Uyah lan pepadhang (13-16)

    • Yésus netepi Taurat (17-20)

    • Naséhat bab nesu (21-26), laku jina (27-30), pegatan (31, 32), sumpah (33-37), balas dendam (38-42), nresnani mungsuh (43-48)

5  Wektu ndelok kumpulan wong kuwi, Yésus munggah ing gunung. Lan sakwisé lungguh, murid-muridé marani dhèwèké.  Yésus mulai mulang wong-wong kuwi, kandhané,  ”Bungah wong-wong sing mbutuhké tuntunané Gusti Allah,* merga Kraton swarga bakal dadi duwèké.  ”Bungah wong-wong sing sedhih, merga bakal dilipur.  ”Bungah wong-wong sing wataké alus, merga bakal éntuk warisan bumi.  ”Bungah wong-wong sing luwé lan ngelak marang apa sing bener, merga bakal dipuaské.  ”Bungah wong-wong sing welas asih, merga bakal éntuk welas asih.  ”Bungah wong-wong sing tulus* atiné, merga bakal ndelok Gusti Allah.  ”Bungah wong-wong sing seneng nggawé rukun, merga bakal disebut putra-putrané Gusti Allah. 10  ”Bungah wong-wong sing dianiaya merga apa sing bener, merga Kraton swarga bakal dadi duwèké. 11  ”Bungah kowé nèk ana wong sing ngécé, nganiaya, lan mitenah kowé nganggo tudhuhan-tudhuhan palsu merga aku. 12  Nabi-nabi jaman mbiyèn uga dianiaya kaya ngono, mula padha bungaha lan senenga merga opahmu gedhé ing swarga. 13  ”Kowé kuwi uyahé donya. Nanging nèk uyah wis ora asin, piyé isa diasinké manèh? Kuwi wis ora ana gunané, uga bakal dibuwang ing njaba lan diidak-idak wong. 14  ”Kowé kuwi pepadhangé donya. Kutha sing ana ing gunung mesthi bakal kétok. 15  Wong nyumed lampu minyak lan ndèlèhké kuwi ing panggonan sing dhuwur, ora ing ngisor kranjang,* supaya isa madhangi kabèh sing ana ing njero omah. 16  Semono uga, duduhna pepadhangmu liwat tumindak sing apik, supaya wong-wong isa ndelok tumindakmu sing apik kuwi lan ngluhurké Bapakmu sing ana ing swarga. 17  ”Aja mikir nèk aku teka kanggo nyirnakké Taurat utawa Kitab Para Nabi. Aku teka ora kanggo nyirnakké, nanging kanggo netepi kuwi kabèh. 18  Saktenané aku kandha, senajan bumi lan langit iki sirna, sak huruf utawa sak titik waé ing Taurat ora bakal sirna sakdurungé kabèh sing ditulis ing kono kelakon. 19  Mula, sapa waé sing nglanggar salah siji préntah mau senajan sing paling cilik, lan ngajari liyané supaya nindakké sing padha, bakal dianggep paling cilik ing bab* Kraton swarga. Nanging, sapa waé sing nindakké préntah kuwi, lan ngajari liyané nindakké sing padha, bakal dianggep gedhé ing bab* Kraton swarga. 20  Aku kandha marang kowé, kowé ora bakal isa mlebu ing Kraton swarga nèk tumindakmu ora luwih bener ketimbang para ahli Taurat lan wong Farisi. 21  ”Kowé wis krungu apa sing diomongké marang wong-wong jaman mbiyèn, yaiku, ’Aja matèni. Wong sing matèni bakal digawa menyang pengadilan.’ 22  Nanging aku ngandhani kowé kabèh, saben wong sing terus nesu marang seduluré bakal digawa menyang pengadilan. Sapa waé sing nyebut seduluré nganggo tembung-tembung sing ora pantes bakal digawa menyang pengadilan sing paling dhuwur.* Lan sapa waé sing kandha, ’Dhasar goblok!’ isa dihukum ing Géhéna* sing geniné mulad-mulad. 23  ”Mula, nèk kowé nggawa kurban ing mésbah lan ing kono kowé kèlingan sedulurmu lagi jèngkèl marang kowé, 24  tinggalen kurbanmu ing ngarepé mésbah, lan lungaa. Rukuna dhisik karo sedulurmu, banjur balia lan wènèhna kurbanmu. 25  ”Nèk ana wong sing nuntut kowé ing bab hukum, cepet rampungna masalahmu sakdurungé kowé lan dhèwèké tekan pengadilan, supaya wong kuwi ora nyerahké kowé marang hakim, terus hakim marang petugas pengadilan, lan akiré kowé dilebokké penjara. 26  Saktenané aku kandha, kowé mesthi ora bakal metu saka kono sakdurungé kowé nglunasi utangmu, nganti dhuwit rècèh* sing pungkasan. 27  ”Kowé wis krungu omongan, ’Aja laku jina.’ 28  Nanging aku kandha marang kowé nèk saben wong sing terus nyawang wong wadon nganti nduwé nafsu marang dhèwèké, kuwi wis laku jina ing njero atiné. 29  Dadi saiki, nèk mripatmu tengen nyebabké kowé nindakké dosa,* cungkilen kuwi lan buwangen. Merga luwih becik kowé kélangan salah siji mripatmu ketimbang badanmu sakwutuhé diuncalké menyang Géhéna.* 30  Uga, nèk tanganmu tengen nyebabké kowé nindakké dosa,* tugelen kuwi lan buwangen. Merga luwih becik kowé kélangan salah siji tanganmu ketimbang badanmu sakwutuhé mlebu ing Géhéna.* 31  ”Banjur, ana omongan, ’Sapa waé sing megat bojoné, kudu mènèhi surat pegatan resmi.’ 32  Nanging aku kandha marang kowé, sapa sing megat bojoné padahal bojoné ora nindakké hubungan sèks sing ora sah,* wong kuwi isa nyebabké bojoné laku jina. Lan sapa sing nikah karo wong wadon sing dipegat mau uga nindakké laku jina. 33  ”Kowé uga wis krungu apa sing diomongké marang wong-wong jaman mbiyèn, ’Aja sumpah nanging ora nglakoni. Kowé kudu netepi janjimu marang Yéhuwah.’ 34  Nanging aku kandha marang kowé: Aja pisan-pisan nggawé sumpah. Aja sumpah demi swarga, merga kuwi tahtané Gusti Allah. 35  Aja sumpah demi bumi, merga kuwi ancik-anciké Gusti Allah. Aja sumpah demi Yérusalèm, merga kutha kuwi kutha Raja sing agung. 36  Aja sumpah demi sirahmu, merga kowé ora isa nggawé sak ler rambut waé dadi putih utawa ireng. 37  Nèk kowé kandha ’Ya’, kuduné pancèn ya. Nèk kandha ’Ora’, kuduné pancèn ora. Merga nèk ora ngono, asalé saka si jahat.* 38  ”Kowé wis krungu omongan, ’Mripat ganti mripat, lan untu ganti untu.’ 39  Nanging aku kandha marang kowé: Aja nglawan wong sing tumindak jahat. Nanging, nèk pipimu tengen ditapuk, wènèhna uga pipimu kiwa. 40  Lan nèk ana wong sing nggawa kowé menyang pengadilan lan péngin nduwèni klambimu njero, wènèhna uga klambimu njaba. 41  Lan nèk ana wong sing nduwé wewenang ngongkon kowé lunga sak kilomèter, lungaa karo dhèwèké rong kilomèter. 42  Wènèhna apa sing dijaluk wong, lan aja nolak nèk ana wong sing nyilih* marang kowé. 43  ”Kowé wis krungu omongan, ’Tresnaa marang pepadhamu,* lan sengita marang mungsuhmu.’ 44  Nanging aku kandha marang kowé: Terus tresnaa marang mungsuh-mungsuhmu lan dongakna wong-wong sing nganiaya kowé, 45  supaya kowé isa kebukti dadi putra-putrané Bapakmu ing swarga, merga Panjenengané nggawé srengéngé mlethèk kanggo wong sing jahat lan wong sing apik, uga nggawé udan kanggo wong sing bener lan wong sing ora bener. 46  Nèk kowé mung nresnani wong sing nresnani kowé, apa opahmu? Para petugas pajeg ya nglakoni sing padha, ta? 47  Lan nèk kowé ngucapké salam mung marang sedulurmu waé, apa kowé nglakoni sing luwih apik timbang liyané? Wong-wong saka bangsa liya ya nglakoni sing padha, ta? 48  Mula, dadia sampurna,* kaya Bapakmu ing swarga sing sampurna.

Katrangan Tambahan

Utawa ”wong sing ngemis roh”.
Utawa ”murni”.
Utawa ”kranjang takeran”.
Utawa ”dianggep ora pantes mlebu ing”.
Utawa ”dianggep pantes mlebu ing”.
Maksudé, Mahkamah Agung Yahudi.
Panggonan kanggo ngobong sampah sing ana ing njaba kutha Yérusalèm. Deloken Daftar Istilah.
Lit.: ”kuadran”.
Lit.: ”nyebabké kowé kesandhung”.
Deloken Daftar Istilah.
Lit.: ”nyebabké kowé kesandhung”.
Deloken Daftar Istilah.
Yunani: porneia. Deloken Daftar Istilah.
Utawa ”Sétan”.
Maksudé, nyilih tanpa bunga utawa anakan.
Utawa ”wong liya”.
Utawa ”lengkap”.