Lukas 1:1-80

  • Marang Téofilus (1-4)

  • Lairé Yohanes Pembaptis diramalké Gabrièl (5-25)

  • Lairé Yésus diramalké Gabrièl (26-38)

  • Maria marani Élisabèt (39-45)

  • Maria ngluhurké Yéhuwah (46-56)

  • Lair lan dijenengi Yohanes (57-66)

  • Ramalané Zakharia (67-80)

1  Akèh wong ngupaya ngumpulké lan nulis katrangan bab perkara-perkara sing wis kelakon, sing wis kita percaya tenan.  Apa sing wis ditulis wong-wong kuwi cocog karo apa sing wis kita rungokké saka para seksi lan wong-wong sing martakké kabar saka Gusti Allah.  Mula, Bapak Téofilus sing tak hormati, aku ya mutuské kanggo nulis marang panjenengan bab perkara mau urut saka wiwitan, merga aku wis mriksa kuwi kabèh kanthi tliti.  Aku nindakké kuwi supaya panjenengan isa yakin tenan nèk kabèh sing wis diwulangké* marang panjenengan kuwi pancèn bener.  Ing jamané Hérodès,* raja Yudéa, ana imam sing jenengé Zakharia saka regu Abiya. Bojoné Zakharia jenengé Élisabèt, lan Élisabèt kuwi salah siji keturunané Harun.*  Wong loro kuwi bener ing ngarsané Gusti Allah, uripé* tanpa cacad, manut karo kabèh préntah lan hukumé Yéhuwah.  Nanging wong loro kuwi ora nduwé anak merga Élisabèt mandul, lan loro-loroné wis padha tuwa.  Ing sawijiné dina, Zakharia nindakké tugas dadi imam ing ngarsané Gusti Allah wektu reguné éntuk giliran tugas ing bait.  Lan wektu diundhi kaya kebiasaané para imam, Zakharia sing kepilih kanggo ngobong dupa ing njero bait Yéhuwah. 10  Ana akèh banget wong ing njaba sing lagi ndonga wektu dupa kuwi diobong. 11  Malaékaté Yéhuwah nemoni dhèwèké lan ngadeg ing sisih tengené mésbah dupa. 12  Wektu ndelok kuwi, Zakharia bingung lan wedi banget. 13  Nanging malaékat kuwi kandha, ”Aja wedi Zakharia. Panyuwunmu wis dimirengké Gusti Allah, lan Élisabèt bojomu bakal nglairké anak lanang. Kowé kudu njenengi dhèwèké Yohanes. 14  Kowé bakal bungah lan seneng banget, lan akèh wong bakal bungah merga lairé bocah kuwi, 15  merga bocah kuwi bakal dadi wong sing penting ing ngarsané Yéhuwah. Nanging dhèwèké babar blas ora éntuk ngombé anggur utawa ombèn-ombèn liya sing ana alkoholé. Dhèwèké bakal kapenuhan roh suci, malah sakdurungé dhèwèké lair.* 16  Dhèwèké bakal nggawé akèh wong Israèl bali manèh marang Yéhuwah, Gusti Allahé wong-wong kuwi. 17  Uga, Gusti Allah bakal ngutus dhèwèké ndhisiki Panjenengané, dhèwèké bakal nduwé semangat lan kuwasa sing padha kaya Élia. Dhèwèké bakal nggawé atiné bapak-bapak dadi kaya atiné bocah-bocah, lan nggawé wong sing ora manut dadi éntuk kawicaksanané wong bener, supaya wong-wong kuwi dadi umat sing siap ngabdi marang Yéhuwah.” 18  Zakharia kandha marang malaékat kuwi, ”Apa ya mungkin? Aku kan wis tuwa, lan bojoku uga wis tuwa.” 19  Malaékat kuwi njawab, ”Aku Gabrièl, sing ana terus ing ngarsané Gusti Allah. Aku diutus kanggo martakké kabar apik iki marang kowé. 20  Nanging kowé ora percaya omonganku, sing bakal kelakon ing wektu sing wis ditemtokké. Mula, kowé bakal dadi bisu lan ora isa ngomong nganti kabèh iki kelakon.” 21  Wektu kuwi wong-wong padha ngentèni Zakharia ing njaba, lan wong-wong kuwi padha nggumun merga Zakharia suwé banget ing njero bait. 22  Pas metu, Zakharia dadi bisu lan ora isa ngomong karo wong-wong kuwi. Wong-wong kuwi dadi ngerti nèk Zakharia bar ndelok perkara sing ajaib* ing bait. Merga ora isa ngomong, Zakharia terus nggawé isyarat marang wong-wong kuwi. 23  Sakwisé Zakharia ngrampungké tugas suciné, dhèwèké banjur mulih. 24  Ora let suwé, Élisabèt bojoné Zakharia mbobot. Lan saksuwéné limang sasi, Élisabèt ora tau metu saka omahé. Dhèwèké kandha, 25  ”Iki sing wis ditindakké Yéhuwah kanggo aku saiki. Panjenengané nggatèkké aku supaya aku ora dirèmèhké wong manèh.” 26  Wektu Élisabèt mbobot enem sasi, malaékat Gabrièl diutus Gusti Allah menyang kutha Nazarèt ing Galiléa, 27  kanggo nemoni prawan sing jenengé Maria. Prawan kuwi wis tunangan karo wong lanang jenengé Yusuf, keturunané Daud. 28  Wektu ketemu Maria, malaékat kuwi kandha, ”Yéhuwah tresna banget marang kowé, Maria, lan Panjenengané mberkahi kowé.” 29  Wektu krungu omongané malaékat kuwi, Maria dadi kagèt banget. Dhèwèké mulai mikirké apa maksudé omongan kuwi. 30  Mula malaékat kuwi kandha, ”Aja wedi, Maria, merga Gusti Allah tresna marang kowé. 31  Kowé bakal mbobot lan nglairké anak lanang, lan kudu kok jenengi Yésus. 32  Dhèwèké bakal dadi wong sing penting lan bakal disebut Putrané Sing Mahaluhur. Gusti Allah Yéhuwah bakal maringké tahtané Daud, leluhuré,* 33  lan dhèwèké bakal mréntah dadi Raja kanggo keturunané Yakub nganti saklawasé, lan Kratoné bakal ana nganti sakterusé.” 34  Nanging Maria kandha marang malaékat kuwi, ”Piyé carané kuwi isa kelakon? Merga aku isih prawan.” 35  Malaékat kuwi njawab, ”Roh suci bakal nekani kowé, lan kuwasané Sing Mahaluhur bakal ngayomi kowé. Mula, anak sing bakal lair kuwi bakal disebut suci, Putrané Gusti Allah. 36  Lan ngertia, Élisabèt sedulurmu uga lagi mbobot anak lanang, lan saiki wis enem sasi, padahal dhèwèké wis tuwa lan disebut wong wadon mandul. 37  Sebab apa sing wis dingendikakké Gusti Allah mesthi bakal kelakon.” 38  Maria banjur kandha, ”Aku iki budhak wadoné Yéhuwah. Muga-muga kuwi kabèh kelakon marang aku kaya sing kok omongké.” Malaékat kuwi banjur ninggalké Maria. 39  Mula ora let suwé, Maria cepet-cepet lunga menyang dhaérah pegunungan, menyang salah siji kutha ing Yéhuda. 40  Dhèwèké mlebu ing omahé Zakharia lan ngucapké salam marang Élisabèt. 41  Wektu Élisabèt krungu salamé Maria, bayi sing ana ing njero wetengé Élisabèt kroncalan.* Élisabèt banjur kapenuhan roh suci 42  lan mbengok, ”Diberkahana kowé ing antarané para wong wadon, lan diberkahana bayi saka wetengmu! 43  Iki kaurmatan kanggoku merga aku ditekani ibu saka Gustiku. 44  Wektu aku krungu salam sing kok ucapké, bayi ing njero wetengku kroncalan* merga seneng. 45  Lan bungaha wong sing percaya, merga kabèh sing Yéhuwah ngendikakké marang dhèwèké bakal dadi nyata.” 46  Banjur Maria kandha, ”Aku* ngluhurké Yéhuwah, 47  atiku ora isa ngempet rasa senengku, merga Gusti Allah Juru Slametku. 48  Merga Panjenengané wis nggatèkké budhaké wadon sing asor. Wiwit saiki kabèh generasi bakal nyebut aku bungah, 49  merga Gusti Allah sing kuwasa wis nindakké akèh perkara gedhé kanggo aku, lan asmané suci, 50  nganti turun-temurun welas asihé diduduhké marang wong-wong sing ngajèni Panjenengané.* 51  Panjenengané nduduhké kuwasané nganggo astané, lan mbuyarké wong-wong sing niat atiné sombong. 52  Panjenengané nglèngsèrké wong sing nduwé kuwasa saka tahtané lan ngluhurké wong sing asor.* 53  Panjenengané maringi perkara-perkara sing apik marang wong miskin nganti wong-wong kuwi ngrasa puas, lan ngongkon wong-wong sugih lunga tanpa nggawa apa-apa. 54  Panjenengané nulungi Israèl, abdiné, kanggo mbuktèkké nèk Panjenengané éling marang janjiné yaiku nduduhké welas asihé 55  marang Abraham lan keturunané,* kanggo saklawasé. Janji kuwi sing Panjenengané ngendikakké marang para leluhur kita.” 56  Maria manggon karo Élisabèt nganti kira-kira telung sasi, banjur mulih ing omahé. 57  Saiki wektuné Élisabèt kanggo nglairké, lan dhèwèké nglairké anak lanang. 58  Tangga-tanggané lan sedulur-seduluré krungu nèk Yéhuwah wis nduduhké welas asih sing gedhé marang dhèwèké. Wong-wong kuwi padha mèlu bungah. 59  Ing dina kawolu, wong-wong kuwi padha teka wektu bocah kuwi arep disunat. Wong-wong kuwi arep njenengi bocah kuwi Zakharia, kaya jenengé bapaké. 60  Nanging ibuné kandha, ”Aja! Dhèwèké kudu dijenengi Yohanes.” 61  Mula wong-wong kuwi padha kandha, ”Ora ana ing antarané sedulurmu sing jenengé kaya ngono.” 62  Banjur wong-wong kuwi padha takon marang Zakharia nganggo isyarat, jeneng apa sing dikarepké kanggo bocah kuwi. 63  Mula Zakharia njaluk papan kayu lan nulis ing papan kuwi, ”Jenengé Yohanes.” Wong-wong kuwi padha nggumun. 64  Ing wektu kuwi uga, Zakharia isa ngomong manèh* lan ngluhurké Gusti Allah. 65  Kabèh wong sing manggon ing sakiwa-tengené dadi nggumun, lan kabèh kedadéan kuwi mulai dicritakké ing kabèh dhaérah pegunungan Yudéa. 66  Kabèh wong sing krungu kuwi padha mikir lan mbatin, ʼBocah iki mbésuk bakal dadi apa?ʼ Merga cetha nèk kuwasané Yéhuwah ana ing bocah kuwi. 67  Banjur bapaké bocah kuwi yaiku Zakharia, kapenuhan roh suci lan ngomongké ramalan, 68  ”Pinujia Yéhuwah, Gusti Allahé Israèl, merga Panjenengané wis nggatèkké lan mbébaské umaté. 69  Panjenengané wis maringi kita juru slamet sing prakosa* saka keturunané Daud, abdiné, 70  kaya sing wis Panjenengané janjèkké liwat nabi-nabiné sing suci jaman mbiyèn, 71  kanggo nylametké kita saka mungsuh-mungsuh lan kabèh wong sing sengit marang kita, 72  lan kanggo nduduhké marang kita welas asih sing Panjenengané janjèkké marang para leluhur kita lan kanggo ngéling-éling perjanjiané sing suci, 73  yaiku sumpahé marang Abraham, leluhur kita. 74  Sakwisé Gusti Allah nylametké kita saka tangané mungsuh, Panjenengané bakal maringi kita kaurmatan nindakké tugas suci marang Panjenengané tanpa rasa wedi, 75  kanthi kasetyan lan tumindak sing bener ing ngarsané Panjenengané saksuwéné kita urip. 76  Lan kowé, anakku, kowé bakal disebut nabiné Sing Mahaluhur, merga kowé bakal ndhisiki Yéhuwah kanggo nyiapké dalané, 77  kanggo mènèhi kawruh marang umaté nèk Panjenengané bakal nylametké umaté nganggo cara ngapurani dosa-dosané 78  merga sipat welas asihé Gusti Allah kita. Merga welas asih iki, kita bakal ndelok cahya saka swarga sing sumunar kaya srengéngé sing mlethèk ing wayah ésuk, 79  kanggo madhangi wong-wong sing lungguh ing pepeteng lan panggonan sing ditutupi bayang-bayang pati, sarta nuntun lakuné kita ing dalan katentreman.” 80  Bocah kuwi mundhak gedhé lan dadi saya diwasa.* Dhèwèké manggon ing padhang belantara nganti tekan wektuné dhèwèké martakké kabar apik marang wong-wong Israèl.

Katrangan Tambahan

Utawa ”diwulang nganggo cara lisan”.
Deloken Daftar Istilah.
Utawa ”saka antarané anak-anak wadoné Harun”.
Utawa ”lakuné”.
Utawa ”wiwit dhèwèké ing njero rahimé ibuné”.
Utawa ”éntuk wahyu”.
Lit.: ”bapaké”.
Utawa ”nggronjal; obah-obah”.
Utawa ”nggronjal; obah-obah”.
Utawa ”Jiwaku; Sakabèhé awakku”. Deloken ”Jiwa” ing Daftar Istilah.
Lit.: ”wedi marang Panjenengané”.
Utawa ”wong rendahan; wong cilik”.
Lit.: ”winihé”.
Utawa ”cangkemé menga, lan tali ing ilaté udhar”.
Lit.: ”sungu keslametan”. Deloken ”Sungu” ing Daftar Istilah.
Lit.: ”dadi kuwat ing roh”.