1 Samuèl 17:1-58

  • Daud ngalahké Goliat (1-58)

    • Goliat nantang Israèl (8-10)

    • Daud nampa tantangané Goliat (32-37)

    • Daud perang nganggo jenengé Yéhuwah (45-47)

17  Wong Filistin+ nglumpukké pasukané arep perang. Wong Filistin ngumpul ing Sokoh,+ dhaérah duwèké Yéhuda, lan kémah ing Èfès-damim,+ ing antarané Sokoh lan Azéka.+  Saul lan pasukan Israèl ngumpul lan kémah ing Lembah Èlah.+ Saul lan pasukané siap-siap perang ngadhepi wong Filistin.  Wong Filistin ing gunung sing sisih kéné, lan wong Israèl ing gunung sing sisih kana. Ana lembah ing antarané.  Terus, ana jagoan metu saka perkémahané wong Filistin. Jenengé Goliat+ saka Gat.+ Dhuwuré enem hasta sak jengkal.*  Dhèwèké nganggo tutup sirah saka tembaga lan klambi perang sing bentuké kaya sisik sing tumpuk-tumpuk. Boboté klambi saka tembaga+ kuwi 5.000 syèkel.*  Sikilé* dienggoni tutup saka tembaga, lan ing gegeré ana tombak+ saka tembaga.  Gagang tombaké sing saka kayu gedhéné sak kayu penggulung ing alat tenun.+ Pucuk tombaké digawé saka wesi sing aboté 600 syèkel.* Prajurit sing nggawa tamèngé mlaku ing ngarepé.  Dhèwèké ngadeg lan mbengoki pasukan Israèl,+ ”Ngapa kowé ndadak mbentuk barisan tempur? Aku iki jagoané wong Filistin, lan kowé kuwi mung budhaké Saul. Pilihen wong siji bèn nglawan aku.  Nèk wong kuwi nganti menang lan matèni aku, aku lan pasukanku bakal dadi budhakmu. Ning, nèk nganti aku menang lan matèni wong kuwi, kowé kudu dadi budhakku lan nglayani aku.” 10  Goliat* kandha manèh, ”Dina iki aku nantang* pasukan Israèl.+ Kongkonen wong siji maju ngadhepi aku!” 11  Wektu krungu omongané Goliat,* Saul lan kabèh wong Israèl dadi wedi banget. 12  Daud kuwi anaké wong Éfrata+ saka Bètlehèm+ ing Yéhuda sing jenengé Isai.+ Isai nduwé anak lanang wolu.+ Wektu Saul mréntah, Isai wis tuwa. 13  Anaké Isai telu sing paling gedhé wis mèlu perang karo Saul.+ Jenengé anaké Isai sing pertama yaiku Èliab,+ sing nomer loro yaiku Abinadab,+ lan sing nomer telu yaiku Syamah.+ 14  Daud kuwi sing terakhir.+ Kakangé telu sing paling gedhé wis mèlu Saul. 15  Daud kerep mulih ing Bètlehèm merga arep angon domba-dombané+ bapaké. 16  Patang puluh dina suwéné, saben ésuk lan soré, Goliat* mara lan terus-terusan nantang wong Israèl. 17  Terus, Isai ngongkon Daud anaké, ”Tulung ndang gawanen sak taker éfa* biji-bijian sing dipanggang lan sepuluh roti iki marang kakang-kakangmu ing perkémahan. 18  Kowé ya kudu nggawa sepuluh kèju* iki kanggo pemimpiné wong sèwu. Terus, coba takokna piyé keadaané kakang-kakangmu. Kowé ya kudu nggawa bukti sing nduduhké nèk kakang-kakangmu apik-apik waé.” 19  Wektu kuwi, kakang-kakangé Daud ana ing Lembah Èlah+ bareng karo Saul lan kabèh prajurit Israèl liyané sing arep perang nglawan wong Filistin.+ 20  Mula pas isih ésuk banget, Daud tangi lan nitipké domba-dombané marang wong. Terus dhèwèké siap-siap mangkat, kaya sing dipréntahké Isai marang dhèwèké. Pas Daud tekan ing perkémahan, para prajurit lagi mangkat perang karo sorak-sorak. 21  Wong Israèl lan wong Filistin padha mbentuk barisan tempur lan adhep-adhepan. 22  Daud langsung nitipké gawané mau marang wong sing njaga barang, terus Daud mlayu ing perang kuwi. Pas tekan kana, Daud takon piyé keadaané kakang-kakangé.+ 23  Pas isih omong-omongan karo wong-wong kuwi, jagoané wong Filistin saka Gat sing jenengé Goliat+ maju. Dhèwèké maju saka pasukan Filistin lan mbalèni manèh omongané.+ Daud ya krungu kuwi. 24  Pas ndelok Goliat, kabèh pasukan Israèl padha mlayu merga saking wediné.+ 25  Para prajurit Israèl kandha, ”Apa kowé ndelok wong lanang sing maju kuwi? Dhèwèké maju arep nantang wong Israèl.+ Raja bakal mènèhi harta sing akèh kanggo wong sing isa matèni dhèwèké. Raja ya bakal mènèhké anaké wédok+ lan mbébaské keluargané bapaké wong kuwi saka kewajiban apa waé marang raja Israèl.” 26  Daud kandha marang para prajurit sing ngadeg ing cedhaké, ”Wong sing isa matèni wong Filistin kuwi lan nggawé Israèl ora diécé manèh bakal dikèki hadiah apa? Sapa wong Filistin sing ora disunat kuwi, kok wani-waniné nantang pasukané Gusti Allah sing urip?”+ 27  Terus, wong-wong kuwi ngandhani sing padha karo sing sakdurungé. Wong-wong kuwi kandha, ”Iki hadiah kanggo wong sing isa matèni dhèwèké.” 28  Wektu krungu Daud ngomong karo para prajurit, Èliab kakangé Daud sing pertama + dadi nesu lan kandha, ”Kowé arep ngapa ing kéné? Domba-dombamu sing sithik ing padhang belantara kaé mbok pasrahké sapa?+ Aku ngerti kowé kuwi lancang lan niatmu èlèk. Kowé teka mréné mesthi arep nonton perang iki.” 29  Terus Daud kandha, ”Apa salahku? Aku kan mung takon.” 30  Bar kuwi, Daud lunga saka kono lan nemoni prajurit liyané terus takon sing padha.+ Prajurit kuwi ya mènèhi jawaban sing padha.+ 31  Mula, wong-wong sing krungu omongané Daud nglaporké kuwi marang Saul. Terus, Daud diceluk ngadhep Saul. 32  Daud kandha, ”Aja nganti ana sing wedi merga wong kuwi. Abdimu iki bakal nglawan wong Filistin kuwi.”+ 33  Ning Saul kandha, ”Kowé ora isa nglawan wong Filistin kuwi merga kowé isih cilik.+ Dhèwèké wis dadi prajurit* kèt isih enom.” 34  Daud kandha, ”Raja, aku iki sing angon domba-dombané bapakku. Nèk ana singa+ utawa beruang teka terus nggondhol salah siji dombaku, 35  kéwan kuwi bakal tak oyak,* tak patèni, lan dombané tak slametké saka cangkemé. Wektu nyerang aku, wuluné* singa utawa beruang kuwi tak cekel, terus kéwan kuwi tak antemi nganti mati. 36  Abdimu iki wis matèni singa lan beruang. Wong Filistin sing ora disunat kuwi ya bakal mati merga wis nantang* pasukané Gusti Allah sing urip.”+ 37  Daud kandha manèh, ”Yéhuwah, sing wis nylametké aku saka cakaré singa lan beruang, Dhèwèké ya bakal nylametké aku saka wong Filistin kuwi.”+ Mula Saul kandha, ”Ya wis kana, muga-muga Yéhuwah mbantu kowé.” 38  Terus, Saul mènèhi Daud perlengkapan perangé. Saul ya nganggokké tutup sirah saka tembaga ing sirahé Daud. Bar kuwi, Daud dienggoni klambi perang. 39  Daud nglebokké pedhangé ing sabuké, terus nyoba mlaku. Ning, Daud ora isa mlaku merga ora biasa nganggo kaya ngono. Daud kandha, ”Aku ora isa mlaku nganggo iki merga aku ora biasa.” Mula Daud nyopoti kuwi. 40  Terus Daud njupuk tongkaté, milih watu lima sing alus saka kali, lan nglebokké kuwi ing kanthongé. Karo nyekel bandhilé,*+ dhèwèké marani Goliat.* 41  Goliat* terus nyedhak marani Daud, lan prajurit sing nggawa tamèngé mlaku ing ngarepé. 42  Wektu ndelok Daud, dhèwèké ngrèmèhké Daud merga Daud kuwi mung cah enom sing nggantheng lan isih cilik.+ 43  Mula Goliat* kandha marang Daud, ”Rumangsamu aku iki asu+ nganti kowé nglawan aku nganggo tongkat?” Terus, Goliat nyumpahi Daud demi allah-allahé. 44  Dhèwèké kandha, ”Nyedhaka mréné. Dagingmu bakal tak pakakké manuk-manuk ing langit lan kéwan liar ing padhang.” 45  Daud njawab Goliat,* ”Kowé nglawan aku nganggo pedhang lan tombak loro,+ ning aku nglawan kowé nganggo jenengé Yéhuwah pemimpiné pasukan.+ Dhèwèké kuwi Gusti Allahé pasukan Israèl sing mbok tantang.*+ 46  Dina iki, Yéhuwah bakal mbantu aku ngalahké kowé.+ Aku bakal matèni kowé lan nugel sirahmu. Dina iki, mayaté pasukan Filistin bakal tak pakakké manuk-manuk ing langit lan kéwan-kéwan liar ing bumi. Kabèh wong ing bumi bakal ngerti nèk ana Gusti Allah ing Israèl.+ 47  Kabèh wong sing ngumpul ing kéné* bakal ngerti nèk Yéhuwah ora mbutuhké pedhang utawa tombak kanggo nylametké umaté,+ merga perang iki perangé Yéhuwah.+ Dhèwèké bakal mbantu wong Israèl ngalahké kowé lan pasukanmu.”+ 48  Bar kuwi, Goliat* maju lan marani Daud. Terus, Daud mlayu cepet banget arep ngadhepi Goliat. 49  Bar kuwi, Daud ngrogoh kanthongé, njupuk watu saka kono, masang kuwi ing bandhilé,* terus diayunké sak banter-banteré, lan watu kuwi nancep ing bathuké Goliat.* Terus, Goliat tiba mengkureb.+ 50  Ya ngono kuwi Daud ngalahké Goliat* nganggo watu lan bandhil.* Daud ngalahké lan matèni Goliat senajan Daud ora nyekel pedhang.+ 51  Terus, Daud mlayu lan ngadeg ing jèjèré Goliat.* Daud njupuk pedhangé Goliat,+ ngetokké saka wadhahé, lan nugel sirahé Goliat kanggo mastèkké nèk Goliat bener-bener wis mati. Pas wong Filistin ndelok jagoané wis mati, wong Filistin padha mlayu.+ 52  Wektu ndelok kuwi, pasukan Israèl lan Yéhuda padha sorak-sorak lan ngoyak* wong Filistin saka lembah kuwi+ nganti tekan gerbang Ékron.+ Pasukan Filistin sing dipatèni padha pating glimpang ing dalan, saka Syaaraim+ nganti tekan Gat lan Ékron. 53  Wong Israèl terus-terusan ngoyak* wong Filistin. Bar kuwi, wong Israèl njarah perkémahané wong Filistin. 54  Terus, Daud njupuk sirahé Goliat* lan nggawa kuwi menyang Yérusalèm, ning senjatané Goliat disimpen ing kémahé.+ 55  Pas Saul ndelok Daud ngadhepi Goliat,* dhèwèké nakoni Abnèr,+ yaiku pemimpin pasukané, ”Abnèr, kuwi anaké sapa?”+ Abnèr njawab, ”Raja, aku sumpah marang njenengan,* aku ora ngerti.” 56  Raja kandha, ”Takona, dhèwèké kuwi anaké sapa.” 57  Mula, bar Daud bali sakwisé matèni Goliat,* Abnèr ngejak Daud ngadhep Saul. Daud nyangking sirahé Goliat.+ 58  Saul takon, ”Kowé anaké sapa, Lé?” Daud njawab, ”Aku anaké Isai,+ abdiné njenengan, wong Bètlehèm.”+

Katrangan Tambahan

Dhuwuré kira-kira 2,9 m. Deloken Lamp. B14.
Kira-kira 57 kg. Deloken Lamp. B14.
Maksudé, saka dhengkul nganti pergelangan sikil.
Kira-kira 6,84 kg. Deloken Lamp. B14.
Lit.: ”Wong Filistin kuwi”.
Utawa ”ngrèmèhké”.
Lit.: ”wong Filistin kuwi”.
Lit.: ”wong Filistin kuwi”.
1 éfa = 22 L. Deloken Lamp. B14.
Lit.: ”susu”.
Utawa ”wis biasa perang”.
Utawa ”tak uber”.
Utawa ”rahangé”. Lit.: ”jénggoté”.
Utawa ”ngrèmèhké”.
Lit.: ”wong Filistin kuwi”.
Lit.: ”Wong Filistin kuwi”.
Lit.: ”wong Filistin kuwi”.
Lit.: ”wong Filistin kuwi”.
Utawa ”mbok écé”.
Lit.: ”Kabèh jemaat iki”. Deloken Daftar Istilah.
Lit.: ”wong Filistin kuwi”.
Lit.: ”wong Filistin kuwi”.
Lit.: ”wong Filistin kuwi”.
Lit.: ”wong Filistin kuwi”.
Utawa ”nguber”.
Utawa ”nguber”.
Lit.: ”wong Filistin kuwi”.
Lit.: ”wong Filistin kuwi”.
Utawa ”demi uripé njenengan”.
Lit.: ”wong Filistin kuwi”.