Kisah 19:1-41

  • Paulus ing Éfésus; ana wong-wong sing dibaptis manèh (1-7)

  • Kegiatané Paulus kanggo mulang (8-10)

  • Suksès senajan ana roh-roh jahat (11-20)

  • Gègèran ing Éfésus (21-41)

19  Wektu Apolos ana ing Korintus, Paulus njlajahi dhaérah-dhaérah ing Provinsi Asia sing adoh saka laut, lan akiré tekan ing Éfésus. Ing kana, Paulus ketemu karo sapérangan murid,  lan takon, ”Apa kowé nampa roh suci wektu kowé dadi wong percaya?” Murid-murid kuwi njawab, ”Aku kabèh ora tau krungu nèk ana roh suci.”  Mula Paulus takon, ”Nèk ngono, kowé dibaptis nganggo baptisan apa?” Murid-murid kuwi njawab, ”Nganggo baptisan Yohanes.”  Paulus kandha, ”Yohanes mbaptis nganggo baptisan sing dadi lambang pertobatan. Yohanes uga ngandhani wong-wong supaya percaya marang wong sing teka sakwisé dhèwèké, yaiku Yésus.”  Wektu krungu bab kuwi, murid-murid banjur dibaptis nganggo jenengé Gusti Yésus.  Wektu Paulus numpangké tangané ing ndhuwur sirahé murid-murid kuwi, murid-murid kuwi nampa roh suci lan mulai ngomong nganggo basa-basa liya uga mènèhi ramalan.  Murid-murid kuwi cacahé kira-kira 12 wong lanang.  Saksuwéné telung sasi, Paulus mlebu ing sinagogé* lan ngomong kanthi kendel, karo mènèhi ceramah lan ngupaya mbuktèkké marang* wong-wong bab Kratoné Allah.  Nanging wektu ana wong-wong sing ngèyèl lan ora gelem percaya uga ngèlèk-èlèk Dalané Gusti* ing ngarepé wong akèh, Paulus lunga lan misahké murid-murid saka wong-wong kuwi. Saben dina, Paulus mènèhi ceramah ing ruang pertemuan sekolahan Tiranus. 10  Dhèwèké nindakké kuwi rong taun suwéné, mula kabèh penduduk Provinsi Asia, klebu wong Yahudi lan wong Yunani, padha krungu pangandikané Gusti.* 11  Gusti Allah terus nduduhké tumindaké sing kebak kuwasa lan nggumunké liwat Paulus, 12  nganti kacu lan klambi* sing tau dienggo Paulus digawa marang wong-wong lara, lan wong-wong lara mau banjur mari lan roh-roh jahat padha metu saka wong-wong lara mau. 13  Nanging, sawetara wong Yahudi sing mlaku mrana-mréné kanggo ngusir roh jahat uga nyoba nggunakké jenengé Gusti Yésus kanggo wong sing kesurupan roh jahat. Wong-wong kuwi kandha, ”Nganggo jenengé Yésus sing diwartakké Paulus, aku ngongkon kowé metu.” 14  Ana imam kepala Yahudi sing jenengé Skéwa. Dhèwèké nduwé anak lanang pitu sing uga nindakké kaya ngono. 15  Nanging roh jahat kuwi kandha, ”Aku kenal Yésus, lan aku uga ngerti Paulus, nanging kowé kuwi sapa?” 16  Ing wektu kuwi uga, wong sing kesurupan mau nubruk lan ngalahké kabèh wong kuwi, mula wong-wong kuwi mlayu saka omah kuwi karo wuda* lan babak bundhas. 17  Kabèh wong Yahudi lan Yunani sing manggon ing Éfésus padha ngerti kedadéan iki, banjur padha wedi, lan jenengé Gusti Yésus saya diluhurké. 18  Akèh wong sing wis dadi wong percaya banjur padha teka kanggo ngakoni lan nglaporké ing ngarepé wong akèh kabèh tumindak ala sing tau dilakoni. 19  Malah, akèh wong sing mbiyèn nggunakké ilmu gaib padha nglumpukké buku-bukuné lan ngobong buku-buku kuwi ing ngarepé wong akèh. Sakwisé diétung, regané buku-buku kuwi jebulé 50.000 dhuwit pérak. 20  Mula nganggo cara sing nggumunké, pangandikané Yéhuwah saya nyebar lan saya gedhé kuwasané. 21  Sakwisé kabèh kedadéan kuwi, Paulus mutuské nèk sakwisé lunga menyang Makédonia lan Akhaya, dhèwèké bakal lunga menyang Yérusalèm. Paulus kandha, ”Saka kana, aku ya kudu lunga menyang Roma.” 22  Mula Paulus ngutus wong loro sing biasa ngladèni dhèwèké, yaiku Timotius lan Érastus menyang Makédonia, nanging Paulus dhéwé tetep manggon sawetara wektu ing Provinsi Asia. 23  Wektu kuwi, ana gègèran gedhé sing ana hubungané karo Dalané Gusti.* 24  Ana sawijiné wong lanang sing jenengé Démétrius, dhèwèké kuwi tukang pérak sing nggawé kuil-kuilan Artèmis, lan kuwi ngasilké keuntungan sing gedhé kanggo para perajin. 25  Dhèwèké nglumpukké wong-wong kuwi lan tukang-tukang pérak liyané, banjur kandha, ”Kanca-kanca, kowé kabèh padha ngerti ta nèk awaké dhéwé makmur merga gawéan iki? 26  Nanging, saiki kowé kabèh wis ndelok lan krungu dhéwé, nèk ora mung ing Éfésus, nanging uga ing mèh kabèh Provinsi Asia, Paulus kuwi ngojok-ojoki wong akèh. Lan wong akèh mau padha percaya karo omongané nèk allah sing digawé nganggo tangan kuwi saktenané dudu allah. 27  Bab kuwi mbebayani, merga wong-wong bakal ngèlèk-èlèk gawéané awaké dhéwé. Sakliyané kuwi, kuilé Dèwi Artèmis sing agung ora bakal diajèni manèh, lan dèwi sing disembah wong-wong ing kabèh Provinsi Asia lan ing saklumahing bumi dadi ora diluhurké manèh.” 28  Wektu krungu bab kuwi, wong-wong dadi padha nesu banget. Wong-wong kuwi padha mbengok-mbengok, ”Diluhurké Artèmis, dèwiné wong Éfésus!” 29  Sak kutha dadi gègèr. Lan kabèh wong kuwi nggrudug mlebu ing stadion, karo nggawa kanthi peksa Gayus lan Aristarkhus, yaiku wong-wong Makédonia sing ngancani Paulus. 30  Sakjané Paulus péngin mlebu nemoni wong-wong kuwi, nanging murid-murid nglarang dhèwèké. 31  Malah, sapérangan wong sing nduwé tanggung jawab kanggo ngurus riyaya lan pertandingan, sing uga kekancan karo Paulus, ngirim pesen sing isiné njaluk supaya Paulus aja mlebu ing stadion, supaya ora cilaka. 32  Ing kono, kahanané kisruh banget, ana wong-wong sing mbengok ngéné lan wong liyané padha mbengok ngono, lan akèh-akèhé wong ora ngerti alesané ngapa wong-wong kuwi teka ing kono. 33  Mula sapérangan wong saka antarané wong akèh kuwi ngongkon Alèksander ngomong, merga dhèwèké sing disurung-surung wong Yahudi kanggo maju. Banjur Alèksander mènèhi tandha nganggo tangané lan arep mènèhi katrangan marang wong-wong mau. 34  Nanging wektu wong-wong kuwi nitèni nèk Alèksander kuwi wong Yahudi, kabèh wong kuwi padha mbengok-mbengok bebarengan nganti kira-kira rong jam, ”Diluhurké Artèmis, dèwiné wong Éfésus!” 35  Akiré, wali kota nggawé wong-wong dadi tenang, banjur kandha, ”Wong-wong Éfésus, kabèh wong padha ngerti ta nèk Éfésus kuwi kutha sing njaga kuilé Artèmis sing agung uga patungé sing mudhun saka langit? 36  Merga kuwi bab sing ora isa dibantah, mula luwih becik kowé kabèh tetep tenang lan ora grusa-grusu. 37  Wong-wong sing kok gawa mréné iki ora ngrampok kuil utawa ngrèmèhké dèwiné kita. 38  Mula, nèk Démétrius lan para perajin nduwé masalah karo wong, ana pengadilan sing isa ngatasi kuwi, lan ing kana ana para gubernur.* Ing kono, wong-wong kuwi isa nuntut siji lan sijiné. 39  Nanging nèk ana bab liyané sing kok karepké, kuwi kudu diputuské ing pengadilan sing sah. 40  Kedadéan ing dina iki mbebayani banget kanggo kita. Kita isa ditudhuh nyebabké pembrontakan merga kita ora nduwé alesan kanggo nduduhké apa sebabé kumpulan wong-wong iki padha kisruh ora karuwan.” 41  Sakwisé ngomongké bab-bab kuwi, dhèwèké mbubarké wong-wong kuwi.

Katrangan Tambahan

Utawa ”panggonan kanggo ngibadah”.
Utawa ”tukar pikiran kanggo ngyakinké”.
Maksudé, ajaran lan cara uripé wong Kristen.
Yunani: Kyrios. Deloken Daftar Istilah.
Utawa ”celemèk”.
Tembung Yunaniné isa uga tegesé ”mung nganggo klambi njero”; ora mesthi wuda blejed.
Maksudé, ajaran lan cara uripé wong Kristen.
Utawa ”prokonsul”. Deloken Daftar Istilah.